Quản Lý Thu Ngân Sách Nhà Nước Qua Kho Bạc Nhà Nước Hà Nội

Quản lý thu ngân sách nhà nước (NSNN) là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Kho bạc Nhà nước (KBNN) Hà Nội. 109 trang · Đại học Quốc gia Hà Nội · 2015.

• Tác giả: Đỗ Thị Mai Lan
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Viết Lộc
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản Lý Thu Ngân Sách Nhà Nước Qua Kho Bạc Nhà Nước Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn thạc sỹ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NSNN VÀ QUẢN LÝ THU NSNN
• 1.1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ NSNN VÀ QUẢN LÝ THU NSNN
• 1.2. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NSNN VÀ QUẢN LÝ THU NSNN
• 1.2.1. Ngân sách nhà nước
• 1.2.2. Quản lý ngân sách nhà nước
• 1.2.3. Quản lý thu ngân sách nhà nước
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP VÀ THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU
• 2.1. PHƯƠNG PHÁP LUẬN VỀ NGHIÊN CỨU
• 2.1.1. Các bước tiến hành nghiên cứu
• 2.1.2. Thu thập dữ liệu (sơ cấp, thứ cấp)
• 2.2. PHƯƠNG PHÁP VÀ THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU CỦA LUẬN VĂN
• 2.2.1. Về quy trình nghiên cứu
• 2.2.2. Phương pháp thu thập dữ liệu
• 2.2.3. Địa điểm và thời gian thực hiện nghiên cứu
• 2.2.4. Các chỉ tiêu nghiên cứu và công cụ được sử dụng
• 2.2.5. Kết quả thu thập dữ liệu đưa vào phân tích số liệu
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC THU NSNN QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC HÀ NỘI
• 3.1. KHÁI QUÁT CHUNG VỀ HOẠT ĐỘNG CỦA KHO BẠC NHÀ NƯỚC HÀ NỘI
• 3.2. TÌNH HÌNH THỰC HIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU NSNN QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC HÀ NỘI
• 3.2.1. Tổ chức bộ máy thực hiện thu NSNN và các phương thức thu NSNN qua KBNN Hà Nội
• 3.2.2. Công tác quản lý thu NSNN qua Kho bạc Nhà nước Hà Nội
• 3.2.3. Kết quả thực hiện công tác quản lý thu ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước Hà Nội
• 3.3. ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU NSNN QUA KBNN HÀ NỘI
• 3.3.1. Kết quả đạt được
• 3.3.2. Tồn tại, hạn chế
• 3.3.3. Nguyên nhân của tồn tại, hạn chế
• 4. CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC HÀ NỘI
• 4.1. ĐỊNH HƯỚNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ THU NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC QUA KHO BẠC NHÀ NƯỚC
• 4.1.1. Định hướng của Nhà nước
• 4.1.2. Định hướng của Kho bạc Nhà nước Hà Nội
• 4.2. MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC THU NSNN QUA KBNN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 4.2.1. Nhóm giải pháp hoàn thiện cơ sở pháp lý về quản lý thu NSNN
• 4.2.2. Nhóm giải pháp hoàn thiện công tác tổ chức thu ngân sách nhà nước qua Kho bạc
• 4.2.3. Nhóm giải pháp tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và hoàn thiện hạ tầng công nghệ thông tin
• 4.2.4. Nhóm giải pháp nâng cao hiệu quả công tác tổ chức quản lý thu NSNN qua Kho bạc NN Hà Nội
• 4.2.5. Nhóm giải pháp nâng cao khả năng dự báo, giám sát các khoản thu NSNN
• 4.3. MỘT SỐ KIẾN NGHỊ
• 4.3.1. Kiến nghị với Bộ Tài chính
• 4.3.2. Kiến nghị với Kho Bạc Nhà nước
• 4.3.3. Kiến nghị với cơ quan thu
• 4.3.4. Kiến nghị với NHTM nhận Uỷ nhiệm thu
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về Quản Lý Thu Ngân Sách Nhà Nước qua Kho Bạc Nhà Nước Hà Nội

Quản lý thu ngân sách nhà nước (NSNN) là một trong những nhiệm vụ quan trọng của Kho bạc Nhà nước (KBNN) Hà Nội. Việc quản lý này không chỉ đảm bảo nguồn thu cho ngân sách mà còn góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố. KBNN Hà Nội đã thực hiện nhiều biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả công tác thu ngân sách, từ đó đáp ứng nhu cầu chi tiêu của nhà nước.

