Đặt vấn đề Trong tiến trình hội nhập kinh tế thế giới, kinh tế Việt Nam có những bước phát triển vượt bậc và đạt được thành tựu to lớn đưa đất nước ngày càng đi lên, đời sống nhân dân được cải thiện và nâng cao. Vì thế mà các nhu cầu về sản phẩm chất lượng cao được người dân quan tâm, đặc biệt là nhu cầu thực phẩm, không chỉ là số lượng mà còn cả về chất lượng. Việt Nam vốn xuất phát là một nước thuần nông với hai nghề chính là chăn nuôi và trồng trọt, trong đó chăn nuôi chỉ chủ yếu với tính chất tự cung tự cấp. Tuy nhiên, ngày nay cùng với sự phát triển của các nghành kinh tế, nghành chăn nuôi cũng có những bước phát triển vượt bậc và ngày càng khẳng định vị trí quan trọng của mình.
Nói đến ngành chăn nuôi phải kể đến chăn nuôi lợn bởi tầm quan trọng và ý nghĩa thiết thực của nó đối với đời sống kinh tế xã hội của nhân dân. Chăn nuôi lợn đã góp phần giải quyết công ăn việc làm, xóa đói giảm nghèo, tăng thu nhập và là cơ hội làm giàu cho nông dân. Trong chăn nuôi lợn, chăn nuôi lợn nái là một trong những khâu quan trọng, góp phần quyết định thành công của nghề chăn nuôi, đặc biệt trong việc nuôi lợn nái để có đàn con nuôi thịt lớn nhanh. Nhưng một quy luật tất yếu trong quá trình phát triển chăn nuôi là nảy sinh vấn đề dịch bệnh.
Nguyên nhân gây bệnh là do khả năng thích nghi của lợn nái với khí hậu, điều kiện vệ sinh chăm sóc nuôi dưỡng kém, thức ăn nước uống không đảm bảo vệ sinh. đã gây ra một số bệnh làm ảnh hưởng không nhỏ đến năng suất và chất lượng con giống cũng như toàn đàn lợn. h 2 Tuy nhiên để có được sản phẩm chất lượng, an toàn việc áp dụng quá trình chọn giống, nuôi dưỡng, chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn là hết sức cần thiết. Xuất phát từ thực tiễn, được sự đồng ý của cô giáo hướng dẫn và sự tiếp nhận của cơ sở em tiến hành thực hiện chuyên đề:"Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trại lợn Thành Long Tốt Yên - Cư Yên - Lương Sơn - Hòa Bình".Mục đích và yêu cầu của đề tài 1.
Mục đích - Nắm vững quy trình chăm sóc nuôi dưỡng lợn nái sinh sản. - Hiểu rõ tác dụng của các loại thức ăn dành cho lợn nái sinh sản, khẩu phần ăn và cách cho lợn nái ăn qua từng giai đoạn. - Chẩn đoán, điều trị một số bệnh trên đàn lợn nái. - Rèn luyện tay nghề nâng cao, hiểu biết kinh nghiệm thực tế.
-Góp phần giúp cơ sở nâng cao năng suất, chất lượng chăn nuôi. Yêu cầu - Đánh giá tỷ lệ mắc và hiệu quả điều trị bệnh. - Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái nuôi tại trại. - Xác định tình hình nhiễm bệnh trên đàn lợn và áp dụng được quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng.
h 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện, cơ sở vật chất nơi thực tập 2. Vị trí địa lý Trại lợn Thành Long, nằm trên địa bàn thôn Tốt Yên- Cư Yên- Lương Sơn- Hòa Bình.
Trại được xây dựng trên một khu đồi, xa khu dân cư, cách đường quốc lộ 6A khoảng 7km. Trại được xây dựng năm 2002 với tổng diện tích khoảng 3ha trong đó diện tích sử dụng chăn nuôi khoảng 10.Tổng diện tích hiện nay 29.000𝑚2 , Trong đó diện tích sử dụng trong chăn nuôi khoảng 14.000𝑚2 , vườn cây và khu xử lý nước thải khoảng 6.000𝑚2 , còn lại là khu nhà hành chính và khu nhà ở của công nhân. Huyện Lương Sơn là huyện cửa ngõ phía Đông của tỉnh Hòa Bình. Phía Bắc: giáp huyện Quốc Oai( Hà Nội).
