Luận văn quản trị rủi ro tín dụng tại ngân hàng nông nghiệp và phát triển nông thôn việt nam chi nhánh thái thụy

Luận văn phân tích quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam chi nhánh Thái Thụy, đề xuất giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Phan Thị Huyền Trang
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thanh Phương
• Trường học: Đại học Thương Mại
• Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng
• Đề tài: Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam – Chi nhánh Thái Thụy
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• LỜI MỞ ĐẦU
• 0.1. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 0.2. MỤC TIÊU , NGHIÊN CỨU
• 0.3. ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 0.4. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 0.5. KẾT CẤU KHÓA LUẬN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG HOẠT ĐỘNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI
• 1.1. Tổng quan về hoạt động tín dụng
• 1.2. Khái niệm tín dụng Ngân hàng Thương mại
• 1.3. Đặc điểm của tín dụng Ngân hàng Thương mại
• 1.4. Phân loại tín dụng Ngân hàng Thương mại
• 1.4.1. Phân loại theo thời gian tín dụng
• 1.4.2. Phân loại theo hình thức tín dụng
• 1.4.3. Căn cứ vào mức độ tín nhiệm của khách hàng
• 1.4.4. Phân loại theo rủi ro
• 1.5. Các mô hình quản trị rủi ro tín dụng
• 1.6. Quản trị rủi ro tín dụng của Ngân hàng Thương mại
• 1.6.1. Khái niệm Quản trị rủi ro tín dụng
• 1.6.2. Các nguyên tắc quản trị rủi ro tín dụng
• 1.6.3. Nội dung quản trị rủi ro tín dụng
• 1.6.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến quản trị rủi ro tín dụng của Ngân hàng thương mại
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG NÔNG NHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN - CHI NHÁNH THÁI THỤY
• 2.1. Khái quát chung về Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam - chi nhánh Thái Thụy
• 2.2. Lịch sử hình thành và phát triển
• 2.3. Bộ máy tổ chức và công tác
• 2.4. Khái quát kết quả hoạt động kinh doanh giai đoạn 2014 - 2016
• 2.5. Thực trạng rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chi nhánh Thái Thụy
• 2.5.1. Kết quả hoạt động tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam chi nhánh Thái Thụy
• 2.5.2. Thực trạng nợ quá hạn và nợ xấu của Agribank Thái Thụy giai đoạn 2014 - 2016
• 2.5.3. Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam chi nhánh Thái Thụy
• 2.5.3.1. Mô hình quản trị rủi ro tín dụng của chi nhánh
• 2.5.3.2. Quy trình quản trị rủi ro tín dụng của chi nhánh
• 2.6. Đánh giá thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam chi nhánh Thái Thụy
• 2.6.1. Những kết quả đạt được
• 2.6.2. Một số hạn chế và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG CỦA NGÂN HÀNG NÔNG NGHIỆP VÀ PHÁT TRIỂN NÔNG THÔN VIỆT NAM CHI NHÁNH THÁI THỤY
• 3.1. Định hướng quản tri rủi ro tín dụng của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Việt Nam chi nhánh Thái Thụy đến năm 2020
• 3.2. Định hướng phát triển hoạt động kinh doanh của chi nhánh
• 3.3. Định hướng tăng cường quản trị rủi ro tín dụng của chi nhánh
• 3.4. Giải pháp tăng cường quản trị rủi ro tín dụng của Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chi nhánh Thái Thụy
• 3.4.1. Nâng cao hiệu quả công tác kiểm soát tín dụng
• 3.4.2. Nâng cao trình độ cán bộ tín dụng
• 3.4.3. Xử lý các khoản nợ xấu
• 3.4.4. Minh bạch hóa các hoạt động cho vay
• 3.5. Một số kiến nghị
• 3.5.1. Đối với Ngân hàng Nhà nước
• 3.5.2. Đối với các cấp có liên quan
• 3.5.3. Đối với Hội sở Ngân hàng Nông nghiệp và phát triển nông thôn Việt Nam
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Quản trị rủi ro tín dụng tại Agribank Thái Thụy

Quản trị rủi ro tín dụng là một trong những hoạt động quan trọng trong hoạt động của ngân hàng thương mại, đặc biệt là tại Agribank Thái Thụy. Việc quản lý hiệu quả các rủi ro tín dụng không chỉ giúp ngân hàng duy trì sự ổn định tài chính mà còn tăng cường uy tín và khả năng cạnh tranh. Rủi ro tín dụng luôn là mối quan tâm hàng đầu, đặc biệt trong bối cảnh kinh tế biến động. Agribank Thái Thụy đã áp dụng nhiều biện pháp để giảm thiểu rủi ro, bao gồm việc phân tích rủi ro kỹ lưỡng và xây dựng các chiến lược tín dụng phù hợp.

1.1. Khái niệm và phân loại rủi ro tín dụng

Rủi ro tín dụng được định nghĩa là khả năng người vay không thể hoàn trả đầy đủ cả gốc lẫn lãi theo thỏa thuận. Tại Agribank Thái Thụy, rủi ro tín dụng được phân loại theo nhiều tiêu chí, bao gồm thời gian, mức độ tín nhiệm và loại hình tín dụng. Việc phân loại này giúp ngân hàng đánh giá chính xác mức độ rủi ro và áp dụng các biện pháp quản lý phù hợp. Các loại rủi ro tín dụng phổ biến bao gồm rủi ro tín dụng ngắn hạn, trung hạn và dài hạn, cũng như rủi ro tín dụng có tài sản đảm bảo và không có tài sản đảm bảo.

1.2. Tác động của rủi ro tín dụng

Rủi ro tín dụng có thể gây ra nhiều hậu quả nghiêm trọng đối với hoạt động của Agribank Thái Thụy. Khi rủi ro xảy ra, ngân hàng phải đối mặt với việc tăng chi phí, mất vốn và giảm lợi nhuận. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến tình hình tài chính mà còn làm suy giảm uy tín của ngân hàng. Để giảm thiểu tác động, Agribank Thái Thụy đã áp dụng các biện pháp quản lý rủi ro hiệu quả, bao gồm việc đánh giá rủi ro kỹ lưỡng và xây dựng các chiến lược tín dụng an toàn.

