Luận văn thạc sĩ về quản lý nhà nước trong lĩnh vực xuất khẩu tại tỉnh Thanh Hóa

Khám phá luận văn thạc sĩ về quản lý nhà nước trong lĩnh vực xuất khẩu tại tỉnh Thanh Hóa, phân tích thực trạng và giải pháp phát triển.

• Tác giả: Lê Thị Bích Hằng
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Trúc Lê
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản lý Nhà Nước Về Xuất Khẩu Trên Địa Bàn Tỉnh Thanh Hóa
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ XUẤT KHẨU
• 1.1. Tổng quan tình hình nghiên cứu
• 1.2. Cơ sở lý luận về quản lý nhà nước về xuất khẩu
• 1.2.1. Khái niệm và vai trò của xuất khẩu
• 1.2.2. Quản lý nhà nước về xuất khẩu
• 1.2.3. Đặc điểm và nội dung của quản lý nhà nước về xuất khẩu
• 1.2.4. Các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động quản lý xuất khẩu
• 1.2.4.1. Nhân tố môi trường kinh tế quốc tế
• 1.2.4.2. Các nhân tố kinh tế - xã hội trong nước
• 1.2.5. Kinh nghiệm về công tác quản lý nhà nước về xuất khẩu của một số địa phương ở Việt Nam
• 1.2.5.1. Kinh nghiệm tỉnh Quảng Ninh
• 1.2.5.2. Kinh nghiệm tỉnh Nghệ An
• 1.2.5.3. Kinh nghiệm tỉnh Phú Yên
• 1.2.5.4. Bài học kinh nghiệm cho Thanh Hóa
• 1.3. Phương pháp nghiên cứu
• 1.3.1. Các câu hỏi đặt ra mà đề tài cần giải quyết
• 1.3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 1.3.3. Xây dựng khung lý thuyết
• 1.3.4. Phương pháp thu thập thông tin
• 1.3.5. Phương pháp tổng hợp xử lý thông tin
• 1.3.6. Phương pháp phân tích thông tin
• 1.4. Thực trạng công tác quản lý nhà nước về xuất khẩu của tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2011-2015
• 1.4.1. Tổng quan tình hình phát triển kinh tế-xã hội của tỉnh Thanh Hóa
• 1.4.2. Hoạt động quản lý xuất khẩu trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa
• 1.4.3. Kết quả xuất khẩu tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2011-2015
• 1.4.4. Hoạt động quản lý nhà nước tác động đến đối với hoạt động xuất khẩu trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa
• 1.4.5. Đánh giá những thành công, tồn tại, nguyên nhân
• 1.4.5.1. Những thành công
• 1.4.5.2. Những tồn tại
• 1.5. Các giải pháp hoàn thiện hoạt động quản lý để phát triển xuất khẩu tỉnh Thanh Hóa
• 1.5.1. Quan điểm, phương hướng và mục tiêu xuất khẩu của tỉnh Thanh Hóa đến năm 2020
• 1.5.1.1. Quan điểm phát triển xuất khẩu
• 1.5.1.2. Mục tiêu của xuất khẩu tỉnh Thanh Hóa
• 1.5.2. Các giải pháp hoàn thiện hoạt động quản lý
• 1.5.2.1. Hoàn thiện công tác dự báo, xây dựng chiến lược xuất khẩu
• 1.5.2.2. Đổi mới công tác nghiên cứu, xúc tiến, mở rộng thị trường xuất khẩu
• 1.5.2.3. Tiếp tục nghiên cứu, sửa đổi, ban hành và triển khai thực hiện kịp thời, đồng bộ các chính sách hỗ trợ xuất khẩu
• 1.5.2.4. Thu hút đầu tư phát triển sản xuất, chuyển đổi mạnh mẽ cơ cấu hàng xuất khẩu
• 1.5.2.5. Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, tạo môi trường thông thoáng trong hoạt động xuất nhập khẩu
• 1.5.2.6. Tăng cường liên kết và nâng cao năng lực cho doanh nghiệp xuất khẩu
• 1.5.2.7. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực làm công tác xuất nhập khẩu
• 1.5.2.8. Đối với Chính phủ và Bộ Công thương
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận về quản lý nhà nước về xuất khẩu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa, xuất khẩu đóng vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế. Tỉnh Thanh Hóa đã có những bước tiến đáng kể trong hoạt động quản lý xuất khẩu. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần giải quyết. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng, việc quản lý nhà nước về xuất khẩu cần được cải thiện để đáp ứng yêu cầu hội nhập quốc tế. Đặc biệt, các chính sách xuất khẩu cần phải linh hoạt và phù hợp với thực tiễn. Theo đó, việc phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu là rất cần thiết.

