Khóa luận: Chăm sóc và điều trị bệnh lợn nái sinh sản tại trại Nguyễn Văn Đẩu, Từ Sơn, Bắc Ninh

Luận văn tốt nghiệp nghiên cứu tốt nghiệp áp dụng quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và điều trị một số bệnh thường gặp trên đàn lợn, điều tra thực trạng, phân tích số liệu, đề xuất

• Tác giả: Phan Thị Hà Giang
• Người hướng dẫn: GS. Từ Quang Hiển
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi Thú y
• Đề tài: Áp Dụng Quy Trình Chăm Sóc Và Điều Trị Bệnh Cho Lợn NáI Sinh Sản Tại Bắc Ninh
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ, CỤM TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• 1. Phần 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục tiêu và yêu cầu
• 1.2.1. Mục tiêu
• 1.2.2. Yêu cầu
• 2. Phần 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 2.1.1. Vị trí địa lý
• 2.1.2. Điều kiện khí hậu
• 2.1.3. Cơ cấu tổ chức của trại
• 2.1.4. Cơ sở vật chất của trại
• 2.1.5. Tình hình sản xuất
• 2.1.6. Thuận lợi và khó khăn của trại
• 2.2. Tổng quan tài liệu và những kết quả nghiên cứu trong ngoài nước có liên quan đến nội dung của đề tài
• 2.2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2.1.1. Một số chỉ tiêu đánh giá năng suất sinh sản của lợn nái
• 2.2.1.2. Quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản giai đoạn chửa, đẻ, nuôi con
• 2.2.1.3. Một số bệnh ở lợn nái
• 2.2.2. Những kết quả nghiên cứu trong ngoài nước có liên quan đến đề tài
• 2.2.2.1. Tình hình nghiên cứu bệnh viêm tử cung ở ngoài nước
• 2.2.2.2. Tình hình nghiên cứu ở trong nước
• 3. Phần 3: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
• 3.1. Đối tượng, thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 3.2. Các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp thực hiện
• 3.2.1. Các chỉ tiêu theo dõi
• 3.2.2. Phương pháp theo dõi (hoặc thu thập thông tin)
• 3.2.3. Xác định hiệu quả của phác đồ điều trị đối với một số bệnh
• 3.3. Phương pháp xử lí số liệu
• 4. Phần 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả đánh giá tình hình chăn nuôi tại trại
• 4.2. Kết quả công tác chăm sóc nuôi dưỡng đàn lợn
• 4.2.1. Thực hiện chăm sóc nuôi dưỡng lợn nái sinh sản
• 4.2.2. Thực hiện chăm sóc, nuôi dưỡng lợn con
• 4.3. Tình hình sinh sản của lợn nái nuôi tại trại lợn Nguyễn Văn Đẩu trong thời gian thực tập
• 4.3.1. Một số chỉ tiêu về sinh sản của lợn nái
• 4.4. Kết quả thực hiện các biện pháp phòng bệnh cho lợn nái sinh sản tại trại lợn Nguyễn Văn Đẩu
• 4.4.1. Thực hiện biện pháp vệ sinh phòng bệnh
• 4.5. Kết quả công tác chẩn đoán và điều trị bệnh
• 5. Phần 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản tại Bắc Ninh

Quy trình chăm sóc và điều trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại Bắc Ninh là một vấn đề quan trọng trong ngành chăn nuôi. Để đạt được năng suất cao, việc chăm sóc lợn nái cần được thực hiện một cách khoa học và đồng bộ. Các yếu tố như dinh dưỡng, vệ sinh chuồng trại và phòng bệnh đóng vai trò quyết định trong việc nâng cao sức khỏe và khả năng sinh sản của lợn nái.

1.1. Điều kiện chăn nuôi lợn nái tại Bắc Ninh

Điều kiện chăn nuôi lợn nái tại Bắc Ninh bao gồm khí hậu, địa hình và cơ sở vật chất. Khí hậu cận nhiệt đới ẩm tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển của lợn, nhưng cũng tiềm ẩn nhiều rủi ro về dịch bệnh. Cơ sở vật chất hiện đại giúp nâng cao hiệu quả chăm sóc và điều trị bệnh cho lợn nái.

1.2. Tình hình sản xuất lợn nái sinh sản

Tình hình sản xuất lợn nái sinh sản tại Bắc Ninh đang phát triển mạnh mẽ. Nhiều trang trại áp dụng công nghệ hiện đại, từ đó nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Tuy nhiên, dịch bệnh vẫn là thách thức lớn đối với người chăn nuôi.

II. Vấn đề và thách thức trong chăm sóc lợn nái sinh sản

Chăm sóc lợn nái sinh sản gặp nhiều thách thức, đặc biệt là vấn đề dịch bệnh. Các bệnh thường gặp như viêm tử cung, viêm phổi ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng sinh sản. Việc phát hiện sớm và điều trị kịp thời là rất cần thiết để giảm thiểu thiệt hại.

2.1. Các bệnh thường gặp ở lợn nái

Các bệnh thường gặp ở lợn nái bao gồm viêm tử cung, viêm phổi và các bệnh do vi khuẩn như E. coli. Những bệnh này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của lợn mà còn làm giảm năng suất sinh sản.