1.1. Khái niệm và vai trò của ngân sách nhà nước

Ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước được quyết định bởi cơ quan có thẩm quyền. Vai trò của ngân sách là rất quan trọng, nó không chỉ đảm bảo hoạt động của bộ máy nhà nước mà còn điều chỉnh các hoạt động kinh tế xã hội.

1.2. Lịch sử hình thành và phát triển của Kho Bạc Nhà Nước Hà Nội

Kho Bạc Nhà Nước Hà Nội đã trải qua nhiều giai đoạn phát triển, từ những ngày đầu thành lập đến nay. Sự phát triển này gắn liền với sự đổi mới trong quản lý thu ngân sách, nhằm đáp ứng yêu cầu của nền kinh tế thị trường.

II. Những thách thức trong Quản Lý Thu Ngân Sách Nhà Nước

Mặc dù đã đạt được nhiều kết quả tích cực, nhưng công tác quản lý thu ngân sách nhà nước qua KBNN Hà Nội vẫn gặp phải nhiều thách thức. Những vấn đề này cần được nhận diện và giải quyết kịp thời để nâng cao hiệu quả quản lý.

2.1. Tình trạng thất thu ngân sách

Thất thu ngân sách là một trong những vấn đề nghiêm trọng mà KBNN Hà Nội đang phải đối mặt. Nguyên nhân chủ yếu đến từ việc quản lý chưa chặt chẽ và sự thiếu minh bạch trong các quy trình thu.

2.2. Khó khăn trong việc áp dụng công nghệ thông tin

Việc áp dụng công nghệ thông tin vào quản lý thu ngân sách còn gặp nhiều khó khăn. Nhiều hệ thống chưa được đồng bộ, gây cản trở trong việc theo dõi và quản lý nguồn thu.

III. Phương pháp cải thiện Quản Lý Thu Ngân Sách Nhà Nước

Để nâng cao hiệu quả quản lý thu ngân sách nhà nước, KBNN Hà Nội cần áp dụng một số phương pháp cải thiện. Những phương pháp này sẽ giúp tối ưu hóa quy trình thu và quản lý nguồn thu.

3.1. Tăng cường đào tạo nhân lực

Đào tạo nhân lực là yếu tố quan trọng trong việc nâng cao hiệu quả quản lý thu ngân sách. Cần tổ chức các khóa đào tạo chuyên sâu về quản lý ngân sách cho cán bộ KBNN.

3.2. Cải cách thủ tục hành chính

Cải cách thủ tục hành chính sẽ giúp giảm thiểu thời gian và chi phí cho người nộp thuế. Việc này cần được thực hiện đồng bộ và có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan liên quan.

IV. Ứng dụng công nghệ thông tin trong Quản Lý Thu Ngân Sách

Công nghệ thông tin đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý thu ngân sách nhà nước. Việc ứng dụng công nghệ sẽ giúp nâng cao tính hiệu quả và minh bạch trong công tác thu.

4.1. Hệ thống thông tin quản lý ngân sách

Hệ thống thông tin quản lý ngân sách cần được xây dựng và hoàn thiện để đảm bảo việc theo dõi và quản lý nguồn thu một cách hiệu quả.

4.2. Nâng cao khả năng dự báo thu ngân sách

Việc nâng cao khả năng dự báo thu ngân sách sẽ giúp KBNN Hà Nội có kế hoạch thu hợp lý, từ đó đảm bảo nguồn thu cho ngân sách nhà nước.

V. Kết luận và định hướng tương lai cho Quản Lý Thu Ngân Sách

Quản lý thu ngân sách nhà nước qua KBNN Hà Nội cần có những định hướng rõ ràng trong tương lai. Việc này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn góp phần vào sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

5.1. Định hướng phát triển bền vững

Cần xây dựng các chính sách phát triển bền vững trong quản lý thu ngân sách, nhằm đảm bảo nguồn thu ổn định cho ngân sách nhà nước.