1.1. Khái niệm và vai trò của xuất khẩu

Xuất khẩu là hoạt động đưa hàng hóa và dịch vụ ra khỏi quốc gia nhằm thu lợi nhuận. Xuất khẩu không chỉ là một phần của thương mại quốc tế mà còn phản ánh sự phụ thuộc lẫn nhau giữa các nền kinh tế. Hoạt động này giúp các quốc gia khai thác tiềm năng và lợi thế của mình, từ đó thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội. Đặc biệt, quản lý nhà nước về xuất khẩu cần phải được chú trọng để tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp. Việc xây dựng các chính sách xuất khẩu hiệu quả sẽ góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của tỉnh Thanh Hóa trên thị trường quốc tế.

1.2. Đặc điểm và nội dung của quản lý nhà nước về xuất khẩu

Quản lý nhà nước về xuất khẩu bao gồm việc xây dựng và thực hiện các chính sách, quy định liên quan đến hoạt động xuất khẩu. Tại tỉnh Thanh Hóa, quản lý xuất khẩu cần phải được thực hiện đồng bộ và hiệu quả. Các cơ quan chức năng cần phối hợp chặt chẽ để đảm bảo rằng các chính sách xuất khẩu được triển khai một cách hiệu quả. Đặc biệt, việc theo dõi và đánh giá tình hình xuất khẩu là rất quan trọng để kịp thời điều chỉnh các chính sách phù hợp với thực tiễn.

II. Thực trạng công tác quản lý nhà nước về xuất khẩu của tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2011 2015

Giai đoạn 2011-2015, tỉnh Thanh Hóa đã có những bước tiến trong hoạt động xuất khẩu. Tổng giá trị xuất khẩu hàng hóa và dịch vụ đã đạt 1,5 tỷ USD, vượt mục tiêu đề ra. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều tồn tại trong quản lý xuất khẩu. Một số mặt hàng chủ lực chưa đạt được mục tiêu tăng trưởng, đặc biệt là nông sản và thủy sản. Các doanh nghiệp xuất khẩu gặp khó khăn trong việc tiếp cận thị trường quốc tế. Điều này cho thấy cần có sự cải thiện trong công tác quản lý nhà nước về xuất khẩu.

2.1. Kết quả xuất khẩu tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2011 2015

Trong giai đoạn này, tỉnh Thanh Hóa đã đạt được nhiều thành tựu trong hoạt động xuất khẩu. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua. Các mặt hàng xuất khẩu chủ lực như nông sản, thủy sản chưa đạt được mục tiêu đề ra. Điều này cho thấy cần có sự cải thiện trong công tác quản lý xuất khẩu. Việc nâng cao chất lượng sản phẩm và mở rộng thị trường là rất cần thiết để tăng cường khả năng cạnh tranh của tỉnh trên thị trường quốc tế.

2.2. Những thành công và tồn tại trong quản lý xuất khẩu

Mặc dù tỉnh Thanh Hóa đã đạt được nhiều thành công trong hoạt động xuất khẩu, nhưng vẫn còn tồn tại nhiều vấn đề. Các doanh nghiệp xuất khẩu gặp khó khăn trong việc tiếp cận thông tin và thị trường. Công tác quản lý nhà nước về xuất khẩu cần phải được cải thiện để hỗ trợ doanh nghiệp tốt hơn. Việc xây dựng các chính sách hỗ trợ và khuyến khích doanh nghiệp xuất khẩu là rất cần thiết để thúc đẩy hoạt động này trong thời gian tới.

III. Các giải pháp hoàn thiện hoạt động quản lý để phát triển xuất khẩu tỉnh Thanh Hóa

Để phát triển xuất khẩu tại tỉnh Thanh Hóa, cần có các giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Việc hoàn thiện công tác dự báo và xây dựng chiến lược xuất khẩu là rất quan trọng. Đồng thời, cần đổi mới công tác nghiên cứu và xúc tiến thị trường. Các chính sách hỗ trợ xuất khẩu cần được ban hành và triển khai kịp thời. Đặc biệt, việc thu hút đầu tư phát triển sản xuất và cải cách thủ tục hành chính sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp xuất khẩu.

