Luận văn thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và phòng trị một số bệnh sinh sản thường gặp ở lợn nái nuôi tại trại tuấn hà xã bình xuyên huyện bình giang

Quy trình chăm sóc lợn nái tại trại Tuấn Hà được thực hiện bài bản và khoa học. 56 trang · Đại học Thái Nguyên · 2017.

• Tác giả: Đỗ Khắc Sơn
• Người hướng dẫn: ThS. Đỗ Thị Lan Phương
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Thực Hiện Quy Trình Chăm Sóc, Nuôi Dưỡng Và Phòng Trị Một Số Bệnh Sinh Sản Thường Gặp Ở Lợn Náy Nuôi Tại Trại Tuấn Hà, Xã Bình Xuyên, Huyện Bình Giang, Tỉnh Hải Dương
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 2.2. Điều kiện tự nhiên, cơ sở vật chất của cơ sở thực tập
• 2.3. Cơ cấu đàn lợn của trại
• 2.4. Cơ sở khoa học và pháp lí của đề tài
• 2.5. Đại cương về cơ quan sinh dục gia súc cái
• 2.6. Đặc điểm sinh lý sinh sản của lợn nái
• 2.7. Một số bệnh sản khoa thường gặp ở lợn
• 2.8. Tình hình trong nước và ngoài nước
• 2.9. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 2.10. Tình hình nghiên cứu trên thế giới
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
• 3.1. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2. Nội dung tiến hành
• 3.3. Các chỉ tiêu và phương pháp theo dõi
• 3.3.1. Các chỉ tiêu theo dõi
• 3.3.2. Phương pháp xác định tình hình mắc bệnh sinh sản ở đàn lợn nái
• 3.3.3. Phương pháp theo dõi biểu hiện lâm sàng và bệnh tích của lợn mắc bệnh sinh sản
• 3.4. Công tác chăm sóc, nuôi dưỡng đàn lợn nái tại trại
• 3.5. Công tác vệ sinh sát trùng chuồng trại
• 3.6. Công tác phòng bệnh bằng vắc xin cho lợn
• 3.7. Công tác chẩn đoán và điều trị bệnh
• 3.8. Một số công thức tính toán các chỉ tiêu
• 3.9. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Công tác chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn
• 4.2. Công tác chăm sóc, nuôi dưỡng và vệ sinh thú y
• 4.3. Kết quả phòng bệnh cho lợn bằng thuốc và vắc xin
• 4.4. Công tác chẩn đoán và điều trị bệnh cho lợn
• 4.5. Tình hình mắc bệnh ở lợn nái sinh sản
• 4.6. Tình hình mắc một số bệnh sinh sản ở lợn nái
• 4.7. Kết quả điều trị bệnh sinh sản của lợn nái tại cơ sở thực tập
• 4.8. Một số công tác khác
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Quy trình chăm sóc lợn nái tại trại Tuấn Hà

Quy trình chăm sóc lợn nái tại trại Tuấn Hà được thực hiện bài bản và khoa học. Trại áp dụng các kỹ thuật chăm sóc lợn hiện đại, đảm bảo dinh dưỡng và vệ sinh chuồng trại. Lợn nái được chia thành các nhóm theo giai đoạn sinh sản, từ mang thai đến đẻ và nuôi con. Mỗi giai đoạn có chế độ ăn và chăm sóc riêng. Chăm sóc lợn nái tại trại cũng bao gồm việc theo dõi sức khỏe thường xuyên, phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường. Trại sử dụng hệ thống máng ăn tự động và vòi nước uống, giúp đảm bảo vệ sinh và tiết kiệm thời gian. Tuân thủ quy trình chăm sóc là yếu tố then chốt giúp nâng cao năng suất và chất lượng đàn lợn.

1.1. Chăm sóc lợn nái mang thai

Lợn nái mang thai được chăm sóc đặc biệt với chế độ ăn giàu dinh dưỡng. Trại sử dụng thức ăn công nghiệp được kiểm soát chất lượng. Chăm sóc lợn nái trong giai đoạn này bao gồm việc theo dõi cân nặng, sức khỏe và tình trạng thai. Chuồng trại được vệ sinh sạch sẽ, đảm bảo thông thoáng. Kỹ thuật chăm sóc lợn cũng bao gồm việc tiêm phòng đầy đủ các loại vắc xin phòng bệnh sinh sản. Trại áp dụng lịch phòng bệnh nghiêm ngặt, giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh.

1.2. Chăm sóc lợn nái sau đẻ

Sau khi đẻ, lợn nái được chăm sóc kỹ lưỡng để phục hồi sức khỏe. Chăm sóc lợn nái tại trại trong giai đoạn này bao gồm việc cung cấp thức ăn giàu năng lượng và protein. Trại sử dụng hệ thống lồng úm để giữ ấm cho lợn con. Phòng bệnh cho lợn nái được thực hiện thông qua việc tiêm phòng và sử dụng thuốc kháng sinh khi cần thiết. Chuồng trại được vệ sinh và khử trùng thường xuyên, giúp ngăn ngừa các bệnh lây nhiễm.

II. Phòng trị bệnh sinh sản ở lợn nái

Phòng trị bệnh sinh sản là một phần quan trọng trong quy trình chăn nuôi tại trại Tuấn Hà. Trại áp dụng các biện pháp phòng bệnh hiệu quả, bao gồm tiêm phòng vắc xin và sử dụng thuốc kháng sinh. Bệnh sinh sản ở lợn như viêm tử cung, viêm vú và đẻ khó được theo dõi và điều trị kịp thời. Trại sử dụng các phương pháp chẩn đoán hiện đại để phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh. Phòng bệnh cho lợn nái cũng bao gồm việc vệ sinh chuồng trại và quản lý thức ăn. Tuân thủ quy trình chăm sóc giúp giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh và nâng cao năng suất đàn lợn.

