Luận văn thạc sĩ về quy chế pháp lý ủy ban bảo vệ môi trường nước tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ phân tích quy chế pháp lý về ủy ban bảo vệ môi trường nước theo các lưu vực sông, góp phần bảo vệ tài nguyên nước.

• Tác giả: Nguyễn Hải Hà
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật kinh tế
• Đề tài: Quy chế pháp lý về Ủy ban bảo vệ môi trường nước theo các lưu vực sông
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ luật học
• Năm xuất bản: 2010
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG NƯỚC VÀ HIỆN TRẠNG BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG NƯỚC Ở VIỆT NAM
• 1.1. Bảo vệ môi trường nước
• 1.1.1. Khái niệm
• 1.1.2. Sự cần thiết phải bảo vệ môi trường nước
• 1.2. Hiện trạng bảo vệ môi trường nước ở Việt Nam hiện nay
• 1.2.1. Thực trạng môi trường nước
• 1.2.2. Các yếu tố tác động đến hoạt động bảo vệ môi trường nước
• 1.3. Các biện pháp bảo vệ môi trường nước
• 1.3.1. Biện pháp tổ chức – chính trị
• 1.3.2. Biện pháp kinh tế
• 1.3.3. Biện pháp khoa học – công nghệ
• 1.3.4. Biện pháp giáo dục
• 1.3.5. Biện pháp pháp luật
• 1.4. Pháp luật tài nguyên nước và Ủy ban bảo vệ môi trường nước theo lưu vực sông
• 1.4.1. Pháp luật tài nguyên nước
• 1.4.2. Ủy ban bảo vệ môi trường nước theo lưu vực sông
• 1.4.3. Đánh giá tổng quan về các Ủy ban bảo vệ môi trường nước theo lưu vực sông
• 1.5. Kinh nghiệm của các nước trên thế giới
• 1.5.1. Mô hình quản lý lưu vực sông Murray- Darling (Australia)
• 1.5.2. Mô hình quản lý lưu vực sông Hoàng Hà (Trung Quốc)
• 1.5.3. Mô hình quản lý lưu vực sông của Pháp
• 1.5.4. Mô hình quản lý lưu vực sông Mekong
• 2. CHƯƠNG 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ PHÁP LÝ VỀ TỔ CHỨC, HOẠT ĐỘNG CỦA ỦY BAN BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG NƯỚC THEO LƯU VỰC SÔNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 2.1. Hiện trạng quy định pháp luật Việt Nam về Ủy ban bảo vệ môi trường nước theo lưu vực sông
• 2.2. Đánh giá hoạt động thực tiễn
• 2.2.1. Mục đích, yêu cầu đối với các Ủy ban bảo vệ môi trường theo lưu vực sông
• 2.2.1.1. Về mặt quản lý
• 2.2.1.2. Về mặt kinh tế
• 2.2.1.3. Về mặt xã hội
• 2.2.2. Việc thành lập Ủy ban bảo vệ môi trường lưu vực sông
• 2.2.3. Tổ chức, hoạt động của Ủy ban bảo vệ môi trường theo lưu vực sông
• 2.2.3.1. Vai trò của Nhà nước, các doanh nghiệp và các tổ chức khác
• 2.2.3.2. Chức năng, nhiệm vụ
• 2.2.3.3. Cơ cấu tổ chức
• 2.2.3.3.1. Thành phần tham gia
• 2.2.3.3.2. Cơ quan giúp việc
• 2.2.3.4. Cơ chế hoạt động
• 2.2.3.5. Tài chính
• 2.2.4. Nhận xét, đánh giá, bình luận
• 2.2.4.1. Những kết quả đã đạt được
• 2.2.4.2. Những tồn tại cần khắc phục
• 2.2.4.2.1. Hoạt động trên thực tế của các Ủy ban chưa hiệu quả
• 2.2.4.2.2. Sự phối hợp giữa các cơ quan Trung ương với địa phương, giữa các địa phương trong lưu vực sông còn yếu
• 2.2.4.2.3. Vấn đề tài chính
• 2.2.4.2.4. Nguồn nhân lực hạn chế và chưa chú trọng đúng mức đến vai trò và trách nhiệm của cộng đồng lưu vực sông
• 3. CHƯƠNG 3: KIẾN NGHỊ VÀ GIẢI PHÁP
• 3.1. Về xây dựng, hoàn thiện chính sách pháp luật và thể chế
• 3.1.1. Xác định quyền, nghĩa vụ của Nhà nước, doanh nghiệp và các tổ chức, cá nhân khác
• 3.2. Xây dựng quy chế pháp lý
• 3.2.1. Cơ chế hoạt động
• 3.2.2. Cơ chế tài chính: cần nguồn kinh phí ổn định lâu dài
• 3.2.3. Mô hình một cơ quan đầu mối
• 3.2.4. Nguyên tắc hoạt động
• 3.2.4.1. Có sự phân cấp phân quyền
• 3.2.4.2. Đảm bảo việc tiếp nhận và chia sẻ thông tin
• 3.2.4.3. Đảm bảo sự tham gia và giám sát của cộng đồng dân cư lưu vực sông
• 3.2.4.4. Nguyên tắc phối hợp giữa trung ương và địa phương
• 3.2.5. Chức năng, nhiệm vụ
• Kết luận
• Tài liệu tham khảo

Tóm tắt

I. Giới thiệu tổng quan về quy chế pháp lý ủy ban bảo vệ môi trường nước

Quy chế pháp lý về ủy ban bảo vệ môi trường nước là nền tảng quan trọng để tổ chức và điều phối các hoạt động bảo vệ tài nguyên nước theo lưu vực sông. Ở Việt Nam, với sự đa dạng và phức tạp của hệ thống sông ngòi, việc xây dựng một khung pháp lý chặt chẽ giúp đảm bảo sự phối hợp liên vùng, liên ngành trong quản lý và bảo vệ môi trường nước. Theo Luật Tài nguyên nước năm 1998 và Nghị định số 120/2008/NĐ-CP, các ủy ban bảo vệ môi trường nước được thành lập nhằm thực hiện chức năng điều phối, giám sát và bảo vệ môi trường nước trên phạm vi lưu vực sông, góp phần phát triển bền vững tài nguyên nước. Việc xây dựng quy chế pháp lý không chỉ giúp xác định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của các ủy ban mà còn tạo cơ sở pháp lý để xử lý các vi phạm, nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên nước. Đây là bước tiến quan trọng trong công tác bảo vệ môi trường nước, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ hệ sinh thái.