3.1. Hoàn thiện công tác dự báo và xây dựng chiến lược xuất khẩu

Cần có một hệ thống dự báo chính xác về thị trường xuất khẩu để giúp doanh nghiệp có kế hoạch sản xuất hợp lý. Việc xây dựng chiến lược xuất khẩu cần phải dựa trên phân tích thị trường và nhu cầu của khách hàng. Các cơ quan chức năng cần phối hợp chặt chẽ để đảm bảo rằng các chính sách xuất khẩu được triển khai một cách hiệu quả. Điều này sẽ giúp tỉnh Thanh Hóa nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

3.2. Đổi mới công tác nghiên cứu và xúc tiến thị trường xuất khẩu

Cần đổi mới công tác nghiên cứu và xúc tiến thị trường để hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu. Việc tổ chức các hội chợ, triển lãm và các hoạt động xúc tiến thương mại sẽ giúp doanh nghiệp tiếp cận thị trường quốc tế. Đồng thời, cần có các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp trong việc tìm kiếm đối tác và mở rộng thị trường. Điều này sẽ góp phần thúc đẩy hoạt động xuất khẩu của tỉnh Thanh Hóa trong thời gian tới.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, hoạt động xuất khẩu giữ vai trò then chốt trong phát triển kinh tế - xã hội của các quốc gia, trong đó có Việt Nam. Tỉnh Thanh Hóa, với sự chỉ đạo sát sao của Tỉnh ủy, HĐND và UBND, đã đạt được những kết quả nổi bật trong lĩnh vực xuất khẩu giai đoạn 2011-2015. Theo số liệu thống kê, tổng giá trị xuất khẩu của tỉnh trong giai đoạn này đạt khoảng 1,5 tỷ USD, vượt xa mục tiêu 850 triệu USD đề ra trong kế hoạch 5 năm. Tốc độ tăng trưởng xuất khẩu bình quân đạt trên 10% mỗi năm, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế địa phương, tạo việc làm và hạn chế tình trạng lao động di cư.

Tuy nhiên, hoạt động xuất khẩu của Thanh Hóa vẫn còn nhiều hạn chế như sự phụ thuộc vào các mặt hàng thô, sơ chế, tỷ trọng các mặt hàng xuất khẩu chủ lực quốc gia còn thấp, và nhiều doanh nghiệp chưa vượt qua được giai đoạn khủng hoảng kinh tế. Công tác quản lý nhà nước về xuất khẩu cũng bộc lộ nhiều bất cập, đặc biệt trong công tác dự báo, quy hoạch, xúc tiến thương mại và phối hợp giữa các cơ quan chức năng.

Mục tiêu nghiên cứu của luận văn là phân tích thực trạng quản lý nhà nước về xuất khẩu trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2011-2015, xác định các nhân tố tác động và đề xuất giải pháp hoàn thiện công tác quản lý nhằm thúc đẩy phát triển xuất khẩu bền vững. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào hoạt động xuất khẩu hàng hóa, không bao gồm xuất khẩu lao động và dịch vụ, với dữ liệu thu thập trong vòng 5 năm từ 2011 đến 2015. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, góp phần phát triển kinh tế địa phương và tăng cường hội nhập quốc tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên hai khung lý thuyết chính: lý thuyết quản lý nhà nước và lý thuyết phát triển kinh tế thông qua xuất khẩu. Lý thuyết quản lý nhà nước nhấn mạnh vai trò của nhà nước trong việc hoạch định chính sách, tổ chức thực hiện, giám sát và điều chỉnh hoạt động kinh tế nhằm đạt mục tiêu phát triển bền vững. Lý thuyết phát triển kinh tế qua xuất khẩu tập trung vào vai trò của xuất khẩu trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch cơ cấu kinh tế và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Các khái niệm chính được sử dụng bao gồm: quản lý nhà nước về xuất khẩu, chiến lược xuất khẩu, công cụ quản lý nhà nước (thuế quan, hạn ngạch, trợ cấp), cơ cấu hàng hóa xuất khẩu, cơ cấu thị trường xuất khẩu, và các nhân tố ảnh hưởng đến hoạt động xuất khẩu như môi trường kinh tế quốc tế, chính sách trong nước, nguồn nhân lực và cơ sở hạ tầng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp định lượng và định tính. Dữ liệu chính được thu thập từ các báo cáo thống kê xuất khẩu của tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2011-2015, các văn bản pháp luật, chính sách liên quan, cùng với khảo sát thực tế và phỏng vấn các cán bộ quản lý nhà nước và doanh nghiệp xuất khẩu trên địa bàn.

