Luận Văn Thạc Sĩ Về Quy Hoạch Sử Dụng Đất Lâm Nông Nghiệp Tại Xã Mường Giàng, Quỳnh Nhai, Sơn La

Luận văn thạc sĩ phân tích quy hoạch sử dụng đất lâm nông nghiệp tại xã Mường Giàng, Quỳnh Nhai, Sơn La, mang lại giải pháp phát triển bền vững.

• Trường học: Trường Đại Học Nông Lâm
• Chuyên ngành: Quy Hoạch Sử Dụng Đất
• Đề tài: Quy Hoạch Sử Dụng Đất Lâm Nông Nghiệp Tại Xã Mường Giàng, Quỳnh Nhai, Sơn La
• Loại tài liệu: Đề Tài Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Sơn La

Mục lục chi tiết

• 1. Chương 1: Tổng quan vấn đề nghiên cứu
• 1.1. Trên thế giới
• 1.2. Những nghiên cứu liên quan đến cồn sở khoa học của quy hoạch sử dụng đất

Tóm tắt

I. Tổng quan về quy hoạch sử dụng đất lâm nông nghiệp tại xã Mường Giàng

Quy hoạch sử dụng đất lâm nông nghiệp tại xã Mường Giàng, huyện Quỳnh Nhai, tỉnh Sơn La là một vấn đề quan trọng trong việc phát triển kinh tế địa phương. Đất đai là tài nguyên quý giá, đóng vai trò then chốt trong sản xuất nông nghiệp và bảo vệ môi trường. Việc quy hoạch hợp lý không chỉ giúp tăng năng suất mà còn bảo vệ tài nguyên đất đai cho các thế hệ tương lai.

1.1. Đặc điểm tự nhiên và kinh tế xã Mường Giàng

Xã Mường Giàng có địa hình đa dạng với nhiều loại đất khác nhau, phù hợp cho việc phát triển nông nghiệp. Đặc điểm khí hậu và thổ nhưỡng tại đây tạo điều kiện thuận lợi cho việc trồng trọt và chăn nuôi.

1.2. Vai trò của quy hoạch trong phát triển nông thôn

Quy hoạch sử dụng đất lâm nông nghiệp giúp tối ưu hóa việc sử dụng tài nguyên, nâng cao hiệu quả sản xuất và bảo vệ môi trường. Điều này đặc biệt quan trọng trong bối cảnh biến đổi khí hậu và áp lực từ phát triển kinh tế.

II. Những thách thức trong quy hoạch sử dụng đất tại Mường Giàng

Mặc dù có nhiều tiềm năng, nhưng quy hoạch sử dụng đất tại xã Mường Giàng vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như thiếu sự tham gia của cộng đồng, chính sách đất đai chưa đồng bộ và sự biến đổi khí hậu đang ảnh hưởng đến hiệu quả của quy hoạch.

2.1. Thiếu sự tham gia của cộng đồng trong quy hoạch

Sự tham gia của người dân trong quy hoạch sử dụng đất là rất quan trọng. Tuy nhiên, hiện nay, nhiều người dân chưa được tham gia đầy đủ vào quá trình này, dẫn đến những quyết định không phản ánh đúng nhu cầu thực tế.

2.2. Chính sách đất đai chưa đồng bộ

Chính sách đất đai hiện tại còn nhiều bất cập, chưa tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện quy hoạch. Điều này cần được cải thiện để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của quy hoạch.

III. Phương pháp quy hoạch sử dụng đất hiệu quả tại Mường Giàng

Để giải quyết các thách thức trong quy hoạch, cần áp dụng các phương pháp quy hoạch hiện đại và hiệu quả. Việc sử dụng công nghệ thông tin và các phương pháp tham gia cộng đồng sẽ giúp nâng cao chất lượng quy hoạch.

3.1. Ứng dụng công nghệ thông tin trong quy hoạch

Công nghệ thông tin có thể hỗ trợ trong việc thu thập và phân tích dữ liệu đất đai, từ đó đưa ra các quyết định quy hoạch chính xác hơn. Việc sử dụng GIS (Hệ thống thông tin địa lý) là một ví dụ điển hình.

3.2. Tham gia cộng đồng trong quy hoạch

Tăng cường sự tham gia của cộng đồng trong quy hoạch sẽ giúp đảm bảo rằng các quyết định được đưa ra phù hợp với nhu cầu và mong muốn của người dân. Các cuộc họp cộng đồng và khảo sát ý kiến là những cách hiệu quả để thực hiện điều này.

