chương I của Luật NSNN số 83/2015/QH13 đã đưa ra rằng: “NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước” 2. Khái niệm về quản lý vốn đầu tư XDCB từ nguồn NSNN. - Khái niệm về quản lý: Theo Wikipedia (Bách khoa toàn thư mở): Quản lý trong kinh doanh hay quản lý trong các tổ chức nhân sự nói chung là hành động đưa các cá nhân trong tổ chức làm việc cùng nhau để thực hiện, hoàn thành mục tiêu chung. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Công việc quản lý bao gồm 5 nhiệm vụ: xây dựng kế hoạch, tổ chức, chỉ huy, phối hợp và kiểm soát.
Trong đó, các nguồn lực có thể được sử dụng và để quản lý là nhân lực, tài chính, công nghệ và thiên nhiên. Theo Bách khoa toàn thư thì quản lý là chức năng và hoạt động của hệ thống có tổ chức thuộc các giới khác nhau (sinh học, kỹ thuật, xã hội), bảo đảm giữ gìn một cơ cấu ổn định nhất định, duy trì sự hoạt động tối ưu bảo đảm thực hiện những chương trình và mục tiêu của hệ thống đó. - Khái niệm quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước: Như vậy, với những khái niệm đã làm rõ ở trên chúng ta có thể hiểu việc quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước là chức năng và hoạt động của hệ thống tổ chức nhằm quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ ngân sách nhà nước một cách có hiệu quả đảm bảo việc xây dựng và phát triển cơ sở vật chất - kỹ thuật, kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội cho nền kinh tế phát triển. Vai trò, ý nghĩa của việc quản lý nhà nước về vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngần sách nhà nước Quản lý nhà nước về vốn đầu tư XDCB từ nguồn NSNN đối với các dự án đầu tư để nâng cao hiệu quả đầu tư, tiết kiệm, đảm bảo chất lượng và tiến độ thi công.
Dự án đầu tư như ta đã biết bao gồm một hệ thống nhiều công việc phức tạp trong đó có nhiều công việc mang tính đặc thù mà nhiều khi một mình chủ đầu tư không thể đảm đương hết được. Phần lớn các dự án đầu tư được thực hiện bởi nhiều đơn vị, mỗi đơn vị đảm nhận mỗi công việc riêng dưới sự quản lý chung của chủ đầu tư. Do đó việc quản lý vốn đầu tư XDCB trở lên rất khó khăn. Làm thế nào đảm bảo sử dụng vốn đầu tư XDCB đúng mục đích tránh thất thoát (Điều này rất dễ xảy ra trong quá trình thực hiện dự án đầu tư XDCB do cả nguyên nhân khách quan và chủ quan), vừa đảm bảo tiến độ và chất lượng thi công, vừa đảm bảo tiết kiệm, nâng cao hiệu quả vốn đầu tư…đặc biệt là trong điều kiện quy mô, số lượng dự án tăng, thiết bị công nghệ ngày càng hiện đại.
Vai trò của quản lý đầu tư XDCB từ nguồn NSNN là tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật, cơ sở hạ tầng thiết yếu cho xã hội, là nhân tố quyết định tới việc thay đổi cơ cấu tổng sản phẩm quốc dân, thúc đẩy tăng trưởng và phát triển nền kinh tế - xã hội của đất nước. Tuy nhiên, những vai trò đó chỉ có thể được thể hiện trong điều kiện có sự quản lý chặt chẽ ở tầm vi mô cũng như vĩ mô, còn nếu buông lỏng quản lý thì vai trò đó sẽ bị mất đi. Vì vậy, công tác quản 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com lý vốn đầu tư XDCB từ nguồn NSNN vừa là thực tiễn khách quan, vừa là một yêu cầu cấp bách. Hoạt động quản lý vốn đầu tư XDCB từ nguồn NSNN được thực hiện ngay từ khâu phê duyệt chủ trương đầu tư, phê duyệt chương trình, dự án; cho đến bước lập kế hoạch đầu tư, xác định danh mục chương trình, dự án đầu tư, triển khai thực hiện; và các bước theo dõi, kiểm tra đánh giá, thanh tra các chương trình, dự án.
Để triển khai có hiệu quả và đạt được mục tiêu mà các kế hoạch, chương trình đầu tư XDCB từ nguồn NSNN, việc quản lý vốn là vô cùng quan trọng, có ý nghĩa lớn trong việc đảm bảo tiến độ, cũng như tiết kiệm chi phí trong đầu tư, đảm bảo tính khả thi và thành công của kế hoạch đã được đặt ra Quản lý nhà nước về vốn đầu tư XDCB từ nguồn NSNN có vai trò quan trọng đặc biệt trong việc đảm bảo, duy trì sự tồn tại cũng như các hoạt động và phát triển của bộ máy quản lý Nhà nước. Các hạng mục, công trình được xây dựng góp phần tạo điều kiện thuận lợi cho bộ máy quản lý Nhà nước thực hiện chức năng của mình, đồng thời tối đa hóa lợi ích kinh tế và phúc lợi xã hội, đảm bảo môi trường trong mối quan hệ chặt chẽ với phát triển bền vững. Do mặt trái của cơ chế thị trường, các tổ chức kinh tế, doanh nghiệp, cá nhân (khu vực đầu tư tư nhân) sẽ không đầu tư vào lĩnh vực không có lợi nhuận hoặc lợi nhuận không cao. Chính vì thế, hoạt động đầu tư XDCB từ nguồn NSNN thường hướng tới các lĩnh vực không đem lại hiệu quả kinh tế tài chính nhiều, các lĩnh vực không hấp dẫn khu vực đầu tư tư nhân như trường học, đường giao thông, đê kè, … tuy nhiên, sau khi các hạng mục công trình này hoàn thành, lại quay trở lại, xúc tiến, tạo điều kiện thuận lợi hơn nhiều và thu hút nguồn vốn đầu tư từ khu vực đầu tư tư nhân vào các dự án đầu tư phát triển kinh tế xã hội khác.