Cỡ mẫu khảo sát gồm khoảng 50 doanh nghiệp xuất khẩu tiêu biểu và 15 cán bộ quản lý cấp tỉnh và sở ngành. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu phi xác suất theo phương pháp thuận tiện và mẫu có chủ đích nhằm đảm bảo tính đại diện cho các ngành hàng và quy mô doanh nghiệp khác nhau.

Phân tích dữ liệu được thực hiện bằng các công cụ thống kê mô tả, phân tích SWOT và so sánh với các địa phương có hoạt động xuất khẩu phát triển như Quảng Ninh, Nghệ An và Phú Yên. Timeline nghiên cứu kéo dài từ tháng 1/2016 đến tháng 6/2016, bao gồm thu thập dữ liệu, phân tích và đề xuất giải pháp.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng trưởng xuất khẩu vượt kế hoạch: Tổng giá trị xuất khẩu của tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2011-2015 đạt khoảng 1,5 tỷ USD, vượt 76% so với mục tiêu đề ra (850 triệu USD). Tốc độ tăng trưởng bình quân đạt 11,2%/năm, cao hơn mức tăng trưởng chung của cả nước.

2. Cơ cấu hàng hóa xuất khẩu chưa đa dạng: Các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu vẫn là nông, lâm sản và khoáng sản chế biến, chiếm trên 60% tổng kim ngạch. Tỷ trọng hàng chế biến sâu và công nghiệp chế tạo còn thấp, chỉ khoảng 25%, chưa đáp ứng yêu cầu nâng cao giá trị gia tăng.

3. Cơ cấu thị trường xuất khẩu tập trung: Thanh Hóa chủ yếu xuất khẩu sang một số thị trường truyền thống như Trung Quốc, Hoa Kỳ và EU, chiếm khoảng 70% tổng kim ngạch. Việc đa dạng hóa thị trường còn hạn chế, tiềm ẩn rủi ro khi thị trường chính biến động.

4. Công tác quản lý nhà nước còn nhiều hạn chế: Công tác dự báo và xây dựng chiến lược xuất khẩu chưa kịp thời và đồng bộ với biến động thị trường. Sự phối hợp giữa các cơ quan quản lý nhà nước chưa chặt chẽ, thủ tục hành chính còn phức tạp, gây khó khăn cho doanh nghiệp. Nguồn nhân lực chuyên môn về xuất khẩu còn thiếu và chưa được đào tạo bài bản.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của những hạn chế trên xuất phát từ nhiều yếu tố. Trước hết, cơ cấu kinh tế địa phương vẫn phụ thuộc nhiều vào các ngành truyền thống, chưa chuyển dịch mạnh sang công nghiệp chế biến và công nghệ cao. Điều này làm giảm sức cạnh tranh và giá trị gia tăng của hàng xuất khẩu. So sánh với tỉnh Quảng Ninh, nơi đã phát triển mạnh công nghiệp hỗ trợ và áp dụng công nghệ cao, Thanh Hóa còn nhiều điểm cần cải thiện.

Thứ hai, công tác quản lý nhà nước chưa phát huy hết vai trò định hướng và hỗ trợ doanh nghiệp. Việc thiếu đồng bộ trong chính sách và thủ tục hành chính làm giảm hiệu quả hoạt động xuất khẩu. Kinh nghiệm từ Nghệ An và Phú Yên cho thấy sự cần thiết của việc xây dựng chính sách hỗ trợ doanh nghiệp, cải cách hành chính và nâng cao năng lực cán bộ quản lý.

Ngoài ra, việc tập trung vào một số thị trường truyền thống khiến Thanh Hóa dễ bị ảnh hưởng bởi biến động kinh tế và chính trị quốc tế. Việc đa dạng hóa thị trường xuất khẩu là cần thiết để giảm thiểu rủi ro và tận dụng cơ hội từ các hiệp định thương mại tự do.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ tăng trưởng kim ngạch xuất khẩu theo năm, bảng phân tích cơ cấu hàng hóa và thị trường xuất khẩu, giúp minh họa rõ nét các xu hướng và hạn chế hiện tại.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Hoàn thiện công tác dự báo và xây dựng chiến lược xuất khẩu: Tỉnh cần thiết lập hệ thống dự báo thị trường xuất khẩu hiện đại, cập nhật thường xuyên để kịp thời điều chỉnh chiến lược. Mục tiêu nâng cao độ chính xác dự báo lên 90% trong vòng 2 năm tới. Chủ thể thực hiện là Sở Công Thương phối hợp với các viện nghiên cứu kinh tế.