1.1. Khái niệm và vai trò của ủy ban bảo vệ môi trường nước

Ủy ban bảo vệ môi trường nước là tổ chức liên ngành, liên vùng được thành lập theo quy định pháp luật nhằm quản lý, điều phối các hoạt động bảo vệ môi trường nước trong phạm vi lưu vực sông. Vai trò của ủy ban là điều phối các cơ quan, tổ chức và cộng đồng trong việc bảo vệ nguồn nước, giám sát chất lượng nước, xử lý vi phạm và thúc đẩy phát triển bền vững tài nguyên nước. Ủy ban còn là cầu nối giữa các địa phương, ngành nghề và người dân để đảm bảo sự phối hợp hiệu quả trong quản lý lưu vực sông.

1.2. Cơ sở pháp lý hình thành quy chế pháp lý ủy ban bảo vệ môi trường nước

Cơ sở pháp lý cho việc xây dựng quy chế pháp lý về ủy ban bảo vệ môi trường nước bao gồm Luật Tài nguyên nước (1998), Luật Bảo vệ môi trường (2005), Nghị định số 120/2008/NĐ-CP về quản lý lưu vực sông và các quyết định của Thủ tướng Chính phủ về thành lập các ủy ban lưu vực sông. Các văn bản này quy định rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ chế hoạt động của ủy ban, đồng thời tạo hành lang pháp lý để các ủy ban thực hiện nhiệm vụ bảo vệ môi trường nước một cách hiệu quả.

II. Phân tích các thách thức pháp lý trong quy chế ủy ban bảo vệ môi trường nước hiện nay

Mặc dù đã có nhiều văn bản pháp luật quy định về quy chế pháp lý về môi trường nước và thành lập các ủy ban bảo vệ môi trường nước theo lưu vực sông, nhưng thực tế hoạt động của các ủy ban này vẫn gặp nhiều thách thức. Các khó khăn chủ yếu bao gồm sự chồng chéo về chức năng giữa các cơ quan quản lý, nguồn nhân lực hạn chế, cơ chế tài chính chưa ổn định và sự phối hợp chưa đồng bộ giữa các địa phương trong lưu vực. Ngoài ra, vai trò của cộng đồng dân cư và các tổ chức xã hội trong quản lý môi trường nước còn rất yếu, dẫn đến hiệu quả quản lý chưa cao. Việc thiếu quy định pháp lý rõ ràng về quyền hạn và trách nhiệm của ủy ban cũng làm giảm khả năng xử lý các vi phạm môi trường nước.

2.1. Hạn chế về chức năng và quyền hạn của ủy ban bảo vệ môi trường nước

Các ủy ban bảo vệ môi trường nước hiện nay chủ yếu hoạt động theo nguyên tắc đồng thuận và mang tính tư vấn, chưa có quyền lực pháp lý mạnh mẽ để ra quyết định bắt buộc. Chức năng, nhiệm vụ của ủy ban chưa được quy định rõ ràng, dẫn đến sự chồng chéo với các cơ quan quản lý nhà nước khác. Điều này làm giảm hiệu quả trong việc điều phối, kiểm soát và xử lý các vấn đề liên quan đến môi trường nước.

2.2. Vấn đề nguồn nhân lực và cơ chế tài chính cho ủy ban bảo vệ môi trường nước

Nguồn nhân lực của các ủy ban thường là cán bộ kiêm nhiệm, thiếu chuyên môn sâu về môi trường nước, ảnh hưởng đến chất lượng công tác quản lý. Cơ chế tài chính chưa được đảm bảo ổn định, chủ yếu dựa vào ngân sách nhà nước và chưa có nguồn thu riêng từ phí bảo vệ môi trường nước. Điều này gây khó khăn trong việc triển khai các dự án, hoạt động bảo vệ môi trường nước một cách bền vững.

2.3. Sự phối hợp giữa các cơ quan và địa phương trong quản lý lưu vực sông

Sự phối hợp giữa các Bộ, ngành và địa phương trong cùng lưu vực sông còn yếu kém, dẫn đến mâu thuẫn lợi ích giữa các vùng thượng nguồn và hạ nguồn. Việc thiếu cơ chế phối hợp hiệu quả làm giảm khả năng quản lý tổng thể lưu vực sông, ảnh hưởng đến việc bảo vệ và sử dụng bền vững tài nguyên nước.

III. Hướng dẫn xây dựng quy chế pháp lý hiệu quả cho ủy ban bảo vệ môi trường nước

Xây dựng quy chế pháp lý hiệu quả cho ủy ban bảo vệ môi trường nước là yêu cầu cấp thiết nhằm nâng cao hiệu quả quản lý tài nguyên nước theo lưu vực sông. Quy chế cần làm rõ chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của ủy ban, đảm bảo tính pháp lý và quyền lực thực thi. Đồng thời, quy chế phải quy định rõ cơ chế phối hợp liên ngành, liên vùng, cơ chế tài chính ổn định và nguồn nhân lực chuyên trách. Việc xây dựng quy chế cũng cần đảm bảo sự tham gia của cộng đồng dân cư và các bên liên quan để tăng cường tính minh bạch và trách nhiệm xã hội trong quản lý môi trường nước.

3.1. Xác định rõ chức năng nhiệm vụ và quyền hạn của ủy ban bảo vệ môi trường nước

Quy chế pháp lý cần quy định rõ ràng chức năng điều phối, giám sát, kiểm tra và xử lý vi phạm của ủy ban bảo vệ môi trường nước. Ủy ban phải có quyền ra quyết định bắt buộc, phối hợp với các cơ quan chức năng để thực thi các biện pháp bảo vệ môi trường nước. Việc phân định trách nhiệm giữa ủy ban và các cơ quan quản lý khác phải rõ ràng để tránh chồng chéo và mâu thuẫn.

3.2. Thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành liên vùng và sự tham gia của cộng đồng

Quy chế cần xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ giữa các Bộ, ngành, địa phương trong lưu vực sông nhằm giải quyết các mâu thuẫn lợi ích và tăng cường hiệu quả quản lý. Đồng thời, quy chế phải khuyến khích sự tham gia của cộng đồng dân cư, doanh nghiệp và các tổ chức xã hội trong việc giám sát và bảo vệ môi trường nước, tạo sự đồng thuận và trách nhiệm chung.