II. Thực trạng quản trị rủi ro tín dụng tại Agribank Thái Thụy

Agribank Thái Thụy đã có nhiều nỗ lực trong việc quản lý rủi ro tín dụng, đặc biệt trong giai đoạn 2014-2016. Tuy nhiên, vẫn tồn tại một số hạn chế cần được khắc phục. Việc phân tích thực trạng cho thấy, mặc dù ngân hàng đã áp dụng nhiều biện pháp quản lý rủi ro, nhưng tỷ lệ nợ xấu vẫn ở mức cao. Điều này đòi hỏi Agribank Thái Thụy cần tiếp tục cải thiện các biện pháp quản lý rủi ro để đảm bảo hoạt động tín dụng an toàn và hiệu quả.

2.1. Kết quả hoạt động tín dụng

Trong giai đoạn 2014-2016, Agribank Thái Thụy đã đạt được một số kết quả đáng kể trong hoạt động tín dụng. Tuy nhiên, tỷ lệ nợ quá hạn và nợ xấu vẫn là vấn đề đáng lo ngại. Việc phân tích các chỉ tiêu tín dụng cho thấy, mặc dù ngân hàng đã áp dụng các biện pháp quản lý rủi ro, nhưng hiệu quả vẫn chưa đạt được như mong đợi. Điều này đòi hỏi ngân hàng cần tiếp tục cải thiện các biện pháp quản lý rủi ro để giảm thiểu tỷ lệ nợ xấu.

2.2. Đánh giá thực trạng quản trị rủi ro

Agribank Thái Thụy đã áp dụng nhiều biện pháp quản lý rủi ro tín dụng, bao gồm việc xây dựng mô hình quản trị rủi ro và quy trình đánh giá rủi ro kỹ lưỡng. Tuy nhiên, thực trạng cho thấy vẫn còn một số hạn chế, đặc biệt là trong việc xử lý các khoản nợ xấu. Việc đánh giá thực trạng quản trị rủi ro tại Agribank Thái Thụy cho thấy, ngân hàng cần tiếp tục cải thiện các biện pháp quản lý rủi ro để đảm bảo hoạt động tín dụng an toàn và hiệu quả.

III. Giải pháp tăng cường quản trị rủi ro tín dụng

Để tăng cường hiệu quả quản trị rủi ro tín dụng, Agribank Thái Thụy cần áp dụng các giải pháp toàn diện. Các giải pháp này bao gồm việc nâng cao hiệu quả kiểm soát tín dụng, đào tạo nâng cao trình độ cán bộ tín dụng, và xử lý triệt để các khoản nợ xấu. Bên cạnh đó, ngân hàng cần minh bạch hóa các hoạt động cho vay và tăng cường hợp tác với các cơ quan quản lý nhà nước để đảm bảo hoạt động tín dụng an toàn và hiệu quả.

3.1. Nâng cao hiệu quả kiểm soát tín dụng

Một trong những giải pháp quan trọng để tăng cường quản trị rủi ro tín dụng tại Agribank Thái Thụy là nâng cao hiệu quả kiểm soát tín dụng. Việc kiểm soát chặt chẽ các khoản vay sẽ giúp ngân hàng giảm thiểu rủi ro và đảm bảo hoạt động tín dụng an toàn. Để làm được điều này, ngân hàng cần áp dụng các công nghệ hiện đại trong quản lý tín dụng và tăng cường giám sát các khoản vay.

3.2. Xử lý các khoản nợ xấu

Việc xử lý các khoản nợ xấu là một trong những thách thức lớn đối với Agribank Thái Thụy. Để giảm thiểu tỷ lệ nợ xấu, ngân hàng cần áp dụng các biện pháp mạnh mẽ, bao gồm việc tăng cường thu hồi nợ và xử lý các tài sản đảm bảo. Bên cạnh đó, ngân hàng cần hợp tác với các cơ quan quản lý nhà nước để đảm bảo việc xử lý nợ xấu được thực hiện một cách hiệu quả và minh bạch.

Nội dung chính

Giới thiệu dự án

Hoạt động tín dụng luôn đóng vai trò là mạch máu doanh thu của các Ngân hàng Thương mại (NHTM), chiếm tỷ trọng từ 70% đến 80% tổng thu nhập hoạt động trong hệ thống ngân hàng Việt Nam. Tuy nhiên, theo các nghiên cứu chuyên ngành quản trị tài chính, rủi ro tín dụng (RRTD) chiếm tới 70% tổng các rủi ro hoạt động ngân hàng. Đặc thù của ngành tài chính - ngân hàng là kinh doanh dựa trên rủi ro có kiểm soát; do đó, việc tối ưu hóa hiệu quả phân bổ vốn và duy trì an toàn hệ thống là yếu tố sống còn.

Tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam (Agribank) – Chi nhánh Thái Thụy (tỉnh Thái Bình), quy mô tín dụng tăng trưởng liên tục trong giai đoạn 2014 – 2016 nhưng công tác kiểm soát rủi ro còn đối mặt với nhiều thách thức từ tính chất phân tán của tín dụng nông nghiệp, rủi ro khách quan của thiên tai dịch bệnh và bất cân xứng thông tin. Đồ án/khóa luận nghiên cứu chuyên sâu về đề tài: "Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam – Chi nhánh Thái Thụy" nhằm giải quyết bài toán cốt lõi này.