Phía Đông: giáp huyện Chương Mỹ, Mỹ Đức( Hà Nội). Phía Nam: giáp các huyện Kim Bôi, Lạc Thủy( Hòa Bình). Phía Tây: giáp huyện Kỳ Sơn ( Hòa Bình). Tổng diện tích tự nhiên toàn huyện 36.85ha, được chia làm 20 đơn vị hành chính, bao gồm 19 xã và 1 thị trấn ( Cao Răm, Cư Yên, Hòa Sơn, Hợp Hòa, Lâm Sơn, Liên Sơn, Nhuận Trạch, Tân Vinh, Thành Lập, Tiến Vinh, Trường Sơn, Trung Sơn, Tân Thành, Cao Dương, Hợp Châu, Cao Thắng, Long Sơn, Thanh Lương, Hợp Thanh và thị trấn Lương Sơn).
Lương Sơn có lợi thế về vị trí địa lý, là đầu mối giao lưu kinh tế, văn hóa – Xã hội giữa miền núi Tây bắc với vùng đồng bằng sông Hồng( cũng như thủ đô Hà Nội). Trung tâm huyện đóng tại thị trấn Lương Sơn – là trung tâm kinh tế, chính trị, văn hóa của huyện, cách thủ đô Hà Nội khoảng 40 km về phía Tây và cách thành phố Hòa Bình khoảng 30 Km về phía Đông. Có đường h 4 quốc lộ 6A , đường Hồ Chí Minh đi qua có tài nguyên phong phú và nguồn lao động dồi dào. Xã Cư Yên là một vùng đất nằm về phía Đông Nam huyện Lương Sơn, trên bản đồ tỉnh Hòa Bình xã Cư Yên có chiều dài 6km, chiều rộng 3km, diện tích tự nhiên khoảng 14km2 , cách quốc lộ 6 và quốc lộ đường Hồ Chí Minh khoảng 3 km.
Xã Cư Yên phía Đông giáp xã Liên Sơn, phía Tây giáp xã Hợp Hòa, Tân Vinh, phía Bắc giáp xã Nhuận Trạch phía Nam giáp xã Tiến Sơn và xã Cao Răm. Xã Cư Yên là một vùng đất bán miền núi và trung du, có nhiều tiềm năng thế mạnh, đặc biệt là khai thác khoáng sản, lâm sản và sản xuất hàng hóa nông sản. Đặc điểm khí hậu Xã Cư Yên thuộc khí hậu nhiệt đới gió mùa, mùa đông lạnh ít mưa, mùa hè nóng mưa nhiều. Nền nhiệt trung bình của cả năm 22.
Lương mưa bình quân từ 1520.6mm/ năm, nhưng phân bố không đều trong năm và ngay cả trong mùa cũng rất thất thường. Do đó trại lợn sẽ chịu ảnh hưởng chung của khí hậu vùng. Với điều kiện khí hậu như vậy, tương đối thuận lợi cho ngành chăn nuôi phát triển. Cơ cấu tổ chức của trang trại Cơ cấu tổ chức trại bao gồm: Chủ trang trại là ông : Lê Huy Toàn Quản lý phụ: Phạm Hùng Triệu, 01 bảo vệ và 13 công nhân, 02 sinh viên thực tập.
Cơ sở vật chất của trang trại Trại Lợn thuộc xã Cư Yên- Lương Sơn- Hòa Bình nằm trên một quả đồi cách xa khu dân cư, tổng diện tích của trại là 3ha, chia làm 2 khu chính h 5 riêng biệt là: khu sinh hoạt chung và khu chăn nuôi, ngoài ra còn có ao cá, vườn cây ăn quả,. Trong đó khu sinh hoạt chung gồm: nhà điều hành, phòng ở của chú chủ trại, quản lý, phòng ngủ của công nhân, phòng ăn, phòng tiếp khách, nhà ăn. Các phòng đều được lăn sơn, nền lát đá hoa, mái bắn tôn, phòng ngủ có tủ đựng quần áo. Ngoài ra, còn có tủ lạnh, tivi được lắp truyền hình cáp phục vụ nhu cầu giải trí sau giờ làm việc.
