Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lí luận về quản trị rủi ro tín dụng tại các ngân hàng thương mại; Chương 2: Phương pháp nghiên cứu; Chương 3: Thực trạng hoạt động quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Sài Gòn Thương Tín; Chương 4: Một số giải pháp nâng cao hoạt động quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Sài Gòn Thương Tín. 4 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Xung quanh vấn đề nghiên cứu về quản trị rủi ro tín dụng đã có khá nhiều văn bản và công trình đề cập đến. Trong đó, đáng chú ý có một số công trình như sau: Luận văn thạc sĩ kinh tế của tác giả Nguyễn Hồng Luận (2010), với tiêu đề “Nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Nam Việt”, Đại học Ngân hàng Thành phố Hồ Chí Minh đã nghiên cứu, phân tích về thực trạng quản trị rủi ro tín dụng của Ngân hàng Thương mại cổ phần Nam Việt giai đoạn 2005 – 2009.
Luận văn đã góp thêm vào những lý luận về tín dụng, lịch sử phát triển của quan hệ tín dụng, chất lượng hoạt động tín dụng của NHTM và các nhân tố tác động đến hoạt động tín dụng. Qua nghiên cứu thực trạng tác giả cũng đã đánh giá được những tồn tại trong hoạt động tín dụng tại NHTM cổ phần Sài Gòn và đưa ra được một số phương pháp khắc phục những tồn tại này nhằm cải thiện, nâng cao hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng của ngân hàng. Đề tài luận văn thạc sĩ “Nâng cao chất lượng cho vay tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam chi nhánh Tiên Sơn” (Trường Đại học kinh tế quốc dân, năm 2011), tác giả Lê Thị Bích Lan đã xác định quy trình cho vay là một trong những yếu tố ảnh hưởng tới chất lượng cho vay của NHTM, cụ thể: “Việc thiết lập và không ngừng hoàn thiện quy trình cho vay có ý nghĩa rất quan trọng đối với đối với hoạt động cho vay của ngân hàng, nó góp phần giảm thiểu rủi ro và nâng cao chất lượng cho vay”. Tác giá đã đưa ra giải pháp đầu tiên nhằm nâng cao chất lượng cho vay tại ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam chi nhánh Tiên Sơn là: “Nâng cao chất lượng phân tích và thẩm định cho vay”.
Cụ thể: “Phân tích tín dụng, thẩm định là khâu rất quan trọng trong toàn bộ quy trình cho vay. Khâu này nếu thực hiện tốt sẽ góp phần đáng kể vào quản lý rủi ro tín dụng và từ đó nâng cao chất lượng tín 5 dụng. Để thấy được vai trò của phân tích tín dụng trong việc đề phòng và hạn chế rủi ro tín dụng ta hãy xét các mỗi quan hệ trình bày ở bảng 1.1: Tóm tắt mối quan hệ giữa phân tích tín dụng và rủi ro tín dụng Rủi ro Quyết định Phân tích, thẩm định cho vay cho vay cho vay Mục Đánh giá khả năng trả nợ của khách Giảm thiểu Ra quyết định tiêu hàng rủi ro đúng Phân tích tình Phân tích Cho vay hay Nội Rủi ro thế hình tài chính của và phương án không cho dung nào? doanh nghiệp SXKD vay Tốt + Khả thi Rủi ro thấp Cho vay Không khả Có thể cho Tốt + Có rủi ro thi vay Có thể cho Không tốt + Khả thi Có rủi ro vay Kết quả Không khả Không cho Không tốt + Rủi ro cao thi vay Phán đoán Đặc tính Phản ánh quá khứ + Kỳ vọng Kỳ vọng tương lai (Lê Thị Bích Lan,2011. Nâng cao chất lượng cho vay tại Ngân hàng TMCP Công thương Việt Nam chi nhánh Tiên Sơn.
Luận Văn Thạc sĩ, Trường Đại học kinh tế quốc dân) Luận văn thạc sĩ kinh tế của tác giả Ngô Thị Thanh Trà (2015), với tiêu đề “Các giải pháp hạn chế rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Nam Sài Gòn”, Đại học Kinh tế Thành phố Hồ Chí Minh đã khái quát được các vấn đề cơ bản về rủi ro tín dụng như khái niệm về rủi ro tín dụng ngân hàng, phân loại rủi ro tín dụng, nguyên nhân gây ra những rủi ro tín dụng, những thiệt hại do rủi ro tín dụng, các mô hình đo lường rủi ro tín dụng, mục 6 tiêu và chính sách tín dụng. Luận văn đã tiếp cận những lý luận cơ bản về quản trị rủi ro của ngân hàng trong nền kinh tế thị trường, so sánh với thực tiễn đánh giá hoạt động quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Nam Sài Gòn giai đoạn 2012 - 2014. Luận văn nghiên cứu thực trạng và nguyên nhân rủi ro tín dụng cũng như các biện pháp phòng chống rủi ro tín dụng tại Chi nhánh, từ đó chỉ ra những mặt còn hạn chế cần khắc phục. Qua quá trình nghiên cứu tác giả đã đề xuất thêm các giải pháp cụ thể nhằm đem lại hiệu quả tối đa trong công tác hạn chế rủi ro tín dụng, nâng cao chất lượng tín dụng cho Ngân hàng Thương mại cổ phần Ngoại thương Việt Nam – Chi nhánh Nam Sài Gòn.