5.2. Tăng cường hợp tác quốc tế

Hợp tác quốc tế trong lĩnh vực quản lý ngân sách sẽ giúp KBNN Hà Nội học hỏi kinh nghiệm và áp dụng các mô hình quản lý tiên tiến từ các nước phát triển.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quản lý thu ngân sách nhà nước là nhiệm vụ cốt lõi trong điều hành kinh tế vĩ mô nhằm đảm bảo tiềm lực tài chính quốc gia. Tại Thủ đô Hà Nội, nguồn thu ngân sách luôn chiếm tỷ trọng lớn, đóng góp từ 18% đến trên 20% tổng thu ngân sách toàn quốc trong giai đoạn 2010 - 2014. Tuy nhiên, tốc độ gia tăng nhanh chóng của các đối tượng nộp thuế với hơn 150.000 doanh nghiệp và hàng trăm nghìn hộ kinh doanh cá thể đã đặt ra áp lực nặng nề lên quy trình quản lý truyền thống. Phương thức thu nộp thủ công trước đây bộc lộ nhiều điểm nghẽn như thời gian luân chuyển chứng từ giấy kéo dài từ 2 đến 3 ngày, nguy cơ sai sót mục lục ngân sách cao và tỷ lệ thanh toán bằng tiền mặt tại quầy giao dịch chiếm tỷ trọng lớn.

Trước yêu cầu cải cách hành chính công và chiến lược hiện đại hóa ngành tài chính, đề tài tập trung nghiên cứu toàn diện công tác quản lý thu ngân sách nhà nước qua hệ thống Kho bạc Nhà nước Hà Nội. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể là hệ thống hóa khung lý luận về quản lý quỹ ngân sách, phân tích thực trạng vận hành quy trình thu nộp trong giai đoạn 2010 - 2014, từ đó xác lập hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả thu nộp đến năm 2020. Phạm vi nghiên cứu được triển khai tại trụ sở Kho bạc Nhà nước Hà Nội cùng 29 chi nhánh Kho bạc quận, huyện, thị xã trên địa bàn, kết hợp khảo sát liên ngành với cơ quan Thuế, Hải quan và các Ngân hàng thương mại trong giai đoạn từ tháng 8/2014 đến tháng 12/2014. Kết quả nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, cung cấp căn cứ khoa học để tối ưu hóa 100% quy trình điều tiết nguồn thu, giảm thiểu chi phí xã hội và đẩy nhanh tốc độ tập trung ngân quỹ quốc gia.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết quản trị tài chính công hiện đại kết hợp mô hình phối hợp quản trị thu liên ngành nhằm làm sáng tỏ bản chất của hoạt động tập trung nguồn lực công. Hệ thống lý luận được xây dựng dựa trên 4 khái niệm nền tảng:

• Ngân sách nhà nước: Toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong 1 năm nhằm bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước theo Luật Ngân sách nhà nước số 01/2002/QH11.
• Quản lý thu ngân sách nhà nước: Quá trình các cơ quan công quyền sử dụng công cụ pháp lý, kinh tế và kỹ thuật để tập trung đầy đủ, kịp thời các khoản thu phát sinh từ thuế, phí, lệ phí vào quỹ tiền tệ tập trung.
• Chương trình quản lý thu hiện đại (TCS): Dự án Hiện đại hóa thu, nộp ngân sách nhà nước theo Quyết định số 3414/QĐ-BTC ngày 18/10/2006 và Quyết định số 1027/QĐ-BTC ngày 19/05/2009 của Bộ Tài chính, thiết lập cơ chế kết nối điện tử giữa Kho bạc Nhà nước, Tổng cục Thuế, Tổng cục Hải quan và các Ngân hàng thương mại.
• Hệ thống TABMIS: Hệ thống Thông tin Quản lý Ngân sách và Kho bạc vận hành trên nền tảng công nghệ số, thực hiện hạch toán kế toán ngân sách đa chiều theo đúng mục lục và niên độ.
• Cơ chế ủy nhiệm thu: Hình thức Kho bạc ủy quyền cho ngân hàng thương mại trực tiếp thu tiền mặt và tiền phạt vi phạm hành chính căn cứ theo Thông tư số 128/2008/TT-BTC.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng nhằm đảm bảo độ tin cậy và giá trị thực tiễn:

• Nguồn dữ liệu thứ cấp: Thu thập từ hơn 50 văn bản quy phạm pháp luật, báo cáo tổng kết tài chính, bảng cân đối quyết toán thu ngân sách giai đoạn 5 năm từ năm 2010 đến năm 2014 tại Kho bạc Nhà nước Hà Nội, Cục Thuế Hà Nội và Cục Hải quan thành phố Hà Nội.
• Nguồn dữ liệu sơ cấp và cỡ mẫu: Tiến hành phỏng vấn sâu trực tiếp 35 chuyên gia, lãnh đạo phòng ban và kế toán viên chuyên trách nghiệp vụ thu tại trụ sở Kho bạc Nhà nước Hà Nội cùng các chi nhánh giao dịch ngân hàng thương mại được ủy nhiệm thu. Phương pháp chọn mẫu có chủ đích được lựa chọn để tiếp cận đúng các đối tượng am hiểu sâu sắc quy trình nghiệp vụ chuyên ngành, giải quyết triệt để tâm lý e ngại va chạm trong việc đánh giá dữ liệu tài chính công nhạy cảm.
• Phương pháp phân tích: Áp dụng phương pháp thống kê mô tả, tổng hợp, phân tích chuỗi thời gian 5 năm và so sánh đối chiếu liên kỳ. Lý do lựa chọn phương pháp này là nhằm nhận diện rõ xu hướng biến động của các sắc thuế, đánh giá chính xác tác động của chương trình chuyển đổi số TCS đối với tốc độ xử lý chứng từ thu trong toàn hệ thống.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu thực trạng quản lý thu ngân sách qua Kho bạc Nhà nước Hà Nội giai đoạn 2010 - 2014 đã chỉ ra 4 phát hiện quan trọng:

• Tăng trưởng số thu bền vững vượt dự toán: Tổng số thu ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước Hà Nội liên tục hoàn thành và vượt mức dự toán pháp lệnh được giao hàng năm, đạt tỷ lệ bình quân từ 101,5% đến 106,8% dự toán. Cơ cấu nguồn thu có sự dịch chuyển lành mạnh khi thu nội địa từ hoạt động sản xuất kinh doanh chiếm tỷ trọng chi phối trên 80% tổng thu.
• Chuyển biến mang tính bước ngoặt trong hình thức thanh toán: Tỷ trọng thu qua chuyển khoản và cổng giao dịch điện tử tăng trưởng vượt bậc từ mức 64,2% năm 2010 lên tới 85,6% năm 2014. Ngược lại, tỷ trọng thu bằng tiền mặt trực tiếp tại quầy Kho bạc giảm mạnh từ 35,8% xuống chỉ còn 14,4% vào cuối năm 2014.
• Tối ưu hóa thời gian xử lý và giảm thiểu sai sót chứng từ: Việc tích hợp ứng dụng TCS với cơ sở dữ liệu danh mục dùng chung đã kéo giảm tỷ lệ chứng từ sai sót thông tin mục lục ngân sách từ 4,2% năm 2010 xuống dưới 0,8% năm 2014. Thời gian thông quan hàng hóa xuất nhập khẩu tại cơ quan Hải quan được rút ngắn từ 4 giờ xuống còn dưới 30 phút nhờ việc trao đổi dữ liệu thu điện tử tức thời giữa Kho bạc và ngân hàng thương mại.
• Biểu diễn dữ liệu thống kê: Toàn bộ chuỗi dữ liệu thực chứng trên được tổng hợp chi tiết qua Bảng thống kê số thu so với dự toán (Bảng 3.1), Bảng phân tích nguồn thu theo sắc thuế (Bảng 3.2) và Bảng cơ cấu thu chuyển khoản - tiền mặt (Bảng 3.3). Đồ thị đường xu hướng cho thấy mối tương quan nghịch rõ rệt giữa việc mở rộng kết nối ngân hàng thương mại và tốc độ giảm tỷ lệ giao dịch tiền mặt.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi tạo nên thành công trên là quyết tâm cải cách quy trình thủ tục hành chính và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin theo tinh thần Quyết định 1027/QĐ-BTC. Việc Kho bạc Nhà nước Hà Nội tiên phong ký kết thỏa thuận phối hợp thu với 4 ngân hàng thương mại nhà nước lớn gồm Vietcombank, VietinBank, BIDV và Agribank đã mở rộng mạng lưới điểm giao dịch ra khắp các địa bàn kinh tế trọng điểm.

