Đặt vấn đề Việt Nam là một nước nông nghiệp. Nông nghiệp giữ một vị trí hết sức quan trọng trong nền kinh tế quốc dân. Cùng với trồng trọt, ngành chăn nuôi nói chung và ngành chăn nuôi lợn nói riêng đang trên đà phát triển và dần trở thành ngành chính trong nền kinh tế nông nghiệp. Trong những năm gần đây cùng với xu hướng phát triển chung của nền kinh tế, ngành chăn nuôi thú y ở nước ta cũng đang từng bước phát triển nhằm đem lại nhiều sản phẩm có chất lượng cho xã hội và đóng một vai trò quan trọng trong nền kinh tế quốc dân.
Ngành chăn nuôi thú y nói chung, ngành chăn nuôi lợn nói riêng là một nghề có truyền thống lâu đời và phổ biến của nhân dân ta. Ngành chăn nuôi lợn đã và đang phát triển cả về số lượng, chất lượng đàn lợn cũng như cơ sở vật chất phục vụ chăn nuôi, tất cả vì mục đích nâng cao chất lượng sản phẩm đáp ứng cho nhu cầu tiêu dùng ngày càng cao của người dân trong nước cũng như trong xuất khẩu.Tuy nhiên với số lượng đàn nuôi ngày càng lớn, mật độ lợn trong chuồng nuôi ngày càng đông cộng với ảnh hưởng liên tục từ các yếu tố khác như: thời tiết, khí hậu, nguồn nước, không khí,. đã làm cho dịch bệnh xảy ra liên tục và có những biến đổi khó lường. Bởi vậy, quá trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho lợn ở giai đoạn từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi có ảnh hưởng rất nhiều đến sự phát triển và sinh trưởng của lợn sau này.Biện pháp hiệu quả nhất chính là thực hiện vệ sinh, chăm sóc, nuôi dưỡng, cùng với việc sử dụng vắc xin phòng bệnh và các loại kháng sinh để điều trị bệnh một cách kịp thời và hợp lý để đạt hiệu quả kinh tế cao.
Xuất phát từ tình hình thực tế trên, được sự đồng ý của Ban chủ nhiệm khoa, giáo viên hướng dẫn và cơ sở thực tập em tiến hành thực hiện chuyên đề: “Thực hiệnqui trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn con từ sơ sinh đến 21 ngày tuổi tại trại lợn liên kết với Công ty cổ phần Thuốc Thú y Đức Hạnh Marphavet, thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên ”. Mục đích và yêu cầu của đề tài 1. Mục đích - Đánh giá tình hình chăn nuôi tại trại lợn liên kết với Công ty cổ phần Thuốc Thú y Đức Hạnh Marphavet, thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên. - Áp dụng quy trình chăm sóc nuôi dưỡng cho đàn lợn con nuôi tại trại.
- Xác định tình hình nhiễm bệnh, cách phòng trị bệnh cho lợn con nuôi tại trại. Yêu cầu - Đánh giá được tình hình chăn nuôi tại trại lợn liên kết với Công ty cổ phần Thuốc Thú y Đức Hạnh Marphavet, thị xã Phổ Yên, tỉnh Thái Nguyên. - Áp dụng được các qui trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn con nuôi tại trại đạt hiệu quả cao. - Xácđịnhđượctìnhhìnhnhiễmbệnh, biếtcách phòngtrịbệnhcholợn con nuôitạitrại.
n 3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện tự nhiên - Trại lợn liên kết vớiCông ty cổ phần thuốc thú y Đức Hạnh Marphavet thuộc địa bàn thôn Trinh Nữ, xã Đại Hưng, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội. Vị trí địa lý của trại được xác định như sau: +Phía Bắc giáp xã An Tiến, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội.
+Phía Nam giáp xã Hùng Tiến, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội. + Phía Đông giáp xã Vạn Kim, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội. + Phía Tây giáp thị trấn Đại Nghĩa, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội. - Huyện có 21 xã và 1 thị trấn.