2.1. Phòng bệnh sinh sản

Trại Tuấn Hà áp dụng lịch tiêm phòng vắc xin nghiêm ngặt để phòng các bệnh sinh sản ở lợn. Các loại vắc xin được sử dụng bao gồm vắc xin phòng bệnh viêm tử cung, viêm vú và đẻ khó. Phòng bệnh cho lợn nái cũng bao gồm việc vệ sinh chuồng trại và quản lý thức ăn. Trại sử dụng hệ thống xử lý nước thải và phân, giúp giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm bệnh. Kỹ thuật chăm sóc lợn trong giai đoạn này cũng bao gồm việc theo dõi sức khỏe thường xuyên.

2.2. Điều trị bệnh sinh sản

Khi phát hiện các dấu hiệu bệnh sinh sản ở lợn, trại Tuấn Hà áp dụng các phương pháp điều trị kịp thời. Phòng trị bệnh sinh sản bao gồm việc sử dụng thuốc kháng sinh và các loại thuốc đặc trị. Trại cũng sử dụng các phương pháp chẩn đoán hiện đại để xác định nguyên nhân bệnh. Chăm sóc lợn nái trong giai đoạn điều trị bao gồm việc cung cấp thức ăn giàu dinh dưỡng và theo dõi sức khỏe thường xuyên. Tuân thủ quy trình chăm sóc giúp nâng cao hiệu quả điều trị.

III. Quản lý và vận hành trại lợn

Trại Tuấn Hà được quản lý và vận hành một cách chuyên nghiệp. Trại lợn được chia thành các khu vực riêng biệt, bao gồm khu chuồng nái mang thai, khu chuồng đẻ và khu cách ly. Quy trình chăm sóc lợn được thực hiện theo tiêu chuẩn cao, đảm bảo vệ sinh và an toàn sinh học. Trại sử dụng hệ thống máng ăn tự động và vòi nước uống, giúp tiết kiệm thời gian và công sức. Chăm sóc lợn nái tại trại cũng bao gồm việc theo dõi sức khỏe thường xuyên và phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường. Tuân thủ quy trình chăm sóc là yếu tố then chốt giúp nâng cao năng suất và chất lượng đàn lợn.

3.1. Cơ cấu đàn lợn

Trại Tuấn Hà chuyên nuôi lợn nái sinh sản với hai giống chính là Landrace và Yorkshire. Cơ cấu đàn lợn được quản lý chặt chẽ, bao gồm lợn nái sinh sản, lợn nái hậu bị và lợn đực giống. Chăm sóc lợn nái tại trại được thực hiện theo từng giai đoạn, từ mang thai đến đẻ và nuôi con. Trại sử dụng hệ thống máng ăn tự động và vòi nước uống, giúp đảm bảo vệ sinh và tiết kiệm thời gian. Tuân thủ quy trình chăm sóc là yếu tố then chốt giúp nâng cao năng suất và chất lượng đàn lợn.

3.2. Vệ sinh chuồng trại

Vệ sinh chuồng trại là một phần quan trọng trong quy trình chăm sóc lợn tại trại Tuấn Hà. Trại sử dụng hệ thống xử lý nước thải và phân, giúp giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm bệnh. Chăm sóc lợn nái tại trại cũng bao gồm việc vệ sinh chuồng trại thường xuyên, đảm bảo thông thoáng và sạch sẽ. Trại sử dụng các loại thuốc sát trùng để khử trùng chuồng trại, giúp ngăn ngừa các bệnh lây nhiễm. Tuân thủ quy trình chăm sóc giúp nâng cao hiệu quả chăn nuôi và giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong cơ cấu ngành nông nghiệp Việt Nam, chăn nuôi lợn giữ vai trò then chốt khi cung cấp nguồn thực phẩm giàu dinh dưỡng chủ yếu trong bữa ăn hàng ngày, đồng thời cung cấp phân bón cho trồng trọt và phụ phẩm (da, mỡ) cho công nghiệp chế biến. Trước yêu cầu hội nhập kinh tế và tiêu chuẩn thị trường ngày càng khắt khe, mô hình chăn nuôi nhỏ lẻ, phân tán dần được thay thế bằng hệ thống trang trại tập trung quy mô lớn, áp dụng quy trình công nghiệp khép kín. Nhằm nâng cao năng suất và chất lượng thịt, các giống lợn ngoại nhập thuần chủng đã được đưa vào sản xuất rộng rãi. Tuy nhiên, do chưa thích nghi hoàn toàn với điều kiện tiểu khí hậu nhiệt đới gió mùa tại Việt Nam cùng các biến động về dinh dưỡng và quản lý, đàn lợn nái ngoại rất dễ mắc các bệnh truyền nhiễm và bệnh sản khoa.

Trong đó, viêm tử cung, viêm vú và hội chứng đẻ khó là những trở ngại nghiêm trọng nhất làm giảm sút trực tiếp năng suất sinh sản. Nếu không được chẩn đoán và điều trị kịp thời, các tổn thương đường sinh dục sẽ dẫn tới kế phát hội chứng sát nhau, mất sữa (hội chứng MMA), chậm sinh, vô sinh hoặc nhiễm trùng huyết gây chết lợn mẹ, ảnh hưởng nghiêm trọng đến hiệu quả kinh tế của cơ sở chăn nuôi. Xuất phát từ thực tế sản xuất, tác giả Đỗ Khắc Sơn đã thực hiện khóa luận tốt nghiệp: "Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị một số bệnh sinh sản thường gặp ở lợn nái nuôi tại trại Tuấn Hà, xã Bình Xuyên, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương".