2.2. Tình trạng sức khỏe lợn nái sinh sản

Tình trạng sức khỏe của lợn nái sinh sản thường bị ảnh hưởng bởi chế độ dinh dưỡng và điều kiện sống. Việc chăm sóc không đúng cách có thể dẫn đến tình trạng sức khỏe kém, từ đó ảnh hưởng đến khả năng sinh sản.

III. Phương pháp chăm sóc lợn nái sinh sản hiệu quả

Để nâng cao hiệu quả chăm sóc lợn nái sinh sản, cần áp dụng các phương pháp khoa học. Việc cung cấp dinh dưỡng hợp lý, vệ sinh chuồng trại và tiêm phòng định kỳ là những yếu tố quan trọng giúp lợn nái khỏe mạnh và sinh sản tốt.

3.1. Chế độ dinh dưỡng cho lợn nái

Chế độ dinh dưỡng cho lợn nái cần đảm bảo đầy đủ các chất dinh dưỡng cần thiết. Thức ăn cho lợn nái nên bao gồm các loại thức ăn hỗn hợp có chất lượng cao, giúp lợn phát triển tốt và sinh sản hiệu quả.

3.2. Vệ sinh chuồng trại và phòng bệnh

Vệ sinh chuồng trại là yếu tố quan trọng trong việc phòng bệnh cho lợn nái. Cần thực hiện vệ sinh định kỳ, sử dụng thuốc sát trùng và đảm bảo môi trường sống sạch sẽ để giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc áp dụng quy trình chăm sóc khoa học giúp nâng cao năng suất sinh sản của lợn nái. Nhiều trang trại đã ghi nhận sự cải thiện rõ rệt về sức khỏe và khả năng sinh sản của lợn nái sau khi áp dụng các biện pháp chăm sóc hợp lý.

4.1. Kết quả thực hiện quy trình chăm sóc

Kết quả thực hiện quy trình chăm sóc cho thấy tỷ lệ lợn nái sinh sản thành công tăng lên đáng kể. Việc áp dụng các biện pháp chăm sóc khoa học đã giúp giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh và nâng cao chất lượng sản phẩm.

4.2. Ứng dụng công nghệ trong chăm sóc lợn nái

Ứng dụng công nghệ trong chăm sóc lợn nái đã mang lại nhiều lợi ích. Các trang trại hiện đại sử dụng công nghệ thông tin để theo dõi sức khỏe và tình trạng sinh sản của lợn, từ đó đưa ra các biện pháp can thiệp kịp thời.

V. Kết luận và triển vọng tương lai trong chăm sóc lợn nái

Chăm sóc lợn nái sinh sản là một lĩnh vực quan trọng trong ngành chăn nuôi. Việc áp dụng quy trình chăm sóc khoa học không chỉ giúp nâng cao năng suất mà còn đảm bảo sức khỏe cho lợn. Tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển các phương pháp chăm sóc hiệu quả hơn.

5.1. Tương lai của ngành chăn nuôi lợn nái

Tương lai của ngành chăn nuôi lợn nái tại Bắc Ninh hứa hẹn sẽ phát triển mạnh mẽ với sự hỗ trợ của công nghệ và các phương pháp chăm sóc hiện đại. Điều này sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm.

5.2. Đề xuất giải pháp cải thiện quy trình chăm sóc

Đề xuất các giải pháp cải thiện quy trình chăm sóc lợn nái như tăng cường đào tạo cho người chăn nuôi, áp dụng công nghệ mới và cải thiện chế độ dinh dưỡng. Những giải pháp này sẽ góp phần nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong cơ cấu ngành nông nghiệp Việt Nam, chăn nuôi lợn chiếm tỷ trọng cao và đang chuyển dịch mạnh mẽ từ quy mô nông hộ sang mô hình trang trại công nghiệp hướng nạc. Việc nhập nội các giống lợn ngoại có năng suất sinh sản cao như Landrace, Yorkshire, Duroc giúp gia tăng sản lượng thịt và con giống. Tuy nhiên, các giống lợn này có khả năng thích nghi với điều kiện ngoại cảnh nhiệt đới nóng ẩm tại Việt Nam còn hạn chế, dẫn đến nguy cơ mắc các bệnh đường sinh sản và truyền nhiễm tăng cao. Trong quá trình sinh đẻ, lợn nái dễ bị các loại vi khuẩn cơ hội như Streptococcus, Escherichia coli xâm nhập gây tổn thương đường sinh dục, điển hình là bệnh viêm tử cung, viêm vú, mất sữa (hội chứng MMA) và viêm phổi. Những bệnh lý này không chỉ làm giảm tỷ lệ sống của lợn con theo mẹ mà còn làm kéo dài thời gian phi sản xuất, giảm độ mắn đẻ và gây thiệt hại kinh tế cho cơ sở chăn nuôi.

Xuất phát từ thực tế sản xuất tại trại lợn Nguyễn Văn Đẩu (thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh), khóa luận tốt nghiệp của tác giả Phan Thị Hà Giang tập trung nghiên cứu việc chuẩn hóa quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và điều trị bệnh cho đàn nái sinh sản nhằm nâng cao năng suất sinh sản và kiểm soát dịch bệnh.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài được xác định gồm:

1. Thực hiện quy trình chăm sóc và nuôi dưỡng trên đàn lợn nái.
2. Thực hiện quy trình phòng và điều trị bệnh trên đàn lợn nái.

