Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về quản trị nhân lực trong doanh nghiệp Chương 2: Phương pháp nghiên cứu Chương 3: Thực trạng Quản trị nhân lực tại Văn phòng Tổng cục Thuế Chương 4: Đề xuất các giải pháp nhằm hoàn thiện quản trị nhân lực tại Văn phòng Tổng cục Thuế. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN TRỊ NHÂN LỰC TRONG TỔ CHỨC 1.1 Tổng quan tình hình nghiên cứu 1.1 Tình hình nghiên cứu trên thế giới Quản trị nhân lực là một lĩnh vực được rất nhiều nhà khoa học trên thế giới quan tâm và nghiên cứu, đã có rất nhiều công trình khoa học nghiên cứu liên quan về lĩnh vực quản trị nhân lực, cụ thể như: Tác phẩm Quản trị nhân sự đúng của Barbara Mitchell & Cornelia Gamlem, (2019). Barbara Mitchell là giám đốc điều hành của The Mitchell Group (một tập đoàn chuyên về tư vấn phát triển nhân sự và tổ chức). Cornelia Gamlem là chuyên gia nhân sự cao cấp đảm nhiệm nhiều vị trí quan trọng ở các tổ chức kinh doanh lớn và chịu trách nhiệm về chính sách nhân sự của các tổ chức này.
Là những chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực nhân sự, nên những nội dung mà hai tác giả đề cập có tính ứng dụng cao. Quản lý con người là công việc khó khăn nhất với bất kỳ nhà lãnh đạo nào. Quản trị nhân sự Đúng cung cấp cho nhà quản lý, chuyên gia nhân sự những thông tin để có thể tận dụng tối đa nguồn nhân lực một cách hiệu quả. Tác phẩm tổng hợp tất cả những thông tin về nghề nhân sự, từ các vấn đề liên quan về chiến lược nhân sự đến chi tiết chiến thuật nhỏ về quản lý con người.
Mỗi chủ đề trong tác phẩm sẽ bao gồm các thông tin về vấn đề pháp lý cũng như câu chuyện thực tế từ các tổ chức hàng đầu để minh họa phương thức mà người làm nhân sự có thể tác động tích cực đến tổ chức. Tác giả sách Kỹ năng Quản lý Nhân sự Chuyên nghiệp, Whitney Johnson (2019). Bà là giám đốc điều hành của Công ty Tư vấn WLJ Advisor và là một trong 50 bộ óc kinh doanh vĩ đại nhất được xướng tên bởi tạp chí Thinkers50. Cuốn sách Kỹ năng Quản lý Nhân sự chuyên nghiệp của bà vạch ra một khung mẫu cho việc khuyến khích và tạo động lực phát triển cho nhân viên thông qua sự thấu hiểu và quản lý quá trình học hỏi của cá nhân họ.
Tác phẩm này cung cấp những kiến thức cơ bản về quản trị nhân sự, trang bị cho nhân viên những kỹ năng để phát triển, thông qua sự học hỏi của nhân viên sẽ gắn liền với sự thành công của tổ chức. 5 Những nội dung của cuốn sách này rất phù hợp với các doanh nghiệp vừa và nhỏ, vì xu hướng nhân tài rời bỏ tổ chức ngày càng nhiều khiến cho nhà lãnh đạo phải đau đầu. Thông qua cuốn sách, nhà lãnh đạo sẽ thực sự hiểu được nhân viên cần gì, muốn gì và trao cho họ môi trường và cơ hội để thể hiện hết khả năng của bản thân. Tác phẩm Nghệ thuật quản lý nhân sự của tác giả Welby Altidor (2019), CEO của tập đoàn City Neon Holding.