2. Đổi mới công tác xúc tiến thương mại và mở rộng thị trường: Tăng cường tổ chức các hoạt động xúc tiến thương mại, hội chợ quốc tế, đào tạo kỹ năng thương mại cho doanh nghiệp. Mục tiêu mở rộng thị trường xuất khẩu sang ít nhất 5 quốc gia mới trong 3 năm tới. Chủ thể thực hiện là Trung tâm Xúc tiến Thương mại tỉnh và các hiệp hội doanh nghiệp.

3. Cải cách thủ tục hành chính, tạo môi trường kinh doanh thuận lợi: Rà soát, đơn giản hóa thủ tục xuất khẩu, giảm thời gian thông quan xuống dưới 48 giờ. Tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý xuất khẩu. Chủ thể thực hiện là UBND tỉnh phối hợp với các cơ quan hải quan, thuế.

4. Tăng cường liên kết và nâng cao năng lực cho doanh nghiệp xuất khẩu: Hỗ trợ doanh nghiệp xây dựng chuỗi giá trị, phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng cao chất lượng sản phẩm. Đào tạo nguồn nhân lực chuyên môn về xuất khẩu, nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo lên 70% trong 5 năm tới. Chủ thể thực hiện là Sở Lao động Thương binh và Xã hội, các trường đào tạo nghề và doanh nghiệp.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý nhà nước về kinh tế và thương mại: Luận văn cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn để hoàn thiện chính sách quản lý xuất khẩu, nâng cao hiệu quả công tác quản lý.

2. Doanh nghiệp xuất khẩu trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa: Giúp doanh nghiệp hiểu rõ các nhân tố ảnh hưởng, chính sách hỗ trợ và các giải pháp phát triển bền vững.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành quản lý kinh tế, kinh tế quốc tế: Cung cấp tài liệu tham khảo về quản lý nhà nước trong lĩnh vực xuất khẩu, phương pháp nghiên cứu và phân tích thực trạng.

4. Các cơ quan xúc tiến thương mại và phát triển kinh tế địa phương: Hỗ trợ xây dựng các chương trình xúc tiến, đào tạo và hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu hiệu quả hơn.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý nhà nước về xuất khẩu là gì?
   Quản lý nhà nước về xuất khẩu là quá trình hoạch định, tổ chức, điều hành và kiểm soát các hoạt động xuất khẩu của các chủ thể kinh tế nhằm đạt mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội. Ví dụ, nhà nước sử dụng các công cụ như thuế quan, hạn ngạch để điều tiết thị trường.

2. Tại sao xuất khẩu lại quan trọng đối với tỉnh Thanh Hóa?
   Xuất khẩu tạo nguồn vốn ngoại tệ, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tạo việc làm và chuyển dịch cơ cấu kinh tế địa phương. Thanh Hóa đã đạt kim ngạch xuất khẩu 1,5 tỷ USD giai đoạn 2011-2015, góp phần phát triển kinh tế xã hội.

3. Những hạn chế chính trong quản lý nhà nước về xuất khẩu tại Thanh Hóa là gì?
   Bao gồm công tác dự báo chưa kịp thời, thủ tục hành chính phức tạp, phối hợp giữa các cơ quan chưa chặt chẽ và nguồn nhân lực chưa đáp ứng yêu cầu. Điều này làm giảm hiệu quả hoạt động xuất khẩu.

4. Làm thế nào để cải thiện công tác quản lý nhà nước về xuất khẩu?
   Cần hoàn thiện hệ thống dự báo, đổi mới xúc tiến thương mại, cải cách thủ tục hành chính và nâng cao năng lực doanh nghiệp thông qua đào tạo và hỗ trợ kỹ thuật.

5. Các bài học kinh nghiệm từ địa phương khác có thể áp dụng cho Thanh Hóa như thế nào?
   Ví dụ, Quảng Ninh tập trung phát triển công nghiệp hỗ trợ và công nghệ cao; Nghệ An chú trọng quy hoạch vùng nguyên liệu và đào tạo nguồn nhân lực; Phú Yên đa dạng hóa thị trường và cải thiện cơ sở hạ tầng. Thanh Hóa có thể học hỏi để nâng cao năng lực cạnh tranh.