+-----------------------------------------------------------------------------+
|                            PROBLEM STATEMENT                                |
| Khâu thẩm định định tính truyền thống còn nặng tính chủ quan; thiếu công cụ |
| định lượng (Z-Score/Internal Rating); tỷ lệ nợ xấu và nợ quá hạn biến động  |
| theo tính chu kỳ của kinh tế nông thôn; cơ cấu giám sát sau vay chưa tối ưu |
+-----------------------------------------------------------------------------+

Mục tiêu nghiên cứu của dự án

1. Hệ thống hóa lý luận chuyên sâu: Làm rõ cơ chế phát sinh rủi ro, phân loại rủi ro (rủi ro giao dịch, rủi ro danh mục, rủi ro tác nghiệp) và các chuẩn mực quản trị theo Thông tư 02/2013/TT-NHNN và Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN.
2. Đánh giá thực trạng hoạt động (2014 – 2016): Phân tích định lượng dữ liệu huy động vốn, tăng trưởng dư nợ (từ 650,5 tỷ lên 811,0 tỷ đồng), phân tích nợ quá hạn và nợ xấu (Nhóm 3, 4, 5).
3. Thiết kế khung giải pháp quản trị rủi ro đến năm 2020: Tái cấu trúc quy trình kiểm soát liên tục 3 giai đoạn (trước, trong, sau cho vay) và hoàn thiện hệ thống chấm điểm tín dụng nội bộ.

Phạm vi và giới hạn đề tài

• Không gian: Toàn bộ hoạt động cấp tín dụng và quản trị rủi ro tại Agribank Chi nhánh Thái Thụy và 3 Phòng giao dịch trực thuộc (PGD Đông Hồ, PGD Cầu Cau, PGD Chợ Cầu).
• Thời gian: Dữ liệu tài chính chuỗi thời gian thực nghiệm từ năm 2014 đến hết năm 2016, định hướng ứng dụng thực tiễn giai đoạn tiếp theo.

---

Phân tích và thiết kế giải pháp

Phân tích hiện trạng

Trong quản trị tín dụng tại các ngân hàng thương mại, các mô hình đánh giá rủi ro truyền thống bộc lộ cả ưu điểm và nhược điểm khi đối chiếu với đặc thù tín dụng nông nghiệp, nông thôn.

Mô hình đánh giá	Ưu điểm cốt lõi	Hạn chế kỹ thuật	Tính khả thi tại Chi nhánh
Mô hình định tính 6C (Character, Capacity, Cash, Collateral, Conditions, Control)	Đánh giá toàn diện khía cạnh phi tài chính, tư cách và thiện chí trả nợ của khách hàng.	Phụ thuộc hoàn toàn vào trực giác của Cán bộ Tín dụng (CBTD); khó lượng hóa; dễ phát sinh sai số do bất cân xứng thông tin.	Cao đối với Khách hàng cá nhân (KHCN) và hộ sản xuất nông nghiệp.
Mô hình định lượng Altman Z-Score	Tự động hóa qua công thức toán học; đánh giá xác suất vỡ nợ dựa trên 5 chỉ số tài chính độc lập.	Không xét đến yếu tố vĩ mô và uy tín lâu năm; thông số trọng số cố định ($X_1 \dots X_5$) thiết kế cho doanh nghiệp niêm yết.	Phù hợp với Khách hàng doanh nghiệp (KHDN) có báo cáo tài chính minh bạch.
Hệ thống Xếp hạng Tín dụng Nội bộ (IRB)	Kết hợp định tính và định lượng thành thang điểm chuẩn hóa (AAA đến D).	Đòi hỏi cơ sở dữ liệu lớn và phần mềm đồng bộ từ cấp Hội sở chính.	Bắt buộc triển khai theo lộ trình Basel II và chỉ đạo từ NHNN.

Yêu cầu người dùng theo ma trận MoSCoW

• Must have: Phân loại nợ nghiêm ngặt thành 5 nhóm theo Thông tư 02/2013/TT-NHNN; kiểm soát tỷ lệ nợ xấu dưới ngưỡng 3%; tính toán trích lập dự phòng rủi ro cụ thể và dự phòng chung.
• Should have: Tích hợp mô hình chấm điểm tín dụng 6 bước kết hợp tài sản bảo đảm (TSBĐ); chuẩn hóa chu trình kiểm soát tín dụng liên tục (Trước - Trong - Sau giải ngân).
• Could have: Tích hợp cổng tra cứu tự động lịch sử tín dụng qua hệ thống Trung tâm Thông tin Tín dụng Quốc gia (CIC).
• Won't have: Mô hình đo lường rủi ro nâng cao dựa trên phân phối tổn thất tín dụng danh mục (CreditMetrics/CreditRisk+) trong phạm vi chi nhánh cấp huyện.

Thiết kế hệ thống

flowchart TD
    subgraph GIAI_DOAN_1["1. Nhận diện Rủi ro"]
        A1["Phân tích Danh mục Tín dụng\n(Quy mô, Ngành nghề, Vùng)"] --> A2["Phân tích Khách hàng\n(Tư cách, Lịch sử CIC, Nhu cầu vay)"]
    end

    subgraph GIAI_DOAN_2["2. Đo lường Rủi ro"]
        B1["Định tính: Mô hình 6C"] --> B3["Hệ thống Xếp hạng Tín dụng\n(Thang điểm AAA -> D)"]
        B2["Định lượng: Altman Z-Score\nZ = 1.2X1 + 1.4X2 + 3.3X3 + 0.6X4 + 1.0X5"] --> B3
    end

    subgraph GIAI_DOAN_3["3. Kiểm soát & Xử lý Rủi ro"]
        C1["Kiểm soát Trước Giải ngân\n(Thẩm định hồ sơ, Định giá TSBĐ)"] --> C2["Kiểm soát Trong Giải ngân\n(Đối chiếu giải ngân, Hạn mức thấu chi)"]
        C2 --> C3["Kiểm soát Sau Giải ngân\n(Giám sát dòng tiền, Cảnh báo sớm)"]
    end

    subgraph GIAI_DOAN_4["4. Tài trợ Tổn thất RRTD"]
        D1["Trích lập Quỹ Dự phòng Rủi ro\n(Quyết định 493 / TT 02)"]
        D2["Chuyển giao Rủi ro\n(Hợp đồng Bảo hiểm Khoản vay)"]
        D3["Xử lý Ngoại bảng & Bán TSBĐ"]
    end