Khóa luận xác định các mục tiêu và yêu cầu nghiên cứu cụ thể như sau:

Mục tiêu nghiên cứu:

1. Tham gia công tác chăm sóc, nuôi dưỡng và công tác vệ sinh thú y của trang trại.
2. Theo dõi tình hình chăn nuôi lợn nái tại trại lợn Lê Văn Tuấn, xã Bình Xuyên, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương.
3. Xác định tỷ lệ mắc bệnh sinh sản ở đàn lợn nái ngoại và xây dựng phác đồ điều trị bệnh hiệu quả.

Yêu cầu nghiên cứu:

1. Điều tra số lượng lợn nái mắc bệnh sinh sản tại trại.
2. Theo dõi, chẩn đoán và điều trị kịp thời, hiệu quả các bệnh sản khoa ở lợn nái ngoại sinh sản.
3. Trực tiếp tham gia thực hiện các phác đồ điều trị bệnh sinh sản trên đàn nái.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn nái sinh sản (chủ yếu là hai giống ngoại thuần Landrace và Yorkshire) cùng đàn lợn con theo mẹ và đàn lợn đực giống tại cơ sở.
• Địa điểm nghiên cứu: Trang trại chăn nuôi lợn nái sinh sản gia công cho Công ty Cổ phần Chăn nuôi C.P. Việt Nam của chủ hộ Lê Văn Tuấn (Trại Tuấn Hà), đặt tại thôn Dinh Như, xã Bình Xuyên, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương.
• Thời gian thực hiện: Từ ngày 18/11/2016 đến ngày 18/05/2017.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận được xây dựng dựa trên hệ thống cơ sở lý thuyết về giải phẫu, sinh lý sinh sản gia súc cái và cơ chế bệnh sinh của các hội chứng bệnh sản khoa:

• Đặc điểm giải phẫu và sinh lý sinh sản: Cấu tạo đường sinh dục lợn nái gồm cơ quan sinh dục ngoài (âm môn, âm vật, tiền đình) và cơ quan sinh dục trong (âm đạo dài 10 - 12 cm, tử cung sừng kép với sừng tử cung dài 50 - 100 cm, cổ tử cung dài 10 - 18 cm có cấu trúc cài răng lược, buồng trứng và ống dẫn trứng). Chu kỳ động dục của lợn kéo dài trung bình 21 ngày chia làm 4 giai đoạn: trước động dục, động dục, sau động dục và giai đoạn nghỉ ngơi; số trứng rụng trung bình mỗi chu kỳ đạt 20 - 30 trứng; thời gian mang thai bình quân 114 ngày dưới sự điều hòa của các hormone Progesterone, Estrogen, Relaxin và Oxytocin.
• Cơ chế bệnh sinh bệnh sản khoa: Bệnh viêm tử cung, viêm vú và hội chứng MMA (Mastitis - Metritis - Agalactia) phát sinh do sự xâm nhập của các vi khuẩn cơ hội như Escherichia coli, Pseudomonas, Proteus, Staphylococcus, Streptococcus qua đường sinh dục bị tổn thương cơ học khi đỡ đẻ, can thiệp đẻ khó không vô trùng, vệ sinh chuồng trại kém hoặc mất cân bằng khẩu phần dinh dưỡng (thiếu vitamin A, D, E).
• Tổng quan tài liệu: Kế thừa các kết quả và phác đồ điều trị của các tác giả trong nước như Nguyễn Như Pho (2002), Nguyễn Đức Lưu và Nguyễn Hữu Vũ (2004), Trần Tiến Dũng và cộng sự (2002), Đặng Thanh Tùng (2011), Trần Minh Châu (1996), Đoàn Thị Kim Dung và Lê Thị Tài (2002), Lê Văn Năm (1997) và tài liệu quốc tế của Pierre Branillet và Beruard Faralt (2003), Dixensivi Ridep (1997).

Phương pháp nghiên cứu thực tế:

• Phương pháp điều tra dịch tễ học: Thu thập số liệu gián tiếp qua sổ sách ghi chép theo dõi đàn giai đoạn 2015 - 2017; điều tra trực tiếp hàng ngày trên đàn lợn nái ngoại nuôi tại trại trong 6 tháng thực tập.
• Phương pháp khám lâm sàng: Áp dụng các kỹ thuật chẩn đoán thú y kinh điển gồm quan sát (toàn thân, cục bộ tư thế, màu sắc niêm mạc, dịch tiết âm đạo, tình trạng bầu vú), sờ nắn (kiểm tra thân nhiệt, độ cứng, độ phù nề và phản ứng đau của tuyến vú, khám qua âm đạo/trực tràng), và kỹ thuật gõ.
• Phương pháp can thiệp và thử nghiệm điều trị: Ứng dụng các phác đồ dùng thuốc kháng sinh phổ rộng (CP Peni-Strep 20%), thuốc hạ sốt giảm đau (CP Analgin), thuốc tăng co bóp cơ trơn tử cung (Oxytocin), dung dịch thụt rửa sát trùng (nước muối ấm 0,9% - 10%), kết hợp thuốc bổ trợ lực (Gluco KC thảo dược, Vitamin ADE - B.Complex).
• Phương pháp xử lý số liệu: Tính toán các chỉ tiêu theo công thức dịch tễ học thú y (tỷ lệ mắc bệnh, tỷ lệ khỏi bệnh, thời gian điều trị khỏi, tỷ lệ nái động dục trở lại sau cai sữa); phân tích và xử lý số liệu thống kê sinh vật học theo phương pháp của Nguyễn Văn Thiện (2008) bằng phần mềm Microsoft Excel và Minitab.

