CHƯƠNG 1 Cơ SỞ LÝ LUẬN VÈ KẾ TOÁN BÁN HÀNG TẠI CÔNG TY TNHH DV-TM TẤN ĐẠI PHÁT 1. Khái niệm về kế toán bán hàng. Bán hàng là khâu cuối cùng của hoạt động kinh doanh trong các Doanh nghiệp, đây là quá trình chuyến giao quyền sở hữu hàng hóa người mua và Doanh nghiệp thu tiền về hoặc được quyền thu tiền. Xét về gốc độ kinh tế: Bán hàng là quá trình hàng hóa của doanh nghiệp được chuyển từ trạng thái vật chất (hàng) sang trạng thái tiền tệ (tiền).
Doanh thu là lợi ích kinh tế thu được làm tăng vốn chù sở hữu của doanh nghiệp ngoại trừ phần đóng góp thêm của các cổ đông. Doanh thu được ghi nhận tại thời điểm giao dịch phát sinh, khi chắc chắn thu được lợi ích kinh tế, được xác định theo giá trị hợp lý của các khoản được quyền nhận, không phân biệt đã thu tiền hay sẽ thu được tiền. Nội dung công tác kế toán bán hàng. Hoạt động kinh doanh thương mại là hoạt động lưu thông phân phối hàng hoá trên thị trường buôn bán hàng hoá của từng quốc gia riêng biệt hoặc giữa các quốc gia với nhau.
Nội thương là lĩnh vực hoạt động thương mại trong từng nước, thực hiện quá trình lưu chuyến hàng hoá từ nơi sản xuất, nhập khấu tới nơi tiêu dùng. Hoạt động thương mại có đặc điểm chủ yếu sau: Lưu chuyến hàng hoá trong kinh doanh thương mại bao gồm hai giai đoạn: Mua hàng và bán hàng qua khâu che biến làm thay đổi hình thái vật chất của hàng. Quá trình lưu chuyến hàng hoá được thực hiện theo hai phương thức bán buôn và bán lẻ, trong đó: Bán buôn là bán hàng hoá cho các tố chức bán lẻ to chức sản xuất, kinh doanh, dịch vụ hoặc các đơn vị xuất khấu đe tiếp tục quá trình lưu chuyến của hàng; bán lẻ là bán hàng cho người tiêu dùng cuối cùng. Bán buôn hàng hoá và bán lẻ hàng hoá có thể thực hiện bằng nhiều hình thức: bán thẳng, bán qua kho trực tiếp, gửi bán qua đơn vị đại lý, ký gửi, bán trả góp, hàng đổi hàng.
Tố chức đơn vị kinh 1 doanh thương mại có thể theo một trong các mô hình: Tổ chức bán buôn, tổ chức bán lẻ; chuyên doanh hoặc kinh doanh tông hợp hoặc chuyên môi giới. ở các quy mô tô chức: Quầy, cửa hàng, công ty, tổng công ty. và thuộc mọi thành phần kinh tế kinh doanh trong lĩnh vực thương mại. Trong kinh doanh thương mại nói chung và hoạt động nội thương nói riêng, cần xuất phát từ đặc điểm quan hệ thương mại và thế kinh doanh với các bạn hàng đe tìm phương thức giao dịch, mua, bán thích hợp đem lại cho đơn vị lợi ích lớn nhất.
Thương mại là khâu trung gian nối liền giữa sản suất với tiêu dùng. Hoạt động thương mại là việc thực hiện một hay nhiều hành vi thương mại của thương nhân làm phát sinh quyền và nghĩa vụ giữa các thương nhân với nhau hay giữa thương nhân với các bên có liên quan bao gom việc mua bán hàng hoá, cung ứng dịch vụ thương mại nhằm mục đích lợi nhuận hay thực hiện chính sách kinh tế xà hội. Đặc điểm về phương thức lưu chuyển hàng hoá: Lưu chuyển hàng hoá trong kinh doanh thương mại có thể theo một trong hai phương thức là bán buôn và bán lẻ. - Bán buôn hàng hoá: Là bán cho người kinh doanh trung gian chứ không bán thẳng cho người tiêu dùng.