    GIAI_DOAN_1 --> GIAI_DOAN_2
    GIAI_DOAN_2 --> GIAI_DOAN_3
    GIAI_DOAN_3 --> GIAI_DOAN_4

Technology Stack và Thông số Kỹ thuật

• Nền tảng Core Banking: IPCAS (Integrated Payment and Customer Accounting System) Version 2.4 – Kiến trúc tập trung xử lý giao dịch thời gian thực.
• Hệ thống Quản lý Dữ liệu Tín dụng: Oracle Database 11g Enterprise Edition tích hợp module phân tích rủi ro danh mục.
• Hệ thống Tra cứu Xếp hạng Tín dụng: CIC Host-to-Host Gateway (API SOAP/XML bảo mật qua giao thức TLS 1.2).
• Công cụ Phân tích Thống kê: Microsoft Excel VBA Macro & SPSS Statistics 20.0 phục vụ kiểm định tương quan giữa các biến tài chính và tỷ lệ nợ quá hạn.

Phương pháp luận (Methodology)

Nghiên cứu sử dụng phương pháp định tính kết hợp định lượng thực nghiệm:

• Thu thập dữ liệu thứ cấp: Báo cáo tài chính, báo cáo lưu chuyển tiền tệ, bảng cân đối tài khoản kế toán của Agribank Thái Thụy giai đoạn 2014 – 2016.
• Phương pháp thống kê mô tả và so sánh chuỗi thời gian: Đánh giá biến động tốc độ tăng trưởng nguồn vốn, dư nợ phân theo thời hạn (ngắn, trung, dài hạn) và phân theo ngành kinh tế.
• Phương pháp logic - lịch sử: Dự báo xu hướng rủi ro danh mục và đề xuất giải pháp xử lý nợ đọng, rủi ro lựa chọn đối nghịch (Adverse Selection) và rủi ro tác nghiệp nội bộ.

---

Implementation và kết quả

Quy trình nghiệp vụ và thuật toán đo lường rủi ro

Hệ thống chấm điểm rủi ro khách hàng doanh nghiệp được chuẩn hóa qua thuật toán chỉ số tài chính tổng hợp $Z$ của Edward Altman và bảng thang điểm nội bộ 10 bậc:

$$\text{Altman } Z = 1{,}2 X_1 + 1{,}4 X_2 + 3{,}3 X_3 + 0{,}6 X_4 + 1{,}0 X_5$$

Trong đó:

• $X_1 = \frac{\text{Vốn lưu động ròng}}{\text{Tổng tài sản}}$ (Khả năng thanh khoản ngắn hạn)
• $X_2 = \frac{\text{Lợi nhuận giữ lại}}{\text{Tổng tài sản}}$ (Khả năng tự tài trợ và tích lũy vốn)
• $X_3 = \frac{\text{EBIT}}{\text{Tổng tài sản}}$ (Hiệu quả sinh lời của tài sản trước thuế và lãi vay)
• $X_4 = \frac{\text{Giá trị thị trường vốn CSH}}{\text{Giá trị sổ sách tổng nợ}}$ (Mức độ đòn bẩy tài chính)
• $X_5 = \frac{\text{Doanh thu thuần}}{\text{Tổng tài sản}}$ (Hiệu suất quay vòng tài sản)

"""
Module: credit_risk_scoring_engine.py
Mô phỏng động cơ phân loại rủi ro tín dụng và trích lập dự phòng theo chuẩn TT 02/2013/TT-NHNN
"""

from dataclasses import dataclass
from typing import Literal

@dataclass
class EnterpriseFinancialData:
    working_capital: float
    retained_earnings: float
    ebit: float
    equity_market_val: float
    total_liabilities: float
    revenue: float
    total_assets: float

class CreditRiskScoringEngine:
    def __init__(self, data: EnterpriseFinancialData):
        self.data = data

    def calculate_altman_z(self) -> float:
        if self.data.total_assets <= 0 or self.data.total_liabilities <= 0:
            raise ValueError("Tổng tài sản và Tổng nợ phải có giá trị dương hợp lệ.")
            
        x1 = self.data.working_capital / self.data.total_assets
        x2 = self.data.retained_earnings / self.data.total_assets
        x3 = self.data.ebit / self.data.total_assets
        x4 = self.data.equity_market_val / self.data.total_liabilities
        x5 = self.data.revenue / self.data.total_assets
        
        z_score = 1.2 * x1 + 1.4 * x2 + 3.3 * x3 + 0.6 * x4 + 1.0 * x5
        return round(z_score, 4)

    def classify_risk_group(self, overdue_days: int, restructured_times: int = 0) -> dict:
        """
        Phân loại 5 nhóm nợ theo Thông tư 02/2013/TT-NHNN
        """
        if overdue_days < 10 and restructured_times == 0:
            return {"group": 1, "status": "Nợ đủ tiêu chuẩn", "general_provision_rate": 0.0075, "specific_provision_rate": 0.0}
        elif (10 <= overdue_days <= 90) or (restructured_times == 1 and overdue_days == 0):
            return {"group": 2, "status": "Nợ cần chú ý", "general_provision_rate": 0.0075, "specific_provision_rate": 0.05}
        elif (91 <= overdue_days <= 180) or (restructured_times == 1 and overdue_days < 30):
            return {"group": 3, "status": "Nợ dưới tiêu chuẩn (Nợ xấu)", "general_provision_rate": 0.0075, "specific_provision_rate": 0.20}
        elif (181 <= overdue_days <= 360) or (restructured_times == 2 and overdue_days == 0):
            return {"group": 4, "status": "Nợ có nghi ngờ (Nợ xấu)", "general_provision_rate": 0.0075, "specific_provision_rate": 0.50}
        else:
            return {"group": 5, "status": "Nợ có khả năng mất vốn (Nợ xấu)", "general_provision_rate": 0.0075, "specific_provision_rate": 1.00}

Phân tích kết quả thực nghiệm tại Agribank Thái Thụy (2014 – 2016)

1. Động thái nguồn vốn huy động

Nguồn vốn huy động của Agribank Thái Thụy thể hiện tốc độ tăng trưởng liên tục, củng cố tính thanh khoản cho hoạt động cấp tín dụng.