Nội dung chính theo từng phần của khóa luận

Phần 1: Mở đầu

Phần mở đầu tập trung luận giải tính cấp thiết của đề tài trong bối cảnh chăn nuôi lợn chuyển dịch sang quy mô tập trung công nghiệp, sử dụng giống ngoại thuần năng suất cao nhưng nhạy cảm với dịch bệnh. Tác giả xác lập rõ ràng 3 mục tiêu trọng tâm và 3 yêu cầu cụ thể cần giải quyết nhằm nâng cao hiệu quả phòng trị bệnh sinh sản, giảm thiểu tổn thất kinh tế cho cơ sở chăn nuôi.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Nội dung chương 2 mô tả chi tiết điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Bình Giang và đặc điểm cơ sở vật chất của trại Tuấn Hà. Trại hoạt động theo hình thức gia công cho Công ty C.P. Việt Nam, quy mô thiết kế 600 nái cơ bản, chuồng kín có giàn làm mát, quạt hút thông gió, hệ thống cấp nước xử lý bằng Chlorin. Cơ cấu đàn qua 3 năm (2015 - 2017) duy trì ổn định quanh mức 679 - 691 con (600 nái sinh sản, 70 - 80 nái hậu bị, 9 - 11 lợn đực giống Landrace và Yorkshire). Phần tổng quan hệ thống hóa toàn diện các kiến thức giải phẫu, sinh lý sinh sản lợn nái, nguyên nhân, triệu chứng, bệnh tích của 3 bệnh sản khoa chính (viêm tử cung, viêm vú, đẻ khó) và lược khảo các nghiên cứu trong nước, quốc tế về phác đồ can thiệp.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp tiến hành

Trình bày chi tiết phương pháp tiếp cận và quy trình kỹ thuật áp dụng tại trại:

• Quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng: Phân định chế độ ăn cám CP 566, CP 567 theo từng tuần chửa; định lượng thức ăn cho nái chờ đẻ giảm dần từ 3 kg/ngày xuống 1 kg/ngày trước đẻ 1 ngày, nái đẻ ăn 0,5 kg/ngày, sau đẻ tăng dần từ 1 kg lên 5 kg/ngày từ ngày thứ năm; quy trình chăm sóc lợn con sơ sinh (lau nhớt, cắt rốn, úm nhiệt, mài nanh, bấm đuôi, tiêm sắt, cho tập ăn cám 550SF từ 5 ngày tuổi, cai sữa lúc 18 - 21 ngày tuổi).
• Quy trình an toàn sinh học và sát trùng: Lịch trình vệ sinh sát trùng nghiêm ngặt hàng tuần (quét vôi, phun sát trùng bên trong/ngoài chuồng, xả xút, rắc vôi bột, ngâm tấm đan tỷ lệ 1/30, cách ly lợn hậu bị mới nhập trên 90 ngày).
• Lịch phòng bệnh bằng vắc xin: Chi tiết lịch tiêm vắc xin Dịch tả (Coglapest), Lở mồm long móng (Aftopor), Tai xanh (PRRS), Khô thai (Pavo), Giả dại (Begonia), Suyễn (MycoplasmaVac), Circo cho từng nhóm lợn con, hậu bị, nái chửa và lợn đực khai thác.
• Phương pháp chẩn đoán, điều trị và công thức tính toán: Quy chuẩn các thao tác khám lâm sàng, lập phiếu theo dõi và phác đồ dùng thuốc cụ thể cho từng bệnh.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

Chương kết quả phản ánh toàn bộ số liệu thực nghiệm thu thập trong 6 tháng:

• Tác giả hoàn thành 100% khối lượng công tác vệ sinh thú y, chăm sóc nuôi dưỡng và chia cám hàng ngày.
• Công tác tiêm phòng vắc xin đạt tỷ lệ an toàn tuyệt đối (100% trên 410 lợn con và 235 lượt nái tiêm phòng Dịch tả, LMLM, PRRS).
• Đánh giá lâm sàng trên đàn 110 lợn nái theo dõi: 24 nái mắc viêm tử cung (21,82%), 9 nái mắc viêm vú (8,18%), 6 nái mắc đẻ khó (5,45%).
• Thử nghiệm phác đồ điều trị bằng CP Peni-Strep 20% kết hợp trợ sức và thụt rửa đạt tỷ lệ khỏi bệnh 91,66% đối với viêm tử cung, 88,89% đối với viêm vú, 83,33% đối với đẻ khó với thời gian điều trị trung bình 3 ngày; tỷ lệ nái động dục lại sau cai sữa đạt từ 80,00% đến 100%.
• Thống kê điều trị bệnh lợn con: Hội chứng tiêu chảy mắc 310/1230 con, chữa khỏi 295 con (95,16%); viêm phổi mắc 138/1340 con, chữa khỏi 127 con (92,03%).
• Tham gia hoàn thành các công tác khác: Đỡ đẻ 980 con (an toàn 98,98%), xuất bán 910 lợn con (100%), tiêm sắt 957 con (100%), thiến 280 lợn đực con (100%), mài nanh bấm đuôi 965 con (an toàn 99,48%), bấm tai 960 con (100%).