3.3. Đảm bảo cơ chế tài chính ổn định và nguồn nhân lực chuyên trách

Quy chế pháp lý cần quy định rõ nguồn kinh phí hoạt động của ủy ban, bao gồm ngân sách nhà nước, phí bảo vệ môi trường nước và các nguồn tài trợ hợp pháp khác. Đồng thời, quy chế phải yêu cầu xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên trách, có trình độ chuyên môn cao và được đào tạo bài bản để đảm bảo hiệu quả công tác quản lý và bảo vệ môi trường nước.

IV. Phương pháp áp dụng và vận dụng kinh nghiệm quốc tế trong quy chế pháp lý ủy ban bảo vệ môi trường nước

Việc xây dựng và hoàn thiện quy chế pháp lý cho ủy ban bảo vệ môi trường nước cần tham khảo các mô hình quản lý lưu vực sông thành công trên thế giới như mô hình Ủy ban lưu vực sông Murray-Darling (Australia), Ủy ban sông Hoàng Hà (Trung Quốc), mô hình quản lý lưu vực sông của Pháp và Ủy hội sông Mekong. Các mô hình này đều nhấn mạnh vai trò của tổ chức lưu vực sông trong quản lý tổng hợp tài nguyên nước, sự phối hợp liên vùng, liên ngành và sự tham gia của cộng đồng. Việc vận dụng linh hoạt các kinh nghiệm này phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của Việt Nam sẽ giúp nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ môi trường nước.

4.1. Mô hình quản lý lưu vực sông Murray Darling và bài học cho Việt Nam

Mô hình Ủy ban lưu vực sông Murray-Darling có cơ cấu tổ chức rõ ràng, quyền hạn pháp lý mạnh mẽ và sự phối hợp hiệu quả giữa các bang liên quan. Đây là mô hình điển hình về quản lý tổng hợp tài nguyên nước theo lưu vực sông, giúp cân bằng lợi ích giữa các vùng thượng nguồn và hạ nguồn. Việt Nam có thể học hỏi cách tổ chức, phân quyền và cơ chế phối hợp của mô hình này để áp dụng cho các ủy ban bảo vệ môi trường nước.

4.2. Kinh nghiệm từ Ủy ban sông Hoàng Hà và mô hình quản lý lưu vực sông của Pháp

Ủy ban sông Hoàng Hà là tổ chức quản lý lưu vực sông có phạm vi hoạt động rộng và quyền lực lớn, kết hợp chức năng xây dựng chính sách và thực thi dự án. Mô hình quản lý lưu vực sông của Pháp chú trọng sự tham gia của cộng đồng và các bên liên quan trong quản lý tài nguyên nước, đồng thời có cơ chế tài chính và pháp lý chặt chẽ. Những kinh nghiệm này giúp Việt Nam xây dựng quy chế pháp lý phù hợp, tăng cường sự tham gia xã hội và đảm bảo nguồn lực cho hoạt động của ủy ban.

4.3. Bài học từ Ủy hội sông Mekong trong quản lý tài nguyên nước liên quốc gia

Ủy hội sông Mekong là mô hình quản lý lưu vực sông xuyên quốc gia, đối mặt với nhiều thách thức về chính trị và lợi ích quốc gia. Mô hình này nhấn mạnh sự hợp tác, chia sẻ thông tin và giải quyết tranh chấp giữa các quốc gia trong lưu vực. Việt Nam có thể vận dụng nguyên tắc hợp tác liên quốc gia và xây dựng cơ chế phối hợp hiệu quả trong quản lý lưu vực sông có yếu tố quốc tế.

V. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về quy chế pháp lý ủy ban bảo vệ môi trường nước tại Việt Nam

Việc thành lập các ủy ban bảo vệ môi trường nước theo lưu vực sông tại Việt Nam như ủy ban lưu vực sông Cầu, Nhuệ - Đáy và Đồng Nai đã góp phần nâng cao nhận thức và phối hợp quản lý tài nguyên nước. Tuy nhiên, các ủy ban này vẫn còn nhiều hạn chế về tổ chức, chức năng và nguồn lực. Nghiên cứu cho thấy, các ủy ban chủ yếu hoạt động ở mức độ tư vấn, chưa có quyền lực pháp lý mạnh để xử lý vi phạm. Việc phối hợp giữa các địa phương còn yếu, nguồn tài chính và nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu. Kết quả nghiên cứu cũng chỉ ra rằng cần hoàn thiện quy chế pháp lý để ủy ban hoạt động hiệu quả hơn, đồng thời tăng cường sự tham gia của cộng đồng và các bên liên quan trong quản lý môi trường nước.

5.1. Thực trạng hoạt động của các ủy ban bảo vệ môi trường nước tại Việt Nam

Các ủy ban bảo vệ môi trường nước hiện nay chủ yếu thực hiện các đề án bảo vệ môi trường lưu vực sông, tổ chức các cuộc họp và phối hợp hành động giữa các địa phương. Tuy nhiên, do chức năng hạn chế và quyền lực pháp lý yếu, các ủy ban chưa thể trực tiếp giải quyết các vấn đề về phân phối và bảo vệ nguồn nước. Nguồn nhân lực kiêm nhiệm và tài chính hạn hẹp cũng ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động.

5.2. Kết quả nghiên cứu và đề xuất hoàn thiện quy chế pháp lý

Nghiên cứu chỉ ra rằng cần xây dựng quy chế pháp lý rõ ràng, minh bạch, xác định chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của ủy ban bảo vệ môi trường nước. Cần thiết lập cơ chế phối hợp liên ngành, liên vùng và sự tham gia của cộng đồng. Đồng thời, quy chế phải đảm bảo nguồn tài chính ổn định và đội ngũ cán bộ chuyên trách để nâng cao hiệu quả quản lý và bảo vệ môi trường nước.

VI. Kết luận và định hướng tương lai cho quy chế pháp lý ủy ban bảo vệ môi trường nước

Quy chế pháp lý về ủy ban bảo vệ môi trường nước là công cụ quan trọng để quản lý tổng hợp tài nguyên nước theo lưu vực sông, góp phần phát triển bền vững và bảo vệ môi trường. Mặc dù đã có nhiều bước tiến trong xây dựng khung pháp lý và thành lập các ủy ban lưu vực sông, nhưng vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết như hoàn thiện chức năng, quyền hạn, cơ chế phối hợp, nguồn lực và sự tham gia của cộng đồng. Trong tương lai, việc hoàn thiện quy chế pháp lý cần dựa trên kinh nghiệm quốc tế, phù hợp với điều kiện Việt Nam, đồng thời tăng cường vai trò của cộng đồng và các bên liên quan. Đây là hướng đi tất yếu để bảo vệ nguồn nước quý giá, đảm bảo sự phát triển kinh tế - xã hội hài hòa với bảo vệ môi trường.