Nhiệm vụ và yêu cầu nghiên cứu bao gồm:

1. Áp dụng được các quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái.
2. Xác định được tình hình nhiễm bệnh, biết cách phòng trị bệnh cho lợn nái nuôi tại trại.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn nái ngoại sinh sản (giống Landrace, Yorkshire, Duroc), lợn con theo mẹ và bệnh viêm tử cung cùng một số bệnh thường gặp trên đàn lợn tại cơ sở.
• Không gian nghiên cứu: Trang trại chăn nuôi lợn Nguyễn Văn Đẩu, phường Đồng Nguyên, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh.
• Thời gian nghiên cứu: Từ ngày 18/05/2016 đến ngày 18/11/2017.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Cơ sở lý thuyết

Tác giả hệ thống hóa các kiến thức giải phẫu và sinh lý sinh dục của lợn nái, bao gồm cấu tạo và chức năng của buồng trứng, ống dẫn trứng, tử cung, âm đạo, âm hộ và tuyến vú. Chu kỳ động dục của lợn nái kéo dài từ 18 đến 24 ngày (trung bình 21 ngày) với thời gian kéo dài triệu chứng động dục từ 4 đến 5 ngày ở lợn ngoại, điều hòa bởi hệ thống hormone gồm Progesterone, Prostaglandin $F_{2\alpha}$ ($PGF_{2\alpha}$), FSH, LH, Oestrogen, Oxytocin và Prolactin. Thời gian mang thai trung bình là 114 ngày, chia làm hai giai đoạn: chửa kỳ 1 (từ phối giống đến ngày thứ 84 hoặc 90) và chửa kỳ 2 (từ ngày 85 hoặc 90 đến khi sinh).

Phương pháp xác định sản lượng sữa (SLS) định lượng được xây dựng trên công thức: $$\text{SLS trong một chu kỳ tiết sữa} = M_1 + M_2$$ Trong đó:

• $M_1$ là sản lượng sữa kỳ tiết sữa thứ nhất (từ ngày 1 đến ngày 21): $$M_1 = \frac{\text{Trọng lượng toàn ổ lợn con lúc 21 ngày tuổi} - \text{Trọng lượng toàn ổ lợn con lúc sơ sinh}}{3}$$
• $M_2$ là sản lượng sữa kỳ thứ hai (từ ngày 21 đến khi cai sữa): $$M_2 = \frac{4}{5} M_1$$

Về mặt bệnh học, khóa luận phân loại chi tiết bệnh viêm tử cung thành 3 thể: viêm nội mạc tử cung (thể cata cấp tính có mủ và thể màng giả), viêm cơ tử cung và viêm tương mạc tử cung; đồng thời phân tích cơ chế gây bệnh của viêm khớp do Streptococcus suis, bệnh viêm phổi/suyễn do Mycoplasma kết hợp vi khuẩn cộng phát (Pasteurella multocida, Streptococcus, Staphylococcus) và hội chứng MMA.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng kết hợp các phương pháp thu thập và xử lý thông tin thực nghiệm:

• Phương pháp điều tra, thu thập số liệu: Thu thập dữ liệu gián tiếp qua sổ sách ghi chép hành chính, nhật ký kỹ thuật của trang trại năm 2016 và 2017; phỏng vấn trực tiếp cán bộ kỹ thuật, kỹ sư và công nhân tại trại.
• Phương pháp thực nghiệm lâm sàng: Trực tiếp tham gia thực hiện quy trình nuôi dưỡng, phối giống, chăm sóc đỡ đẻ, bấm nanh, cắt đuôi, thiến hoạn, sử dụng bột Mistral làm khô lợn con sơ sinh; theo dõi và chẩn đoán lâm sàng bệnh viêm tử cung, viêm khớp, viêm phổi, tiêu chảy; áp dụng các phác đồ điều trị thử nghiệm và theo dõi trạng thái bệnh súc trong vòng 1 tuần sau liệu trình.
• Phương pháp xử lý số liệu: Số liệu theo dõi được tổng hợp và phân tích bằng phương pháp thống kê sinh vật học ứng dụng trong chăn nuôi theo tài liệu của Nguyễn Văn Thiện (2008) trên phần mềm Microsoft Excel 2003.

Nguồn dữ liệu

Dữ liệu nghiên cứu bao gồm số liệu thống kê tổng đàn lợn của trại Nguyễn Văn Đẩu qua các năm 2016 - 2017, các bảng chỉ tiêu chẩn đoán lâm sàng, định mức dinh dưỡng thức ăn hỗn hợp do Công ty Cổ phần Chăn nuôi GreenFeed Việt Nam cung cấp và số liệu theo dõi trực tiếp trên các ca bệnh lâm sàng trong quá trình thực tập.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả trình bày tính cấp thiết của đề tài xuất phát từ nhu cầu thực tiễn của ngành chăn nuôi lợn công nghiệp tại Việt Nam. Phân tích tác hại của các bệnh sinh sản đối với năng suất lợn nái ngoại nhập, xác định rõ 2 mục tiêu và 2 yêu cầu cụ thể của chuyên đề.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Chương này mô tả chi tiết điều kiện tự nhiên, cơ sở hạ tầng của cơ sở thực tập và tổng quan lý thuyết:

• Điều kiện cơ sở nơi thực tập: Trại lợn Nguyễn Văn Đẩu được thành lập từ năm 1997 tại phường Đồng Nguyên, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, có diện tích hơn 5 ha với vốn đầu tư ban đầu gần 30 tỷ đồng. Cơ cấu nhân sự gồm 28 người (1 quản lý, 1 kỹ sư, 2 tổ trưởng và 24 công nhân). Cơ sở vật chất gồm 8 dãy chuồng lớn (4 chuồng đẻ với 40 ô chuồng sàn/dãy, 3 chuồng lợn mang thai kiểu cũi sắt, 1 chuồng cách ly), trang bị hệ thống làm mát bằng quạt gió và giàn lạnh, đèn sưởi hồng ngoại, vòi uống nước tự động và hệ thống hầm biogas xử lý chất thải.
• Tổng quan tài liệu và cơ sở khoa học: Trình bày giải phẫu, sinh lý chu kỳ tính và mang thai; nhu cầu dinh dưỡng cho nái chửa và nuôi con. Bảng định mức axit amin và mức cho ăn theo từng giai đoạn thể trạng (nái bình thường, nái gầy, nái béo).

Axit amin	Lợn nái chửa (% protein)	Lợn nái nuôi con (% protein)
Lizin	3,5	3,8
Treonin	2,8	2,6
Met + Xys	2,5	2,5
Tryptophan	0,8	0,8
Histidin	2,1	1,9
Lơxin	7,6	6,4
Izoloxin	3,7	4,5
Valin	4,4	4,6
Tyroxin + Phenilalanin	6,3	6,3

• Bệnh học chuyên khoa: Tổng quan nguyên nhân, triệu chứng và các nghiên cứu trong, ngoài nước về bệnh viêm tử cung, viêm khớp, viêm phổi. Xây dựng tiêu chí phân biệt 3 thể viêm tử cung:

Chỉ tiêu phân biệt	Viêm nội mạc tử cung	Viêm cơ tử cung	Viêm tương mạc tử cung
Màu dịch viêm	Trắng xám, trắng sữa	Hồng, nâu đỏ	Nâu rỉ sắt
Mùi dịch viêm	Tanh	Tanh thối	Thối khắm
Phản ứng đau	Đau nhẹ	Đau rõ	Đau rất rõ
Mức độ ăn uống	Bỏ ăn một phần hoặc hoàn toàn	Bỏ ăn hoàn toàn	Bỏ ăn hoàn toàn

Phần 3: Nội dung và phương pháp tiến hành

Xác định khung thời gian, địa điểm, các chỉ tiêu kỹ thuật cần theo dõi (cơ cấu đàn, sinh lý sinh sản, tỷ lệ mắc bệnh, phác đồ điều trị). Các phác đồ điều trị bệnh lâm sàng được xây dựng cụ thể:

Tên bệnh	Tên thuốc sử dụng	Liều lượng	Đường dùng	Liệu trình
Viêm tử cung	Hupha-Lincospec Lugol Cephachlor	20 ml/con/ngày 500 ml 100 ml	Tiêm bắp Thụt rửa tử cung Thụt rửa tử cung	3 – 5 ngày 3 ngày 3 ngày
Viêm khớp	Pen-strep ADE	1 ml/4 kg thể trọng 1 ml/5 kg thể trọng	Tiêm bắp Tiêm bắp	3 – 4 ngày 4 – 5 ngày
Phân trắng lợn con	Nova-Amcoli Nor 100	1 ml/con/ngày 1 ml/con/ngày	Tiêm bắp Tiêm bắp	3 – 5 ngày 3 – 5 ngày
Viêm phổi	Lincoject Bromhexine	1 ml/con/ngày 2 ml/con/ngày	Tiêm bắp Tiêm bắp	3 – 6 ngày 3 – 6 ngày
Cầu trùng lợn con	Neococxin 5%	1 ml/2,2 kg thể trọng	Cho uống	Lúc 3, 4 và 5 ngày tuổi

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Đánh giá thực trạng đàn lợn của trại Nguyễn Văn Đẩu qua 2 năm 2016 và 2017:

STT	Loại lợn	Số lượng năm 2016 (con)	Số lượng năm 2017 (con)
1	Lợn đực giống hậu bị	5	3
2	Lợn đực giống làm việc	20	16
3	Lợn nái sinh sản	1.200	976
4	Lợn nái hậu bị	120	0
5	Lợn con	30.050	—

Số lượng lợn nái sinh sản năm 2017 giảm 18,67% (từ 1.200 con xuống 976 con) do ảnh hưởng từ sự sụt giảm giá thịt lợn trên thị trường năm 2017, buộc cơ sở phải loại thải nái già yếu, kém năng suất và dừng nhập hậu bị mới.

Về công tác thú y và an toàn sinh học, trại thực hiện quy trình "cùng vào - cùng ra" (all-in all-out), phun thuốc sát trùng tiêu độc chuồng bằng dung dịch Fam flus hoặc Vikon S (Virkon S), giữ trống chuồng tối thiểu 5 ngày trước khi chuyển lô nái mới. Đàn lợn đực 16–20 con khai thác tinh phục vụ thụ tinh nhân tạo với quy trình phối giống 3 lần/chu kỳ. Lợn con sơ sinh được dùng bột Mistral làm khô thân, sát trùng rốn bằng cồn Iod giúp giảm tỷ lệ tiêu chảy và hạ thân nhiệt.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đưa ra kết luận tổng quan về việc áp dụng quy trình nuôi dưỡng, phòng ngừa dịch bệnh và kiến nghị trại duy trì nghiêm ngặt các biện pháp thú y phòng dịch.