Dân số huyện Mỹ Đức khoảng 177.020 người, tổng diện tích tự nhiên là 226,913 km². - Theo phân vùng của nha khí tượng thuỷ văn thành phố, trại lợn liên kết với Công ty cổ phần thuốc thú y Đức Hạnh Marphavet nằm trong vùng có khí hậu đặc trưng của khu vực đó là nóng ẩm vào mùa hè, có mùa đông lạnh, mưa nhiều điển hình của kiểu khí hậu nhiệt đới gió mùa. Hướng vòng cung của các dãy núi tạo thành hành lang hút gió rất mạnh, đón nhận trực tiếp khối không khí lạnh từ phương bắc tràn xuống làm cho mùa đông đến sớm, kết thúc muộn, nền nhiệt bị hạ thấp. Tuy nhiên, thời tiết khu vực này hay nhiễu động trong năm gây ra những khó khăn đáng kể, nhất là vào các thời kỳ chuyển tiếp.
- Nhiệt độ trung bình: 23ºC. -Ẩm độ trung bình: 85 - 87%. + Mùa mưa: Nóng ẩm, mưa nhiều. + Mùa khô: Thời tiết khô, rét, ít mưa.
Cơ cấu tổ chức của cơ sở thực tập Cơ cấu tổ chức của trại gồm: - Chủ trại: chú Đào Trọng Tâm là người trực tiếp quản lý và điều hành sản xuất. - Kế toán: 1 người. - Thủ quỹ: 1 người. - Tổ chăn nuôi: gồm 3 kỹ sư chịu trách nhiệm về kỹ thuật và 5 công nhân.
- Tổ bảo vệ: 1 người chịu trách nhiệm bảo vệ tài sản và người ra vào trang trại. - Ngoài ra, trại còn có 1 người đầu bếp phục vụ các bữa ăn cho mọi người trong trang trại. Tình hình sản xuất tại cơ sở thực tập Hệ thống chuồng trại: Khu sản xuất được xây dựng trên nền đất cao. Chuồng được xây dựng theo hướng Đông Nam – Tây Bắc, đảm bảo thoáng mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông.
Tổng diện tích trang trại là hơn 10ha nhưng chuồng trại dành cho chăn nuôi lợn chỉ chiếm 5ha. Trang trại nuôi cả lợn nái lẫn lợn hậu bị. Chia thành 2 khu riêng biệt hoàn toàn cách ly với nhau. Trại lợn liên kết với Công ty cổ phần thuốc thú y Đức Hạnh Marphavet với số lượng lợn nái là 200 nái.
Hiện nay trại lợn liên kết vớiCông ty cổ phần thuốc thú y Đức Hạnh Marphavet được xây dựng theo kiểu chuồng hai mái, mỗi chuồng có hai dãy. Đối với chuồng lợn nái chờ phối, chửa được thiết kế cũi lồng, chuồng lợn đẻ được thiết kế cũi lồng có sàn nhựa, chuồng lợn cai sữa và lợn con chờ xuất n 5 được thiết kế theo kiểu sàn nhựa và sàn bằng bê tông. Trại còn có hệ thống chuồng cách ly nằm cuối hướng gió chính, dùng để cách ly những con lợn ốm tránh lây lan toàn trại. Các chuồng nuôi để được lắp đặt điện, núm uống tự động.
Mùa hè có hệ thống làm mát bằng giàn mát, mùa đông có hệ thống đèn hồng ngoại, lò sưởi, bạt vây xung quanh. Chuồng có hệ thống cống rãnh được bố trí hợp lý theo từng dãy chuồng để thoát chất thải. Mỗi đầu chuồng để được lắp đặt một máy bơm nước rửa chuồng hàng ngày. Cổng ra vào trại và nơi sản xuất có hệ thống sát trùng.
Hệ thống nước sạch được lấy từ đập, hồ từ vách núi chảy xuống, bơm vào bể lớn. Sau đó được đưa vào các ô chuồng, đảm bảo cung cấp đủ nước uống, nước tắm và xịt rửa chuồng hàng ngày. Hệ thống điện được cung cấp từ trạm biến áp 110 KVA của nhà máy nhiệt điện. Ngoài ra trại còn chủ động lắp đặt thêm máy phát điện với công suất lớn phòng những lúc mất điện.