6.1. Tầm quan trọng của việc hoàn thiện quy chế pháp lý ủy ban bảo vệ môi trường nước

Hoàn thiện quy chế pháp lý giúp xác định rõ chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn của ủy ban, tạo cơ sở pháp lý vững chắc cho hoạt động quản lý và bảo vệ môi trường nước. Quy chế cũng góp phần nâng cao hiệu quả phối hợp liên ngành, liên vùng và tăng cường trách nhiệm của các bên liên quan, từ đó bảo vệ nguồn nước một cách bền vững.

6.2. Định hướng phát triển và nâng cao hiệu quả hoạt động của ủy ban bảo vệ môi trường nước

Định hướng phát triển bao gồm xây dựng cơ chế tài chính ổn định, đào tạo nguồn nhân lực chuyên môn cao, tăng cường sự tham gia của cộng đồng và doanh nghiệp, đồng thời áp dụng công nghệ hiện đại trong giám sát và quản lý môi trường nước. Việc này sẽ giúp ủy ban bảo vệ môi trường nước hoạt động hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ môi trường trong bối cảnh biến đổi khí hậu và áp lực gia tăng lên tài nguyên nước.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Việt Nam, với hơn 2.372 con sông lớn nhỏ và 9 con sông chính tạo thành vùng lưu vực rộng hơn 10.000 km², sở hữu nguồn tài nguyên nước dồi dào lên tới 255 tỷ m³/năm. Mặc dù vậy, nguồn nước mặt và nước ngầm đang phải đối mặt với thách thức nghiêm trọng về ô nhiễm và suy giảm chất lượng gây ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển bền vững kinh tế - xã hội. Ba lưu vực sông trọng điểm là sông Cầu, sông Nhuệ - Đáy và hệ thống sông Đồng Nai được ghi nhận là những vùng ô nhiễm nặng nhất trên cả nước, đe dọa sự an toàn nguồn nước và môi trường sống của hàng triệu người dân. Trước thực trạng đó, việc tổ chức quản lý tài nguyên nước theo lưu vực sông và thành lập các Ủy ban Bảo vệ môi trường lưu vực sông trở thành yêu cầu cấp thiết nhằm điều phối, kiểm soát và bảo vệ chất lượng nguồn nước toàn diện, không bị chia cắt theo ranh giới hành chính. Nghiên cứu nhằm đánh giá cụ thể các quy chế pháp lý về tổ chức, chức năng và hoạt động của các Ủy ban này trong bối cảnh pháp luật tài nguyên nước và bảo vệ môi trường Việt Nam, đồng thời học hỏi kinh nghiệm quốc tế để đề xuất giải pháp khoa học, khả thi cho Việt Nam. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các lưu vực sông bị ô nhiễm nghiêm trọng tại Việt Nam, trong giai đoạn từ năm 2005 đến 2010, thời điểm chính phủ ban hành Nghị định số 120/2008/NĐ-CP về quản lý lưu vực sông. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện ở việc hoàn thiện khuôn khổ pháp lý, nâng cao hiệu quả hoạt động của Ủy ban lưu vực, góp phần phát triển bền vững nguồn tài nguyên nước, đảm bảo lợi ích kinh tế, xã hội và môi trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên phạm trù quản lý tổng hợp tài nguyên nước theo lưu vực sông, mô hình hợp tác liên vùng và liên ngành trong quản lý môi trường, áp dụng kết hợp hai lý thuyết chính:

• Lý thuyết quản lý tổng hợp tài nguyên nước (IWRM - Integrated Water Resources Management): Nhấn mạnh đến việc quản lý tài nguyên nước một cách phối hợp và bền vững, đảm bảo cân bằng giữa khai thác và bảo vệ nguồn tài nguyên trong phạm vi lưu vực, không bị hạn chế bởi ranh giới hành chính địa phương.

• Mô hình tổ chức và vai trò của các Ủy ban lưu vực sông: Cơ cấu tổ chức quản lý lưu vực sông bao gồm các cấp chính quyền trung ương, địa phương và sự tham gia của cộng đồng, được xây dựng nhằm giải quyết mâu thuẫn lợi ích giữa các vùng trong lưu vực, giữa các ngành sử dụng nước, dưới sự điều phối của tổ chức chuyên trách.

Các khái niệm chính bao gồm: lưu vực sông, quản lý tổng hợp nước, ô nhiễm nguồn nước, chức năng và cơ chế hoạt động của Ủy ban lưu vực, quản lý liên vùng, phát triển bền vững nguồn nước.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định tính và định lượng:

• Thu thập dữ liệu thứ cấp từ các văn bản pháp luật quan trọng như Luật Tài nguyên nước 1998, Nghị định 120/2008/NĐ-CP, Luật Bảo vệ môi trường 2005 và các quyết định thành lập Ủy ban lưu vực; báo cáo ô nhiễm môi trường của Bộ Tài nguyên và Môi trường; số liệu thống kê về ô nhiễm nguồn nước từ các lưu vực sông trọng điểm.

• Phân tích nội dung pháp lý nhằm đánh giá các quy định về chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn, tổ chức và hoạt động của Ủy ban bảo vệ môi trường lưu vực sông ở Việt Nam.

• So sánh mô hình quản lý lưu vực sông của Việt Nam với các mô hình quốc tế điển hình (Australia, Trung Quốc, Pháp, Mekong) để nhận diện ưu điểm và hạn chế.

• Phỏng vấn chuyên gia, quan sát thực tiễn vận hành của các Ủy ban tại các lưu vực sông để thu thập dữ liệu thực tiễn về hoạt động, cơ sở vật chất, nguồn nhân lực, tài chính.

• Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm đội ngũ cán bộ quản lý cấp tỉnh, các chuyên gia tài nguyên nước và môi trường, tổng cộng khoảng 30-50 người tham gia phỏng vấn chuyên sâu.

• Phân tích dữ liệu sử dụng phương pháp phân tích nội dung, luận giải so sánh, và tổng hợp giải pháp.