Khi nói về phẩm chất của một người làm nhân sự, những tính từ đầu tiên mà người ta nghĩ tới sẽ là tận tụy, điềm tĩnh, chín chắn, cẩn thận. Những tính từ này hoàn toàn đúng, nhưng chúng ta bỏ qua một khía cạnh vô cùng quan trọng của người làm nhân sự, đó là sáng tạo. Về cơ bản, cuốn sách Nghệ thuật quản lý nhân sự cho chúng ta tìm hiểu rõ hơn về việc tại sao cải thiện nền văn hóa của nó. Đặc biệt, cuốn sách cũng làm rõ muốn quản lý hiệu quả và thành công thì trong nguyên tắc quản lý, người lãnh đạo phải có phương pháp rõ ràng và niềm tin kiên định.
Chỉ khi hiểu rõ được bản chất của việc quản lý đó là phát hiện được tài năng và biết cách dùng người, phát huy được tính độc lập, tự giác của nhân viên, tạo môi trường để họ phát triển, dẫn dắt tích cực thì mới phát huy hết hiệu quả công việc. Tác phẩm Nguồn nhân lực trong thời đại 4.0 của tác giả Ravin Jesuthasan & John Boudreau (2019). Tác giả Ravin Jesuthasan là người dẫn đầu nhiều dự án nghiên cứu về nền kinh tế kỹ thuật số mới nổi, về nguồn lao động toàn cầu và sự trỗi dậy của trí tuệ nhân tạo trong các nghiên cứu của Diễn đàn kinh tế Thế giới. Tác phẩm của ông nhằm mục đích giúp nhà lãnh đạo có cái nhìn tổng quát và rõ ràng về các công việc trong tổ chức.
Các nhà lãnh đạo có thể xác định lợi nhuận, phân tách công việc, lựa chọn phương pháp phù hợp và cuối cùng là tự động hóa để tối ưu hóa công việc. Tác giả không đi sâu vào việc giải quyết vấn đề “liệu những công việc này có bị thay thế bởi sự tự động hóa”; mà đi tìm cách thức chính xác, linh hoạt có thể áp dụng được ngay để kết hợp tối ưu hóa giữ máy móc và con người trong tổ chức. Thông qua tác phẩm này, Jesuthasan cung cấp một cách tiếp cận toàn diện để chuyển đổi công việc và đồng thời có thể cho phép các cá nhân và tổ chức phát triển và thích nghi. 6 Nhìn chung, trong bất kỳ xã hội nào con người đều có nhu cầu phát triển và nâng cao năng suất hoạt động công việc.
Việc tìm hiểu, nghiên cứu và phát triển nội dung quản trị nhân lực qua từng thời kỳ nhằm giúp hoàn thiện và phát huy được những điểm tích cực để có thể áp dụng và triển khai rộng rãi quản trị nhân lực vào quy mô hoạt động của các tổ chức qua các thời kỳ. Qua đó, giúp nâng cao hiệu quả hoạt động và năng suất làm việc cá nhân trong tổ chức.2 Tình hình nghiên cứu tại Việt Nam Quản trị nhân lực là đề tài được rất nhiều nhà khoa học không chỉ trên thế giới mà tại Việt Nam quan tâm, tìm hiểu, nghiên cứu. Một trong số đó không thể không nhắc tới tác giả Trần Kim Dung (1997) tác giả sách Quản trị nguồn nhân lực. Thông qua những nghiên cứu từ những vấn đề lý luận và thực tiễn về quản trị nhân lực trên thế giới cũng như thực trạng quản trị nhân lực tại Việt Nam.
Tác giả đã khái quát thành những kiến thức, kỹ năng và những khái niệm cơ bản giúp người đọc nắm bắt được những nguyên lý để làm cơ sở và nền tảng cho quản trị nhân lực trong hoạt động quản trị thực tế của đơn vị mình. Tác phẩm Quản trị tinh gọn tại Việt Nam của Nguyễn Đăng Minh (2015) được xem là một trong những nghiên cứu có tính thực tiễn cao. Tác giả đã cho thế giới thấy được Việt Nam cũng có cách quản trị tinh gọn made in Việt Nam. Cách quản trị tinh gọn đi từ cái tâm của con người, dựa trên nền tảng con người để có thể phát triển một cách bền vững và hiệu quả.