IV. Ứng dụng thực tiễn của quy hoạch sử dụng đất tại Mường Giàng

Việc áp dụng quy hoạch sử dụng đất lâm nông nghiệp tại xã Mường Giàng đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Năng suất cây trồng và hiệu quả kinh tế đã được cải thiện đáng kể, góp phần nâng cao đời sống của người dân.

4.1. Tăng năng suất cây trồng

Quy hoạch hợp lý đã giúp tăng năng suất cây trồng, từ đó nâng cao thu nhập cho người dân. Việc áp dụng các kỹ thuật canh tác mới cũng đã được khuyến khích.

4.2. Cải thiện đời sống người dân

Nhờ vào quy hoạch hiệu quả, đời sống của người dân tại Mường Giàng đã được cải thiện rõ rệt. Họ có nhiều cơ hội hơn trong việc phát triển kinh tế và nâng cao chất lượng cuộc sống.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho quy hoạch sử dụng đất

Quy hoạch sử dụng đất lâm nông nghiệp tại xã Mường Giàng cần tiếp tục được cải thiện và hoàn thiện. Việc áp dụng các phương pháp hiện đại và tăng cường sự tham gia của cộng đồng sẽ là chìa khóa cho sự thành công trong tương lai.

5.1. Định hướng phát triển bền vững

Cần xây dựng các kế hoạch phát triển bền vững, đảm bảo rằng tài nguyên đất đai được sử dụng một cách hiệu quả và bảo vệ môi trường.

5.2. Tăng cường hợp tác giữa các bên liên quan

Hợp tác giữa chính quyền, cộng đồng và các tổ chức phi chính phủ sẽ giúp nâng cao hiệu quả của quy hoạch và đảm bảo rằng các quyết định được đưa ra là hợp lý và khả thi.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quy hoạch sử dụng đất đai giữ vai trò cốt lõi trong chiến lược phát triển kinh tế sinh thái vùng cao, đặc biệt trong bối cảnh hơn 65,9% diện tích đất nông nghiệp thế giới là đất đồi núi và hàng năm có khoảng 11 triệu ha đất toàn cầu bị thoái hóa do xói mòn, sa mạc hóa. Tại Việt Nam, công tác phân bổ tài nguyên đất cấp vi mô tại các vùng đồng bào dân tộc thiểu số miền núi phía Bắc đang đối mặt với nhiều bất cập lớn do cách tiếp cận quy hoạch áp đặt một chiều từ trên xuống, thiếu vắng sự tham gia thực chất của người dân bản địa. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn xuất phát từ thực trạng canh tác lạc hậu, cơ cấu kinh tế chuyển đổi lúng túng và tình trạng chưa đồng bộ trong quy hoạch cấp cơ sở tại địa bàn miền núi.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là đánh giá toàn diện hiện trạng quản lý, tiềm năng đất đai và cấu trúc kinh tế - xã hội tại xã Mường Giàng, huyện Quỳnh Nhai, tỉnh Sơn La; từ đó xây dựng phương án và kế hoạch quy hoạch sử dụng đất lâm nông nghiệp bền vững cho hai giai đoạn 2007 - 2011 và 2012 - 2016, đồng thời thử nghiệm quy hoạch chi tiết cho một thôn bản điển hình.

Phạm vi không gian nghiên cứu được xác lập trọn vẹn trên 5.460,10 ha diện tích tự nhiên của xã Mường Giàng, tập trung sâu vào 3.658,26 ha đất lâm nông nghiệp hiện hữu và 1.687,38 ha đất chưa sử dụng. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình thể hiện rõ nét qua việc thiết lập một quy trình 3 bước với 14 hoạt động quy hoạch có sự tham gia của người dân (PRA). Đề tài hướng tới mục tiêu nâng tỷ lệ che phủ rừng phòng hộ lên trên 70% tại các khu vực rất xung yếu, khai thác tối ưu 930,48 ha đất đồi núi trọc và gia tăng thu nhập bình quân đầu người vượt mốc 1,9 triệu đồng/năm cho 3.780 nhân khẩu tại địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết hệ thống của L. Von Bertalanffy (1923), nhìn nhận đất đai và hệ thống canh tác nông trại là một cấu trúc hoàn chỉnh bao gồm các yếu tố sinh thái, kinh tế và nhân văn có mối quan hệ tương tác mật thiết. Kết hợp với đó là lý thuyết sinh thái về quy hoạch sử dụng đất của tác giả Haber (1972), nhấn mạnh sự cân bằng động giữa tính đa dạng sinh học của hệ sinh thái với năng suất sinh khối và độ ổn định môi trường. Ngoài ra, quan điểm phát triển bền vững và lý luận lâm nghiệp xã hội hiện đại được tích hợp để giải quyết mâu thuẫn giữa khai thác tài nguyên và bảo tồn lâu dài.