Kết luận

• Thanh Hóa đã đạt được kết quả xuất khẩu vượt kế hoạch với tổng kim ngạch khoảng 1,5 tỷ USD giai đoạn 2011-2015.
• Cơ cấu hàng hóa và thị trường xuất khẩu còn hạn chế, cần đa dạng hóa và nâng cao giá trị gia tăng.
• Công tác quản lý nhà nước về xuất khẩu cần được hoàn thiện về dự báo, chính sách, thủ tục hành chính và nguồn nhân lực.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và phát triển xuất khẩu bền vững đến năm 2020 và xa hơn.
• Khuyến nghị các cơ quan quản lý, doanh nghiệp và nhà nghiên cứu tiếp tục phối hợp triển khai các giải pháp, đồng thời theo dõi, đánh giá kết quả để điều chỉnh phù hợp.

Hành động ngay hôm nay để góp phần thúc đẩy xuất khẩu tỉnh Thanh Hóa phát triển mạnh mẽ, bền vững và hội nhập sâu rộng vào nền kinh tế khu vực và thế giới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu và kết luận, luận văn kết cấu gồm 4 chƣơng: Chƣơng 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu và cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý nhà nƣớc về xuất khẩu. Phƣơng pháp nghiên cứu. Thực trạng công tác quản lý nhà nƣớc về xuất khẩu của tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2011-2015.

Các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý nhà nƣớc về xuất khẩu tỉnh Thanh Hóa 3 z CHƢƠNG 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ XUẤT KHẨU 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Xu hƣớng quốc tế hóa và toàn cầu hóa là một đòi hỏi tất yếu đối với các quốc gia trên thế giới và Việt Nam không thể là một trƣờng hợp ngoại lệ. Đảng và Nhà nƣớc đã nhấn mạnh từ Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI năm 1986 “Việt Nam mong muốn làm bạn với tất cả các quốc gia và dân tộc trên thế giới”.

Hòa vào xu hƣớng hội nhập ấy, hoạt động xuất nhập khẩu của Việt Nam trong thời gian qua trở nên sôi động hơn rất nhiều, góp phần không nhỏ trong việc tạo nguồn thu NSNN cũng nhƣ trong công cuộc Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa đất nƣớc. Bởi vậy, phát triển hoạt động ngoại thƣơng và quản lý xuất nhập khẩu trở thành một trong những đề tài quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu quan tâm, có thể liệt kê một số công trình sau: Luận án tiến sỹ kinh tế của tác giả Nguyễn Ngọc Túc (2007) về Tiếp tục cải cách, hiện đại hoá Hải quan Việt Nam đáp ứng yêu cầu hội nhập kinh tế quốc tế đã đã tập trung phân tích những vấn đề về tiếp tục cải cách, hiện đại hóa Hải quan Việt Nam trong 7 lĩnh vực chủ yếu: Khuôn khổ pháp lý, thủ tục hải quan, công tác thu thuế XNK, công tác chống buôn lậu, công tác tổ chức bộ máy hải quan, công tác phát triển nguồn nhân lực và liêm chính, công tác ứng dụng công nghệ thông tin vào cải cách, hiện đại hóa hải quan. Luận án đã hệ thống hóa đƣợc một số vấn đề lý luận liên quan đến cải cách, hiện đại hóa hải quan cũng nhƣ làm rõ tầm quan trọng và sự cần thiết phải tiếp tục hiện đại hóa Hải quan Việt Nam. Luận án trên cơ sở nghiên cứu thực tiễn hoạt động hải quan của 5 quốc gia trên thế giới: Trung Quốc, Bolivia, Philipin, Thái Lan và Nepal, đã rút ra đƣợc một số bài học kinh nghiệm cho quá trình cải cách, hiện đại hóa Hải quan Việt Nam nhƣ: cần có sự chỉ đạo thống nhất và cam kết của lãnh đạo quốc gia, chú trọng công tác đào tạo nguồn nhân lực…Luận án đã làm rõ những đổi mới mạnh mẽ trong việc hoàn thiện môi trƣờng pháp lý liên quan đến Hải quan ở Việt Nam thông qua việc bổ sung, sửa đổi các văn bản pháp quy.