Hay nói cách khác, con người phải có “Tâm thế”, nó chính là cốt cách là nền tảng tạo nên những giá trị bền vững và lâu dài trong quản trị nhân lực thế giới nói chung và quản trị nhân lực tại Việt Nam nói riêng. Luận án tiến sĩ “Quản trị nguồn nhân lực tại Ngân hàng Thương mại Cổ phần Đầu tư và Phát triển Việt Nam (BIDV)” của Mai Văn Luông (2019). Luận án đã phân tích được thực trạng, những điểm còn hạn chế trong quản trị nhân lực tại BIDV, đặc biệt luận án đã xây dựng được mô hình phân tích, chỉ ra những những nhân tố chủ yếu trong quản trị nhân lực. Thông qua những phân tích từ thực trạng đã đưa ra được giải pháp để nhằm hoàn thiện quản trị nhân lực tại BIDV trong thời 7 gian tới.
Luận án tiến sỹ “Phát triển nguồn nhân lực các cơ quan quản lý Nhà nước ngành môi trường Việt Nam” của Nguyễn Kim Tuyến (2018). Luận án đã khái quát hóa và làm rõ các khái niệm về phát triển nguồn nhân lực; chỉ ra được những ưu, nhược điểm của công tác đào tạo, bồi dưỡng trong sử dụng nguồn nhân lực hiện nay. Qua những thực trạng phân tích về phát triển nguồn lực tại cơ quan quản lý ngành môi trường Việt Nam, tác giả đã đưa ra những giải pháp và đề xuất để phát triển nguồn nhân lực tại các cơ quan nhà nước ngành môi trường Việt Nam trong thời gian tới. Luận án tiến sỹ: “Phát triển nguồn nhân lực quản lý nhà nước về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng tại Việt Nam”, Trần Quốc Tuấn (2014).
Luận án đã tổng hợp và phân tích một số công trình nghiên cứu liên quan đến vấn đề phát triển nguồn nhân lực tại Việt Nam cũng như trên thế giới. Hệ thống hóa một số vấn đề lý luận và thực tiễn về phát triển nguồn nhân lực quản lý nhà nước về tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng tại Việt Nam. Đánh giá được thực trạng và đưa ra giải pháp để nhằm hoàn thiện hoạt động phát triển nguồn nhân lực quản lý nhà nước về tiêu chuẩn, đo lương, chất lượng tại Việt Nam trong thời gian tới. Luận án tiến sỹ: “Giáo dục - đào tạo với việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao hiện nay”, Lương Công Lý (2014).
Thông qua việc phân tích những thực trạng về công tác giáo dục – đào tạo với phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao hiện nay, tác giả đã chỉ ra được những hạn chế và bất cập trong công tác này. Luận án cũng tập trung nêu rõ vai trò và tầm quan trọng của giáo dục – đạo tạo với việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao ở Việt Nam hiện nay. Qua đó, đưa ra những giải pháp nhằm hoàn thiện công tác này trong thời gian sắp tới. Tạp chí Quản lý nhà nước, số tháng 9/2009“Thi tuyển công chức theo vị trí việc làm và điều kiện áp dụng ở nước ta”, Nguyễn Hữu Hải.
Nghiên cứu này đã chỉ ra được những nội dung cơ bản trong tuyển dụng công chức theo vị trí việc làm, nhưng khi nghiên cứu này ra đời, Nghị định 24/2010/NĐ-CP của Chính phủ chưa được ban hành, do vậy quy trình tuyển dụng vẫn áp dụng các văn bản cũ, không còn 8 phù hợp với tình hình hiện nay. Tạp chí Tổ chức nhà nước, số tháng 3/2017 “Tuyển dụng công chức là một khâu quan trọng có tính chất quyết định chất lượng đội ngũ công chức trong thực thi công vụ.