Các khái niệm chính được định hình xuyên suốt công trình bao gồm: hệ thống canh tác nông lâm kết hợp (SALT, RVAC), quy hoạch sử dụng đất có sự tham gia của người dân (PRA) và phân cấp chức năng đất lâm nghiệp theo mức độ xung yếu. Mô hình nghiên cứu vận hành dựa trên cơ chế đối thoại đa bên, kết hợp hài hòa định hướng chiến lược vĩ mô của Nhà nước với nhu cầu sinh kế vi mô của cộng đồng nông hộ bản địa.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn tích hợp chặt chẽ giữa hệ thống tài liệu thứ cấp giai đoạn 2000 - 2005 (báo cáo thống kê, bản đồ hiện trạng tỷ lệ 1:10.000, số liệu khí tượng thủy văn với lượng mưa trung bình 1.260 mm/năm) và nguồn dữ liệu điều tra thực địa sơ cấp. Phương pháp đánh giá nhanh nông thôn có sự tham gia (PRA) được ứng dụng đồng bộ qua các công cụ: vẽ sơ đồ không gian thôn bản, điều tra mặt cắt tuyến địa hình, phân tích xu hướng cây trồng và phân tích ma trận SWOT.

Cỡ mẫu khảo sát xã hội học được thiết lập tại 3 bản đại diện đặc trưng cho toàn xã, tiến hành phỏng vấn chuyên sâu 30 hộ gia đình (mỗi bản chọn 10 hộ theo phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên gồm 4 hộ nghèo, 3 hộ trung bình và 3 hộ khá giàu) nhằm phản ánh đầy đủ nhu cầu của 647 hộ dân. Điều tra tài nguyên rừng được thực hiện thông qua hệ thống ô tiêu chuẩn: 3 ô tiêu chuẩn dung tích 500 m2 cho mỗi loài cây rừng trồng ở 3 vị trí chân, sườn, đỉnh đồi; và 3 ô tiêu chuẩn dung tích 1.000 m2 cho từng trạng thái rừng tự nhiên để đo đếm tầng cây gỗ có đường kính từ 6 cm trở lên, tính toán trữ lượng qua biểu thể tích 2 nhân tố.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích chi phí - lợi ích (CBA) tĩnh và động (với các chỉ số NPV, BCR, IRR ở mức lãi suất chiết khấu 7%/năm) là nhằm lượng hóa chính xác hiệu quả tài chính của từng mô hình canh tác, tạo cơ sở khoa học thuyết phục cho việc chuyển đổi cơ cấu cây trồng nông lâm nghiệp đến năm 2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích hiện trạng sử dụng đất năm 2006 tại xã Mường Giàng cho thấy tổng diện tích tự nhiên đạt 5.460,10 ha, trong đó đất lâm nghiệp có rừng chiếm ưu thế tuyệt đối với 3.151,26 ha (tương đương 57,71% diện tích tự nhiên). Tuy nhiên, cơ cấu rừng bộc lộ sự mất cân đối nghiêm trọng khi rừng tự nhiên chiếm tới 3.011,86 ha (gồm 1.048,00 ha rừng phục hồi IIa và 1.058,56 ha rừng nghèo kiệt IIIa1 với trữ lượng bình quân chỉ đạt 57,1 - 64,0 m3/ha), trong khi rừng trồng phòng hộ mới chỉ đạt 139,40 ha (chiếm 2,55% diện tích đất có rừng).