Khi so sánh với bài học từ Kho bạc Nhà nước Thành phố Hồ Chí Minh (đơn vị năm 2014 thu vượt 11,44% dự toán tương đương mức tăng thu 25.186 tỷ đồng nhờ vận hành 67 điểm giao dịch Kho bạc và 104 điểm thu tại ngân hàng phục vụ 650.397 đối tượng nộp thuế) và mô hình cải cách hành chính thân thiện tại Đà Nẵng, công tác quản lý tại Hà Nội đã đạt bước tiến lớn về chuẩn hóa hạ tầng số. Tuy nhiên, hệ thống vẫn tồn tại một số hạn chế như: đường truyền dữ liệu giữa các đơn vị đôi khi bị nghẽn lệnh vào ngày cao điểm quyết toán cuối tháng, việc chia sẻ thông tin thu phạt vi phạm hành chính qua biên lai thủ công còn chậm và mạng lưới điểm thu ngân hàng tại các huyện ngoại thành chưa thực sự đồng đều. Điều này đòi hỏi những bước hoàn thiện đồng bộ hơn về khung pháp lý lẫn năng lực hạ tầng kỹ thuật.

Đề xuất và khuyến nghị

Để tiếp tục nâng cao hiệu lực quản lý thu ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước Hà Nội, 4 nhóm giải pháp chiến lược cần được triển khai quyết liệt:

• Hoàn thiện khung pháp lý và chuẩn hóa danh mục dữ liệu: Bộ Tài chính và Kho bạc Nhà nước cần rà soát, ban hành văn bản sửa đổi Thông tư 128/2008/TT-BTC, thống nhất 100% cấu trúc mã định danh danh mục dùng chung (mã số thuế, mã tiểu mục, mã chương) trên toàn quốc trước quý II/2016 nhằm triệt tiêu hoàn toàn tình trạng lệch chuẩn hạch toán giữa Thuế - Hải quan - Kho bạc.
• Mở rộng mạng lưới ủy nhiệm thu qua ngân hàng thương mại: Kho bạc Nhà nước Hà Nội chủ động ký kết thỏa thuận phối hợp thu và ủy nhiệm thu phạt vi phạm hành chính với thêm 10 ngân hàng thương mại cổ phần có mạng lưới chi nhánh rộng khắp. Mục tiêu cụ thể là nâng tỷ trọng thu không dùng tiền mặt đạt trên 95% vào năm 2018 và đạt 98% vào năm 2020.
• Nâng cấp hạ tầng công nghệ và tối ưu hóa hệ thống TCS - TABMIS: Cục Tin học và Thống kê tài chính phối hợp với các chi nhánh ngân hàng nâng cấp băng thông đường truyền dữ liệu chuyên dụng, bảo đảm độ trễ truyền nhận chứng từ điện tử dưới 3 giây, vận hành liên tục 24/7 và ứng dụng chữ ký số bảo mật tuyệt đối cho mọi giao dịch thu nộp trực tuyến.
• Nâng cao năng lực phân tích dự báo và thanh tra chuyên đề: Ban Giám đốc Kho bạc Nhà nước Hà Nội tổ chức các khóa bồi dưỡng nghiệp vụ chuyên sâu định kỳ 6 tháng/lần cho 100% cán bộ kế toán thu, đồng thời thiết lập tổ chuyên trách phân tích rủi ro nhằm giám sát tự động luồng tiền, phấn đấu duy trì tỷ lệ sai sót số liệu đối chiếu cuối ngày ở mức 0%.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị học thuật và ứng dụng thực tiễn cao, đặc biệt hữu ích cho 4 nhóm đối tượng sau:

• Lãnh đạo và cán bộ chuyên trách ngành Tài chính, Thuế, Kho bạc: Cung cấp bức tranh thực chứng toàn diện về quy trình luân chuyển chứng từ số, hỗ trợ việc hoạch định cơ chế phân cấp nguồn thu và xây dựng phương án phối hợp thu liên ngành đạt hiệu quả tối ưu.
• Các nhà quản trị tại các Ngân hàng thương mại: Nắm vững chuẩn kết nối nghiệp vụ TCS và quy trình ủy nhiệm thu ngân sách, từ đó thiết kế các gói dịch vụ thanh toán công tiện ích, thu hút nguồn vốn tiền gửi thanh toán dồi dào từ cộng đồng doanh nghiệp.
• Giảng viên, học viên cao học và nhà nghiên cứu kinh tế: Sử dụng làm tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp nghiên cứu kết hợp định tính - định lượng, hệ thống chỉ tiêu phân tích số liệu tài chính công 5 năm (2010 - 2014) tại đô thị loại đặc biệt.
• Cộng đồng doanh nghiệp và người nộp thuế: Hiểu rõ quy trình hạch toán, thủ tục nộp thuế điện tử qua Cổng thông tin trực tuyến, từ đó chủ động thực hiện nghĩa vụ tài chính nhanh chóng, tiết kiệm tối đa thời gian và chi phí giao dịch.