Thời gian triển khai nghiên cứu trải dài từ đầu năm 2009 đến cuối năm 2010, nhằm đảm bảo dữ liệu cập nhật và phản ánh chính xác tình hình hoạt động các Ủy ban liên quan.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Hiện trạng pháp lý xây dựng và tổ chức Ủy ban bảo vệ môi trường theo lưu vực sông còn nhiều bất cập: Mặc dù đã có Nghị định 120/2008/NĐ-CP quy định nguyên tắc quản lý lưu vực sông, chức năng các Ủy ban còn mang tính tư vấn, điều phối, thiếu quyền hạn pháp lý thực thi. Ví dụ, Ủy ban sông Cầu chỉ tổ chức được 5 phiên họp trong giai đoạn 2007-2010 nhưng hiệu quả thực tế còn hạn chế, chưa có quyết định ràng buộc bắt buộc các địa phương thi hành (Số liệu hoạt động Uỷ ban lưu vực sông Cầu và Nhuệ - Đáy năm 2007-2010).

2. Nguồn nhân lực các Ủy ban chủ yếu kiêm nhiệm, chưa chuyên sâu, thiếu cán bộ được đào tạo chuyên ngành về môi trường và tài nguyên nước, dẫn đến hiệu quả quản lý kém. Đại diện Bộ, ngành thường không trực tiếp tham gia họp mà ủy quyền cho cán bộ cấp thấp, giảm sự quan tâm và quyết tâm chính sách (Theo khảo sát tham dự các phiên họp Ủy ban lưu vực sông Đồng Nai, tỷ lệ lãnh đạo trung ương dự họp khoảng 40%).

3. Cơ chế tài chính hoạt động chưa ổn định và thiếu hiệu quả, kinh phí chủ yếu trông chờ vào ngân sách địa phương và Trung ương chưa có nguồn tài chính riêng rõ ràng cho các đề án bảo vệ môi trường lưu vực. Một số tỉnh không thành lập Ban chỉ đạo hoặc văn phòng chuyên trách (Ví dụ: đến năm 2010 chỉ có tỉnh Long An là địa phương duy nhất trong lưu vực sông Đồng Nai chính thức thành lập Ban chỉ đạo đề án).

4. Sự phối hợp giữa các Bộ, ngành và các địa phương còn yếu kém, trong khi mâu thuẫn lợi ích giữa các tỉnh thượng nguồn và hạ nguồn diễn ra gay gắt. Ví dụ mâu thuẫn trên sông Nhuệ giữa Hà Nội và Hà Nam, khi Hà Nội xả nước thải ảnh hưởng nghiêm trọng tới vùng hạ nguồn, gây chết lúa, cá và ảnh hưởng đến nước sinh hoạt của địa phương phía dưới (Theo báo cáo hiện trường và ý kiến đại diện Ban Quản lý lưu vực sông Hồng - Thái Bình).

5. Vai trò cộng đồng dân cư chưa được tham gia đầy đủ, Ủy ban chỉ bao gồm các đại diện lãnh đạo các Bộ, ngành và địa phương, thiếu sự tham gia của các đối tượng lợi ích như doanh nghiệp, tổ chức xã hội, cộng đồng dân cư sinh sống trong lưu vực, làm giảm tính toàn diện và khả năng giám sát xã hội.

Thảo luận kết quả

Các phân tích cho thấy, dù được sở hữu bộ khung pháp lý tương đối hoàn chỉnh với Luật Tài nguyên nước (Điều 64 về quản lý lưu vực sông) và Nghị định 120/2008/NĐ-CP, Ủy ban bảo vệ môi trường lưu vực sông ở Việt Nam vẫn chưa phát huy hiệu quả do thiếu quyền lực pháp lý thực thi và không có khả năng ban hành quyết định mang tính bắt buộc. So với các mô hình quốc tế, ví dụ như Cơ quan thủy vụ lưu vực sông Murray-Darling (Australia) được trao đầy đủ quyền lực để quản lý tổng hợp lưu vực với cơ cấu tổ chức chặt chẽ, nguồn lực tài chính đầy đủ, cơ chế phối hợp liên bang và bang, hoặc Ủy ban lưu vực sông Hoàng Hà (Trung Quốc) với bộ máy đồ sộ, quyền hạn rộng, thì các Ủy ban ở Việt Nam còn ở mức khiêm tốn, chủ yếu chỉ là cơ quan điều phối kỹ thuật.

Các yếu tố về nhân lực kiêm nhiệm và nguồn lực tài chính thấp dẫn đến suy yếu khả năng tổ chức vận hành, đồng thời cộng đồng và các tổ chức xã hội chưa được mời gọi tham gia. Tình trạng phân tán quyền hạn giữa Bộ Tài nguyên và Môi trường và Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn trước năm 2007 cũng gây ra sự chồng chéo, làm giảm hiệu quả quản lý. Việc chưa có một mô hình pháp lý thống nhất và rõ ràng khiến cho công tác phối hợp liên địa phương gặp nhiều khó khăn, đặc biệt trong các vấn đề phân bổ nguồn nước và kiểm soát ô nhiễm.

Dữ liệu cho thấy mức độ phối hợp yếu kém gây nên sự xung đột lợi ích giữa các tỉnh trong cùng lưu vực. Số liệu về các cuộc họp của Ủy ban lưu vực sông Cầu, Nhuệ - Đáy, Đồng Nai là minh chứng cho việc hoạt động còn hình thức, chưa thực sự giải quyết được các vấn đề môi trường cấp thiết.

Việc thiếu sự tham gia thực chất của cộng đồng và các tổ chức kinh tế xã hội dẫn đến việc các quyết định của Ủy ban không nhận được sự đồng thuận xã hội, khiến các biện pháp giám sát và phát huy vai trò giám sát của cộng đồng bị bỏ ngỏ, đồng thời làm giảm tính hiệu quả của công tác bảo vệ môi trường nước.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng và hoàn thiện quy chế pháp lý cho Ủy ban bảo vệ môi trường lưu vực sông với quyền luật định rõ ràng hơn, trao quyền quyết định thực thi các chính sách, phê duyệt và kiểm soát việc thực hiện quản lý nguồn nước, nhằm nâng cao tính hiệu quả và khả năng ràng buộc pháp lý. Thời gian thực hiện: 1-2 năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Tài nguyên và Môi trường phối hợp với Bộ Tư pháp, các Bộ ngành liên quan.

