Quản Lý Vốn Vay Ủy Thác Của Ngân Hàng Chính Sách Xã Hội Tại Hội Liên Hiệp Phụ Nữ Huyện Bình Liêu

Khám phá cách quản lý vốn vay ủy thác của ngân hàng chính sách xã hội tại hội liên hiệp phụ nữ huyện Bình Liêu hiệu quả và bền vững.

• Tác giả: Lài Thị Hiền
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Thị Hòa Nhã
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản Lý Vốn Vay Ủy Thác Từ Ngân Hàng Chính Sách Xã Hội Tại Hội Liên Hiệp Phụ Nữ Huyện Bình Liêu
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỤC LỤC
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ VỐN VAY ỦY THÁC CỦA NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI TẠI HỘI LIÊN HIỆP PHỤ NỮ CẤP HUYỆN
• 1.1. Cơ sở lý luận về quản lý vốn vay ủy thác của NHCSXH tại Hội LHPN cấp huyện
• 1.1.1. Một số khái niệm liên quan
• 1.1.1.1. Ngân hàng chính sách xã hội
• 1.1.1.2. Hội liên hiệp phụ nữ
• 1.1.1.3. Quản lý
• 1.1.1.4. Hoạt động ủy thác
• 1.1.1.5. Ủy thác cho vay và nhận ủy thác cho vay
• 1.1.1.6. Quản lý vốn vay ủy thác
• 1.2. Vai trò của việc ủy thác cho vay vốn của ngân hàng CSXH đối với Hội LHPN
• 1.3. Đặc điểm vốn vay ủy thác của NHCSXH tại Hội LHPN cấp huyện
• 1.4. Nội dung của quản lý vốn vay ủy thác của Ngân hàng CSXH tại Hội LHPN cấp huyện
• 1.5. Các yếu tố tác động đến vốn vay ủy thác của của Ngân hàng CSXH tại Hội LHPN cấp huyện
• 1.6. Cơ sở thực tiễn về quản lý vốn vay ủy thác của ngân hàng CSXH tại Hội LHPN một số địa phương
• 1.6.1. Kinh nghiệm của hội liên hiệp phụ nữ tại một số địa phương
• 1.6.2. Bài học rút ra cho LHPN huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Câu hỏi nghiên cứu
• 2.2. Phương pháp nghiên cứu
• 2.2.1. Phương pháp thu thập thông tin
• 2.2.2. Phương pháp xử lý và tổng hợp dữ liệu
• 2.2.3. Phương pháp phân tích thông tin
• 2.3. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 2.3.1. Nhóm chỉ tiêu thể hiện thực trạng quản lý vốn vay ủy thác
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ VỐN VAY ỦY THÁC CỦA NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI TẠI HỘI LIÊN HIỆP PHỤ NỮ HUYỆN BÌNH LIÊU, TỈNH QUẢNG NINH
• 3.1. Khái quát về Hội Liên hiệp phụ nữ huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh
• 3.1.1. Lịch sử hình thành
• 3.1.2. Chức năng, nhiệm vụ
• 3.2. Khái quát về ngân hàng chính sách xã hội huyện Bình Liêu
• 3.2.1. Lịch sử hình thành
• 3.2.2. Chức năng, nhiệm vụ
• 3.2.3. Cơ cấu bộ máy tổ chức
• 3.3. Phương thức cho vay ủy thác tại ngân hàng CSXH huyện Bình Liêu
• 3.3.1. Khái quát về quản lý vốn vay uỷ thác của NHCSXH tại Hội LHPN huyện
• 3.3.2. Các văn bản pháp luật
• 3.3.3. Các chương trình tín dụng và các dự án hiện nay đang cho vay uỷ thác của NHCSXH tại Hội LHPN
• 3.3.4. Điều kiện thực hiện cho vay ủy thác theo quy định
• 3.4. Mục đích sử dụng vốn cho vay của Ngân hàng Chính sách xã hội
• 3.5. Loại cho vay của Ngân hàng Chính sách xã hội
• 3.6. Điều kiện để được vay vốn của Ngân hàng Chính sách xã hội
• 3.7. Thực trạng quản lý vốn vay ủy thác của NHCSXH tại Hội LHPN huyện Bình Liêu
• 3.7.1. Công tác lập kế hoạch vay vốn ủy thác
• 3.7.2. Thực trạng công tác thực hiện kế hoạch cho vay ủy thác
• 3.7.3. Công tác kiểm tra, xử lý vi phạm
• 3.7.4. Công tác đánh giá tổng kết rút kinh nghiệm
• 3.8. Các yếu tố tác động đến quản lý vốn vay ủy thác của NHCSXH tại Hội LHPN huyện Bình Liêu
• 3.8.1. Các yếu tố khách quan
• 3.8.2. Các yếu tố chủ quan
• 3.9. Đánh giá chung về hoạt động quản lý vốn vay ủy thác của NHCSXH tại Hội LHPN huyện Bình Liêu
• 3.9.1. Các kết quả đạt được
• 3.9.2. Các hạn chế và nguyên nhân
• 4. CHƯƠNG 4: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG QUẢN LÝ VỐN VAY ỦY THÁC CỦA NGÂN HÀNG CSXH TẠI HỘI LHPN HUYỆN BÌNH LIÊU, TỈNH QUẢNG NINH
• 4.1. Định hướng quản lý vốn vay ủy thác
• 4.1.1. Định hướng của Nhà nước và chính phủ
• 4.1.2. Định hướng của tỉnh Quảng Ninh
• 4.2. Một số giải pháp
• 4.2.1. Các giải pháp đặc thù
• 4.2.2. Các giải pháp chung
• 4.2.2.1. Đối với NHCSXH tỉnh Quảng Ninh
• 4.2.2.2. Đối với Hội LHPN tỉnh Quảng Ninh
• 4.2.2.3. Đối với UBND huyện Bình Liêu
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quản Lý Vốn Vay Ủy Thác NHCSXH Bình Liêu