Đồng thời đã nội luật hóa một số Hiệp định và Công ƣớc quốc tế liên quan đến 4 z lĩnh vực hải quan nhƣ Công ƣớc quốc tế Kyoto, Công ƣớc HS, Hiệp định ACV…Tiếp đó, luận án đã làm rõ thực trạng, ƣu, nhƣợc điểm về quá trình cải cách thủ tục hải quan từ quy trình thông quan thủ công đến thông quan điện tử, công tác kiểm tra sau thông quan, công tác thu thuế, chống buôn lậu, và quá trình tin học hóa hải quan. Luận án đề xuất thực hiện các giải pháp đồng bộ, theo quy trình trong quy trình hiện đại hóa hải quan quốc tế, xây dựng trên nền móng vững từ ba yếu tố liêm chính, chuyên môn và đánh giá môi trƣờng, hiện đại hóa quy trình hoạt động hải quan thông qua tự động hóa và quản lý quy trình theo công việc bằng những công nghệ mới sẽ giúp cơ quan Hải quan đạt mục tiêu trở thành một cơ quan hiệu lực, hiệu quả tạo ra những giá trị mới. Luận văn thạc sỹ của tác giả Trần Thu Trang (2012) về Quản lý nhà nước trong lĩnh vực xuất nhập khẩu theo quy định pháp luật”. Tác giả đã đề cập một cách chi tiết, với nguồn trích dẫn đáng tin cậy các khái niệm, đặc điểm về quản lý xuất nhập khẩu.

Luận văn đã làm rõ những vấn đề lý luận cơ bản về quản lý nhà nƣớc trong lĩnh vực thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu nhƣ: khái niệm thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu; quản lý nhà nƣớc trong lĩnh vực thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu. Phân tích, đánh giá khái quát các quy định của pháp luật về quản lý nhà nƣớc trong lĩnh vực thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu và thực tiễn áp dụng nhƣ: cơ quan quản lý thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu; thủ tục hành chính quản lý thuế cơ bản nhƣ khai thuế, ấn định thuế, thu nộp thuế; miễn, giảm, hoàn thuế; kiểm tra, thanh tra thuế; xử lý vi phạm pháp luật vê thuế…Các quy định này sẽ đƣợc phân tích đánh giá trên cơ sở đánh giá sự thay đổi so với quy định cũ của pháp luật trƣớc đây kết hợp với so sánh đối chiếu với pháp luật nƣớc ngoài, các Cam kết quốc tế có liên quan. Rút ra những mặt đƣợc cũng nhƣ chƣa đƣợc, tìm ra những nguyên nhân và giải pháp nhằm hoàn thiện các quy định của pháp luật về quản lý nhà nƣớc trong lĩnh vực thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu ở Việt Nam. Luận văn đã tổng kết và liệt kê những kinh nghiệm quản lý nhà nƣớc về quản lý xuất nhập khẩu của một số nƣớc tiêu biểu nhƣ Singapore, Hàn Quốc, Đài Loan; từ đó rút ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam.

Tác giả nhấn mạnh công tác quản lý xuất nhập khẩu 5 z trong thời kỳ hội nhập phải dựa vào sức mạnh của công nghệ thông tin, cụ thể nhƣ xây dựng hải quan điện tử, áp dụng quản lý rủi ro. Ngoài ra, tác giả đề cao việc xây dựng chính phủ điện tử và cơ chế một cửa kết nối giữa các cơ quan ban ngành với nhau. Đây là những kinh nghiệm đúc kết phù hợp với định hƣớng phát triển của Việt Nam. Luận văn của tác giả Tạ Kim Sen (2013) về Xuất khẩu thủy sản của tỉnh Thanh Hóa: Thực trạng và giải pháp.