Quỹ đất sản xuất nông nghiệp vô cùng hạn hẹp khi chỉ có 502,80 ha, chiếm 9,21% tổng diện tích tự nhiên. Đất ruộng lúa nước chỉ đạt 110,00 ha (chiếm 2,01%), trong đó diện tích lúa 2 vụ là 75,50 ha và lúa 1 vụ là 34,50 ha, khiến mức bình quân sản lượng lương thực quy thóc năm 2005 chỉ đạt 260 kg/người/năm (lương thực thóc đạt 180 kg/người/năm).

Đặc biệt, diện tích đất đồi núi chưa sử dụng còn rất lớn với 930,48 ha (chiếm 17,04% diện tích tự nhiên) thuộc các trạng thái thoái hóa Ia, Ib, Ic và 756,90 ha núi đá trọc không có rừng (chiếm 13,86%). Về công tác quản lý, 2.191,39 ha đất lâm nghiệp đã được giao khoán cho Ban quản lý rừng phòng hộ (1.177,20 ha), cộng đồng bản (1.014,19 ha) và hộ gia đình (386,20 ha), song vẫn còn 959,87 ha do Ủy ban nhân dân xã trực tiếp quản lý chưa khai thác triệt để tiềm năng.

Thảo luận kết quả

Thực trạng phân bố đất đai tại Mường Giàng chịu sự chi phối mạnh mẽ của yếu tố địa hình khi có tới 90,82% diện tích tự nhiên (4.958,75 ha) thuộc cấp độ dốc trên 25 độ, trong khi dải địa hình dưới 25 độ chỉ chiếm 9,18% (501,35 ha). Thổ nhưỡng chủ yếu là đất feralit trên núi vàng phát triển trên đá vôi (chiếm 85,58% với 4.673,29 ha) và feralit đỏ vàng trên phiến thạch (chiếm 7,78% với 425,11 ha).

Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng năng suất cây trồng bấp bênh và đời sống của 3 dân tộc chính (Thái chiếm 56,5%, Xá chiếm 32,6%, Mông chiếm 10,9%) còn nhiều khó khăn là do việc giao đất trước đây chỉ dựa vào nhân khẩu mà không căn cứ vào năng lực lao động thực tế, cùng với sự thiếu thốn các công trình thủy lợi kiên cố trên dòng suối Giàng. Dữ liệu cân đối quỹ đất có thể được mô tả trực quan qua biểu đồ cơ cấu chuyển dịch đất đai, làm nổi bật phương án quy hoạch phân bổ đến năm 2016: mở rộng tổng diện tích đất nông nghiệp lên 4.252,44 ha (tăng tỷ trọng từ 67,00% lên 77,88%). Trong đó, đất sản xuất nông nghiệp tăng lên 646,98 ha (11,85%), quy hoạch mới 180,00 ha đất cỏ chăn nuôi tập trung (chiếm 3,30%) và đẩy mạnh khoanh nuôi, trồng mới trên 930,48 ha đất đồi núi thoái hóa.

Kết quả tính toán kinh tế chỉ ra rằng các mô hình nông lâm kết hợp cây ăn quả (xoài, mận, hồng) xen cây đậu đỗ và trồng rừng gỗ bản địa đa mục đích (lát, nghiến, trám, thông, keo) đem lại giá trị NPV dương cao, tỷ số BCR vượt trên 1,45 và IRR đạt trên 12,8%, vượt xa lãi suất chiết khấu cơ sở 7%/năm, khẳng định tính khả thi vượt trội so với độc canh nương rẫy truyền thống.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả điều tra và phân tích hệ thống, luận văn đưa ra 4 nhóm giải pháp chiến lược gắn liền với lộ trình cụ thể:

• Hoàn thiện công tác giao đất, giao rừng và cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất: Ủy ban nhân dân huyện Quỳnh Nhai và Ủy ban nhân dân xã Mường Giàng cần rà soát lại 959,87 ha đất lâm nghiệp do xã tạm quản lý để bàn giao dứt điểm cho các cộng đồng thôn bản và hộ gia đình trong giai đoạn 2007 - 2010. Tiêu chí giao đất cần chuyển dịch từ bình quân nhân khẩu sang đánh giá năng lực lao động và nguồn vốn thực tế của từng nhóm hộ nhằm tối ưu hóa 386,20 ha đất lâm nghiệp giao cho kinh tế gia đình.
• Mở rộng kỹ thuật canh tác nông lâm kết hợp và cải tạo đàn gia súc: Phòng Nông nghiệp và Địa chính xã triển khai nhân rộng mô hình SALT và RVAC trên 300,70 ha đất trồng cây hàng năm khác; chuyển đổi 180,00 ha đất nương rẫy năng suất thấp sang quy hoạch đồng cỏ phục vụ đàn trâu bò 2.500 con và đàn dê 2.000 con trong giai đoạn 2007 - 2011, nâng năng suất lúa xuân đạt trên 55 tạ/ha và lúa mùa đạt trên 35 tạ/ha.
• Đẩy mạnh khoanh nuôi xúc tiến tái sinh và trồng rừng phòng hộ đầu nguồn: Ban quản lý rừng phòng hộ phối hợp cùng 17 bản tập trung phục hồi 1.953,30 ha rừng tự nhiên trạng thái IIa, IIb và 1.058,56 ha rừng trạng thái IIIa1. Đặt mục tiêu nâng tỷ lệ tán che phủ rừng tại các tiểu vùng rất xung yếu lên trên 70% và vùng xung yếu đạt tối thiểu 50% trước năm 2016, ưu tiên tập đoàn cây bản địa như nghiến, lát hoa, vối thuốc kết hợp keo, bạch đàn, thông.
• Đầu tư cơ sở hạ tầng thủy lợi và phát triển dịch vụ tín dụng khuyến nông: Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân xã huy động các nguồn vốn lồng ghép từ dự án định canh định cư, kiên cố hóa hệ thống phai đập suối Giàng và 13,56 ha đất giao thông liên bản; tổ chức mạng lưới tín dụng vi mô hỗ trợ nguồn vốn sản xuất cho 35 - 39% lực lượng lao động nông nhàn chuyển dịch sang nghề rừng và tiểu thủ công nghiệp giai đoạn 2012 - 2016.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Cán bộ quản lý địa chính và quy hoạch cấp huyện, xã: Cung cấp bộ công cụ hướng dẫn thực hành quy trình quy hoạch sử dụng đất 3 bước 14 hoạt động có sự tham gia của người dân (PRA) để áp dụng trực tiếp cho các xã miền núi có điều kiện tương đồng.
• Các nhà nghiên cứu và học viên chuyên ngành Quản lý Đất đai, Lâm nghiệp Xã hội: Khai thác khung lý thuyết hệ thống, tài liệu phân tích thổ nhưỡng - sinh thái thực địa và phương pháp luận tính toán hiệu quả tài chính tĩnh, động (NPV, BCR, IRR) trong chuyển đổi mô hình canh tác dốc.
• Ban quản lý các dự án phát triển nông thôn và tổ chức phi chính phủ: Tham khảo case study thực tế về điều phối xung đột quyền lợi giữa cộng đồng dân tộc thiểu số và quy hoạch nhà nước trong quản lý rừng phòng hộ đầu nguồn lưu vực sông Đà.
• Các nhà hoạch định chính sách lâm nghiệp cấp tỉnh: Sử dụng nguồn số liệu định lượng về phân bổ 3 loại rừng, hiện trạng thoái hóa đất và bài học kinh nghiệm giao khoán đất lâm nghiệp để xây dựng chính sách hỗ trợ phát triển kinh tế trang trại vùng cao bền vững.

Câu hỏi thường gặp

• Tại sao phương pháp quy hoạch từ trên xuống trước đây không mang lại hiệu quả cao tại xã Mường Giàng? Phương pháp cũ chỉ dựa trên góc nhìn chủ quan của cán bộ chuyên môn, bỏ qua nguyện vọng và tri thức bản địa của 647 hộ dân, dẫn đến việc quy hoạch không sát với khả năng thực tế của hộ nghèo và gây lúng túng khi chuyển đổi cơ cấu cây trồng.

• Điểm khác biệt căn bản của việc ứng dụng phương pháp PRA trong quy hoạch sử dụng đất là gì? Phương pháp PRA đặt người dân địa phương vào vị trí chủ thể thảo luận, tự khoanh vẽ sơ đồ hiện trạng và đề xuất cơ cấu cây trồng phù hợp với tài chính gia đình thông qua các cuộc họp bản, giúp nâng cao tính khả thi và trách nhiệm thực thi.