Việc quản lý vốn vay ủy thác từ Ngân hàng Chính sách Xã hội (NHCSXH) thông qua Hội Liên Hiệp Phụ Nữ (HLHPN) tại huyện Bình Liêu đóng vai trò then chốt trong việc thực hiện các chính sách tín dụng ưu đãi của Nhà nước. Luận văn này nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nguồn vốn vay ưu đãi cho phụ nữ, góp phần vào mục tiêu giảm nghèo, phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Chính sách này được cụ thể hóa qua Nghị định số 78/2002/NĐ-CP, ngày 4/10/2002 của Chính phủ về tín dụng đối với hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác. Tín dụng CSXH là một bộ phận quan trọng trong hoạt động của NHSCXH.

1.1. Vai trò của HLHPN trong ủy thác vốn vay NHCSXH

Hội Liên Hiệp Phụ Nữ đóng vai trò quan trọng trong việc đưa nguồn vốn vay ủy thác từ NHCSXH đến đúng đối tượng là phụ nữ khởi nghiệp, phụ nữ phát triển kinh tế. HLHPN thực hiện các hoạt động như tuyên truyền, vận động, hướng dẫn thủ tục vay vốn, kiểm tra giám sát việc sử dụng vốn, từ đó đảm bảo nguồn vốn được sử dụng hiệu quả và đúng mục đích. Cụ thể như năm 2022, tổng doanh số cho vay ưu đãi của NHCSXH huyện Bình Liêu là 74.497 triệu đồng và tổng dư nợ là 246. Các cấp Hội phụ nữ nói chung và Hội LHPN huyện Bình Liêu nói riêng nhận ủy thác cho vay từ Ngân hàng CSXH đã góp phần cùng với chính quyền đã đưa chính sách tín dụng ưu đãi của Đảng và Nhà nước đến đúng đối tượng

1.2. Mục tiêu của Quản lý vốn vay hiệu quả

Quản lý hiệu quả nguồn vốn vay ủy thác từ NHCSXH tại HLHPN huyện Bình Liêu hướng đến các mục tiêu chính: giảm tỷ lệ nợ xấu, nâng cao hiệu quả sử dụng vốn, tạo điều kiện cho phụ nữ nghèo và phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn tiếp cận nguồn vốn, từ đó cải thiện đời sống và góp phần vào sự phát triển bền vững của địa phương. Đồng thời giúp người dân huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh có cơ hội vay vốn để kinh doanh, tạo thu nhập, nâng cao trình độ SXKD và quản lý vốn.

II. Thách Thức Quản Lý Vốn Vay Ủy Thác NHCSXH tại Bình Liêu

Mặc dù đã đạt được những kết quả nhất định, công tác quản lý vốn vay ủy thác từ NHCSXH tại HLHPN huyện Bình Liêu vẫn còn đối mặt với nhiều thách thức. Điều này bao gồm việc kiểm soát rủi ro tín dụng, nâng cao năng lực cán bộ hội, tăng cường sự phối hợp giữa các bên liên quan và đảm bảo tính minh bạch, công bằng trong quá trình xét duyệt và giải ngân vốn. Trong tổng dư nợ năm 2022 là 246.354,52 triệu đồng, dư nợ cho vay ủy thác qua Hội phụ nữ là 116. Tuy nhiên, trong công tác quản lý của các cơ sở Hội phụ nữ còn nhiều hạn chế, hiệu quả của việc sử dụng tín dụng ưu đãi chưa cao, còn nhiều hộ nghèo, cận nghèo chưa tiếp cận được với nguồn vốn tín dụng ưu đãi (Hiện trên địa bàn huyện, tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo còn 1,19%).

2.1. Rủi ro tín dụng và nợ xấu trong vay vốn HLHPN

Rủi ro tín dụng và nợ xấu là một trong những thách thức lớn nhất trong quản lý vốn vay ủy thác. Nguyên nhân có thể đến từ nhiều yếu tố như: năng lực quản lý tài chính yếu kém của người vay, biến động thị trường, thiên tai dịch bệnh hoặc sự thiếu trách nhiệm trong việc sử dụng vốn vay. Vì vậy, tác giả chọn đề tài: “Quản lý vốn vay ủy thác của Ngân hàng chính sách xã hội tại Hội liên hiệp phụ nữ huyện Bình Liêu” để nghiên cứu luận văn thạc sỹ kinh tế và hy vọng với kết quả đạt được trong quá trình học tập sẽ góp phần hoàn thiện hơn trong công việc của mình, nhằm khắc phục những tồn tại, từng bước nâng cao chất lượng hoạt động tín dụng chính sách trong thời gian tới của Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện Bình Liêu.

2.2. Năng lực cán bộ hội và phối hợp liên ngành

Năng lực của cán bộ hội trong việc quản lý, kiểm tra, giám sát vốn vay còn hạn chế. Sự phối hợp giữa NHCSXH, HLHPN, chính quyền địa phương và các ban ngành liên quan đôi khi chưa chặt chẽ, ảnh hưởng đến hiệu quả công tác quản lý vốn vay và thu hồi nợ. Nhằm nâng cao chất lượng phối hợp hoạt động thực hiện ủy thác cho vay hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác, tăng cường các biện pháp nhắc nhở hạn thu hồi nợ, kiểm tra thực tế từng hộ vay vốn nợ quá hạn để biết nguyên nhân và đưa ra giải pháp khắc phục trong công tác quản lý.

III. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Quản Lý Vốn Vay NHCSXH

Để nâng cao hiệu quả quản lý vốn vay ủy thác từ NHCSXH tại HLHPN huyện Bình Liêu, cần triển khai đồng bộ các giải pháp từ việc hoàn thiện quy trình nghiệp vụ, tăng cường kiểm tra giám sát đến nâng cao năng lực cán bộ và đẩy mạnh công tác tuyên truyền vận động. Cần có các giải pháp cụ thể để nguồn vốn vay ưu đãi phát huy tối đa vai trò trong việc hỗ trợ phụ nữ phát triển kinh tế, giảm nghèo bền vững.

3.1. Hoàn thiện quy trình nghiệp vụ cho vay vốn

Cần rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy trình nghiệp vụ cho vay vốn để đảm bảo tính minh bạch, rõ ràng, chặt chẽ và phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương. Cần có quy định cụ thể về trách nhiệm của từng bên liên quan trong quá trình quản lý vốn vay, từ khâu xét duyệt, giải ngân, kiểm tra giám sát đến thu hồi nợ. Mục tiêu chung: Trên cơ sở đánh giá thực trạng quản lý vốn vay ủy thác của Hội LHPN huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh, đề tài đề xuất một số giải pháp tăng cường quản lý vốn vay ủy thác, nhằm giúp các đối tượng chính sách tiếp cận và sử dụng hiệu quả vốn vay từ Ngân hàng CSXH.

3.2. Tăng cường kiểm tra giám sát sử dụng vốn vay hiệu quả

Tăng cường công tác kiểm tra, giám sát việc sử dụng vốn vay, đặc biệt đối với các hộ có nguy cơ nợ xấu. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa NHCSXH, HLHPN và các tổ chức chính trị - xã hội khác trong việc kiểm tra, giám sát, đảm bảo nguồn vốn được sử dụng đúng mục đích và có hiệu quả. Luận văn hệ thống hóa các vấn đề lý luận cơ bản các vấn đề về lý thuyết công tác quản lý vốn vay, nội dung cho vay vốn uỷ thác của Ngân hàng Chính sách xã hội thông qua Hội liên hiệp phụ nữ.

IV. Ứng Dụng Kết Quả Nghiên Cứu Quản Lý Vốn Vay ở Bình Liêu

Kết quả nghiên cứu về quản lý vốn vay ủy thác tại HLHPN huyện Bình Liêu cung cấp những thông tin hữu ích cho các nhà hoạch định chính sách, các tổ chức tín dụng và các cấp hội phụ nữ trong việc xây dựng và triển khai các chương trình tín dụng hiệu quả hơn. Các kết quả này cũng giúp nâng cao nhận thức của người dân về vai trò của vốn vay ưu đãi trong việc phát triển kinh tế gia đình và cộng đồng. Việc nghiên cứu đề tài này dự kiến không chỉ có ý nghĩa đối với Hội liên hiệp phụ nữ huyện Bình Liêu mà còn có ý nghĩa đối với các cấp hội phụ nữ huyện Bình Liêu cũng như Hội liên hiệp phụ nữ các huyện khác trong tỉnh Quảng Ninh.

4.1. Đánh giá hiệu quả các chương trình tín dụng hiện hành

Nghiên cứu đánh giá hiệu quả của các chương trình tín dụng hiện hành do NHCSXH triển khai tại huyện Bình Liêu, từ đó xác định những điểm mạnh, điểm yếu và đề xuất các giải pháp cải thiện. Các chương trình này cần được điều chỉnh để phù hợp hơn với nhu cầu thực tế của người dân và điều kiện kinh tế - xã hội của địa phương. - Đánh giá thực trạng quản lý vốn vay ủy thác (việc xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện, kiểm tra - giám sát hàng năm.), các yếu tố ảnh hưởng và các giải pháp tăng cường quản lý vốn vay ủy thác của Hội LHPN huyện Bình Liêu trong những năm tiếp theo.

4.2. Xây dựng mô hình quản lý vốn vay bền vững hiệu quả

Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, đề xuất xây dựng một mô hình quản lý vốn vay bền vững và hiệu quả, có khả năng thích ứng với những thay đổi của môi trường kinh tế - xã hội. Mô hình này cần đảm bảo tính minh bạch, công bằng, trách nhiệm và sự tham gia của cộng đồng. Từ những tồn tại, hạn chế được chỉ ra trong công tác quản lý vốn vay ủy thác NHCSXH huyện của Hội LHPN huyện, đề tài dự kiến bổ sung thêm các giải pháp góp phần thực hiện tốt nhiệm vụ này trong giai đoạn tiếp theo trên địa bàn huện Bình Liêu.

V. Định Hướng Phát Triển Quản Lý Vốn Vay Ủy Thác Tương Lai

Trong tương lai, công tác quản lý vốn vay ủy thác từ NHCSXH tại HLHPN huyện Bình Liêu cần hướng đến sự chuyên nghiệp hóa, hiện đại hóa và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin. Cần xây dựng một hệ thống thông tin quản lý vốn vay đầy đủ, chính xác, kịp thời và dễ dàng truy cập, giúp các bên liên quan có thể theo dõi và đánh giá hiệu quả sử dụng vốn một cách hiệu quả nhất.

5.1. Ứng dụng công nghệ trong quản lý và giám sát vốn vay

Ứng dụng các giải pháp công nghệ thông tin trong quản lý và giám sát vốn vay, như sử dụng phần mềm quản lý, xây dựng cơ sở dữ liệu, triển khai các kênh thông tin trực tuyến để người dân có thể dễ dàng tiếp cận thông tin về các chương trình tín dụng và thủ tục vay vốn. Dữ liệu thứ cấp trong đề tài được sử dụng trong giai đoạn 2020 -2022. Dữ liệu sơ cấp phục vụ cho nghiên cứu này thu thập vào tháng 4 năm 2023.