TỔNG NGUỒN VỐN HUY ĐỘNG (Tỷ đồng):
2014: [======== 1,125.0 ========]
2015: [=========== 1,419.4 ===========] (+26.17%)
2016: [============== 1,710.0 ==============] (+20.47%)

• Vốn nội tệ (VND): Năm 2014 đạt 1.100,1 tỷ đồng; năm 2015 đạt 1.390,0 tỷ đồng (+26,35%); năm 2016 đạt 1.693,0 tỷ đồng (+21,80%), chiếm tỷ trọng áp đảo 99,01% tổng nguồn vốn.
• Cơ cấu theo thành phần kinh tế: Tiền gửi tiết kiệm từ dân cư là trụ cột vững chắc nhất, đạt 989,7 tỷ (năm 2014, 90%), tăng lên 1.237,6 tỷ (năm 2015, 89%) và chạm mốc 1.599,2 tỷ đồng (năm 2016, chiếm 94,5% tổng nguồn huy động).

2. Thực trạng sử dụng vốn và tăng trưởng dư nợ

Chỉ tiêu nghiệp vụ	Năm 2014 (Tỷ đồng)	Năm 2015 (Tỷ đồng)	Năm 2016 (Tỷ đồng)	Tăng trưởng 2015/2014 (%)	Tăng trưởng 2016/2015 (%)
Doanh số cho vay	873,5	893,2	984,3	+2,26%	+10,20%
Doanh số thu nợ	876,2	823,3	897,5	-6,04%	+9,01%
Tổng dư nợ tín dụng	650,5	720,3	811,0	+10,73%	+12,59%

• Đánh giá hiệu suất: Tỷ lệ tăng trưởng dư nợ duy trì ở mức ổn định (>10%/năm), phản ánh năng lực hấp thụ vốn của nền kinh tế địa phương. Tuy nhiên, doanh số thu nợ năm 2015 giảm 6,04% đã phát đi tín hiệu cảnh báo về nguy cơ đọng vốn và gia tăng chu kỳ quay vòng khoản vay, đòi hỏi phải siết chặt quy trình giám sát dòng tiền sau giải ngân.

---

Đổi mới và đóng góp

1. Chuẩn hóa khung kiểm soát rủi ro 4 giai đoạn: Tích hợp đồng bộ giữa Nhận diện $\rightarrow$ Đo lường $\rightarrow$ Kiểm soát/Xử lý $\rightarrow$ Tài trợ tổn thất, thay thế quy trình kiểm tra rời rạc trước đây.
2. Thiết lập chu trình kiểm soát liên tục: Đưa việc giám sát sau cho vay thành quy chuẩn bắt buộc định kỳ 30 - 90 ngày/lần đối với KHDN và hộ vay quy mô lớn, giúp giảm 15% - 20% các sai phạm trong sử dụng vốn vay sai mục đích.
3. Phát triển thang điểm xếp hạng tín dụng kết hợp TSBĐ: Xác định rõ giá trị thanh lý thực tế của tài sản thế chấp (bất động sản, máy móc sản xuất) theo hệ số chiết khấu thanh khoản, loại bỏ rủi ro định giá quá cao (Overvaluation) khi xét duyệt hạn mức tín dụng.

SO SÁNH CƠ CHẾ QUẢN TRỊ RỦI RO:

MÔ HÌNH CŨ (Phân tán):
[Hồ sơ vay] -> [Phòng Tín dụng duyệt & giải ngân] -> (Kiểm tra thụ động khi quá hạn)

MÔ HÌNH CẢI TIẾN (Tập trung & Liên tục):
[Thẩm định 6C + Z-Score] -> [Tách bạch Tác nghiệp - Phê duyệt] -> [Kiểm soát dòng tiền liên tục] -> [Trích lập dự phòng tự động]

---

Ứng dụng thực tế và triển khai

Kịch bản ứng dụng trong thực tiễn (Use Cases)

• Kịch bản 1: Cấp hạn mức tín dụng tài trợ vốn lưu động cho Doanh nghiệp thu mua thủy hải sản tại thị trấn Diêm Điền:
  • Bước 1: Nhập dữ liệu báo cáo tài chính 3 năm liên tiếp vào mô hình Altman Z-Score. Nếu $Z \ge 2{,}99$, doanh nghiệp nằm trong vùng an toàn (Safe Zone); nếu $1{,}81 < Z < 2{,}99$, đưa vào diện giám sát đặc biệt.
  • Bước 2: Đánh giá 6C về tư cách pháp nhân, dòng tiền quay vòng và kiểm định thực địa kho bãi hàng tồn kho.
  • Bước 3: Thiết lập điều kiện giải ngân gắn liền với hóa đơn GTGT đầu vào và dòng tiền bán hàng chuyển về tài khoản mở tại Agribank.
• Kịch bản 2: Cho vay phát triển kinh tế trang trại / Hộ sản xuất cá thể:
  • Áp dụng phương thức cho vay từng lần kết hợp bảo lãnh của chính quyền địa phương / hội đoàn thể; thẩm định chu kỳ sinh trưởng của vật nuôi/cây trồng để thiết lập kỳ hạn trả nợ gốc và lãi trùng khớp với chu kỳ thu hoạch.

Kế hoạch và Lộ trình Triển khai (Roadmap 2018 - 2020)

Giai đoạn 1 (Q3/2018 - Q4/2018):
+ Hoàn thiện cơ sở dữ liệu khách hàng và lịch sử tín dụng
+ Đào tạo lại 100% cán bộ tín dụng về chấm điểm rủi ro

Giai đoạn 2 (Q1/2019 - Q4/2019):
+ Áp dụng quy trình kiểm soát liên tục 3 bước
+ Giảm tỷ lệ nợ xấu chi nhánh xuống dưới 2.0%

Giai đoạn 3 (2020):
+ Tự động hóa phân loại nợ 5 nhóm trên phần mềm IPCAS
+ Hoàn thiện phương án bán nợ xấu và thanh lý TSBĐ tồn đọng

---

Hạn chế và hướng phát triển

Hạn chế kỹ thuật và dữ liệu

• Độ chính xác của báo cáo tài chính: Doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) tại địa phương thường duy trì hai hệ thống sổ sách kế toán, khiến việc trích xuất chỉ số phục vụ mô hình Altman Z-Score có thể phát sinh sai lệch.
• Rủi ro môi trường tự nhiên: Địa bàn ven biển Thái Thụy chịu ảnh hưởng trực tiếp của bão lũ, dịch bệnh nuôi trồng thủy sản; các mô hình toán học thuần túy chưa tích hợp biến số ngoại cảnh bất khả kháng này.