Kết quả và đóng góp

Kết quả chính

• Thống kê biến động đàn tại trang trại: Quy mô đàn lợn nái sinh sản đạt 1.200 con năm 2016 và giảm xuống 976 con năm 2017 (giảm 18,67%); đàn đực giống khai thác tinh giảm từ 20 con xuống 16 con; đàn đực hậu bị giảm từ 5 xuống 3 con; đàn nái hậu bị giảm từ 120 con về 0 con.
• Xác lập và chuẩn hóa lượng thức ăn cho nái ngoại mang thai: Đảm bảo mức đạm thô 13%, năng lượng trao đổi 2.900 kcal/kg; điều chỉnh khẩu phần ăn theo thể trạng nái trong từng giai đoạn (từ phối đến 84 ngày: 1,5 – 2,5 kg/ngày; từ 84 đến 110 ngày: 2,5 – 3,0 kg/ngày; giảm xuống 1,5 – 2,0 kg/ngày ở ngày 111 – 113 và 0 – 0,5 kg vào ngày cắn ổ). Khi nhiệt độ môi trường dưới 15°C vào mùa đông, bổ sung 0,2 – 0,3 kg/con/ngày để bù tiêu hao năng lượng chống rét.
• Ứng dụng quy trình chăm sóc đỡ đẻ và can thiệp sơ sinh bằng bột Mistral giúp làm khô nhanh dịch ối, chống lạnh, khô cuống rốn, ngăn chặn vi khuẩn xâm nhập gây tiêu chảy và viêm da ở lợn con.
• Thiết lập quy trình phòng trị 5 bệnh phổ biến (viêm tử cung, viêm khớp, tiêu chảy phân trắng, viêm phổi, cầu trùng) với các phác đồ kháng sinh kết hợp dung dịch thụt rửa và thuốc hỗ trợ chuyên biệt.

Giải pháp và kiến nghị của tác giả

• Thực hiện nghiêm ngặt quy trình vệ sinh an toàn sinh học "cùng vào - cùng ra", tẩy uế chuồng trại bằng hóa chất sát trùng (Fam flus, Vikon S) và đảm bảo thời gian cách ly trống chuồng tối thiểu 5 ngày.
• Kiểm soát nghiêm ngặt kỹ thuật phối tinh nhân tạo và dụng cụ sản khoa nhằm hạn chế tối đa vi khuẩn xâm nhập vào đường sinh dục trong thời điểm cổ tử cung mở.
• Điều chỉnh chế độ dinh dưỡng giảm lượng thức ăn trước khi đẻ 1 tuần đối với nái khỏe mạnh để chống hiện tượng chèn ép thai và viêm vú do căng sữa.

Đóng góp của đề tài

Khóa luận đã hệ thống hóa và đánh giá thực tế việc vận hành quy trình công nghệ chăn nuôi lợn nái sinh sản quy mô công nghiệp (gần 1.000 nái) trong điều kiện khí hậu miền Bắc Việt Nam. Cung cấp các số liệu thực tế về phân loại thể bệnh viêm tử cung và đưa ra các phác đồ điều trị bằng thuốc thú y cụ thể có tính ứng dụng trực tiếp tại các trại chăn nuôi lợn nái ngoại.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Nghiên cứu được thực hiện tại một cơ sở chăn nuôi đơn lẻ (trại lợn Nguyễn Văn Đẩu), các số liệu dịch tễ và năng suất chịu ảnh hưởng trực tiếp bởi biến động thị trường năm 2017 và điều kiện tiểu khí hậu của vùng cận nhiệt đới ẩm tại Bắc Ninh.
• Hướng nghiên cứu tiếp: Cần tiếp tục mở rộng theo dõi năng suất sinh sản (số con sơ sinh sống/lứa, số con cai sữa/nái/năm, khối lượng cai sữa) trên các lứa đẻ tiếp theo của đàn nái sau khi điều trị khỏi viêm tử cung; thử nghiệm và đánh giá thêm các phác đồ kháng sinh mới để hạn chế hiện tượng kháng thuốc trong chăn nuôi công nghiệp.

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên ngành Chăn nuôi, Thú y, Chăn nuôi - Thú y: Tham khảo cấu trúc khóa luận lâm sàng/chuyên đề thực tập tốt nghiệp, phương pháp tính sản lượng sữa định lượng của nái và các chỉ tiêu chẩn đoán bệnh sản khoa.
• Kỹ sư chăn nuôi, cán bộ kỹ thuật và chủ trang trại lợn sinh sản: Ứng dụng bảng định mức khẩu phần ăn theo thể trạng nái chửa, quy trình vệ sinh an toàn sinh học "cùng vào - cùng ra", cùng các phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung, viêm khớp, viêm phổi và cầu trùng trên lợn.

Câu hỏi thường gặp

1. Trang trại Nguyễn Văn Đẩu sử dụng những giống lợn nào và biến động số lượng nái sinh sản giữa năm 2016 và 2017 ra sao?