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đưa ra kết luận tổng hợp về tình hình dịch tễ bệnh sinh sản tại trại, khẳng định hiệu quả vượt trội của phác đồ điều trị kết hợp kháng sinh phổ rộng và thuốc trợ sức. Đồng thời, tác giả đề xuất trang trại cần duy trì nghiêm ngặt quy trình an toàn sinh học, chú trọng thao tác kỹ thuật đỡ đẻ vô trùng và đảm bảo khẩu phần dinh dưỡng cân đối để hạn chế nguy cơ phát sinh bệnh sản khoa.

Kết quả và đóng góp

Số liệu thực nghiệm lâm sàng và điều trị

Dữ liệu theo dõi dịch tễ và hiệu quả các phác đồ điều trị bệnh sản khoa trên đàn lợn nái tại Trại Tuấn Hà được tổng hợp trong bảng sau:

Tên bệnh sản khoa	Số nái theo dõi (con)	Số nái mắc (con)	Tỷ lệ mắc (%)	Số nái điều trị khỏi (con)	Tỷ lệ khỏi bệnh (%)	Thời gian điều trị (ngày/con)	Số nái động dục lại sau cai sữa (con)	Tỷ lệ động dục lại (%)
Viêm tử cung	110	24	21,82	22	91,66	3	20	90,90
Viêm vú	110	9	8,18	8	88,89	3	8	100,00
Đẻ khó	110	6	5,45	5	83,33	3	4	80,00

Biến động cơ cấu đàn lợn của trại Tuấn Hà trong giai đoạn 2015 - 2017:

STT	Loại lợn	Đơn vị tính	Năm 2015	Năm 2016	Năm 2017
1	Nái sinh sản	Con	610	600	600
2	Nái hậu bị	Con	60	80	70
3	Lợn đực giống	Con	10	11	9
Tổng	Tổng đàn	Con	680	691	679

Đóng góp thực tiễn và giải pháp đề xuất

1. Phác đồ điều trị chuẩn hóa: Xác lập quy trình can thiệp hiệu quả cao cho bệnh viêm tử cung (tiêm Oxytocin 4 ml/con, CP Analgin 1 ml/10 kg TT/ngày, CP Peni-Strep 20% liều 1 ml/10 kg TT cách ngày tiêm 1 lần trong 3 ngày, kết hợp thụt rửa tử cung bằng nước muối ấm) đạt tỷ lệ khỏi 91,66% và phục hồi chu kỳ động dục đạt 90,90%.
2. Quy trình an toàn sinh học: Chuẩn hóa lịch vệ sinh sát trùng, tiêu độc chuồng trại theo từng thứ trong tuần và lịch phòng bệnh bằng thuốc, vắc xin bắt buộc cho từng lứa tuổi của đàn lợn ngoại nuôi theo hình thức công nghiệp.
3. Đóng góp dữ liệu thực nghiệm: Cung cấp bộ số liệu thực tế về tỷ lệ mắc các bệnh sản khoa trên giống lợn ngoại nhập nuôi tại Hải Dương, chỉ rõ các nguyên nhân gây bệnh do can thiệp đỡ đẻ sai kỹ thuật, sàn chuồng ẩm bẩn và chế độ vận động hạn chế ở nái chửa.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu được thực hiện trong phạm vi một trang trại chăn nuôi gia công quy mô 600 nái tại huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương với thời gian theo dõi thực địa kéo dài 6 tháng (từ tháng 11/2016 đến tháng 05/2017) trên cỡ mẫu 110 lợn nái. Các chẩn đoán bệnh chủ yếu dựa trên quan sát triệu chứng lâm sàng và kinh nghiệm thực tế, chưa tiến hành phân lập vi khuẩn chuyên sâu trong phòng thí nghiệm hoặc làm kháng sinh đồ.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Mở rộng phạm vi theo dõi trên nhiều trang trại có quy mô và phương thức chăn nuôi khác nhau; tiến hành lấy mẫu bệnh phẩm dịch viêm tử cung và sữa viêm để định danh chính xác chủng vi khuẩn gây bệnh, xác định mức độ mẫn cảm kháng sinh nhằm xây dựng phác đồ điều trị tối ưu, hạn chế tình trạng kháng thuốc.

Giá trị tham khảo

Khóa luận là tài liệu tham khảo thực tiễn hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên ngành Chăn nuôi, Thú y, Bác sĩ thú y: Nắm vững quy trình kỹ thuật đỡ đẻ, các thao tác ngoại khoa cơ bản trên lợn con (mài nanh, cắt đuôi, thiến dịch hoàn, bấm tai, tiêm sắt) và phương pháp chẩn đoán lâm sàng bệnh sản khoa.
• Kỹ sư chăn nuôi, kỹ thuật viên tại các trang trại lợn công nghiệp: Tham khảo lịch tiêm phòng vắc xin chuẩn cho lợn ngoại, quy trình sát trùng chuồng kín và định lượng khẩu phần ăn chi tiết cho nái mang thai, nái nuôi con.
• Chủ trang trại và người chăn nuôi lợn sinh sản: Áp dụng trực tiếp phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung, viêm vú và kỹ thuật xử lý lợn đẻ khó nhằm giảm thiểu tỷ lệ hao hụt đàn và nâng cao tỷ lệ thụ thai sau cai sữa.

