Đặt vấn đề Chăn nuôi lợn là một nghề truyền thống có từ lâu đời ở Việt Nam. Đến nay phong trào nuôi lợn thịt hướng nạc đã và đang phát triển mạnh mẽ theo hình thức trang trại ở nhiều địa phương, đem lại nguồn thu nhập đáng kể cho người chăn nuôi và trở thành một ngành chăn nuôi chính chiếm tỉ trọng cao trong cơ cấu chăn nuôi hiện nay. Để năng suất chăn nuôi được nâng cao người chăn nuôi đã ứng dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật vào trong sản xuất. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả cao thì bên cạnh việc đảm bảo các tiêu chuẩn về thức ăn, chuồng trại, kĩ thuật chăn nuôi… Thì đàn giống tốt là tạo tiền đề cho các quy trình chăm sóc nuôi dưỡng đạt hiệu quả cao.
Tuy nhiên, một trong những trở ngại lớn nhất của chăn nuôi lợn nái sinh sản là dịch bệnh còn xảy ra phổ biến gây nhiều thiệt hại cho đàn lợn nái nuôi trong các trang trại cũng như nuôi nhỏ lẻ tại các hộ gia đình. Đối với lợn nái nhất là lợn ngoại được chăn nuôi theo phương thức công nghiệp cho nên tỷ lệ mắc bệnh sinh sản ngày càng nhiều hơn do khả năng thích nghi của đàn lợn nái với điều kiện ngoại cảnh nước ta còn kém. Mặt khác trong quá trình sinh đẻ lợn nái dễ bị nhiễm các vi khuẩn như Streptococcus, E.coli… Xâm nhập và gây nhiễm trùng và dễ mắc các bệnh như viêm tử cung, viêm phổi, đây là các loại bệnh ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản của lợn mẹ. Bệnh tuy không xảy ra ồ ạt nhưng gây thiệt hại lớn cho lợn nái, nghiêm trọng hơn bệnh vẫn âm thầm làm hạn chế khả năng sinh sản của đàn lợn nái ở các lứa tiếp theo, ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng và hiệu quả của toàn ngành chăn nuôi lợn.
Với mục đích góp phần năng cao khả năng sinh sản của đàn lợn, nâng cao hiệu quả của điều trị bệnh. Vì vậy em đã tiến hành thực hiện chuyên đề: “Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và điều trị một số bệnh thường gặp trên đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trại Nguyễn Văn Đẩu, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh” 6 7 1. Mục tiêu và yêu cầu 1.1 Mục tiêu - Thực hiện quy trình chăm sóc và nuôi dưỡng trên đàn lợn nái - Thực hiện quy trình phòng và điều trị bệnh trên đàn lợn nái 1. Yêu cầu - Áp dụng được các quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái - Xác định được tình hình nhiễm bệnh, biết cách phòng trị bệnh cho lợn nái nuôi tại trại 7 8 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.
Điều kiện cở sở nơi thực tập 2. Vị trí địa lý Trang trại chăn nuôi của ông Nguyễn Văn Đẩu nằm trên một cánh đồng rộng, các xa khu dân cư, thuộc thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Phường Đồng Nguyên nằm ở phía Đông Bắc thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, cách thành phố Bắc Ninh khoảng 11 km về phía Tây Nam và cách trung tâm Hà Nội khoảng 16 km về phía Đông Bắc. Phía Đông Nam phường Đồng Nguyên giáp xã Hoàn Sơn, huyện Tiên Du, phía Đông Bắc giáp xã Tương Giang, phía Tây giáp phường Đồng Kỵ và phường Trang Hạ, phía Nam giáp phường Đông Ngàn và phường Tân Hồng, còn phía Bắc giáp xã Tam Sơn.
Xã Đông nguyên có diện tích tự nhiên là 688,29 ha, dân số gồm 3500 hộ với 15. Trang trại chăn nuôi của ông Nguyễn Văn Đẩu nằm trên một cánh đồng rộng, cách xa khu dân cư, thuộc thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Đây là một trong những trang trại có quy mô lớn. Trang trại có tổng diện tích khoảng hơn 5 ha là khu chăn nuôi tập trung cùng các công trình phụ.