Nhà bếp xây dựng khang trang, sạch sẽ, có đầy đủ dụng cụ, có bếp ga để thuận tiện trong việc nấu ăn cho quản lý và công nhân. Khu chăn nuôi được xây dựng bao gồm các khu chuồng: Khu mang bầu: - Khu chuồng mang bầu 1: với 4 dãy chuồng bao gồm mỗi dãy 60 lồng, đầu mỗi dãy là các ô chuồng nuôi lợn đực giống. - Khu chuồng mang bầu 2: với 3 dãy chuồng mỗi dãy 114 lồng, đầu mỗi dãy là các ô chuồng nuôi lợn đực giống. Khu đẻ Khu chuồng đẻ giáp danh với khu chuồng bầu, chung một tường vách: + khu 1 gồm: 72 lồng đẻ, 20 lồng chờ đẻ.
+ khu 2 gồm: 108 lồng , 30 lồng chờ đẻ Khu chuồng nuôi hậu bị Cách chuồng đẻ 1 vườn cây rộng 20m, gồm 2 dãy với 18 ô chuồng, mỗi ô chuồng rộng 30𝑚2. Ngoài ra 3 chuồng hậu bị có thể nuôi tới 1650- 2700 lợn. Các khu chuồng được xây dựng theo hướng Đông – Nam, chuồng được xây dựng là chuồng kín phía đầu chuồng là hệ thống dàn mát, cuối chuồng là hệ thống quạt hút gió, trần được căng bằng 1 lớp bạt cách nền chuồng 2,2m, hai bên là hệ thống cửa sổ bằng kính. Trước mỗi cửa chuồng là hố sát chuồng trước khi vào chuồng.
h 6 Chuồng nái chửa và chờ phối, nái đẻ, lợn cai sữa, các ô chuồng được làm bằng khung thép, sàn chuồng được lắp ghép bằng các tấm bê tông, đan sắt, cách nền chuồng một khoảng nhất định ( khoảng 40 cm) Chuồng nuôi lợn thịt được thiết kế theo kiểu chuồng nền xi măng, tường gạch, có rãnh thoát nước và bể tắm cho lợn. Tất cả hệ thống chuồng ở trại đều được thiết kế theo mô hình khép kín. Chuồng nuôi cách ly gồm 2 dãy chuồng lợn nuôi tập trung những con lợn cách ly theo thời gian quy định với từng bệnh khi vận chuyển từ nơi khác về, chuồng cũng được xây dựng theo kiểu chuồng kín như trên. Hệ thống máng ăn, uống được thiết kế rất phù hợp bao gồm: máng ăn tự động bằng inox, núm uống tự động được bố trí ở cuối chuồng để giữ cho nền chuồng được khô ráo.
Hệ thống xử lý nước thải được bố trí ở cuối mỗi chuồng. Hệ thống xử lý nước thải được thiết kế theo mô hình Bioga đảm bảo vệ sinh môi trường. Trước mỗi khu chuồng đều có hệ thống sát trùng cho công nhân trước khi vào làm việc. Ngoài ra cổng đi vào trại Thành Long được bố trí một hệ thống sát trùng lớn với những vòi phun nước dạng mưa rất mạnh dùng để sát trùng cho phương tiện, con người khi vào trong trại.
- Phòng pha tinh của trại được trang bị các dụng cụ hiện đại như: máy đếm mật độ tinh trùng, kính hiển vi, thiết bị cảm ứng nhiệt, các dụng cụ đóng liều tinh, nồi hấp cách thủy dụng cụ và một số thiết bị khác. - Hệ thống nước trong trại chăn nuôi cho lợn uống, tắm cho lợn, nước xả gầm, xả máng, rửa chuồng được bơm từ dưới giếng khoan được xử lý và theo hệ thống ống nước dẫn tới các chuồng, ô chuồng khác nhau. Với mục đích cung cấp lợn con cai sữa, lợn thịt thương phẩm và lợn hậu bị hai máu cho thị trường chăn nuôi, Như vậy ta có thể thấy rằng đây là một h 7 trang trại rất có tiềm năng để phát triển. Thuận lợi, khó khăn Thuận lợi - Được sự quan tâm của Uỷ ban nhân dân xã Cư Yên tạo điều kiện cho sự phát triển của trại.
- Trại được xây dựng ở vị trí thuận lợi: Xa khu dân cư, thuận tiện đường giao thông.