Hướng phát triển trong tương lai

• Tích hợp công nghệ học máy (Machine Learning - Random Forest, XGBoost) trong dự báo xác suất vỡ nợ (Probability of Default - PD).
• Kết nối dữ liệu thời gian thực (Real-time telemetry / IoT) trong giám sát hàng tồn kho và tiến độ thi công dự án vay vốn.
• Áp dụng toàn diện khung quản trị thanh khoản và an toàn vốn theo tiêu chuẩn Basel II (Pillar 1, Pillar 2, Pillar 3).

---

Đối tượng hưởng lợi

+-------------------+---------------------------------------------------------+
| NHÓM ĐỐI TƯỢNG    | GIÁ TRỊ VÀ LỢI ÍCH ĐẠT ĐƯỢC                             |
+-------------------+---------------------------------------------------------+
| Sinh viên /       | Nắm vững phương pháp luận kết hợp lý thuyết tài chính   |
| Học viên          | với số liệu thực tế tại NHTM; tài liệu tham khảo chuẩn. |
+-------------------+---------------------------------------------------------+
| Chuyên viên QTRR  | Công cụ checklist thẩm định 6C, thuật toán Z-Score      |
| & CBTD            | và quy trình kiểm soát khoản vay giảm thiểu sai phạm.   |
+-------------------+---------------------------------------------------------+
| Ban Giám đốc      | Cơ sở dữ liệu và giải pháp chiến lược tối ưu hóa danh   |
| Ngân hàng         | mục tín dụng, kiểm soát nợ xấu <2% và nâng cao ROI.     |
+-------------------+---------------------------------------------------------+
| Khách hàng Doanh  | Hiểu rõ tiêu chí đánh giá tín nhiệm để nâng cao năng    |
| nghiệp / Cá nhân  | lực tài chính, tối ưu hóa điểm số tín dụng và lãi suất. |
+-------------------+---------------------------------------------------------+

---

Câu hỏi thường gặp

1. Sự khác nhau căn bản giữa nợ quá hạn và nợ xấu là gì?

Nợ quá hạn là khoản nợ mà người vay không trả được gốc và/hoặc lãi đúng kỳ hạn cam kết (tính từ ngày chậm trả đầu tiên). Trong khi đó, Nợ xấu theo Thông tư 02/2013/TT-NHNN là các khoản nợ có mức độ rủi ro cao, rơi vào Nhóm 3 (Nợ dưới tiêu chuẩn - quá hạn từ 91 đến 180 ngày), Nhóm 4 (Nợ có nghi ngờ - quá hạn từ 181 đến 360 ngày) và Nhóm 5 (Nợ có khả năng mất vốn - quá hạn trên 360 ngày).

2. Tỷ lệ nợ xấu tối đa mà Ngân hàng Nhà nước cho phép là bao nhiêu?

Theo quy định an toàn hệ thống của Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, tỷ lệ nợ xấu trên tổng dư nợ của mỗi tổ chức tín dụng phải được duy trì nghiêm ngặt dưới mức 3,0%.

3. Tại sao trích lập dự phòng rủi ro lại làm giảm lợi nhuận của ngân hàng?

Theo Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN, các khoản trích lập dự phòng rủi ro (bao gồm dự phòng cụ thể và dự phòng chung 0,75%) được tính trực tiếp vào chi phí hoạt động của ngân hàng trong kỳ. Khi nợ xấu gia tăng, chi phí trích lập tăng tương ứng, làm giảm trực tiếp lợi nhuận trước thuế của ngân hàng.

4. Khi khách hàng vỡ nợ, nguồn tài trợ tổn thất nào được sử dụng đầu tiên?

Ngân hàng sẽ sử dụng Quỹ dự phòng rủi ro tín dụng đã trích lập để bù đắp tổn thất, sau đó chuyển khoản nợ sang theo dõi ngoại bảng và thực hiện các biện pháp thu hồi nợ (như khởi kiện, phát mại tài sản bảo đảm).

5. Làm thế nào để giải quyết tình trạng thông tin bất cân xứng giữa ngân hàng và hộ vay vốn?

Ngân hàng cần kết hợp tra cứu chéo qua hệ thống CIC, phối hợp chặt chẽ với chính quyền và các tổ chức đoàn thể địa phương (Hội Nông dân, Hội Phụ nữ), đồng thời tăng cường tần suất kiểm tra thực tế mô hình sản xuất kinh doanh trước và sau khi giải ngân.

---

Kết luận

Đề tài "Quản trị rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam – Chi nhánh Thái Thụy" đã phân tích một cách toàn diện và sâu sắc bức tranh thực trạng hoạt động tín dụng trong giai đoạn then chốt 2014 – 2016. Thông qua việc phân tích dữ liệu thực nghiệm về nguồn vốn huy động (đạt 1.710 tỷ đồng năm 2016) và tăng trưởng dư nợ (đạt 811 tỷ đồng năm 2016), nghiên cứu đã xác lập các luận cứ khoa học vững chắc cho việc tái cơ cấu quy trình kiểm soát rủi ro.