Ví dụ như một hệ thống đường giao thông hoặc một dự án điện đến một khu dân cư miền núi, sau khi hoàn thành, các dự án này sẽ là những tiền đề tiên quyết, thu hút sự đầu tư phát triển kinh tế xã hội của các nhà đầu tư tiếp theo. Ngoài tác động về mặt cải thiện cơ sở hạ tầng kinh tế xã hội, đầu tư XDCB từ nguồn NSNN còn có vai trò tác động đến tổng cầu của nền kinh tế, là một công cụ quan trọng của Chính phủ đối với việc quản lý tổng cầu, qua đó tác động tới GDP, thúc đẩy nền kinh tế phát triển. Đầu tư XDCB từ nguồn NSNN được triền khai tốt sẽ tạo điều kiện chuyển dịch cơ cấu kinh tế cân đối theo định hướng mà Nhà nước muốn nền kinh tế hướng theo. Ngoài ra, với vị trí là các dự 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com án đầu tư hạ tầng cơ sở kỹ thuật, hoạt động đầu tư XDCB từ nguồn NSNN là công cụ để Nhà nước giải quyết vấn đề về mất cân đối phát triển giữa các vùng miền, tạo điều kiện xóa đói, giảm nghèo, phát huy lợi thế so sánh giữa các địa phương.
Mục tiêu, nguyên tắc, công cụ, phương pháp quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách nhà nước 2. Mục tiêu Phân định rõ trách nhiệm và quyền hạn của cơ quan quản lý nhà nước, các tổ chức, cá nhân liên quan đến quản lý và sử dụng vốn đầu tư XDCB từ nguồn NSNN. Quản lý vốn đầu tư XDCB từ nguồn NSNN cấp tỉnh làm cho việc sử dụng vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách Nhà nước tiết kiệm và đạt hiệu quả cao. Quản lý vốn đầu tư XDCB nhằm thực hiện nghiêm chỉnh chế độ chính sách và nguyên tắc tài chính của Nhà nước trong đầu tư XDCB.
Quản lý vốn đầu tư XDCB nhằm chống lãng phí, thất thoát trong đầu tư XDCB. Quản lý vốn đầu tư XDCB nhằm nâng cao chất lượng công trình đầu tư XDCB từ nguồn ngân sách Nhà nước, góp phần thúc đẩy nhanh sự nghiệp Công nghiệp hóa, Hiện đại hóa, phát triển nhanh kinh tế thị trường, tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội, chủ động hội nhập kinh tế quốc tế và khu vực Tóm lại, việc quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN là một tất yếu khách quan. Nó góp phần khắc phục tình trạng thất thoát lãng phí vốn, nâng cao chất lượng các công trình, nâng cao chất lượng và nhịp độ CNH, HĐH; Thúc đẩy phát triển kinh tế thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh, chủ động hội nhập kinh tế quốc tế, và thúc đẩy tăng trưởng và phát triển kinh tế - xã hội ở nước ta hiện nay. Nguyên tắc quản lý vốn đầu tư XDCB từ NSNN Một là, nguyên tắc đảm bảo đầu tư XDCB theo quy hoạch, quy hoạch phát triển của từng ngành gắn kết chặt chẽ với quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội của từng vùng, từng địa phương và chung của toàn đất nước.
Hai là, nguyên tắc quản lý theo dự toán, nguồn vốn ngân sách nhà nước đầu tư cho các công trình, dự án được xác định trong kế hoạch ngân sách nhà 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nước hàng năm dựa trên kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của toàn bộ nền kinh tế quốc dân, kế hoạch xây dựng cơ bản của các bộ, ngành, địa phương trên cơ sở khả năng đảm bảo cân đối của ngành nhà nước, đảm bảo tính kế hoạch. Ba là, nguyên tắc đảm bảo chi trả trực tiếp qua kho bạc Nhà nước. Với chức năng quản lý quỹ ngân sách nhà nước. Kho bạc nhà nước kiểm soát thông qua việc thẩm định, kiểm tra các khoản chi để đảm bảo phù hợp với chính sách, chế độ do nhà nước quy định theo những hình thức, nguyên tắc và phương pháp quản lý tài chính trong quá trình cấp phát và thanh toán ngân sách nhà nước.
Bốn là, nguyên tắc phân cấp, phân công quản lý đi đôi với kiểm tra, giám sát. Phân định rõ chức năng quản lý của nhà nước và phân cấp quản lý về đầu tư và xây dựng. Phân định rõ trách nhiệm và quyền hạn của các cơ quan quản lý nhà nước, của chủ đầu tư, của tổ chức tư vấn và nhà thầu trong quá trình thực hiện dự án đầu tư xây dựng.