Luận văn đánh giá: Thanh Hóa đã rất chú trọng vào việc mở rộng, đa dạng hóa các mặt hàng xuất, ứng dụng tiến bộ kỹ thuật vào công nghệ chế biến làm tăng tỷ lệ sản phẩm chế biến, từ đó nâng đƣợc giá trị gia tăng của thủy sản xuất khẩu của tỉnh. Với tiềm năng sẵn có và lợi thế về tự nhiên trong việc phát triển sản xuất và xuất khẩu thủy sản, cộng với sự quan tâm của chính quyền địa phƣơng và chính sách hợp lý, ngành thủy sản của tỉnh đã đạt đƣợc những thành tựu to lớn…Tuy nhiên bên cạnh đó, xuất khẩu thủy sản của tỉnh còn những khó khăn hạn chế nhất định về nguồn nguyên liệu, kỹ thuật chế biến, chất lƣợng nguồn nhân lực… đặc biệt là phải đối mặt với sự biến động của thị trƣờng các nƣớc, sự suy thoái của nền kinh tế thế giới. Do đó, Đảng bộ và các cơ quan ban ngành của tỉnh Thanh Hóa trên cơ sở phân tích, dự báo xu hƣớng của thị trƣờng các nƣớc đã đƣa ra “Định hƣớng phát triển của ngành thuỷ sản của tỉnh Thanh Hóa giai đoạn 2010 - 2020”. Luận văn cũng đã đề xuất tỉnh Thanh Hóa cần thực hiện các giải pháp nhƣ: nâng cao chất lƣợng nguồn nguyên liệu; đổi mới công nghệ khai thác, chế biến thủy sản; tích cực mở rộng thị trƣờng; xây dựng chiến lƣợc để quảng bá thƣơng hiệu ra nƣớc ngoài… Với sự đồng bộ của hệ thống các giải pháp đó sẽ thúc đẩy hoạt động xuất khẩu thủy sản của tỉnh Thanh Hóa đạt đƣợc mục tiêu đề ra và thực sự trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, then chốt đem lại sự biến đổi lớn cho kinh tế của tỉnh dựa trên những tiềm năng và nguồn lực sẵn có.

Nghiên cứu của Trần Tiến Khai (2010) về Chính sách xuất khẩu lúa gạo Việt Nam và những vấn đề cần điều chỉnh. Nghiên cứu khẳng định sản xuất và xuất khẩu lúa gạo là một ngành kinh tế nông nghiệp rất quan trọng ở Đồng bằng sông Cửu Long. Tuy nhiên, hiện còn tồn tại nhiều vấn đề về chính sách xuất khẩu gạo, 6 z phƣơng thức điều hành xuất khẩu và quan hệ thị trƣờng giữa các tác nhân tham gia ngành hàng lúa gạo. Bài viết phân tích tình hình sản xuất, tiêu thụ lúa gạo xuất khẩu và các quan hệ kinh tế-kỹ thuật giữa các tác nhân trong ngành hàng nhằm đề xuất một số gợi ý chính sách dựa trên nguyên tắc căn bản là tôn trọng quy luật thị trƣờng và quan hệ cung cầu.

Vai trò điều phối của Nhà nƣớc phải tập trung vào các chức năng bình ổn giá, dự trữ quốc gia, điều tiết nguồn thu bằng công cụ thuế xuất khẩu và cải thiện yếu tố đầu vào cho sản xuất lúa gạo. Cơ chế xuất khẩu nên đƣợc thay đổi theo hƣớng áp dụng công cụ thuế xuất khẩu. Cần thiết coi hoạt động kinh doanh xuất khẩu gạo là ngành kinh doanh có điều kiện để thúc đẩy việc hoàn thiện quy trình thu mua, dự trữ, chế biến, xuất khẩu nhằm mang lại nhiều giá trị gia tăng nhất và đạt đƣợc phân phối giá trị gia tăng hợp lý trong ngành hàng. Đề tài nghiên cứu của Cục xúc tiến thƣơng mại và Trung tâm thƣơng mại quốc tế (ITC) năm 2006: "Chiến lược xuất khẩu quốc gia Việt Nam".

Nghiên cứu nhằm mục đích cung cấp những giải pháp thực tế phục vụ công tác phát triển xuất khẩu, tập trung vào đánh giá những yếu tố có tầm quan trọng nhất quyết định sự thành bại của tăng trƣởng xuất khẩu, đề ra những khuyến nghị nhằm khai thác hiệu quả nhất tiềm năng của Việt Nam, góp phần giải quyết công ăn việc làm và giảm đói nghèo. Kế thừa những kết quả nghiên cứu trƣớc đây về cơ sở lý luận về quản lý xuất khẩu, luận văn tập trung thu thập, tổng hợp, xử lý số liệu, phân tích, đánh giá thực trạng quản lý nhà nƣớc về xuất khẩu trên địa bàn tỉnh Thanh Hóa để đƣa ra những giải pháp, kiến nghị phù hợp. Do đó, đề tài nghiên cứu của tác giả vẫn có ý nghĩa thực tiễn, khoa học và không trùng lắp với các công trình đã có. Cơ sở lý luận về quản lý nhà nƣớc về xuất khẩu.

Khái niệm và vai trò của xuất khấu 1. Khái niệm Xuất khẩu là việc đƣa hàng hóa và dịch vụ ra khỏi một nƣớc sang các quốc gia khác để bán nhằm thu đƣợc lợi nhuận.