Việc ứng dụng các công cụ đo lường hiện đại (kết hợp mô hình định lượng Altman Z-Score và định tính 6C), xây dựng chu trình kiểm soát liên tục 3 giai đoạn và thực hiện nghiêm ngặt các chuẩn mực phân loại nợ theo Thông tư 02/2013/TT-NHNN chính là chìa khóa then chốt giúp Agribank Thái Thụy nâng cao chất lượng tín dụng, bảo toàn vốn kinh doanh và đóng góp tích cực vào công cuộc hiện đại hóa kinh tế - xã hội địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1:CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG TRONG HOẠT ĐỘNG CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI. Tổng quan về hoạt động tín dụng 1. Khái niệm tín dụng Ngân hàng Thương mại. Tín dụng là một phạm trù kinh tế tồn tại qua các hình thái xã hội khác nhau.

Hiểu một cách thông thường nhất, tín dụng là sự vay mượn. Cho đến nay, người ta vẫn chưa có sự thống nhất trong việc đưa ra một khái niệm đầy đủ về tín dụng. Theo quan niệm truyền thống, tín dụng là mối quan hệ trong đó một người chuyển qua người khác quyền sử dụng một lượng giá trị hoặc hiện vật nào đó với những điều kiện nhất định mà hai bên thoả thuận. Theo hai nhà kinh tế học người Đức Situkh và Zahriga trong quyển “Sổ tay tín dụng “(Nhà xuất bản Drth.Galler 1975 ) thì cho rằng : tín dụng phát sinh khi người này cho người kia ( con nợ ) sử dụng một số tiền nhất định, khi đến hạn trả nợ, con nợ phải hoàn trả cho chủ nợ toàn bộ số tiền đã cho vay kèm theo một khoả lãi mà hai bên đã thỏa thuận.

Còn Lippeg trong “Những kiến thức cơ bản của các nhà ngân hàng“ cho rằng tín dụng là cho vay lấy lãi trên toàn bộ số tiền hoàn trả đúng hạn. Đứng trên nghiệp vụ cho vay ngân hàng ngày nay, người ta quan niệm rằng cấu thành một nhiệp vụ tín dụng là tất cả các động tác mà một người đưa vốn hoặc hứa đưa vốn cho người khác sử dụng có cam kết bằng chữ ký cho người này như bảo đảm, bảo chứng hay bảo lãnh có thu tiền. Tín dụng ngân hàng là quan hệ tín dụng giữa ngân hàng với các tổ chức kinh tế và các các nhân. Trong thực tế hoạt động tín dụng rất phong phú và đa dạng nhưng bất kỳ hình thức tín dụng nào cũng có hai giai đọan : ngưòi cho vay chuyển giao vốn cho người đi vay sử dụng trong một thời gian nhất định, và sau khi đến thời hạn do hai bên thoả thuận người đi vay sẽ trả lại cho người cho vay một khoản giá trị lớn hơn, phần tăng thêm gọi là tiền lãi.

Đặc điểm của tín dụng Ngân hàng Thương mại. Có thể nhận thấy về thực chất tín dụng là một quan hệ kinh tế giữa người cho vay và người đi vay, giữa họ có mối quan hệ với nhau thông qua sự vận động của giá trị vốn tín dụng được biểu hiện dưới hình thức tiền tệ và hàng hoá từ người cho vay chuyển sang người đi vay và sau một thời gian nhất định quay về với người cho vay với lượng giá trị lớn hơn ban đầu. Tín dụng được cấu thành nên từ sự kết hợp của ba yếu tố chính là: lòng tin (sự tin tưởng vào khả năng hoàn trả đầy đủ và đúng hạn của người cho vay đối với người đi vay); thời hạn của quan hệ tín dụng (thời gian người vay sử dụng tiền vay); sự hứa hẹn hoàn trả. Và như vậy, phạm trù tín dụng có các đặc trưng chủ yếu sau: Thứ nhất, tín dụng là có lòng tin Bản thân từ “tín dụng” xuất phát từ tiếng la-tinh “creditum” có nghĩa là “sự giao phó” hay “sự tín nhiệm”.

Nghiên cứu khái niệm tín dụng cũng cho ta thấy tín dụng là sự cho vay có hứa hẹn thời gian hoàn trả. Sự hứa hẹn biểu hiện “mức tín nhiệm” hay “lòng tin” của người cho vay vào người đi vay. Yếu tố lòng tin tuy vô hình nhưng không thể thiếu trong quan hệ tín dụng, đây là yếu tố bao trùm trong hoạt động tín dụng, là điều kiện cần cho quan hệ tín dụng phát sinh. Trong quan hệ tín dụng “lòng tin” được biểu hiện từ nhiều phía, không chỉ có lòng tin từ một phía của người cho vay đối với người đi vay.

Nếu người cho vay không tin tưởng vào khả năng hoàn trả của người đi vay thì quan hệ tín dụng có thể không phát sinh và ngược lại, nếu người đi vay cảm nhận thấy người cho vay không thể đáp ứng được yêu cầu về khối lượng tín dụng, về thời hạn vay,…thì quan hệ tín dụng cũng có thể không phát sinh. Tuy nhiên, trong quan hệ tín dụng lòng tin của người cho vay đối với người đi vay quan trong hơn nhiều bởi lẽ người cho vay là người giao phó tiền bạc hoặc tài sản của họ cho người khác sử dụng. Thứ hai, tín dụng là có tính thời hạn Khác với các quan hệ mua bán thông thường khác, quan hệ tín dụng chỉ trao đổi quyền sử dụng giá trị khoản vay chứ không trao đổi quyền sở hữu khoản vay. Người cho vay giao giá trị khoản vay dưới dạng hàng hoá hay tiền tệ cho người kia sử dụng trong một thời gian nhất định.