Trang trại sử dụng 3 giống lợn ngoại là Landrace, Yorkshire và Duroc do Công ty Cổ phần Chăn nuôi GreenFeed Việt Nam cung cấp. Năm 2016, tổng số lợn nái sinh sản là 1.200 con; sang năm 2017, số lượng giảm 18,67% xuống còn 976 con do khủng hoảng giá lợn trên thị trường khiến trại phải thanh lý các nái già yếu, năng suất kém và ngừng nhập nái hậu bị mới.

2. Quy trình vệ sinh chuồng đẻ "cùng vào - cùng ra" tại trang trại được thực hiện như thế nào?

Sau khi toàn bộ lô lợn trong dãy chuồng được chuyển đi, ô chuồng và sàn chuồng được rửa sạch, để khô, sau đó phun thuốc sát trùng tiêu độc (Fam flus hoặc Vikon S). Chuồng nuôi bắt buộc phải để trống tối thiểu 5 ngày nhằm cắt đứt nguồn lây lan mầm bệnh trước khi đưa lô nái chờ đẻ tiếp theo vào.

3. Phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung trên lợn nái tại trang trại gồm những loại thuốc nào?

Phác đồ gồm tiêm bắp kháng sinh Hupha-Lincospec với liều 20 ml/con/ngày trong 3 – 5 ngày, kết hợp thụt rửa tử cung liên tục trong 3 ngày bằng một trong hai loại dung dịch: dung dịch Lugol (500 ml) hoặc dung dịch Cephachlor (100 ml).

4. Bảng lượng thức ăn hàng ngày cho lợn nái ngoại giai đoạn mang thai từ ngày 84 đến 110 quy định mức ăn như thế nào theo thể trạng?

Trong giai đoạn từ ngày 84 đến 110 sau phối giống, lợn nái có thể trạng bình thường được cho ăn 3,0 kg thức ăn/ngày; lợn nái thể trạng gầy được cho ăn 2,5 kg thức ăn/ngày; lợn nái thể trạng béo được cho ăn 2,5 kg thức ăn/ngày (sử dụng thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh có hàm lượng đạm thô 13% và năng lượng trao đổi 2.900 kcal/kg).

5. Dấu hiệu lâm sàng nào giúp phân biệt giữa thể viêm nội mạc tử cung và viêm cơ tử cung ở lợn nái?

Ở thể viêm nội mạc tử cung, dịch viêm chảy ra có màu trắng xám hoặc trắng sữa, mùi tanh, lợn chỉ đau nhẹ và bỏ ăn một phần hoặc hoàn toàn. Ở thể viêm cơ tử cung, dịch viêm chuyển sang màu hồng hoặc nâu đỏ, có mùi tanh thối, con vật có phản ứng đau rõ rệt và bỏ ăn hoàn toàn.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Phan Thị Hà Giang đã phản ánh toàn diện thực trạng chăn nuôi và thú y tại trại lợn nái sinh sản Nguyễn Văn Đẩu quy mô gần 1.000 nái ngoại. Đề tài xây dựng chi tiết các định mức dinh dưỡng cho nái chửa theo thể trạng, chuẩn hóa quy trình chăm sóc đỡ đẻ, can thiệp lợn con sơ sinh và an toàn sinh học chuồng trại. Đồng thời, công trình cung cấp bảng chỉ tiêu chẩn đoán phân biệt các thể viêm tử cung và xác lập 5 phác đồ điều trị bệnh lâm sàng cụ thể, đóng góp tư liệu thực tiễn cho kỹ thuật chăn nuôi thú y lợn công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Chăn nuôi lợn là một nghề truyền thống có từ lâu đời ở Việt Nam. Đến nay phong trào nuôi lợn thịt hướng nạc đã và đang phát triển mạnh mẽ theo hình thức trang trại ở nhiều địa phương, đem lại nguồn thu nhập đáng kể cho người chăn nuôi và trở thành một ngành chăn nuôi chính chiếm tỉ trọng cao trong cơ cấu chăn nuôi hiện nay. Để năng suất chăn nuôi được nâng cao người chăn nuôi đã ứng dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật vào trong sản xuất. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả cao thì bên cạnh việc đảm bảo các tiêu chuẩn về thức ăn, chuồng trại, kĩ thuật chăn nuôi… Thì đàn giống tốt là tạo tiền đề cho các quy trình chăm sóc nuôi dưỡng đạt hiệu quả cao.

Tuy nhiên, một trong những trở ngại lớn nhất của chăn nuôi lợn nái sinh sản là dịch bệnh còn xảy ra phổ biến gây nhiều thiệt hại cho đàn lợn nái nuôi trong các trang trại cũng như nuôi nhỏ lẻ tại các hộ gia đình. Đối với lợn nái nhất là lợn ngoại được chăn nuôi theo phương thức công nghiệp cho nên tỷ lệ mắc bệnh sinh sản ngày càng nhiều hơn do khả năng thích nghi của đàn lợn nái với điều kiện ngoại cảnh nước ta còn kém. Mặt khác trong quá trình sinh đẻ lợn nái dễ bị nhiễm các vi khuẩn như Streptococcus, E.coli… Xâm nhập và gây nhiễm trùng và dễ mắc các bệnh như viêm tử cung, viêm phổi, đây là các loại bệnh ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản của lợn mẹ. Bệnh tuy không xảy ra ồ ạt nhưng gây thiệt hại lớn cho lợn nái, nghiêm trọng hơn bệnh vẫn âm thầm làm hạn chế khả năng sinh sản của đàn lợn nái ở các lứa tiếp theo, ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng và hiệu quả của toàn ngành chăn nuôi lợn.