• Tại sao luận văn đề xuất quy hoạch riêng 180 ha đất cỏ cho chăn nuôi? Toàn xã sở hữu đàn gia súc lớn với hơn 2.500 con trâu bò và 2.000 con dê nhưng chủ yếu chăn thả tự do, việc quy hoạch 180 ha đồng cỏ chuyên dụng giúp bảo vệ diện tích rừng mới trồng khỏi bị phá hoại và ổn định nguồn thức ăn.

• Phương án lâm sinh nào được ưu tiên cho 1.058,56 ha rừng nghèo kiệt trạng thái IIIa1? Luận văn đề xuất áp dụng biện pháp xúc tiến tái sinh tự nhiên có tỉa thưa cây phụ trợ với cường độ chặt dưới 20%, kết hợp trồng bổ sung các loài cây bản địa có giá trị kinh tế và sinh thái cao như lát hoa, nghiến, dẻ.

• Các chỉ số NPV, BCR và IRR có vai trò gì trong việc lựa chọn loại cây trồng? Các chỉ số này giúp đo lường giá trị hiện tại của dòng thu nhập ròng, tỷ suất sinh lời thực tế trên mỗi đồng vốn và khả năng thu hồi vốn ở mức chiết khấu 7%/năm, giúp nông dân loại bỏ các mô hình canh tác kém hiệu quả.

Kết luận

• Luận văn đã phân tích toàn diện hiện trạng tự nhiên, kinh tế - xã hội và tài nguyên đất của 5.460,10 ha tại xã Mường Giàng, làm sáng tỏ nguyên nhân sâu xa gây thoái hóa đất canh tác dốc.
• Xây dựng thành công phương án quy hoạch phân bổ đất lâm nông nghiệp đến năm 2016, nâng diện tích đất nông nghiệp lên 4.252,44 ha (chiếm 77,88% diện tích tự nhiên) và giảm diện tích đất chưa sử dụng xuống mức tối thiểu.
• Thiết lập quy trình quy hoạch cấp xã 3 bước 14 hoạt động dựa trên phương pháp có sự tham gia của người dân (PRA), tạo sự gắn kết chặt chẽ giữa định hướng nhà nước và lợi ích cộng đồng.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp kỹ thuật lâm sinh, chính sách giao đất, đầu tư hạ tầng và khuyến nông có tính khả thi cao, mở rộng diện tích che phủ rừng phòng hộ đạt trên 70% ở các vùng rất xung yếu.
• Đóng góp luận cứ khoa học sắc bén phục vụ việc hoạch định chiến lược kinh tế - xã hội bền vững cho huyện Quỳnh Nhai trong lộ trình đến năm 2016; các địa phương miền núi tương đồng có thể áp dụng ngay mô hình này vào thực tiễn quản lý đất đai cấp cơ sở.

Trích đoạn nội dung tài liệu

1 §Æt vÊn ®Ò §Êt ®ai lµ tµi nguyªn v« cïng quý gi¸, lµ t­ liÖu s¶n xuÊt ®Æc biÖt, lµ thµnh phÇn quan träng hµng ®Çu cña m«i tr­êng sèng, lµ ®Þa bµn ph©n bè c¸c khu d©n c­, x©y dùng c¸c c¬ së kinh tÕ, v¨n ho¸, x· héi, an ninh, quèc phßng [26]. Kh¸c t­ liÖu s¶n xuÊt kh¸c, nÕu ®­îc sö dông hîp lý th× trong qu¸ tr×nh s¶n xuÊt, ®Êt ®ai kh«ng nh÷ng kh«ng bÞ bµo mßn mµ ngµy cµng tèt lªn. Quy ho¹ch sö dông ®Êt lµ mét trong nh÷ng néi dung rÊt quan träng, ®Æc biÖt ®èi víi s¶n xuÊt l©m - n«ng nghiÖp. Quy ho¹ch sö dông ®Êt cã vai trß vµ chøc n¨ng quan träng ®Ó tæ chøc sö dông ®Êt ®¹t hiÖu qu¶ cao.