5.2. Phát triển các sản phẩm tín dụng phù hợp với nhu cầu

Nghiên cứu và phát triển các sản phẩm tín dụng mới, phù hợp với nhu cầu và điều kiện của từng nhóm đối tượng, đặc biệt là phụ nữ khởi nghiệp và phụ nữ làm kinh tế nông nghiệp. Các sản phẩm tín dụng này cần được thiết kế linh hoạt, có lãi suất ưu đãi và thủ tục đơn giản, thuận tiện. Các giải pháp đề xuất cho giai đoạn đến năm 2025, tầm nhìn đến năm 2030.

VI. Kết Luận Quản Lý Vốn Vay Ủy Thác Phát Triển Kinh Tế

Quản lý hiệu quả vốn vay ủy thác từ NHCSXH tại HLHPN huyện Bình Liêu không chỉ là nhiệm vụ của riêng các tổ chức tín dụng hay hội phụ nữ, mà là trách nhiệm chung của cả hệ thống chính trị và cộng đồng. Cần có sự chung tay góp sức của tất cả các bên liên quan để nguồn vốn vay ưu đãi thực sự trở thành đòn bẩy quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống của người dân và xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.

6.1. Tầm quan trọng của vốn vay trong giảm nghèo bền vững

Nguồn vốn vay ưu đãi đóng vai trò quan trọng trong việc giúp người nghèo có cơ hội tiếp cận các nguồn lực sản xuất, tạo việc làm, tăng thu nhập và cải thiện đời sống. Quản lý hiệu quả nguồn vốn này sẽ góp phần quan trọng vào mục tiêu giảm nghèo bền vững và xây dựng nông thôn mới. Việc xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện, kiểm tra - giám sát hàng năm, các yếu tố ảnh hưởng và các giải pháp tăng cường quản lý vốn vay ủy thác của Hội LHPN huyện Bình Liêu trong những năm tiếp theo.

6.2. Cam kết và trách nhiệm trong quản lý vốn vay ủy thác

Cần có sự cam kết và trách nhiệm cao của tất cả các bên liên quan trong công tác quản lý vốn vay ủy thác. Các tổ chức tín dụng, hội phụ nữ, chính quyền địa phương và người dân cần phối hợp chặt chẽ, thực hiện đầy đủ các quy định và hướng dẫn, đồng thời thường xuyên đánh giá, rút kinh nghiệm để không ngừng nâng cao hiệu quả công tác quản lý vốn vay. Giải pháp tăng cường quản lý vốn vay ủy thác của Ngân hàng Chính sách xã hội tại Hội Liên Hiệp phụ nữ huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội vùng miền núi biên giới, việc quản lý vốn vay ủy thác của Ngân hàng Chính sách xã hội (NHCSXH) đóng vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ hộ nghèo, cận nghèo và các đối tượng chính sách khác tiếp cận nguồn vốn ưu đãi. Tại huyện Bình Liêu, tỉnh Quảng Ninh, tổng doanh số cho vay ưu đãi năm 2022 đạt 74.497 triệu đồng với tổng dư nợ 246.354,52 triệu đồng, trong đó dư nợ cho vay ủy thác qua Hội Liên hiệp Phụ nữ (LHPN) chiếm 116 tỷ đồng. Tuy nhiên, tỷ lệ hộ nghèo, cận nghèo trên địa bàn vẫn còn khoảng 1,19%, cho thấy hiệu quả sử dụng vốn vay ưu đãi chưa đạt kỳ vọng.

Luận văn tập trung nghiên cứu thực trạng quản lý vốn vay ủy thác của NHCSXH tại Hội LHPN huyện Bình Liêu trong giai đoạn 2020-2022, nhằm đánh giá các thành tựu, hạn chế và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý vốn vay. Phạm vi nghiên cứu bao gồm các hoạt động lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, kiểm tra giám sát và xử lý nợ vay ủy thác tại địa phương. Dữ liệu sơ cấp được thu thập tháng 4/2023, kết hợp với số liệu thứ cấp giai đoạn 2020-2022.

Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc hoàn thiện công tác quản lý vốn vay ủy thác, góp phần nâng cao khả năng tiếp cận vốn ưu đãi cho các đối tượng chính sách, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại Bình Liêu và các địa phương tương tự. Các chỉ số như tỷ lệ thu hồi nợ, số lượng tổ tiết kiệm và vay vốn (TK&VV), cũng như mức độ sử dụng vốn đúng mục đích sẽ được phân tích chi tiết để làm cơ sở đề xuất giải pháp.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn dựa trên các lý thuyết quản lý vốn vay ủy thác và mô hình tín dụng chính sách xã hội. Hai lý thuyết trọng tâm gồm:

1. Lý thuyết quản lý vốn vay ủy thác: Quản lý vốn vay ủy thác là quá trình hoạch định, tổ chức, lãnh đạo và kiểm soát các hoạt động cho vay vốn ưu đãi đến đúng đối tượng thụ hưởng, đảm bảo hiệu quả và an toàn vốn. Quản lý này bao gồm các công đoạn như lập kế hoạch, thực hiện cho vay, kiểm tra giám sát và xử lý nợ.

2. Mô hình tín dụng chính sách xã hội: NHCSXH hoạt động không vì mục đích lợi nhuận, sử dụng nguồn vốn nhà nước để cho vay ưu đãi các đối tượng chính sách thông qua hình thức ủy thác cho các tổ chức chính trị - xã hội như Hội LHPN. Mô hình này nhấn mạnh vai trò của các tổ chức nhận ủy thác trong việc tiếp cận, phân phối và giám sát vốn vay.

Các khái niệm chính được sử dụng gồm: Ngân hàng Chính sách xã hội, Hội Liên hiệp Phụ nữ, vốn vay ủy thác, tổ tiết kiệm và vay vốn, quản lý vốn vay, nợ quá hạn, và hiệu quả sử dụng vốn.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp kết hợp giữa thu thập dữ liệu sơ cấp và thứ cấp.