Được thành lập và đi vào sản xuất từ năm 1997 với số vốn đầu tư lên tới gần 30 tỷ đồng, trang trại chuyên nuôi lợn sinh sản do Công ty Cổ phần thức ăn chăn nuôi GreenFeed Việt Nam cung cấp 3 giống lợn Landrace – Yorkshire và Duroc.2 Điều kiện khí hậu Về điều kiện tự nhiên và các yếu tố khí hậu của xã Đồng Nguyên có thể khái quát như sau: - Xã Đồng Nguyên nằm trong vùng khí hậu cận nhiệt đới ẩm, chia làm 4 mùa rõ rệt (Xuân, Hạ, Thu, Đông). Có sự chênh lệch rõ ràng về nhiệt độ giữa mùa hè nóng ẩm và mùa đông khô lạnh. Sự chênh lệch đạt 15 - 16 °C. Mùa mưa kéo dài từ tháng năm đến tháng mười hàng năm.
Lượng mưa 8 9 trong mùa này chiếm 80% tổng lượng mưa cả năm. Lượng mưa trung bình hàng năm: 1. Nhiệt độ trung bình: 23,3°C. Số giờ nắng trong năm: 1.
Độ ẩm tương đối trung bình: 79,0%. Cơ cấu tổ chức của trại Trại gồm có 28 người trong đó có : + 1 quản lý + 1 kỹ sư + 2 tổ trưởng (1 tổ trưởng chuồng lợn nái mang thai và 1 tổ trưởng chuồng lợn đẻ) + 24 công nhân 2. Cơ sở vật chất của trại Trại đã được xây lâu nên cơ sở vật chất và cơ sở hạ tầng đều được quan tâm và chú trọng. - Về cơ sở vật chất : + Có đầy đủ các thiết bị, máy móc để phục vụ cho công nhân và sinh viên sinh hoạt hàng ngày như: tắm nóng lạnh, tivi, tủ lạnh, quạt,.
+ Những vật dụng cá nhân như : xà phòng tắm, bột giặt, kem đánh răng cũng được trại chuẩn bị đầy đủ. + Cơ sở vật chất trong chuồng trại chăn nuôi được trại chú trọng đầu tư hơn hết: - Trại được xây dựng trên cánh đồng khoảng 5ha với 8 dãy chuồng lớn chạy dài, lợp mái tôn. Mỗi 1 dãy chuồng lớn lại được chia làm 2 dãy chuồng nhỏ.Trong các chuồng đều có các cũi sắt (đối với chuồng lợn mang thai) và (đối với chuồng đẻ ) được lắp đặt theo dãy. - Có hệ thống quạt gió, dàn mát, điện sáng, vòi uống nước tự động cho lợn.
- Có hệ thống đèn điện sưởi ấm cho lợn con vào mùa đông. 9 10 - Ngoài ra trại còn có một máy phát điện công suất lớn, đủ cung cấp điện cho sinh hoạt của cả trại và hệ thống chuồng nuôi những khi mất điện. - Về cơ sở hạ tầng + Trại lợn xây dựng gồm 2 khu tách biệt: khu nhà ở và sinh hoạt của công nhân, sinh viên và khu chuồng nuôi. + Khu nhà ở rộng rãi có đầy đủ nhà tắm, nhà vệ sinh với đầy đủ tiện nghi.
+ Khu nhà ăn cũng được tách biệt với khu chuồng nuôi. + Khu nhà bếp rộng rãi và sạch sẽ. + Trại có một nhà kho là nơi chứa thức ăn cho lợn và một kho thuốc là nơi cất giữ và bảo quản các loại thuốc, vắc xin, dụng cụ kỹ thuật để phục vụ công tác chăm sóc, điều trị cho đàn lợn của trại. - Hệ thống chuồng nuôi Khu vực chuồng nuôi của trại được xây dựng trên một khu vực cao, dễ thoát nước và được bố trí tách biệt với khu sinh hoạt chung của công nhân, gồm: 4 chuồng đẻ, 3 chuồng lợn mang thai và 1 chuồng cách ly.