Nã cã nhiÖm vô bè trÝ, s¾p xÕp nÒn s¶n xuÊt l©m - n«ng nghiÖp. HiÖn t¹i vÊn ®Ò quy ho¹ch sö dông ®Êt cÊp x· ch­a ®­îc thèng nhÊt t¹i c¸c ®Þa ph­¬ng. Sù t¸ch biÖt gi÷a c«ng t¸c quy ho¹ch vµ qu¶n lý thùc hiÖn kÕ ho¹ch, ph©n biÖt gi÷a ng­êi quy ho¹ch vµ ng­êi s¶n xuÊt mµ kh«ng cho r»ng ng­êi s¶n xuÊt ph¶i lµ ng­êi tiÕn hµnh quy ho¹ch. Trong ph¸t triÓn kinh tÕ x· héi cña n«ng th«n miÒn nói n­íc ta, quy ho¹ch sö dông ®Êt cÊp x· cã sù tham gia cña ng­êi d©n gi÷ mét vÞ trÝ hÕt søc quan träng, nh»m gióp ng­êi d©n cã thÓ tham gia tÝch cùc vµo quy ho¹ch trong sö dông ®Êt cña m×nh mét c¸ch hîp lý, cã hiÖu qu¶ vµ trªn nguyªn t¾c bÒn v÷ng, b¶o ®¶m hµi hoµ gi÷a lîi kinh tÕ, lîi Ých x· héi vµ m«i tr­êng sinh th¸i.

Quúnh Nhai lµ mét huyÖn thuéc tØnh S¬n La. Trªn ®Þa bµn huyÖn cßn nhiÒu x· ch­a cã quy ho¹ch sö dông ®Êt. C«ng t¸c quy ho¹ch cÊp x· míi chØ ®­îc thùc hiÖn b»ng sù chñ quan cña c¸n bé n«ng, l©m x· víi sù trî gióp tõ c¬ quan thiÕt kÕ qui ho¹ch ch­a cã sù ®ãng gãp vµ tham gia cña ng­êi d©n. Do vËy, viÖc chuyÓn ®æi c¬ cÊu kinh tÕ, mµ chñ yÕu chuyÓn ®æi c¬ cÊu c©y trång vËt nu«i cßn nhiÒu lóng tóng.

HÖ thèng canh t¸c cßn l¹c hËu, ng­êi d©n thiÕu vèn s¶n xuÊt, thiÕu kiÕn thøc. Do ®ã, h­íng gi¶i quyÕt hiÖn nay lµ gióp c¸c x· lËp kÕ ho¹ch sö dông ®Êt dùa trªn ph­¬ng ph¸p pra, kÕt hîp víi kü thuËt canh t¸c NLKH nh»m t¹o c¬ héi cho ng­êi d©n tù ph©n tÝch, gi¸c ngé vµ quan t©m ®Õn hoµn c¶nh cña m×nh. Tõ ®ã, thóc ®Èy LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 céng ®ång ph¸t triÓn. §ång thêi gióp ng­êi d©n ®Ò xuÊt ®­îc c¬ cÊu vËt nu«i, c©y trång phï hîp víi gia ®×nh vµ phï hîp víi nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng.

Nh×n l¹i t×nh h×nh thùc hiÖn c«ng t¸c quy ho¹ch sö dông ®Êt t¹i ®Þa ph­¬ng trong thêi gian võa qua cho thÊy mét sè tån t¹i chÝnh sau ®©y: - Ph­¬ng ph¸p tiÕn hµnh quy ho¹ch cÊp x· ®­îc thùc hiÖn tõ trªn xuèng, c«ng viÖc ®­îc lµm bëi c¸n bé ®Þa chÝnh huyÖn cïng víi ban n«ng - l©m x·, §oµn ®iÒu tra quy ho¹ch vµ ph¸t triÓn n«ng th«n tØnh S¬n La. ViÖc lµm nµy ch­a thu hót ®­îc sù tham gia ®ãng gãp còng nh­ ý kiÕn trao ®æi, th¶o luËn cña c¸c chñ thÓ sö dông ®Êt nh­: Céng ®ång, hé gia ®×nh n«ng d©n, c¸c tæ chøc ®ãng trªn ®Þa bµn cña x·. §iÒu nµy rÊt cÇn víi b¶n kÕ ho¹ch sö dông ®Êt t­¬ng lai. - C«ng t¸c ®iÒu tra c¬ b¶n tuy ®­îc tiÕn hµnh kh¸ tû mØ, song chØ do c¸n bé chuyªn m«n thùc hiÖn, thiÕu sù ®ãng gãp vµ sù tham gia cña ng­êi d©n.

V× vËy kh«ng khai th¸c ®­îc nh÷ng kinh nghiÖm cña ng­êi d©n ®Þa ph­¬ng.