Ngoài lĩnh vực sản xuất chính là chăn nuôi lợn, trại còn sử dụng diện tích ao hồ chăn nuôi cá và một số loài thủy cầm góp phần tăng thu nhập cho trang trại. Ngay cạnh khu sản xuất, trại xây dựng các nhà kho, nhà ở dành cho kĩ sư và công nhân, nhà bếp. Quy định vệ sinh phòng dịch hết sức nghiêm ngặt: + Công nhân khi mới vào sẽ được cách ly 1 ngày, tắm sát trùng, sát trùng hết những bộ quần áo mặc ở trang trại. Trước khi vào chuồng hay một người nào đó ra ngoài khi vào phải tắm sát trùng cẩn thận.
+ Xe lợn bắt lợn con, xe chuyển lợn loại, xe bắt lợn giống, xe bắt lợn thịt đều được sát trùng dưới cổng trại 10-15 phút. Rồi mới được lên bắt lợn. Sinh viên thực tập xuống trang trại sẽ được làm tất cả các công việc giống hết như những người công nhân của trại dưới sự hướng dẫn của các cán n 6 bộ kỹ thuật và được hướng dẫn chuyên sâu về các bệnh thường gặp, kinh nghiệm chăn nuôi lợn khi làm việc trong trang trại. Tổng quan tài liệu 2.Cơ sở khoa học 2.
Đặc điểm sinh lý của lợn con - Cơ năng điều tiết thân nhiệt: +Thân nhiệt của lợn con sau khi đẻ thường bị giảm xuống, quá trình giảm phụ thuộc vào nhiều yếu tố: khối lượng sơ sinh, chất dinh dưỡng thu được sau khi sinh, nhiệt độ của môi trường. + Theo Trương Lăng, (2000) [9]:sau khi đẻ 1 giờ nếu lợn con được bú sữa đầu thì 8 - 12 giờ sau thân nhiệt sẽ ổn định, nếu sau 4 giờ mới được bú sữa đầu thì sau 18 - 24 giờ thân nhiệt mới đạt mức bình thường. Như vậy quy định không quá 2 giờ nếu lợn mẹ chưa đẻ xong phải cho những lợn con đã sinh bú sữa đầu. Lợn con rất mẫn cảm với nhiệt độ vì khi ra khỏi cơ thể mẹ lợn con chưa thể thích ứng được với môi trường bên ngoài, cơ quan điều tiết thân nhiệt chưa hoàn chỉnh.
Khả năng tự điều hòa thân nhiệt của lợn con tăng chậm từ khi mới sinh cho đến 2 tuần tuổi, do vậy trong 2 tuần tuổi chúng rất dễ mẫn cảm với thay đổi lớn của nhiệt độ bên ngoài. Mỗi loài gia súc, đều có một giới hạn sinh thái về nhiệt độ và ẩm độ nhất định, độ ẩm không khí trong chuồng nuôi cao là điều bất lợi cho lợn con, bởi vì độ ẩm cao là điều kiện thuận lợi cho các vi khuẩn phát triển, ngoài ra độ ẩm càng cao thì nhiệt độ trong chuồng càng giảm. Cho nên việc quản lý độ ẩm và nhiệt độ trong chuồng nuôi phù hợp với mọi lứa tuổi của lợn và nhiệt độ trong chuồng nuôi được ổn định là rất quan trọng. + Theo Trần Văn Phùng và cs, (2004) [11]:trên nền cứng hoặc sàn thưa không có độn khu vực cho lợn con mới sinh cần giữ ấm ở 32 - 35°C trong tuần đầu, sau đó giữ 21 - 27°C cho đến lúc cai sữa 3 - 6 tuần tuổi.
Để n 7 bảo đảm nhiệt độ cho lợn con theo chỉ tiêu trên cần có ô úm cho lợn con, ô úm có kích thước ít nhất là 1m², trong ô úm có thể đặt tấm sưởi điện tự động hoặc treo bóng đèn hồng ngoại 250W hoặc 100W. Độ ẩm và tốc độ gió làm thành một hệ thống tác nhân stress đối với gia súc. Ẩm độ: không có số liệu để xác định ẩm độ tối ưu cho lợn con cai sữa, tuy nhiên nếu lợn con thường xuyên tiếp xúc với ẩm độ cao sẽ dễ bị tiêu chảy.