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Bao gồm các văn bản pháp luật như Nghị định số 78/2002/NĐ-CP, các báo cáo của NHCSXH, Hội LHPN huyện Bình Liêu, các tài liệu nghiên cứu liên quan và số liệu thống kê giai đoạn 2020-2022.

• Dữ liệu sơ cấp: Thu thập tháng 4/2023 thông qua khảo sát 160 người gồm 70 hộ vay vốn, 28 tổ trưởng tổ TK&VV, 14 cán bộ Hội LHPN xã, 21 cán bộ thôn, 14 cán bộ Hội LHPN xã, 2 cán bộ Hội LHPN huyện, 6 cán bộ NHCSXH huyện và 5 cán bộ huyện Bình Liêu. Phương pháp khảo sát kết hợp phỏng vấn trực tiếp và phát phiếu điều tra.

• Phương pháp phân tích: Sử dụng thống kê mô tả (số tuyệt đối, tỷ lệ %), so sánh theo thời gian và địa bàn, phân tích tổng hợp để đánh giá thực trạng và các yếu tố ảnh hưởng. Thang đo Likert 5 cấp độ được áp dụng để đánh giá mức độ đồng thuận về các vấn đề quản lý vốn vay.

• Timeline nghiên cứu: Dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2020-2022, khảo sát sơ cấp tháng 4/2023, đề xuất giải pháp cho giai đoạn đến năm 2025 và tầm nhìn đến năm 2030.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Quy mô và kết quả cho vay ủy thác: Giai đoạn 2020-2022, tổng dư nợ cho vay ủy thác qua Hội LHPN huyện Bình Liêu đạt khoảng 116 tỷ đồng, với số tổ TK&VV tăng dần qua các năm, trung bình mỗi tổ có từ 10-15 thành viên vay vốn. Tỷ lệ thu hồi nợ đạt trên 95%, tuy nhiên vẫn còn tồn tại nợ quá hạn chiếm khoảng 3-4% tổng dư nợ.

2. Hiệu quả sử dụng vốn vay: Khoảng 80% hộ vay sử dụng vốn đúng mục đích, chủ yếu để phát triển sản xuất kinh doanh, chăn nuôi và cải thiện nhà ở. Số hộ thoát nghèo nhờ vốn vay ủy thác chiếm khoảng 25% trong tổng số hộ vay, góp phần giảm tỷ lệ hộ nghèo toàn huyện xuống còn 1,19% năm 2022.

3. Công tác quản lý và giám sát: Hội LHPN huyện phối hợp chặt chẽ với NHCSXH trong việc lập kế hoạch, bình xét cho vay và kiểm tra giám sát. Tuy nhiên, công tác kiểm tra định kỳ còn hạn chế về tần suất và phạm vi, dẫn đến một số trường hợp sử dụng vốn không hiệu quả hoặc chậm trả nợ.

4. Yếu tố ảnh hưởng đến quản lý vốn vay: Qua khảo sát, các yếu tố khách quan như điều kiện kinh tế - xã hội địa phương và sự chỉ đạo của chính quyền địa phương có ảnh hưởng lớn đến hiệu quả quản lý vốn vay. Yếu tố chủ quan như năng lực cán bộ Hội phụ nữ, công tác tuyên truyền và cơ sở vật chất cũng đóng vai trò quan trọng.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc quản lý vốn vay ủy thác tại Hội LHPN huyện Bình Liêu đã đạt được nhiều thành tựu, góp phần tích cực vào công tác giảm nghèo và phát triển kinh tế địa phương. Tỷ lệ thu hồi nợ trên 95% phản ánh sự nỗ lực trong công tác giám sát và hỗ trợ người vay. Tuy nhiên, tỷ lệ nợ quá hạn còn tồn tại cho thấy cần tăng cường kiểm tra, xử lý kịp thời các trường hợp vi phạm.

So sánh với kinh nghiệm tại các huyện Ba Chẽ và Tiên Yên trong tỉnh Quảng Ninh, những địa phương này đã áp dụng đồng bộ các giải pháp như tăng cường tuyên truyền, nâng cao năng lực cán bộ và tổ chức kiểm tra giám sát thường xuyên, từ đó đạt tỷ lệ thu hồi nợ gần như tuyệt đối và hiệu quả sử dụng vốn cao hơn. Điều này cho thấy Bình Liêu cần học hỏi và áp dụng các biện pháp tương tự để nâng cao chất lượng quản lý vốn vay ủy thác.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tỷ lệ thu hồi nợ, tỷ lệ nợ quá hạn qua các năm, cũng như bảng so sánh hiệu quả sử dụng vốn giữa các huyện trong tỉnh để minh họa rõ nét hơn về thực trạng và hiệu quả quản lý.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường công tác tuyên truyền và đào tạo cán bộ Hội phụ nữ

   • Mục tiêu: Nâng cao nhận thức và năng lực quản lý vốn vay ủy thác.
   • Thời gian: Triển khai ngay trong năm 2024-2025.
   • Chủ thể: Hội LHPN huyện phối hợp NHCSXH và các cơ quan đào tạo.

2. Nâng cao hiệu quả công tác kiểm tra, giám sát và xử lý nợ

   • Mục tiêu: Giảm tỷ lệ nợ quá hạn xuống dưới 2% trong năm 2025.
   • Thời gian: Tăng cường kiểm tra định kỳ 3 tháng/lần và đột xuất.
   • Chủ thể: Hội LHPN huyện, NHCSXH huyện, UBND xã.

3. Củng cố và mở rộng mạng lưới tổ tiết kiệm và vay vốn

   • Mục tiêu: Tăng số lượng tổ TK&VV và hội viên tham gia vay vốn, nâng cao bao phủ tín dụng chính sách.
   • Thời gian: Giai đoạn 2024-2026.
   • Chủ thể: Hội LHPN huyện, các cấp Hội cơ sở.