Câu hỏi thường gặp

1. Khóa luận khảo sát trên bao nhiêu lợn nái và tỷ lệ mắc các bệnh sinh sản cụ thể là bao nhiêu? Tác giả theo dõi trực tiếp trên 110 lợn nái sinh sản tại trại. Kết quả ghi nhận: bệnh viêm tử cung có tỷ lệ mắc cao nhất với 24 con (chiếm 21,82%), bệnh viêm vú mắc 9 con (chiếm 8,18%), và bệnh đẻ khó mắc 6 con (chiếm 5,45%).

2. Phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung được tác giả thực hiện như thế nào và đạt tỷ lệ khỏi bao nhiêu? Phác đồ điều trị gồm: thụt rửa tử cung bằng nước muối ấm 1 lần/ngày (3 lít/lần đối với nái phải can thiệp tay khi đẻ); tiêm Oxytocin 4 ml/con/ngày; tiêm hạ sốt giảm đau CP Analgin (1 ml/10 kg TT/ngày); tiêm bắp kháng sinh CP Peni-Strep 20% (1 ml/10 kg TT, cách ngày tiêm 1 lần). Liệu trình điều trị liên tục trong 3 ngày. Kết quả chữa khỏi 22/24 con, đạt tỷ lệ 91,66%.

3. Lịch trình tiêm phòng vắc xin cho đàn lợn nái sinh sản tại cơ sở được quy định ra sao? Đối với lợn nái sinh sản, vắc xin Dịch tả (Coglapest) tiêm ở tuần chửa thứ 10 (liều 2 ml tiêm bắp); vắc xin Lở mồm long móng (Aftopor) tiêm ở tuần chửa thứ 12 (liều 2 ml tiêm bắp). Định kỳ hàng năm vào các tháng 4, tháng 8 và tháng 12, trại tiến hành tiêm phòng tổng đàn vắc xin Giả dại (Begonia) với liều 2 ml/con tiêm bắp.

4. Khẩu phần thức ăn cho lợn nái ở giai đoạn trước và sau khi sinh được điều chỉnh như thế nào? Lợn chờ đẻ được cho ăn 3 kg/ngày (chia 2 bữa). Trước ngày đẻ dự kiến 3 ngày, giảm dần 1 kg mỗi ngày xuống còn 1 kg/con/ngày ở ngày trước đẻ. Khi nái đẻ cho ăn 0,5 kg/con/ngày. Sau khi đẻ, chuyển sang cám CP 567 với mức tăng dần: ngày thứ nhất ăn 1 kg, ngày thứ hai 2 kg, ngày thứ ba 3 kg, ngày thứ tư 4 kg, và từ ngày thứ năm trở đi cho ăn 5 kg/con/ngày.

5. Tỷ lệ phục hồi khả năng sinh sản (động dục trở lại sau cai sữa) ở những lợn nái được điều trị khỏi bệnh đạt mức nào? Sau liệu trình điều trị 3 ngày, số lợn nái khỏi bệnh động dục trở lại sau khi cai sữa đạt tỷ lệ rất cao: nhóm nái khỏi bệnh viêm vú đạt 100% (8/8 con), nhóm nái khỏi bệnh viêm tử cung đạt 90,90% (20/22 con), và nhóm nái được can thiệp khỏi bệnh đẻ khó đạt 80,00% (4/5 con).

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đỗ Khắc Sơn đã phản ánh chi tiết thực trạng chăn nuôi và tình hình mắc các bệnh sản khoa thường gặp trên đàn lợn nái ngoại tại Trại Tuấn Hà, tỉnh Hải Dương. Việc áp dụng phác đồ điều trị kết hợp kháng sinh CP Peni-Strep 20%, Oxytocin, thuốc giảm đau và vệ sinh thụt rửa đã mang lại hiệu quả điều trị cao từ 83,33% đến 91,66%, giúp nái nhanh chóng hồi phục và tái lập chu kỳ sinh sản bình thường. Kết quả nghiên cứu khẳng định tầm quan trọng của việc kết hợp đồng bộ giữa kỹ thuật chăm sóc nuôi dưỡng, lịch tiêm phòng vắc xin nghiêm ngặt và quy trình an toàn sinh học trong chăn nuôi lợn nái sinh sản quy mô công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Lợn loài vật được biết đến là nguồn cung cấp thực phẩm quan trọng giàu dinh dưỡng, chủ yếu được sử dụng hằng ngày, do hợp với khẩu vị người Việt nên rất được ưa chuộng. Ngoài ra lợn còn cung cấp lượng phân lớn cho ngành trồng trọt, nguồn cung cấp các sản phẩm phụ như da lợn, mỡ lợn cho công nghiệp chế biến. Gần đây nền kinh tế nước ta trong thời kỳ hội nhập với các nước trong khu vực sâu rộng hơn, chăn nuôi thủ công, lạc hậu, manh mún nhỏ lẻ không còn phù hợp với nền kinh tế thị trường, đòi hỏi cần một mô hình chăn nuôi tập trung, hiện đại trang trại quy mô lớn, khép kín là vô cùng cần thiết, nhằm đáp ứng nhu cầu thị trường rộng lớn hơn, khó tính hơn. Chính vì vậy việc chăm sóc nuôi dưỡng đặc biệt là những con giống ngoại nhập, để cải thiện phẩm chất con giống nội, có năng suất chưa cao.