Với mục đích góp phần năng cao khả năng sinh sản của đàn lợn, nâng cao hiệu quả của điều trị bệnh. Vì vậy em đã tiến hành thực hiện chuyên đề: “Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và điều trị một số bệnh thường gặp trên đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trại Nguyễn Văn Đẩu, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh” 6 7 1. Mục tiêu và yêu cầu 1.1 Mục tiêu - Thực hiện quy trình chăm sóc và nuôi dưỡng trên đàn lợn nái - Thực hiện quy trình phòng và điều trị bệnh trên đàn lợn nái 1. Yêu cầu - Áp dụng được các quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái - Xác định được tình hình nhiễm bệnh, biết cách phòng trị bệnh cho lợn nái nuôi tại trại 7 8 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.

Điều kiện cở sở nơi thực tập 2. Vị trí địa lý Trang trại chăn nuôi của ông Nguyễn Văn Đẩu nằm trên một cánh đồng rộng, các xa khu dân cư, thuộc thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Phường Đồng Nguyên nằm ở phía Đông Bắc thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, cách thành phố Bắc Ninh khoảng 11 km về phía Tây Nam và cách trung tâm Hà Nội khoảng 16 km về phía Đông Bắc. Phía Đông Nam phường Đồng Nguyên giáp xã Hoàn Sơn, huyện Tiên Du, phía Đông Bắc giáp xã Tương Giang, phía Tây giáp phường Đồng Kỵ và phường Trang Hạ, phía Nam giáp phường Đông Ngàn và phường Tân Hồng, còn phía Bắc giáp xã Tam Sơn.

Xã Đông nguyên có diện tích tự nhiên là 688,29 ha, dân số gồm 3500 hộ với 15. Trang trại chăn nuôi của ông Nguyễn Văn Đẩu nằm trên một cánh đồng rộng, cách xa khu dân cư, thuộc thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Đây là một trong những trang trại có quy mô lớn. Trang trại có tổng diện tích khoảng hơn 5 ha là khu chăn nuôi tập trung cùng các công trình phụ.

Được thành lập và đi vào sản xuất từ năm 1997 với số vốn đầu tư lên tới gần 30 tỷ đồng, trang trại chuyên nuôi lợn sinh sản do Công ty Cổ phần thức ăn chăn nuôi GreenFeed Việt Nam cung cấp 3 giống lợn Landrace – Yorkshire và Duroc.2 Điều kiện khí hậu Về điều kiện tự nhiên và các yếu tố khí hậu của xã Đồng Nguyên có thể khái quát như sau: - Xã Đồng Nguyên nằm trong vùng khí hậu cận nhiệt đới ẩm, chia làm 4 mùa rõ rệt (Xuân, Hạ, Thu, Đông). Có sự chênh lệch rõ ràng về nhiệt độ giữa mùa hè nóng ẩm và mùa đông khô lạnh. Sự chênh lệch đạt 15 - 16 °C. Mùa mưa kéo dài từ tháng năm đến tháng mười hàng năm.

Lượng mưa 8 9 trong mùa này chiếm 80% tổng lượng mưa cả năm. Lượng mưa trung bình hàng năm: 1. Nhiệt độ trung bình: 23,3°C. Số giờ nắng trong năm: 1.

Độ ẩm tương đối trung bình: 79,0%. Cơ cấu tổ chức của trại Trại gồm có 28 người trong đó có : + 1 quản lý + 1 kỹ sư + 2 tổ trưởng (1 tổ trưởng chuồng lợn nái mang thai và 1 tổ trưởng chuồng lợn đẻ) + 24 công nhân 2. Cơ sở vật chất của trại Trại đã được xây lâu nên cơ sở vật chất và cơ sở hạ tầng đều được quan tâm và chú trọng. - Về cơ sở vật chất : + Có đầy đủ các thiết bị, máy móc để phục vụ cho công nhân và sinh viên sinh hoạt hàng ngày như: tắm nóng lạnh, tivi, tủ lạnh, quạt,.

+ Những vật dụng cá nhân như : xà phòng tắm, bột giặt, kem đánh răng cũng được trại chuẩn bị đầy đủ. + Cơ sở vật chất trong chuồng trại chăn nuôi được trại chú trọng đầu tư hơn hết: - Trại được xây dựng trên cánh đồng khoảng 5ha với 8 dãy chuồng lớn chạy dài, lợp mái tôn. Mỗi 1 dãy chuồng lớn lại được chia làm 2 dãy chuồng nhỏ.Trong các chuồng đều có các cũi sắt (đối với chuồng lợn mang thai) và (đối với chuồng đẻ ) được lắp đặt theo dãy. - Có hệ thống quạt gió, dàn mát, điện sáng, vòi uống nước tự động cho lợn.