4. Phát triển các chương trình hỗ trợ kỹ thuật và tư vấn sử dụng vốn

   • Mục tiêu: Tăng tỷ lệ sử dụng vốn đúng mục đích và hiệu quả lên trên 90%.
   • Thời gian: Triển khai từ năm 2024, duy trì liên tục.
   • Chủ thể: Hội LHPN huyện phối hợp các đơn vị chuyên môn, tổ chức đào tạo.

5. Tăng cường phối hợp giữa các cấp chính quyền và tổ chức Hội

   • Mục tiêu: Đảm bảo sự chỉ đạo, giám sát chặt chẽ và đồng bộ trong quản lý vốn vay.
   • Thời gian: Thường xuyên, đặc biệt trong các kỳ đánh giá hàng năm.
   • Chủ thể: UBND huyện, Hội LHPN huyện, NHCSXH huyện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý tín dụng chính sách xã hội

   • Lợi ích: Nắm bắt thực trạng, phương pháp quản lý vốn vay ủy thác, từ đó nâng cao hiệu quả công tác tín dụng chính sách.
   • Use case: Xây dựng kế hoạch tín dụng, kiểm soát nợ xấu.

2. Lãnh đạo và cán bộ Hội Liên hiệp Phụ nữ các cấp

   • Lợi ích: Hiểu rõ vai trò, trách nhiệm trong quản lý vốn vay ủy thác, áp dụng các giải pháp nâng cao hiệu quả hoạt động.
   • Use case: Tổ chức bình xét cho vay, giám sát sử dụng vốn.

3. Nhà nghiên cứu và sinh viên ngành Quản lý kinh tế, Tài chính ngân hàng

   • Lợi ích: Tham khảo mô hình quản lý vốn vay ủy thác thực tiễn, phương pháp nghiên cứu khoa học.
   • Use case: Tham khảo luận văn, phát triển đề tài nghiên cứu liên quan.

4. Cơ quan quản lý nhà nước và chính quyền địa phương

   • Lợi ích: Đánh giá hiệu quả chính sách tín dụng ưu đãi, xây dựng chính sách hỗ trợ phù hợp.
   • Use case: Lập kế hoạch phát triển kinh tế xã hội, giám sát hoạt động tín dụng chính sách.

Câu hỏi thường gặp

1. Vốn vay ủy thác là gì và tại sao cần quản lý chặt chẽ?
   Vốn vay ủy thác là nguồn vốn NHCSXH giao cho các tổ chức chính trị - xã hội như Hội LHPN quản lý và cho vay đến đối tượng thụ hưởng. Quản lý chặt chẽ giúp đảm bảo vốn đến đúng đối tượng, sử dụng hiệu quả, giảm rủi ro nợ xấu, góp phần thực hiện mục tiêu giảm nghèo bền vững.

2. Các đối tượng nào được vay vốn ủy thác qua Hội LHPN?
   Chủ yếu là hộ nghèo, cận nghèo, hộ mới thoát nghèo, phụ nữ có hoàn cảnh khó khăn, học sinh sinh viên và các đối tượng chính sách khác theo quy định của Chính phủ và NHCSXH.

3. Làm thế nào để giảm tỷ lệ nợ quá hạn trong quản lý vốn vay ủy thác?
   Cần tăng cường kiểm tra, giám sát, hướng dẫn sử dụng vốn đúng mục đích, tổ chức thu hồi nợ kịp thời, đồng thời hỗ trợ kỹ thuật và tư vấn cho người vay để nâng cao khả năng trả nợ.

4. Vai trò của Hội LHPN trong quản lý vốn vay ủy thác là gì?
   Hội LHPN là cầu nối giữa NHCSXH và người vay, thực hiện bình xét công khai, giám sát sử dụng vốn, hỗ trợ hội viên tiếp cận vốn và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn vay.

5. Các giải pháp nào giúp nâng cao hiệu quả quản lý vốn vay ủy thác?
   Bao gồm tăng cường tuyên truyền, đào tạo cán bộ, nâng cao công tác kiểm tra giám sát, củng cố tổ TK&VV, phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền và tổ chức Hội, đồng thời phát triển các chương trình hỗ trợ kỹ thuật cho người vay.

Kết luận

• Quản lý vốn vay ủy thác của NHCSXH tại Hội LHPN huyện Bình Liêu đã góp phần quan trọng vào công tác giảm nghèo và phát triển kinh tế địa phương trong giai đoạn 2020-2022.
• Tỷ lệ thu hồi nợ trên 95% và hiệu quả sử dụng vốn đạt khoảng 80%, tuy nhiên vẫn còn tồn tại nợ quá hạn và hạn chế trong công tác kiểm tra giám sát.
• Các yếu tố khách quan và chủ quan đều ảnh hưởng đến hiệu quả quản lý vốn vay, trong đó năng lực cán bộ và sự phối hợp giữa các bên là then chốt.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao năng lực quản lý, tăng cường kiểm tra giám sát, mở rộng mạng lưới tổ TK&VV và hỗ trợ kỹ thuật cho người vay.
• Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và thực tiễn để các cấp Hội, NHCSXH và chính quyền địa phương triển khai hiệu quả công tác quản lý vốn vay ủy thác trong giai đoạn tới, hướng tới mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại Bình Liêu và các địa phương tương tự.