Bài viết “Tăng cường quản trị rủi ro tín dụng để nâng cao năng lực cạnh tranh của Ngân hàng thương mại Quốc tế Việt Nam”, tác giá Nguyễn Tú, Tạp chí Thị trường tài chính tiền tệ, số 17, tháng 6 năm 2013. Trong phạm vi bài viết, tác giả đề cập đến nội dung tăng cường quản trị rủi ro tín dụng, xử lý nợ xấu, chính sách khách hàng và hoạt động Marketing của Ngân hàng TMCP Quốc tế Việt Nam nhằm nâng cao chất lượng tín dụng trong quá trình thực hiện đề án tái cơ cấu. Đây là công trình nghiên cứu có giá trị tham khảo rất tốt về lý luận và thực tiễn. Nguyễn Đình Thiện (2013), “Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Chi nhánh Thăng Long: Thấy gì qua quản lý rủi ro tín dụng”, Tạp chí Kinh tế và Dự báo tháng 8/2013.
Tài liệu mang đến người đọc cái nhìn tổng quan thực trạng quản lý rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Chi nhánh Thăng Long trong đó tập trung đánh giá tình hình nợ xấu của chi nhánh, nguyên nhân dẫn đến tình hình nợ xấu tăng cao trong những năm gần đây.Các nguyên nhân dẫn đến tình trạng đó trước tiên là do mô hình quản trị RRTD còn nhiều bất cập, nghiệp vụ trong quản trị RRTD còn nhiều yếu kém. Ngoài ra còn có nguyên nhân từ phía khách hàng và môi trường luật pháp chưa chặt chẽ, còn nhiều kẽ hở tạo cơ hội cho những hành vi lợi dụng gây thất thoát tài sản của Ngân hàng. Từ đó, tác giả đưa ra một số giải pháp trong quản trị RRTD tại chi nhánh nhằm hạn chế RRTD và giảm thiểu nợ xấu cho chi nhánh như: đa dạng hóa sản phẩm, đáp ứng 7 nhu cầu của khách hàng nhưng phải đúng quy trình, nguyên tắc; đề xuất mô hình quản trị RRTD mới có thể kết hợp được các thành phần trong Hội đồng xử lý rủi ro, bổ sung bộ phận nghiên cứu thị trường; cần có chiến lược kinh doanh thích hợp, mở rộng mạng lưới khách hàng; xây dựng và hoàn thiện hệ thống chỉ tiêu đánh giá, thiết lập các chỉ tiêu tín dụng, quản lý hạn mức tín dụng, mở rộng các hình thức đồng tài trợ để giảm thiểu rủi ro; xây dựng và phát triển hệ thống cảnh báo sớm; nâng cao vai trò của công tác kiểm soát nhằm hạn chế RRTD, tăng cường những cán bộ có trình độ, đã qua nghiệp vụ tín dụng để bổ sung cho phòng kiểm soát. Bài viết “Rủi ro tín dụng ngân hàng Việt Nam: Những vấn đề cần tháo gỡ” của tác giả Thanh Hải đăng trên website www.vn ngày 07/04/2014 đã thấy được vai trò của tín dụng trong nền kinh tế thị trường hiện nay cũng như thấy được một số bất cập trong công tác quản lý rủi ro tín dụng của các NHTM.
Tác giả bài viết còn chỉ ra được mối quan hệ cùng chiều giữa lãi suất danh nghĩa, tăng trưởng GDP với tăng trưởng tín dụng ngân hàng. Kết quả nghiên cứu cho thấy, khi lãi suất danh nghĩa và GDP tăng sẽ khiến tăng trưởng tín dụng tại ngân hàng tăng lên. Tuy nhiên vẫn còn một số bất cập cần được tháo gỡ như với mức độ tăng trưởng tín dụng quá cao, các ngân hàng sẽ gặp nhiều khó khăn trong duy trì đảm bảo an toàn vốn trong tương lai, đòi hỏi cần có cơ chế giữ lại lợi nhuận thu lại được, hoặc phải điều chỉnh tốc độ tăng trưởng tín dụng của từng ngân hàng. Ở các công trình khoa học trên, vấn đề quản trị rủi ro tín dụng được các tác giả đề cập, tuy nhiên mỗi đề tài có một cách tiếp cận và nội dung nghiên cứu khác nhau tùy vào tình hình thực tế và đặc điểm của từng NH, địa phương cụ thể: Ví dụ như quản trị rủi ro tín dụng để phát triển công nghiệp hóa, hiện đại hóa; tín dụng cho kinh tế nông nghiệp nông thôn nói chung; tín dụng cho kinh tế tư nhân.
Các nghiên cứu đã đưa ra các giải pháp chung nhất và mang tính thời điểm, phạm vi trong một tổ chức cụ thể. Do đó đứng trước bối cảnh hiện nay và với một số tổ chức khác thì giải pháp không còn phù hợp nữa. Tuy vậy, mỗi nghiên cứu với lý do khác nhau chỉ tập trung cho mục đích riêng và phương pháp áp dụng các nghiên cứu này không giống nhau. 8 Các công trình trên đã đem lại những thông tin hữu ích về những bài học kinh nghiệm từ NHTM trong và ngoài nước về quản trị rủi ro tín dụng.
Qua đó, tác giả đã rút ra được một số bài học cho Ngân hàng TMCP Sài Gòn Thương Tín. Đề tài “Hoạt động quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Sài Gòn Thương Tín” chỉ tham khảo các chỉ tiêu đánh giá chất lượng tín dụng và cách phân tích để áp dụng phân tích công tác quản lý rủi ro tín dụng riêng của Sacombank. Luận văn đã bổ sung, hoàn thiện các vấn đề lý luận về rủi ro tín dụng của NHTM. Tác giả đã nghiên cứu những bài học kinh nghiệm từ NHTM trong nước về quản trị rủi ro tín dụng, qua đó rút ra một số bài học cho Sacombank.