2. Tăng cường nguồn nhân lực chuyên trách cho các Ủy ban với cán bộ được đào tạo chuyên sâu về tài nguyên nước và môi trường, đảm bảo sự tham gia thường trực và trực tiếp của các lãnh đạo cấp cao. Cần xây dựng đội ngũ cơ hữu, tránh kiêm nhiệm để nâng cao hiệu quả vận hành. Thời gian: 2 năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Tài nguyên và Môi trường, UBND các tỉnh.

3. Đảm bảo nguồn kinh phí hoạt động ổn định và minh bạch bằng cách thiết lập nguồn tài chính riêng cho các dự án và hoạt động bảo vệ môi trường lưu vực, kết hợp ngân sách nhà nước và các nguồn huy động xã hội. Áp dụng chính sách khuyến khích tài chính đối với các doanh nghiệp và cộng đồng dân cư tham gia bảo vệ nguồn nước. Thời gian: ngay lập tức và liên tục. Chủ thể thực hiện: Bộ Tài chính, Bộ Tài nguyên và Môi trường, UBND các tỉnh.

4. Phát huy vai trò, sự tham gia của cộng đồng, tổ chức xã hội, doanh nghiệp trong quản lý lưu vực sông bằng việc mở rộng cơ cấu thành viên Ủy ban, tổ chức các diễn đàn, hội thảo, và các hoạt động tham vấn cộng đồng liên tục, tạo điều kiện cho người dân và các chủ thể liên quan vào cuộc. Thời gian: 1 năm trở đi. Chủ thể thực hiện: Ủy ban lưu vực phối hợp với các tổ chức xã hội, truyền thông.

5. Tăng cường phối hợp liên ngành và liên vùng giữa các địa phương trong lưu vực qua việc xây dựng các cơ chế phối hợp, chia sẻ thông tin và thiết lập các cam kết ràng buộc thực hiện kế hoạch quản lý tài nguyên nước chung. Hóa giải mâu thuẫn lợi ích qua trung gian pháp lý và chính sách cụ thể. Thời gian: 1 năm. Chủ thể thực hiện: Bộ Tài nguyên và Môi trường, UBND các tỉnh trong lưu vực.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước ngành tài nguyên nước và môi trường: Luận văn cung cấp tổng hợp pháp lý và thực tiễn chuyên sâu, giúp nâng cao năng lực soạn thảo chính sách, tổ chức và vận hành các Ủy ban bảo vệ môi trường lưu vực sông.

2. Nhà nghiên cứu, học giả và sinh viên ngành Luật kinh tế, Luật môi trường: Tài liệu trình bày cập nhật về khung pháp lý, tổ chức quản lý tài nguyên nước theo lưu vực sông, phù hợp cho tham khảo luận án và đề tài nghiên cứu chuyên sâu.

3. Các tổ chức quốc tế, tổ chức phi chính phủ hoạt động trong lĩnh vực bảo vệ môi trường và phát triển bền vững tại Việt Nam: Hiểu rõ các điểm mạnh, hạn chế và cơ chế hoạt động thực tế của hệ thống quản lý lưu vực sông Việt Nam, từ đó đề xuất các chương trình hỗ trợ kỹ thuật phù hợp.

4. Doanh nghiệp và cộng đồng dân cư sinh sống trong lưu vực sông: Nắm bắt vai trò, quyền lợi và trách nhiệm trong bảo vệ nguồn nước cũng như các cơ chế phối hợp với cơ quan nhà nước, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững.

Câu hỏi thường gặp

1. Ủy ban bảo vệ môi trường lưu vực sông là gì và có chức năng gì?
   Ủy ban là tổ chức liên ngành, liên vùng được thành lập để điều phối, chỉ đạo thực hiện các hoạt động quản lý, bảo vệ tài nguyên và môi trường nước trong phạm vi lưu vực sông, đảm bảo phát triển bền vững. Chức năng chính là phối hợp liên tỉnh, liên ngành, lập kế hoạch, giám sát thực thi và tham mưu cho Chính phủ.

2. Tại sao quản lý tài nguyên nước theo lưu vực sông lại quan trọng?
   Quản lý theo lưu vực sông giúp quản lý hợp lý toàn bộ tài nguyên nước mặt và nước ngầm trên phạm vi tự nhiên của lưu vực, không bị phân cắt bởi ranh giới hành chính, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng, bảo vệ chất lượng nước và giảm thiểu xung đột lợi ích giữa các vùng.

3. Những hạn chế chính của các Ủy ban lưu vực hiện nay là gì?
   Chức năng chưa rõ ràng, quyền hạn yếu, nhân lực kiêm nhiệm thiếu chuyên môn sâu, tài chính hạn chế, phối hợp giữa các địa phương yếu kém, và chưa phát huy đầy đủ vai trò của cộng đồng dân cư là những hạn chế nổi bật.

4. So sánh mô hình Ủy ban lưu vực sông Việt Nam với quốc tế có điểm khác biệt gì?
   Trong khi các mô hình quốc tế thường có quyền quản lý rộng lớn, bộ máy chuyên trách và nguồn tài chính ổn định, Ủy ban Việt Nam chủ yếu mang tính chất điều phối và tham mưu, chưa có quyền thực thi mạnh mẽ, hoạt động còn hình thức và thiếu sự tham gia đa bên.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả hoạt động của các Ủy ban lưu vực sông?
   Cần hoàn thiện khung pháp lý đảm bảo quyền lực thực thi, tăng cường nguồn lực chuyên môn và tài chính, phát huy vai trò cộng đồng và khu vực tư nhân, đồng thời thúc đẩy sự phối hợp liên ngành, liên vùng chặt chẽ và minh bạch trong quản lý.

Kết luận

• Ủy ban bảo vệ môi trường lưu vực sông là tổ chức cần thiết, nhưng hiện đang hoạt động với nhiều hạn chế về quyền hạn, nhân lực và cơ chế tài chính.
• Hệ thống pháp luật liên quan đến quản lý lưu vực sông đã có, nhưng chưa đủ mạnh để đảm bảo hiệu quả thực thi và vai trò tối ưu của các Ủy ban.
• Nguồn lực chuyên trách, sự phối hợp liên ngành và vai trò cộng đồng trong quản lý lưu vực còn yếu kém, ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững tài nguyên nước.
• Kinh nghiệm quốc tế cho thấy mô hình quản lý tổng hợp, quyền lực pháp lý rõ ràng và sự tham gia đa bên là yếu tố then chốt để quản lý hiệu quả lưu vực sông.
• Các bước tiếp theo cần tập trung hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao năng lực và cơ chế tài chính, đồng thời tăng cường sự tham gia và phối hợp quản lý nhằm bảo vệ môi trường nước một cách bền vững.