Các cơ quan, tổ chức liên quan cần phối hợp chặt chẽ để triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, đánh giá định kỳ nhằm nâng cao hiệu quả quản lý vốn vay ủy thác, góp phần thực hiện thành công các mục tiêu phát triển kinh tế xã hội địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ VỐN VAY ỦY THÁC CỦA NGÂN HÀNG CHÍNH SÁCH XÃ HỘI TẠI HỘI LIÊN HIỆP PHỤ NỮ CẤP HUYỆN 1. Cơ sở lý luận về quản lý vốn vay ủy thác của NHCSXH tại Hội LHPN cấp huyện 1. Một số khái niệm liên quan 1. Ngân hàng chính sách xã hội Ngân hàng Chính sách xã hội (tên giao dịch tiếng Anh: Vietnam Bank for Social Policies, viết tắt: VBSP) là ngân hàng quốc doanh được thành lập theo Quyết định 131/2002/QĐ-TTg ngày 4 tháng 10 năm 2002 của Thủ tướng Chính phủ Việt Nam trên cơ sở tổ chức lại Ngân hàng Phục vụ Người nghèo thuộc Ngân hàng Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Việt Nam.

Việc xây dựng Ngân hàng Chính sách xã hội là điều kiện để mở rộng thêm các đối tượng phục vụ là hộ nghèo, học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, các đối tượng chính sách cần vay vốn để giải quyết việc làm, đi lao động có thời hạn ở nước ngoài và các tổ chức kinh tế, cá nhân hộ sản xuất, kinh doanh thuộc các xã đặc biệt khó khăn, miền núi, vùng sâu, vùng xa khu vực II và III. Các đối tượng phục vụ của NHCSXH bao gồm người nghèo và một số đối tượng chính sách khác. Ngân hàng Chính sách xã hội có bộ máy quản lý và điều hành thống nhất trong phạm vi cả nước, với vốn điều lệ ban đầu là 5 nghìn tỷ đồng và được cấp bổ sung phù hợp với yêu cầu hoạt động từng thời kỳ. Thời hạn hoạt động của Ngân hàng Chính sách xã hội là 99 năm (Quyết định số 131/2002/QD-TTg).

Ngân hàng Chính sách Xã hội hoạt động không vì mục đích lợi nhuận, được Nhà nước Việt Nam bảo đảm khả năng thanh toán. Tỷ lệ dự trữ bắt 6 buộc của ngân hàng bằng 0%. Ngân hàng không phải tham gia bảo hiểm tiền gửi và được miễn thuế và các khoản phải nộp ngân sách nhà nước (Quyết định số 131/2002/QD-TTg). NHCSXH đã chọn lọc một phương pháp quản lý phù hợp, đó là thông qua hình thức ủy thác từng phần, ủy thác một số công đoạn trong quy trình tín dụng cho các tổ chức chính trị - xã hội.

Thực hiện bình xét công khai hộ đủ điều kiện vay vốn, hướng dẫn người vay sử dụng vốn tại các Tổ Tiết kiệm và vay vốn. Cán bộ ngân hàng giải ngân trực tiếp cho các hộ nghèo vay vốn tại các điểm giao dịch tại xã. Hội liên hiệp phụ nữ Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam (Hội LHPN) là tổ chức chính trị - xã hội trong hệ thống chính trị, đại diện cho quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của các tầng lớp phụ nữ Việt Nam; phấn đấu vì sự phát triển của phụ nữ và bình đẳng giới. Hội là thành viên của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, thành viên của Liên đoàn phụ nữ Dân chủ quốc tế và Liên đoàn các tổ chức phụ nữ ASEAN.

Từ những tổ chức tiền thân cho đến ngày nay, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam, Hội đoàn kết, vận động, tập hợp rộng rãi các tầng lớp phụ nữ, phát huy truyền thống yêu nước, anh hùng, bất khuất, trung hậu, đảm đang, góp phần tích cực vào sự nghiệp xây dựng, bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh. Phụ nữ là công dân Việt Nam từ 18 tuổi trở lên; không phân biệt dân tộc, tôn giáo, tín ngưỡng, nghề nghiệp, thành phần xã hội, nơi làm việc, nơi cư trú; tán thành Điều lệ Hội và tự nguyện tham gia tổ chức Hội thì được công nhận là hội viên. Quản lý Quản lý được định nghĩa theo nhiều cách: Quản lý là sự tác động có tổ chức, có mục đích của chủ thể quản lý lên đối tượng và khách thể quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả các tiềm năng, cơ 7 hội của tổ chức để đạt được mục tiêu trong điều kiện biến động của môi trường (Nguyễn Thị Thanh Huyền và cs, 2012). Theo Mary Parker Follet: Quản lí là nghệ thuật khiến công việc được thực hiện thông qua người khác.

Một số nhà nghiên cứu khác lại cho rằng quản lí là một quá trình kĩ thuật và xã hội nhằm sử dụng các nguồn tác động tới hoạt động con người, nhằm đạt được các mục tiêu của tổ chức. Theo nghĩa chung nhất từ góc độ của Tâm lí học, quản lý được hiểu như sau: Quản lý là sự tác động có định hướng, có mục đích, có kế hoạch và có hệ thống thông tin của chủ thể đến khách thể của nó (Nguyễn Quang Uẩn, 2007). Tóm lại: Khái niệm mà tác giả sử dụng trong luận văn này: Quản lý là quá trình lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo, kiểm soát các nguồn lực và hoạt động của tổ chức nhằm đạt được mục đích của tổ chức với hiệu lực và hiệu quả cao một cách bền vững trong điều kiện môi trường luôn biến động. Hoạt động ủy thác Theo thông lệ quốc tế, hoạt động ủy thác (trust business) bản chất là hoạt động huy động vốn phi tiền gửi (non-deposit instruments) và ngày nay được biến thể thành nhiều hoạt động khác nhau như: quản lý tài sản, quản lý vốn.