- Bán lẻ hàng hoá: Là việc bán thang cho người tiêu dùng trực tiếp, từng cái từng ít một. - Phương thức thanh toán trả chậm: Là phương thức thanh toán sau khi nhận được hàng, khách hàng thanh toán cho doanh nghiệp. Việc thanh toán trả chậm có thể thực hiện theo điều kiện tín dụng ưu đài theo thỏa thuận. Chẳng hạn, điều kiện “ 2/10, n/20” có nghĩa là trong 10 ngày đầu kế từ ngày chấp nhận nợ, nếu người mua thanh toán công nợ sẽ được hưởng chiết khấu thanh toán là 2 2%.
Từ ngày thứ 11 đếm hết ngày 20, người mua phải thanh toán toàn bộ công nợ là “n”. Neu hết 20 ngày mà người mua chưa thanh toán nọ thì họ phải chịu lãi tín dụng. (Nguyễn Quang Quynh và Ngô Trí Tuệ. Giao trình Kiêm toán tài chỉnh, NXB ĐH Kinh tế Quốc dân, Hà Nội) So kế toán phải mở vào đầu kỳ kế toán năm.
Đối với doanh nghiệp mới thành lập, sổ kế toán phải mở vào ngày đầu thành lập. Người đại diện theo pháp luật và kế toán trưởng của doanh nghiệp có trách nhiệm ký duyệt các sổ kế toán, sổ kế toán có thề đóng thành quyển hoặc đế tờ rời. Các tò sổ khi dùng xong phải đóng thành quyển đe lưu trừ. Trước khi dùng số kế toán phải hoàn thiện các thủ tục sau: - Đối với sổ kế toán dạng quyển: Trang đầu quyển phải ghi rõ tên doanh nghiệp, tên sổ, ngày mở sổ, niên độ kế toán và kỳ ghi sổ, họ tên và chừ ký của người giữ và ghi số, của kế toán trưởng và người đại diện theo pháp luật, ngày kết thúc ghi sổ hoặc ngày chuyển giao cho người khác, sồ kế toán phải đánh số trang từ đầu đến trang cuối, giữa hai sổ phải đóng dấu giáp lại của đơn vị kế toán.
- Đối với sổ tờ rời: Đầu mồi sổ tờ rời phải ghi rõ tên doanh nghiệp, số thứ tự của từ tờ sổ, tên sổ, tháng sử dụng, họ tên người giữ và ghi sổ. Các tờ rời trước khi dùng phải được giám đốc hoặc người ủy quyền ký các nhận, đóng dấu và ghi vào sổ đăng ký sử dụng sổ tờ rời. Các sổ tờ rời phải được sắp xếp theo thứ tự các tài khoản kế toán và phải đảm bảo sự an toàn, dề tìm. Ghi sổ: Việc ghi sổ kế toán phải căn cứ vào chứng từ kế toán đã được kiểm tra bảo đảm các quy định về chứng từ kế toán.
Mọi số liệu ghi trên so kế toán bắt buộc phải có chứng từ kế toán họp pháp, hợp lý chứng minh. Khóa sổ: Cuối kỳ kế toán phải khóa sổ kế toán trước khi lập Báo cáo tài chính. Ngoài ra phải khóa sổ kế toán trong các trường hợp kiểm kê hoặc các trường hợp khác theo quy định của pháp luật. Ý NGHĨA VÀ SỤ CẦN THIẾT CỦA KỂ TOÁN BÁN HÀNG.
Trong nền kinh tế thị trường hiện nay, việc tiêu thụ sản phẩm, hàng hóa có ý nghía rất quan trọng, nó đảm bảo cho quá trình sản xuất ra liên tục, là điều kiện để tồn tại và phát triến cho doanh nghiệp. Tiêu thụ sản phàm, hàng hóa rất quan trọng đe doanh nghiệp lập kế hoạch sản xuất kinh doanh hợp lý về thời gian, số lượng, phát huy thế mạnh và hạn chế điểm yếu của mình. Ke toán là một công cụ quản lý hiệu lực nhất trong hệ thống công cụ quản lý. Có nhiệm vụ thu nhận, xử lý, cung cấp toàn bộ thông tin về hoạt động kinh tế tài chính giúp cho nhà quản lý đưa ra những phưcmg án tối ưu.