- Có hệ thống đèn điện sưởi ấm cho lợn con vào mùa đông. 9 10 - Ngoài ra trại còn có một máy phát điện công suất lớn, đủ cung cấp điện cho sinh hoạt của cả trại và hệ thống chuồng nuôi những khi mất điện. - Về cơ sở hạ tầng + Trại lợn xây dựng gồm 2 khu tách biệt: khu nhà ở và sinh hoạt của công nhân, sinh viên và khu chuồng nuôi. + Khu nhà ở rộng rãi có đầy đủ nhà tắm, nhà vệ sinh với đầy đủ tiện nghi.

+ Khu nhà ăn cũng được tách biệt với khu chuồng nuôi. + Khu nhà bếp rộng rãi và sạch sẽ. + Trại có một nhà kho là nơi chứa thức ăn cho lợn và một kho thuốc là nơi cất giữ và bảo quản các loại thuốc, vắc xin, dụng cụ kỹ thuật để phục vụ công tác chăm sóc, điều trị cho đàn lợn của trại. - Hệ thống chuồng nuôi Khu vực chuồng nuôi của trại được xây dựng trên một khu vực cao, dễ thoát nước và được bố trí tách biệt với khu sinh hoạt chung của công nhân, gồm: 4 chuồng đẻ, 3 chuồng lợn mang thai và 1 chuồng cách ly.

Chuồng nuôi được xây dựng theo hướng Đông – Nam. Đảm bảo thoáng mát về mùa hè và ấm áp về mùa đông. Chuồng nuôi xây dựng theo kiểu 2 mái gồm 8 dãy chuồng chạy dài. Trong đó có 4 dãy chuồng đẻ, mỗi dãy được tách ra làm 2 chuồng nhỏ với 40 ô chuồng sàn.

Chuồng lợn mang thai gồm 2 chuồng với kiểu chuồng cũi sắt. Các chuồng nuôi đều được lắp đặt hệ thống điện chiếu sáng và hệ thống vòi uống nước tự động ở mỗi ô chuồng. Mùa hè có hệ thống làm mát bằng quạt thông gió và dàn mát. Mùa đông có hệ thống làm ấm bằng đèn hồng ngoại.

- Hệ thống xử lý nước thải Trại đã cho xây dựng hệ thống xử lý nước thải biogas, toàn bộ chất thải của lợn đều được đổ xuống hệ thống này. Việc xây dựng hệ thống biogas rất thuận lợn cho việc xử lý nước thải không gây ô nhiễm môi trường và phát sinh mầm bện 10 11 2. Tình hình sản xuất - Tình hình phát triển chăn nuôi Nhiệm vụ chính của trang trại là sản xuất con giống và chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật. Hiện nay trong trại có 20 con lợn đực giống được chuyển về cùng một đợt, các lợn đực giống này được nuôi nhằm mục đích khai thác tinh để thụ tinh nhân tạo và sử dụng để kích thích động dục cho lợn nái.

Tinh lợn được khai thác từ 3 giống lợn Landrace, Yorkshire, Duroc. Lợn nái được phối 3 lần và được luân chuyển giống cũng như con đực. Thức ăn cho lợn nái, lợn con và cả lợn đực là thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh có chất lượng cao, do Công ty Green Feed cung cấp. - Tình hình thú y Vệ sinh phòng bệnh nhằm nâng cao sức đề kháng cho đàn lợn luôn là vấn đề được đặc biệt quan tâm.

Cùng với việc vệ sinh thức ăn, nước uống, vật nuôi, dụng cụ chăn nuôi, sinh sản… thì việc vệ sinh chuồng trại, cải tạo tiểu khí hậu chuồng nuôi luôn được cán bộ thú y và đội ngũ công nhân kỹ thuật thực hiện chặt chẽ. Chuồng trại được thiết kế và xây dựng theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật đảm bảo thoáng mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông. Sau mỗi lứa lợn, chuồng trại đều được tẩy uế bằng phương pháp: rửa sạch ô nhốt lợn, để khô sau đó phun thuốc sát trùng như Fam flus, Vikon S và để trống chuồng nuôi tối thiểu là 5 ngày mới đưa lợn nái chờ đẻ khác lên. Định kỳ tiêu độc ở các chuồng nuôi lợn nái, lợn đực làm việc bằng thuốc sát trùng, trại còn thường xuyên tiến hành vệ sinh môi trường xung quanh như việc dọn cỏ, phát quang bụi rậm, diệt chuột, thu dọn phân hằng ngày ở các ô chuồng.

Khi ra vào trại, tất cả mọi người đều phải đi qua phòng sát trùng, trước khi xuống trại phải thay bảo hộ lao động (quần, áo, ủng, mũ, khẩu trang) chỉ sử dụng trong khu vực chăn nuôi nhằm hạn chế mang mầm bệnh từ bên ngoài vào. 11 12 Hiện nay, trại áp dụng quy trình chăn nuôi “cùng vào - cùng ra”, trong đó một chuồng hoặc cả một dãy chuồng được đưa vào để nhốt đồng loạt cùng một loại lợn (có thể tương đồng về khối lượng, tuổi). Sau một thời gian nhất định số lợn này được đưa ra khỏi chuồng, lúc đó chuồng trại được rửa sạch, phun thuốc sát trùng và để trống ít nhất 5 ngày trước khi đưa đàn lợn mới lên đẻ.