Theo Điều 106 Luật các tổ chức tín dụng năm 2010, hoạt động ủy thác và hoạt động quản lý tài sản là khác nhau. Do đó, khái niệm “hoạt động ủy thác” cần được quy định để phân biệt với các hoạt động khác, trong đó có hoạt động “quản lý tài sản”. "Hoạt động ủy thác" gồm 04 yếu tố: - Bên ủy thác giao vốn (bằng tiền) cho bên nhận ủy thác; - Sử dụng cho đối tượng thụ hưởng của uỷ thác; - Với mục đích, lợi ích hợp pháp do bên ủy thác chỉ định; - Trên cơ sở hợp đồng uỷ thác. Các hoạt động không đảm bảo có đủ 4 yếu tố này thì không được coi là “hoạt động ủy thác”; do đó Tổ chức tín dụng, chi nhánh Ngân hàng nông nghiệp không được thực hiện.

Ủy thác cho vay và nhận ủy thác cho vay Ủy thác cho vay là việc bên ủy thác giao vốn cho bên nhận ủy thác để thực hiện cho vay đối với khách hàng theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng và các quy định của pháp luật có liên quan; bên ủy thác phải trả phí ủy thác cho vay cho tổ chức tín dụng, chi nhánh Ngân hàng nước ngoài nhận ủy thác cho vay. Nhận ủy thác cho vay là việc bên nhận ủy thác nhận vốn của bên ủy thác để thực hiện cho vay đối với khách hàng theo quy định của Luật Các tổ chức tín dụng và các quy định của pháp luật có liên quan; bên nhận ủy thác cho vay được hưởng phí ủy thác cho vay do bên ủy thác trả (NHNN,2012). Uỷ thác cho vay có một số đặc điểm sau: - Bên ủy thác cho vay có thể là Chính phủ, các tổ chức kinh tế, các tổ chức chính trị - xã hội, các tổ chức tín dụng, các cá nhân trong và ngoài nước có nhu cầu vay vốn tín dụng đến các đối tượng khách hàng. - Những khách hàng vay này sẽ vay trực tiếp từ các ngân hàng thương mại (bên nhận ủy thác).

- Bên nhận ủy thác cho vay là các tổ chức tín dụng được thành lập và hoạt động theo Luật các tổ chức tín dụng, có chức năng cấp tín dụng dướ hình thức cho vay vốn theo qui định của pháp luật. Quản lý vốn vay ủy thác Quản lý vốn vay ủy thác là quá trình hoạch định, tổ chức thực hiện, lãnh đạo và kiểm soát các công việc thực hiện cho vay vốn tín dụng ưu đãi đến với người nghèo của các tổ chức chính trị mà NHCSXH đã ký hợp đồng ủy thác nhằm hiện thực hoá những mục tiêu của chính sách tín dụng ưu đãi người nghèo trong thực tế cuộc sống, góp phần thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội bền vững gắn với công tác xóa đói giảm nghèo góp phần đảm bảo ổn định và công bằng xã hội. 9 Việc cho vay đối với hộ nghèo căn cứ vào kết quả bình xét của Tổ tiết kiệm và vay vốn. Tổ tiết kiệm và vay vốn là tổ chức do các tổ chức chính trị - xã hội hoặc cộng đồng dân cư tự nguyện thành lập trên địa bàn hành chính của xã, được Ủy ban Nhân dân cấp xã chấp thuận bằng văn bản.

Hoạt động của Tổ tiết kiệm và vay vốn do Ngân hàng Chính sách xã hội hướng dẫn. Tín dụng đối với người nghèo và các đối tượng chính sách khác là việc sử dụng các nguồn lực tài chính do Nhà nước huy động để cho người nghèo và các đối tượng chính sách khác vay ưu đãi phục vụ sản xuất, kinh doanh, tạo việc làm, cải thiện đời sống; góp phần thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia xoá đói, giảm nghèo, ổn định xã hội. Vì vậy, quản lý vốn vay ủy thác của Hội LHPN được thực hiện theo hợp đồng ủy thác của Ngân hàng CSXH từ Trung ương đến địa phương nhằm bảo tồn nguồn vốn của Nhà nước và đảm bảo đến đúng đối tượng vay theo quy định của Chính phủ. Vai trò của việc ủy thác cho vay vốn của ngân hàng CSXH đối với Hội LHPN Việc ủy thác cho vay của NHCSXH đối với Hội liên hiệp phụ nữ có vai trò sau đây: - Công khai hóa, xã hội hóa hoạt động của NHCSXH.

- Phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, của tổ chức Hội liên hiệp phụ nữ giúp cho hội viên phụ nữ được tiếp cận, thụ hưởng các chính sách tín dụng ưu đãi của Chính phủ, tạo nên một kênh dẫn vốn hữu hiệu, tin cậy đối với các hội viên phụ nữ và cấp ủy Đảng, chính quyền. - Củng cố hoạt động của Hội liên hiệp phụ nữ ở cơ sở. Thông qua hoạt động tín dụng, Hội liên hiệp phụ nữ ở cơ sở có điều kiện quan tâm hơn đến hội viên phụ nữ của tổ chức mình, làm cho sinh hoạt Hội phụ nữ có nội dung phong phú hơn. - Thông qua việc ủy thác cho vay, Hội liên hiệp phụ nữ có thể lồng ghép việc triển khai thực hiện nhiệm vụ chính trị khác, góp phần tiết giảm chi phí xã hội.

10 - Giúp cho hộ nghèo và các đối tượng chính sách khác tiếp cận với dịch vụ tài chính, tiết kiệm của NHCSXH một cách nhanh chóng, thuận lợi, an toàn và hiệu quả, tiết kiệm thời gian và chi phí khi vay vốn. - Thông qua việc bình xét hộ vay vốn công khai, dân chủ, phát huy vai trò của Hội liên hiệp phụ nữ đảm bảo đưa vốn đến đúng đối tượng thụ hưởng (NHCSXH, 2009a).