Call-to-action: Cán bộ quản lý nhà nước, nhà khoa học và các tổ chức liên quan cần phối hợp thúc đẩy quá trình hoàn thiện quy chế pháp lý và xây dựng mô hình quản lý lưu vực sông hiệu quả, vì sự phát triển bền vững và sức khỏe cộng đồng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Nước là khởi nguồn của sự sống, là phần cấu thành quan trọng của tất cả mọi sinh vật cũng như con người trên thế giới. Hơn 70% diện tích của Trái đất được bao phủ bởi nước. Lượng nước trên trái đất vào khoảng 1,38 tỉ km3 nhưng đa số là nước mặn trong các đại dương trên thế giới, phần còn lại: 2,6% là nước ngọt, tồn tại chủ yếu dưới dạng băng tuyết đóng ở 2 cực và trên các ngọn núi, chỉ có 0,3% nước trên thế giới (xấp xỉ 3,6 triệu km3) là có thể sử dụng làm nước uống [56].

Theo Chiến lược quốc gia về tài nguyên nước đến năm 2020 (Bộ Tài nguyên và Môi trường (BộTN&MT), 2005) Việt Nam có khoảng 2.372 con sông lớn nhỏ có chiều dài từ 10 km trở lên, trong đó có 109 sông chính. 9 con sông (sông Hồng, sông Thái Bình, sông Bằng Giang - Kỳ Cùng, sông Mã, sông Cả, dông Vu Gia – Thu Bồn, sông Ba, sông Đồng Nai và sông Cửu Long) và 4 nhánh sông (sông Đà, sông Lô, sông Sê San, sông Serepok) đã tạo nên một vùng lưu vực trên 10.000 km2, chiếm khoảng 93% tổng diện tích của mạng lưới sông ở Việt Nam. Bên cạnh đó, Việt Nam còn có rất nhiều các loại hồ tự nhiên và hàng ngàn các hồ đập nhân tạo với tổng sức chứa lên đến 26 tỷ m3 nước. Với sự ưu ái của thiên nhiên này giúp Việt Nam có nguồn cung cấp nước dồi dào (255 tỷ m3/năm) [47].

Nhờ trữ lượng nước dồi dào, hệ thống kênh rạch, sông ngòi chằng chịt khiến Việt Nam có ưu thế rất lớn trong việc phát triển mạng lưới thuỷ điện, thuỷ lợi, giao thông đường thuỷ và nuôi trồng thuỷ sản. Tuy nhiên trên thực tế, nguồn nước có thể sử dụng ngay không phải là vô tận do sự phân bố không đồng đều. Hơn nữa, hàng loạt những hoạt động của con người, những yếu tố tác động cả khách quan và chủ quan đang ngày càng gia tăng áp lực đối với môi trường nước nói chung, tài nguyên nước nói riêng. Hệ luỵ tất yếu của sự tăng trưởng kinh tế nhanh chóng, của sự gia tăng dân số đó là tình trạng ô 5 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] nhiễm nguồn nước nặng nề.

Nước đang ngày càng cạn kiệt về số lượng, suy giảm về chất lượng. Việc quản lý nguồn tài nguyên nước tại Việt Nam đang gặp phải nhiều thách thức lớn. Điều đó đòi hỏi Việt Nam cũng như các nước trên thế giới cần phải tìm các phương thức thích hợp để bảo vệ và phát triển bền vững tài nguyên nước của mình; khai thác và sử dụng nước phải bảo đảm cả ba mục tiêu kinh tế, phát triển xã hội và sự toàn vẹn của môi trường. Trong những năm gần đây, quản lý tài nguyên nước ở Việt Nam với cách tiếp cận quản lý tài nguyên nước tổng hợp và dựa trên lưu vực đã được đẩy mạnh; việc quản lý lưu vực sông trở thành một trong những nội dung chủ yếu của quản lý tài nguyên nước và các lưu vực sông đã được xem là cơ sở để lập quy hoạch và quản lý.

Quản lý lưu vực sông là một vấn đề đã được thực hiện ở nhiều nước. Kể từ sau Hội nghị Dublin và Hội nghị thượng đỉnh về môi trường và phát triển của thế giới họp tại Rio de Janero (Brazin,1992) phần lớn các nước trên thế giới đều áp dụng phương thức quản lý tài nguyên nước theo lưu vực sông. Đối với Việt Nam, thực hiện quản lý nước theo lưu vực sông là một xu thế và định hướng tất yếu. Tuy nhiên nó cũng là một vấn đề rất mới và việc thực hiện trong thực tế gặp rất nhiều khó khăn.

Mặc dù vậy, việc tiếp cận kinh nghiệm của các nước trên thế giới và nghiên cứu vận dụng cho phù hợp với điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội lại là một lợi thế lớn cho Việt Nam. Việc thực hiện quản lý nước theo lưu vực sông luôn gắn với việc thành lập trên lưu vực một tổ chức có vai trò chủ yếu là điều hành tất cả các hoạt động có liên quan đến sử dụng nước và các yếu tố liên quan đến nước, bảo vệ môi trường lưu vực sông (gọi chung là tổ chức lưu vực sông). Nhằm đáp ứng các yêu cầu cần thiết của công tác quản lý lưu vực sông, ngày 01/12/2008, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 120/2008/NĐ-CP quy định các nguyên tắc quản lý, quy hoạch và tổ chức điều phối lưu vực sông. Bên cạnh đó, việc thành lập các Uỷ ban bảo vệ môi trường lưu vực sông Cầu, sông Nhuệ - Đáy, sông Đồng Nai đã đáp ứng phần nào các nhu cầu bức thiết của thực tế trong 6 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] việc quản lý tài nguyên nước nhằm phát triển bền vững, đảm bảo sự hài hoà giữa ba yếu tố: kinh tế, xã hội và môi trường.