Mặc dù có chất lượng tốt, nhưng do những nhân tố về điều kiện, thời tiết, khí hậu, dinh dưỡng làm chúng dễ dàng mắc phải một số bệnh truyền nhiễm. Đặc biệt là bệnh viêm tử cung âm đạo đây là bệnh xuất hiện nhiều ở lợn nái và gây ảnh hưởng trực tiếp tới khả năng sinh sản của lợn nái. Nếu không điều trị kịp thời, viêm tử cung có thể dẫn tới các bệnh kế phát như: hội chứng sát nhau, viêm vú, mất sữa, rối loạn sinh sản, chậm sinh, vô sinh, bại liệt sau đẻ, viêm nhiễm, dẫn đến mắc nhiễm trùng huyết và chết. Vì vậy bệnh viêm tử cung ở lợn nái ảnh hưởng trực tiếp tới năng suất, chất lượng, hiệu quả ngành chăn nuôi lợn đồng thời còn ảnh hưởng tới chất lượng đàn lợn giống.

Để hiểu rõ hơn về bệnh đồng thời giúp người chăn nuôi tìm ra hướng giải quyết phù hợp trong vấn đề phòng và trị bệnh có hiệu quả, góp phần hạn n 2 chế những thiệt hại do bệnh viêm tử cung âm đạo ở lợn nái sinh sản. Xuất phát từ yêu cầu của thực tế sản xuất tôi đã tiến hành nghiên cứu đề tài : “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị một số bệnh sinh sản thường gặp ở lợn nái nuôi tại trại Tuấn Hà, xã Bình Xuyên, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương”. Mục tiêu và yêu cầu của đề tài. Mục tiêu - Tham gia công tác chăm sóc, nuôi dưỡng và công tác vệ sinh thú y của trại.

- Theo dõi tình hình chăn nuôi lợn nái tại trại lợn Lê Văn Tuấn, xã Bình Xuyên, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương. - Xác định tỷ lệ mắc bệnh sinh sản ở lợn nái ngoại và điều trị bệnh hiệu quả. Yêu cầu - Điều tra số nái mắc bệnh sinh sản tại trại. - Theo dõi, chẩn đoán điều trị hiệu quả, kịp thời các bệnh ở lợn nái ngoại sinh sản.

- Tham gia điều trị bệnh sinh sản ở lợn nái. n 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên, cơ sở vật chất của cơ sở thực tập - Vị trí địa lý: Bình Giang là một trong 10 huyện thuộc tỉnh Hải Dương, nằm ở phía Tây Nam thành phố Hải Dương, diện tích tự nhiên là 104,7 km2.

Phía Bắc giáp huyện Cẩm Giàng, phía Nam giáp huyện Thanh Miện, phía Đông giáp huyện Gia Lộc, phía Tây giáp huyện Ân Thi và Mỹ Hào của tỉnh Hưng Yên. - Kinh tế: Bình Giang là một huyện chủ yếu là công nghiệp, đang phát triển mạnh dịch vụ, thương mại. Năm 2006 tổng GDP huyện đạt 1200 tỷ đồng, trong đó: nông nghiệp (8,06 %), công nghiệp (60,88 %), tiểu thủ công nghiệp, xây dựng; thương mại dịch vụ (31,06 %). Bình Giang đang được phát triển thành một đô thị phía tây tỉnh Hải Dương - Quá trình thành lập: Trang trại lợn nái sinh sản nằm trên địa bàn của thôn Dinh Như, xã Bình Xuyên, huyện Bình Giang, tỉnh Hải Dương.

Trang trại là trại lợn gia công của Công ty chăn nuôi CP Việt Nam (Công ty TNHH Charoen Pokphand Việt Nam). Hoạt động theo phương thức chủ trại xây dựng cơ sở vật chất, thuê công nhân, công ty đưa tới giống lợn, thức ăn, thuốc thú y, cán bộ kỹ thuật. Hiện nay, trang trại do bác Lê Văn Tuấn làm chủ trại, cán bộ kỹ thuật của Công ty Chăn nuôi CP Việt Nam chịu trách nhiệm giám sát mọi hoạt động của trang trại. - Cơ cấu tổ chức của trang trại Cơ cấu tổ chức: gồm 3 nhóm n 4 + Nhóm quản lý: 01 chủ trại, 01 quản lý trại.

+ Nhóm cán bộ kỹ thuật, tài chính: 1 kỹ sư, 2 kỹ thuật điện. + Nhóm nhân viên: 10 công nhân, 5 sinh viên thực tập. - Cơ sở vật chất của trang trại Trang trại nằm trên khu vực thôn Dinh Như, đường giao thông đã được nâng cấp bê tông hóa, thuận tiện cho việc đi lại, vận chuyển. Trại lợn cách khu dân cư khoảng hơn 1km.

Trại có diện tích đất rộng trong đó có: - Đất trồng cây ăn quả: 1 ha. - Ao, hồ chứa nước và nuôi cá: 2 ha. - Đất xây dựng hệ thống xử lí nước thải: 2 ha. - Đất xây dựng khu nhà điều hành, khu nhà ở cho công nhân, bếp ăn, các công trình phục vụ cho công nhân và các hoạt động khác của trại: 4 ha.

- Khu chăn nuôi xung quanh có hàng rào bao quanh và có cổng vào. Chuồng trại được quy hoạch bố trí xây dựng phù hợp với hướng chăn nuôi công nghiệp, hệ thống chuồng nuôi lồng, nền sàn bê tông cho lợn nái, lợn đực, sàn nhựa cho lợn con cùng với hệ thống vòi nước tự động và máng ăn. Chuồng nuôi được xây dựng đảm bảo đủ cho 600 nái cơ bản bao gồm: 3 chuồng đẻ (mỗi chuồng có 58 ô), 1 chuồng nái chửa (chuồng có 560 ô), 1 chuồng cách ly cùng một số công trình phụ phục vụ cho chăn nuôi như: kho thức ăn, phòng sát trùng, phòng pha tinh, kho thuốc, kho cám. Trại gồm 4 khu chính: Khu nhà ăn, ở cho công nhân, khu nhà để cám và kho thuốc, khu để dụng cụ chăn nuôi, khu chăn nuôi còn lại là vườn và ao hồ bao quanh trại.