Câu hỏi thường gặp

Dự án Hiện đại hóa thu nộp ngân sách nhà nước (TCS) mang lại lợi ích đột phá gì?
Dự án TCS tạo lập cơ chế kết nối thông tin điện tử tức thời giữa 4 cơ quan: Thuế - Hải quan - Kho bạc - Ngân hàng thương mại. Mô hình này giúp chuyển đổi toàn bộ chứng từ giấy 4 liên viết tay sang dữ liệu điện tử, rút ngắn thời gian nộp thuế từ hàng giờ xuống dưới 10 phút và đảm bảo số liệu thu nộp được cập nhật chính xác theo thời gian thực.

Tỷ lệ thu ngân sách bằng tiền mặt tại Kho bạc Nhà nước Hà Nội đã thay đổi như thế nào?
Nhờ mở rộng mạng lưới ủy nhiệm thu qua các ngân hàng thương mại, tỷ trọng thu bằng tiền mặt trực tiếp tại quầy Kho bạc đã giảm mạnh từ mức 35,8% tổng thu năm 2010 xuống còn 14,4% vào năm 2014. Phần lớn dòng tiền đã được điều chuyển qua kênh chuyển khoản và thanh toán điện tử an toàn, minh bạch.

Quy trình nộp thuế điện tử qua Cổng thông tin ngành Thuế gồm những bước nào?
Người nộp thuế thực hiện qua 3 bước: đăng ký tài khoản và chứng thư số trên Cổng thông tin khai thuế điện tử; đăng ký trích nợ tự động với ngân hàng thương mại nơi mở tài khoản; lập giấy nộp tiền điện tử trực tuyến để hệ thống tự động trích nợ chuyển vào tài khoản của Kho bạc Nhà nước.

Kinh nghiệm quản lý thu của Thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng gợi mở bài học gì cho Hà Nội?
Kinh nghiệm thực tiễn khẳng định tầm quan trọng của việc bố trí mạng lưới điểm thu phủ rộng (Thành phố Hồ Chí Minh triển khai 104 điểm thu tại ngân hàng phục vụ 650.397 đối tượng nộp thuế) kết hợp với công tác đào tạo văn hóa công sở, xây dựng tinh thần phục vụ chuyên nghiệp của đội ngũ công chức như mô hình tại Đà Nẵng.

Tại sao việc chuẩn hóa danh mục dùng chung lại quyết định hiệu quả thu ngân sách?
Danh mục dùng chung đảm bảo tính đồng nhất 100% về mã số thuế, mã mục lục ngân sách và kỳ tính thuế giữa các cơ quan liên quan. Điều này giúp loại bỏ sai lệch số liệu khi đối chiếu cuối ngày, ngăn ngừa nguy cơ treo nợ thuế ảo và đẩy nhanh tốc độ thông quan hàng hóa xuất nhập khẩu.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý thu ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước tại một trung tâm kinh tế - chính trị trọng điểm.
• Phân tích rõ nét kết quả giai đoạn 2010 - 2014 với tốc độ tăng trưởng thu bình quân vượt dự toán từ 1,5% đến 6,8% và tỷ trọng thanh toán không dùng tiền mặt đạt 85,6%.
• Chỉ rõ các nút thắt về hạ tầng kết nối dữ liệu liên ngành và đề xuất 4 nhóm giải pháp chiến lược khả thi gắn liền với lộ trình hiện đại hóa ngành tài chính.
• Xác lập lộ trình phấn đấu đến năm 2020 hoàn thiện mô hình Kho bạc điện tử 24/7 với 100% giao dịch thu nộp được thực hiện hoàn toàn trên không gian số.
• Đây là công trình nghiên cứu công phu, cung cấp cẩm nang thực tiễn giá trị cho các nhà quản lý tài chính công, chuyên gia ngân hàng và các nhà nghiên cứu trong tiến trình cải cách hành chính quốc gia.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÀ CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NSNN VÀ QUẢN LÝ THU NSNN 1. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ NSNN VÀ QUẢN LÝ THU NSNN Thu NSNN có vai trò rất quan trọng trong nền kinh tế, vì vậy công tác quản lý thu NSNN được nhiều tác giả quan tâm. Đến nay đã có nhiều bài viết, công trình nghiên cứu khoa học viết về lĩnh vực này như: “ Hoàn thiện công tác triển khai Dự án Hiện đại hoá thu, nộp ngân sách Nhà nước trên địa bàn quận Cầu Giấy, Hà Nội” (Nguyễn Thị Phương Anh ,2014). Luận văn Thạc sỹ.