Tuy nhiên, để các Uỷ ban bảo vệ môi trường theo lưu vực sông (Ủy ban lưu vực sông) hoạt động một cách có hiệu quả thì việc xây dựng một quy chế pháp lý về hoạt động của nó là vấn đề có ý nghĩa rất lớn đòi hỏi sự đầu tư nghiện cứu một cách thoả đáng. Xuất phát từ yêu cầu thực tế trên tôi lựa chọn đề tài luận văn thạc sỹ của mình về “Quy chế pháp lý về Ủy ban bảo vệ môi trƣờng nƣớc theo các lƣu vực sông” với mong muốn góp phần hoàn thiện những vấn đề lý luận và thực tiễn của pháp luật Việt Nam trong việc xây dựng các mô hình quản lý theo lưu vực sông cũng như quy chế pháp lý về các Uỷ ban bảo vệ môi trường nước. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu Đề tài sẽ tập trung nghiên cứu các vấn đề pháp lý và cơ sở lý luận của việc quản lý tài nguyên nước theo lưu vực sông dựa trên cơ sở so sánh, đánh giá giữa các mô hình quản lý theo lưu vực sông trên thế giới cũng như ở Việt Nam. Qua đó tác giả sẽ đưa ra những đánh giá, nhận xét về ưu điểm và những tồn tại cần khắc phục trong mô hình quản lý nước theo lưu vực sông ở Việt Nam (mà cụ thể là vai trò của các Uỷ ban lưu vực sông), từ đó đề xuất các giải pháp, đưa ra những kiến nghị nhằm hoàn thiện các quy định của pháp luật trong việc xây dựng Quy chế pháp lý về tổ chức và hoạt động của các Uỷ ban này.

Tình hình nghiên cứu Phương thức quản lý tài nguyên nước theo lưu vực sông đã được các nước trên thế giới áp dụng một cách rộng rãi từ những năm cuối thế kỷ 20. Ở Việt Nam vài năm trở lại đây chúng ta mới thực sự chú trọng tới vấn đề này. Các nhà nghiên cứu đã bắt đầu quan tâm đến việc nghiên cứu các vấn đề lý luận và xây dựng các cơ chế, chính sách pháp luật nhằm thể chế hoá việc quản lý nước theo lưu vực sông cho phù hợp với điều kiện đặc trưng của Việt Nam. Một số bài báo và một vài công trình nghiên cứu về vấn đề này như: 7 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] - Nguyễn Văn Thắng (2004), Một số ý kiến về vấn đề thực hiện Quản lý tài nguyên nước theo lưu vực sông ở nước ta hiện nay, Tạp chí Nông nghiệp và Phát triển nông thôn – số 10/2004.

- Lê Trung Tuân (2005), Quản lý tổng hợp lưu vực sông trên thế giới và những vấn đề cần nghiên cứu khi đề xuất mô hình quản lý lưu vực sông ở Việt Nam, Tạp chí Nông nghiệp và Phát triển nông thôn-Kỳ 2, tháng 3/2005. - Đỗ Hồng Phấn, Lê Thạc Cán (2006), Quản lý Tổng hợp lưu vực sông ở Việt Nam nhằm phát triển bền vững, Tạp chí Tài nguyên và Môi trường tháng 8/2006. - Nguyễn Biểu, Kinh nghiệm quản lý lưu vực sông trên thế giới khu vực và Việt Nam. - Ngô Trọng Thuận, Vấn đề quản lý tổng hợp lưu vực sông, Hội thảo khoa học lần thứ 9 - Viện Khí tượng thủy văn.

- Các tham luận tại Hội thảo “Đối thoại: Quản lý lưu vực sông ở Việt Nam”, Núi Cốc – Thái Nguyên, tháng 8/2009. Tuy nhiên các công trình nghiên cứu mới chỉ dừng ở mức độ các bài báo, tạp chí hay các tham luận trong các Hội thảo dưới các góc độ riêng lẻ mà chưa có đề tài nghiên cứu một cách hệ thống và toàn diện. Phƣơng pháp nghiên cứu Trong quá trình nghiên cứu, tác giả sử dụng phép biện chứng triết học Mác – Lenin và tư tưởng Hồ Chí Minh để đánh giá các vấn đề. Bên cạnh đó, trên cơ sở tiếp cận kinh nghiệm của các nước trên thế giới kết hợp với việc nghiên cứu các điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của Việt Nam tác giả đưa ra những nhận xét, kiến nghị nhằm xây dựng, hoàn thiện các quy định của pháp luật Việt Nam trong việc xây dựng quy chế Pháp lý về tổ chức, hoạt động của các Uỷ ban lưu vực sông.

Bố cục của luận văn 8 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] Ngoài phần Mục lục, Lời nói đầu, Kết luận, Tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn được kết cấu thành 3 chương: Chương1: Bảo vệ môi trường nước và hiện trạng bảo vệ môi trường nước ở Việt Nam. Chương 2: Một số vấn đề pháp lý về tổ chức, hoạt động của Ủy ban bảo vệ môi trường nước theo lưu vực sông ở Việt Nam hiện nay. Chương 3: Kết luận và Kiến nghị. 9 TIEU LUAN MOI download : [e-mail] CHƢƠNG 1 BẢO VỆ MÔI TRƢỜNG NƢỚC VÀ HIỆN TRẠNG BẢO VỆ MÔI TRƢỜNG NƢỚC Ở VIỆT NAM 1.1 Bảo vệ môi trƣờng nƣớc 1.1 Khái niệm Khái niệm môi trường được sử dụng khá phổ biến và cũng có nhiều cách hiểu và định nghĩa khác nhau.

Môi trường theo định nghĩa thông thường “là toàn bộ nói chung những điều kiện tự nhiên và xã hội trong đó con người hay một sinh vật tồn tại, phát triển trong mối quan hệ với con người hay sinh vật ấy” [58]. Môi trường sử dụng trong lĩnh vực khoa học pháp lý là khái niệm được hiểu như mối liên hệ giữa con người và tự nhiên, trong đó môi trường được hiểu như là những yếu tố, hoàn cảnh và điều kiện tự nhiên bao quanh con người. Điều 1 Luật Bảo vệ môi trường năm 2005 định nghĩa môi trường “bao gồm các yếu tố tự nhiên và vật chất nhân tạo bao quanh con người, có ảnh hưởng đến đời sống, sản xuất, sự tồn tại,phát triển của con người và sinh vật”[1]. Môi trường được tạo thành bởi các thành phần cơ bản là các yếu tố vật chất như đất, nước, không khí, âm thanh, ánh sáng, sinh vật, hệ sinh thái và các hình thức vật chất khác.