Trại có quy mô đàn là 600 đầu nái, 11 lợn đực và 80 lợn hậu bị để thay thế đàn và được phân ra thành các khu khác nhau cho mỗi loại lợn khác nhau, trang trại được xây dựng với 3 khu chuồng nối liền nhau. Khu chuồng nái chửa là nơi chăm sóc nuôi dưỡng những lợn nái đang mang thai, khu chuồng đẻ là nơi nuôi lợn sắp đẻ từ chuồng nái chửa chuyển xuống nơi n 5 mà lợn nái thực hiện quá trình đẻ, khu còn lại là khu vực chuồng dành cho lợn hậu bị mới nhập về và lợn nái loại thải. Khu chuồng nái chửa gồm 4 dãy dành cho lợn nái mang thai và là chuồng có diện tích lớn nhất, cách sắp xếp lợn trong chuồng đối với những lợn nái mang thai ở các giai đoạn khác nhau được xếp vào những dãy khác nhau, lợn đực phục vụ việc lấy tinh phối giống được xếp ở dãy trong cùng gần khu vực lấy tinh, lợn nái cai sữa về được đưa về nơi chờ phối trong chuồng lợn nái chửa nhằm thuận tiện cho việc kiểm tra và lên giống. Một góc chuồng nái chửa là khu kiểm tra lợn động dục, khu phối, khu lấy tinh, cạnh khu lấy tinh có phòng nhỏ để kiểm tra tinh được gọi là phòng tinh.

Phòng tinh được trang bị khá đầy đủ kính hiển vi, tủ lạnh, nồi hấp dụng cụ, máy ép túi tinh, nhiệt kế… Chuồng được xây dựng đạt tiêu chuẩn của một chuồng kín với kết cấu tất cả sàn chuồng đều được làm bằng bê tông, sàn cao hơn hẳn nền chuồng giúp công việc vệ sinh, khử trùng được thuận tiện. Đầu chuồng nái chửa có hệ thống giàn mát, cuối chuồng có hệ thống quạt thông gió với 8 quạt hoạt động nhằm tạo sự thông thoáng cho chuồng. Ngoài ra, bên trong chuồng còn được trang bị đầy đủ hệ thống vòi nước tự động, máng ăn cho từng ô lợn nái nhằm đảm bảo việc chăm sóc nuôi dưỡng lợn nái mang thai đạt hiệu quả nhất. Khu chuồng đẻ gồm 3 chuồng gần kề nhau được sắp xếp thành chuồng đẻ 1, chuồng đẻ 2, chuồng đẻ 3.

Mỗi chuồng đẻ gồm 2 ngăn, mỗi ngăn gồm 2 dãy và có một công nhân phụ trách. Trong chuồng đẻ, sàn chuồng lợn mẹ làm bằng bê tông còn sàn chuồng dành cho lợn con làm bằng nhựa cứng. Mỗi một ô chuồng đẻ đều có vòi uống nước tự động dành cho lợn mẹ và lợn con. Phần chuồng cho lợn con khá rộng rãi, một góc để lồng úm, lồng úm được làm bằng khung sắt và may bằng bao tải cám đã được ngâm sát trùng.

Mỗi lồng úm được trang bị một bóng đèn sưởi ấm, trong mỗi ô chuồng để một máng ăn nhỏ cho lợn con tập ăn. Mỗi chuồng cũng có hệ thống giàn mát và 6 quạt n 6 thông gió và nhiệt kế đo nhiệt độ chuồng. Tại khu chuồng đẻ mỗi lần xuất lợn con và đuổi lợn mẹ về khu vực chờ phối thì chuồng được cọ rửa và phun vôi để trống chuồng 1 tuần trước khi đuổi lợn nái chửa sắp đẻ lên. Khu chuồng cách ly là khu chuồng nuôi lợn hậu bị mới nhập về để thay thế đàn và lợn nái loại thải.

Vị trí chuồng nằm gần chuồng lợn nái có chửa để thuận tiện cho việc vận chuyển lợn lên chuồng lợn nái có chửa khi đã đủ điều kiện phối giống. Khu chuồng cách ly được xây dựng với bên trong là các ô nuôi lợn tập trung gồm 6 ô lớn được trang bị khá đầy đủ với hệ thống nước uống và máng ăn tự động bên trong các ô, khu bên trên đầu chuồng là hệ thống giàn mát và khu cuối chuồng có 4 quạt thông gió nhằm tạo sự thông thoáng cho chuồng nuôi. Mỗi chuồng đều được lắp đặt máy bơm nước để tắm cho lợn và vệ sinh chuồng trại hằng ngày, cuối chuồng mỗi ô đều có hệ thống thoát phân và nước thải. Một số thiết bị khác cũng được trang bị đầy đủ: Tủ lạnh bảo quản vắc xin, tủ thuốc để bảo quản và dự trữ thuốc cho trại, xe chở cám từ nhà kho xuống chuồng, xe trở phân, xe trở lợn con, xe trở tấm đan, máy nén khí phun sát trùng di động khu vực trong và ngoài chuồng nuôi.

Nhìn chung, cơ sở vật chất của trại đạt yêu cầu so với một chuồng nuôi kín hiện nay.