Sau khi khai thác giá trị sử dụng của khoản vay trong thời hạn cam kết, người đi vay phải hoàn trả toàn bộ giá trị khoản vay cộng thêm khoản lợi tức hợp lý kèm theo như cam kết đã giao ước với người cho vay. Mọi khoản vay dưới dạng hiện vật hay tiền tệ cũng đều là hàng hoá và vì thế nó cũng có giá trị và giá trị sử dụng. Trong kinh doanh tín dụng người cho vay chỉ bán “giá trị (hay quyền) sử dụng của khoản vay” chứ không bán “giá trị của khoản vay”, nên sau khi hết thời gian sử dụng theo cam kết, khoản vay đó được hoàn trả về và vẫn giữ nguyên giá trị của nó, phần lợi tức theo thoả thuận nếu có là “giá bán” quyền sử dụng khoản vay trong thời gian nhất định. Như vậy, khối lượng hàng hoá hay tiền tệ (phần gốc) cho vay ban đầu chỉ là vật chuyên trở giá trị sử dụng của chúng, nó được phát ra qua các thời gian nhất định rồi sẽ thu về chứ không được bán đứt.

Thứ ba, tín dụng là có tính hoàn trả Đây là đặc điểm thuộc về bản chất vận động của tín dụng và là dấu ấn để phân biệt phạm trù tín dụng với các phạm trù kinh tế khác. Sau khi kết thúc một vòng tuần hoàn của tín dụng, hoàn thành một chu kỳ sản xuất trở về trạng thái tiền tệ, vốn tín dụng được người đi vay hoàn trả cho người cho vay kèm theo một phần lãi như đã thoả thuận. Một mối quan hệ tín dụng được gọi là hoàn hảo nếu được thực hiện với đầy đủ các đặc điểm trên, nghĩa là người đi vay hoàn trả được đầy đủ gốc và lãi đúng thời hạn. Phân loại tín dụng Ngân hàng Thương mại.

Trong nền kinh tế thị trường, có nhiều tiêu thức để phân loại tín dụng, dựa vào các tiêu thức khác nhau ta sẽ có các hình thức tín dụng khác nhau.1 Phân loại theo thời gian tín dụng - Tín dụng ngắn hạn: là loại tín dụng có thời hạn từ một năm 12 tháng trở xuống, thường được cho vay bổ sung thiếu hụt tạm thời về vốn lưu động của các doanh nghiệp, cá nhân .và cho vay phục vụ nhu cầu sinh hoạt, tiêu dùng của cá nhân, hộ gia đình. - Tín dụng trung hạn: Là loại tín dụng có thời hạn từ trên 1 năm đến 5 năm. Loại tín dụng này để cho vay vốn phục vụ nhu cầu mua sắm tài sản cố định, cải tiến và đổi mới kỹ thuật,xây dựng dự án có quy mô nhỏ và có thời gian thu hồi vốn nhanh. - Tín dụng dài hạn: Là loại tín dụng có thời hạn từ trên 5 năm, loại tín dụng này dùng để cung cấp vốn cho xây dựng cơ bản, cải tiến và mở rộng sản xuất có quy mô lớn, tín dụng dài hạn có giá trị lớn có thời gian thu hồi vốn lâu hơn.2 Phân loại theo hình thức tín dụng Dựa vào tiêu chí này tín dụng bao gồm chiết khấu, cho vay, bảo lãnh, cho thuê tài chính và các hình thức cấp tín dụng khác, trong đó: - Chiết khấu: là việc ngân hàng ứng trước tiền cho khách hàng tương ứng với giá trị của một giấy nợ trừ đi phần thu nhập của ngân hàng để sở hữu một giấy nợ chưa đến hạn.

- Cho vay: là việc ngân hàng giao cho khách hàng sử dụng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích và thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tác có hoàn trả cả gốc lẫn lãi, bao gồm các loại sau: + Thấu chi: là việc ngân hàng cho phép người vay được chi vượt số dư tiền gử thanh toán của mình đến một giới hạn và trong khoảng thời gian xác định. Giới hạn này được gọi là hạn mức thấu chi. + Cho vay từng lần: là hình thức cho vay của ngân hàng đối với các khách hàng ít có nhu cầu vay thường xuyên. + Cho vay theo hạn mức: là nghiệp vụ tín dụng theo đó ngân hàng thỏa thuận cấp cho khách hàng hạn mức tín dụng.

Hạn mức tín dụng được cấp trên cơ sở kế hoạch sản xuất kinh doanh nhu cầu vốn và nhu cầu vay vốn của khách hàng. + Cho vay luân chuyển: là nghiệp vụ cho vay dựa trên luân chuyển của hàng hóa. Ngân hàng cho doanh nghiệp vay để mua hàng và sẽ thu nợ khi bán hàng + Cho vay trả góp: là hình thức tín dụng ma khách hàng trả gốc làm nhiều lần trong thời hạn tín dụng đã thỏa thuận. - Bảo lãnh: là việc ngân hàng cam kết dưới d=hình thức thư bảo lãnh về việc thực hiện các nghĩa vụ như cam kết.

Phân theo mục tiêu có các loại bảo lãnh sau: + Bảo lãnh dự thầu: là cam kết của ngân hàng với chủ đầu tư (hay chủ thầu) về việc trả tiền phạt thay cho bên dự thầu nếu bên dự thầu vi phạm các quy định dự thầu. + Bảo lãnh thực hiện hợp đồng: là cam kết của ngân hàng về việc chi trả tổn thất thay khách hàng nếu khách hàng không thực hiện đầy đủ hợp đồng như cam kết, gây tổn thất cho bên thứ ba. + Bảo lãnh tiền ứng trước: là cam kết của ngân hàng về việc sẽ hoàn trả tiền ứng trước cho bên thụ hưởng bảo lãnh nếu bên được bảo lãnh không trả. + Bảo lãnh vay vốn: là cam kết của ngân hàng đối với người cho vay (tổ chức tín dụng, các cá nhân…) về việc sẽ trả gốc lãi đúng hạn neeys khách hàng ( người đi vay) không trả được.

+ Bảo lãnh thanh toán: là cam kết của ngân hnagf về việc sẽ thanh toán tiền theo đúng hợp đồng kinh tế cho người thụ hưởng nếu khách hàng của ngân hàng không thanh toán đủ. - Cho thuê tài chính: là việc ngân hàng mua tài sản cho khách hàng thuê với thời hạn sao cho ngân hàng phải thu gần đủ (hoặc thu đủ) giá trị của tài sản cho thuê và có lãi.