Chuồng nuôi được xây dựng theo hướng Đông – Nam. Đảm bảo thoáng mát về mùa hè và ấm áp về mùa đông. Chuồng nuôi xây dựng theo kiểu 2 mái gồm 8 dãy chuồng chạy dài. Trong đó có 4 dãy chuồng đẻ, mỗi dãy được tách ra làm 2 chuồng nhỏ với 40 ô chuồng sàn.
Chuồng lợn mang thai gồm 2 chuồng với kiểu chuồng cũi sắt. Các chuồng nuôi đều được lắp đặt hệ thống điện chiếu sáng và hệ thống vòi uống nước tự động ở mỗi ô chuồng. Mùa hè có hệ thống làm mát bằng quạt thông gió và dàn mát. Mùa đông có hệ thống làm ấm bằng đèn hồng ngoại.
- Hệ thống xử lý nước thải Trại đã cho xây dựng hệ thống xử lý nước thải biogas, toàn bộ chất thải của lợn đều được đổ xuống hệ thống này. Việc xây dựng hệ thống biogas rất thuận lợn cho việc xử lý nước thải không gây ô nhiễm môi trường và phát sinh mầm bện 10 11 2. Tình hình sản xuất - Tình hình phát triển chăn nuôi Nhiệm vụ chính của trang trại là sản xuất con giống và chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật. Hiện nay trong trại có 20 con lợn đực giống được chuyển về cùng một đợt, các lợn đực giống này được nuôi nhằm mục đích khai thác tinh để thụ tinh nhân tạo và sử dụng để kích thích động dục cho lợn nái.
Tinh lợn được khai thác từ 3 giống lợn Landrace, Yorkshire, Duroc. Lợn nái được phối 3 lần và được luân chuyển giống cũng như con đực. Thức ăn cho lợn nái, lợn con và cả lợn đực là thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh có chất lượng cao, do Công ty Green Feed cung cấp. - Tình hình thú y Vệ sinh phòng bệnh nhằm nâng cao sức đề kháng cho đàn lợn luôn là vấn đề được đặc biệt quan tâm.
Cùng với việc vệ sinh thức ăn, nước uống, vật nuôi, dụng cụ chăn nuôi, sinh sản… thì việc vệ sinh chuồng trại, cải tạo tiểu khí hậu chuồng nuôi luôn được cán bộ thú y và đội ngũ công nhân kỹ thuật thực hiện chặt chẽ. Chuồng trại được thiết kế và xây dựng theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật đảm bảo thoáng mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông. Sau mỗi lứa lợn, chuồng trại đều được tẩy uế bằng phương pháp: rửa sạch ô nhốt lợn, để khô sau đó phun thuốc sát trùng như Fam flus, Vikon S và để trống chuồng nuôi tối thiểu là 5 ngày mới đưa lợn nái chờ đẻ khác lên. Định kỳ tiêu độc ở các chuồng nuôi lợn nái, lợn đực làm việc bằng thuốc sát trùng, trại còn thường xuyên tiến hành vệ sinh môi trường xung quanh như việc dọn cỏ, phát quang bụi rậm, diệt chuột, thu dọn phân hằng ngày ở các ô chuồng.
Khi ra vào trại, tất cả mọi người đều phải đi qua phòng sát trùng, trước khi xuống trại phải thay bảo hộ lao động (quần, áo, ủng, mũ, khẩu trang) chỉ sử dụng trong khu vực chăn nuôi nhằm hạn chế mang mầm bệnh từ bên ngoài vào. 11 12 Hiện nay, trại áp dụng quy trình chăn nuôi “cùng vào - cùng ra”, trong đó một chuồng hoặc cả một dãy chuồng được đưa vào để nhốt đồng loạt cùng một loại lợn (có thể tương đồng về khối lượng, tuổi). Sau một thời gian nhất định số lợn này được đưa ra khỏi chuồng, lúc đó chuồng trại được rửa sạch, phun thuốc sát trùng và để trống ít nhất 5 ngày trước khi đưa đàn lợn mới lên đẻ.