Vì vậy việc to chức kế toán bán hàng một cách khoa học, hợp lý và phù hợp với điều kiện cụ the của doanh nghiệp ý nghĩa rất quan trọng trong việc tồn tại và phát triển của doanh nghiệp. CÁC CHUÁN MỤC (THÔNG TU) KỂ TOÁN ÁP DỤNG ĐƯỢC ÁP DỤNG. Theo chuẩn mực kế toán số 14 thì: Doanh thu chỉ bao gồm tổng giá trị của các lợi ích kinh tế doanh nghiệp đã thu được hoặc sẽ thu được. Các khoản thu hộ bên thứ ba không phải là nguồn lợi ích kinh tế, không làm tăng vốn chủ sở hữu cùa doanh nghiệp sẽ không được coi là doanh thu (Ví dụ: Khi người nhận đại lý thu hộ tiền bán hàng cho đơn vị chủ hàng, thì doanh thu của người nhận đại lý chỉ là tiền hoa hồng được hưởng).
Các khoản góp vốn của cổ đông hoặc chủ sở hữu làm tăng vốn chú sở hữu nhưng không là doanh thu. Doanh thu bán hàng được ghi nhận khi thỏa mãn 5 điều kiện sau: - Doanh nghiệp đã chuyến giao phần lớn rủi ro và lợi ích gắn liền với quyền sở hữu sản phẩm hoặc hàng hóa cho người mua; - Doanh nghiệp không còn nam giữ quyền quản lý hàng hóa như người sở hữu hàng hóa hoặc người kiểm soát hàng hóa; - Doanh thu được xác định tương đối chắc chắn; - Xác định được chi phí liên quan đến giao dịch bán hàng; - Doanh nghiệp đã thu được hoặc sè thu được lợi ích kinh tế từ việc bán hàng. 4 Doanh nghiệp phải xác định thời điểm chuyển giao phần lớn rủi ro và lợi ích găn liền với quyền sở hừu hàng hóa cho nguời mua trong từng truờng họp cụ thể. Trong hầu hết các trường họp, thời điểm chuyển giao phần lớn rủi ro trùng với thời điểm chuyến giao lợi ích gắn liền với quyền sở hữu họp pháp hoặc quyền kiểm soát hàng hóa cho người mua.
Trường họp doanh nghiệp vần còn chịu rủi ro phần lớn gắn liền với quyền sở hữu hàng hóa thì giao dịch không được coi là hoạt động bán hàng và doanh thu không ghi nhận. Doanh nghiệp phải chịu rủi ro gắn liền với quyền sở hữu hàng hóa dưới nhiều hình thức khác nhau, như: - Doanh nghiệp còn phải chịu trách nhiệm để đảm bảo cho tài sản được hoạt động bình thường mà việc này không nằm trong các điều khoản bảo hành thông thường. - Khi việc thanh toán tiền bán hàng còn chưa chắc chắn còn phụ thuộc vào người mua hàng hóa đó. - Khi hàng hóa được giao còn chờ lắp đặt và việc lắp đặt đó là một phần quan trọng của hợp đồng mà doanh nghiệp chưa hoàn thành.
- Khi người mua có quyền hủy bỏ việc mua hàng vì một lý do nào đó được nêu trong họp đồng mua bán và doanh nghiệp chưa chắc chắn về khả năng hàng bán có bị trả lại hay không. Xác định doanh thu: - Doanh thu được xác định theo giá trị họp lý của các khoản đà thu hoặc sè thu được. - Doanh thu được phát sinh từ giao dịch được xác định bởi thỏa thuận giữa doanh nghiệp với bên mua hoặc bên sử dụng tài sản. Nó được xác định bằng giá trị hợp lý của các khoản đã thu được hoặc sẽ thu đưọc sau khi trừ (-) các khoản chiết khấu thưong mại, chiết khấu thanh toán, giảm giá hàng bán và hàng bán bị trả lại.
- Đối với các khoản tiền hoặc tương đương tiền không được nhận ngay thì doanh thu được xác định bằng cách quy đoi giá trị danh nghĩa của các khoản sẽ thu được trong tương lai về giá trị thực tế tại thời điểm ghi nhận doanh thu theo tỷ 5 lệ lãi suất hiện hành.