Tác giả đã đi sâu phân tích, đánh giá những ưu điểm, nhược điểm khi triển khai dự án và đưa ra một số giải pháp hoàn thiện công tác triển khai dự án Hiện đại thu NSNN trên địa bàn quận Cầu Giấy. Tuy vậy, luận văn chưa phân tích được các nội dung khác liên quan đến quản lý thu NSNN qua KBNN. “Ứng dụng mô hình kinh tế lượng vĩ mô để dự báo thu ngân sách nhà nước” (Phạm Thị thu Hồng, 2012). Hà Nội: Tài Chính Việt Nam 2012- Viện Chiến Lược và Chính sách Tài chính.

Tác giả đã nêu lên tầm quan trọng của dự báo thu ngân sách Nhà nước và đưa ra những giải pháp khả thi để thực hiện. Trên Tạp chí quản lý Ngân quỹ Quốc gia có rất nhiều bài viết đề cập đến quản lý thu ngân sách nhà nước qua Kho bạc Nhà nước và chiến lược phát triển Kho bạc trong những năm sắp tới, ví dụ như : “Vai trò của hiện đại hóa thu NSNN đối với cải cách hành chính nhà nước”( Tạ Đông Vinh, 2010), Tạp chí Quản lý ngân quỹ quốc gia, (số 99), Tr 28-29; ).Tác giả đã phân tích sự đổi mới trong hiện đại hóa thu NSNN đã phát huy những vai trò tích cực trong đối với cải cách hành chính nhà nước của KBNN và các cơ quan thu. 5 “ Phối hợp thu ngân sách nhà nước góp phần cải cách hành chính nhà nước” ( Vũ Công Chính,2012) Tạp chí Quản lý ngân quỹ quốc gia, (số 126), Tr 12-15; Trong bài viết của mình, tác giả đã nêu lên tính hiện đại, tính tiện ích trong công tác phối hợp thu được thể hiện rõ bởi các cơ quan, đơn vị tham gia công tác phối hợp thu đều sử dụng chung một cơ sở dữ liệu đầu vào và đầu ra. Như vậy tính hiện đại trong triển khai dự án phối hợp thu NSNN đã xóa đi sự không thống nhất về số liệu thu NSNN giữa cơ quan Thuế, Hải quan, Tài Chính, Kho bạc hay gặp phải.

“ Kho bạc Nhà nước tích cực triển khai cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực thu Ngân sách Nhà nước”(Nguyễn Thị Hoài,2014) Tạp chí Quản lý ngân quỹ quốc gia, (số 150), Tr 34-35; Theo bài viết, thực hiện chỉ đạo của Bộ Tài Chính về cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực thu NSNN, KBNN đã khẩn trương phối hợp với các cơ quan thu và NHTM để rà soát và triển khai các nội dung liên quan. “ Kết quả triển khai chiến lược phát triển kho bạc Nhà nước đến năm 2020 và giải pháp thực hiện”(Nguyễn Văn Quang,2015 ) Tạp chí Quản lý ngân quỹ quốc gia, (số 151+152),Tr 22-27; Trong bài viết, tác giả đã tổng kết kết quả đạt được sau 7 năm triển khai thực hiện Chiến lược phát triển KBNN, đồng thời cũng đặt ra những vấn đề cần phải tiếp tục triển khai, hoàn thiện nhằm hoàn thành tốt nhất mục tiêu chiến lược đã đề ra. “Một số định hướng thực hiện kế hoạch phát triển Kho bạc Nhà nước giai đoạn 2016-2020”(Lưu Hoàng,2015) Tạp chí Quản lý ngân quỹ quốc gia (số 151+152), Tr28-31.