Quản lý thu BHXH tự nguyện tại BHXH huyện Bạch Thông tỉnh Bắc Kạn

Luận văn thạc sĩ quản lý thu BHXH tự nguyện tại BHXH huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn

• Tác giả: Nguyễn Thị Hồng Hoa
• Người hướng dẫn: TS. Ngô Thị Mỹ
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế và Quản trị Kinh doanh - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản lý thu BHXH tự nguyện tại BHXH huyện Bạch Thông tỉnh Bắc Kạn
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng quan quản lý thu BHXH tự nguyện tại BHXH huyện Bạch Thông

Bảo hiểm xã hội tự nguyện là chính sách an sinh giàu tính nhân văn của Đảng và Nhà nước. Chính sách tạo cơ hội cho lao động khu vực phi chính thức hưởng lương hưu khi hết tuổi lao động. Tại huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn, cơ quan BHXH huyện giữ vai trò đầu mối tổ chức thực hiện nhiệm vụ này. Quản lý thu bảo hiểm xã hội tự nguyện bao gồm nhiều quy trình nghiệp vụ liên kết chặt chẽ. Đơn vị tiến hành lập kế hoạch thu hằng năm dựa trên cơ sở dữ liệu dân cư và chỉ tiêu cấp trên giao. Cơ quan chức năng phối hợp chính quyền địa phương khảo sát nguồn lao động tiềm năng. Cán bộ nghiệp vụ tổ chức tuyên truyền, vận động người dân tham gia đóng nộp định kỳ. Mạng lưới đại lý thu cấp xã tiếp nhận hồ sơ, thu tiền và nộp về cơ quan bảo hiểm theo quy định. Công tác theo dõi biến động người tham gia được cập nhật thường xuyên trên hệ thống phần mềm nghiệp vụ. Dữ liệu quản lý bảo đảm tính kịp thời, chính xác và minh bạch. Quản lý thu tốt giúp gia tăng độ bao phủ an sinh xã hội trên địa bàn miền núi còn nhiều khó khăn.

1.1. Khái niệm và vai trò của BHXH tự nguyện

Bảo hiểm xã hội tự nguyện do công dân Việt Nam từ đủ mười lăm tuổi trở lên tham gia. Người tham gia được lựa chọn mức đóng và phương thức đóng phù hợp với mức thu nhập cá nhân. Chính sách mang lại hai chế độ bảo đảm lâu dài là hưu trí và tử tuất. Đối với huyện vùng cao như Bạch Thông, phần lớn người dân làm nông lâm nghiệp. Thu nhập của lao động nông thôn bấp bênh và không có nguồn lương cố định. Tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện giúp người dân chủ động tích lũy tài chính cho tuổi già. Chính sách giảm bớt gánh nặng an sinh cho ngân sách địa phương. Đây là công cụ hữu hiệu nhằm giảm nghèo bền vững và giữ vững ổn định trật tự an ninh trên địa bàn.

1.2. Quy định quản lý nguồn thu tại cấp huyện

Cơ quan bảo hiểm xã hội huyện Bạch Thông quản lý thu dựa trên các quy định pháp luật hiện hành. Luật Bảo hiểm xã hội và các văn bản chỉ đạo của cơ quan cấp trên xác định rõ quy trình nghiệp vụ. Nhà nước ban hành chính sách hỗ trợ tiền đóng cho người tham gia theo tỷ lệ quy định. Mức hỗ trợ áp dụng cho ba nhóm đối tượng gồm hộ nghèo, hộ cận nghèo và các đối tượng khác. Đơn vị thu tiền thông qua tài khoản ngân hàng và hệ thống đại lý bưu điện xã. Toàn bộ nguồn tiền thu được phải đối soát và nộp vào quỹ bảo hiểm đúng thời hạn. Quy trình này đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa bộ phận thu, kế toán và đơn vị dịch vụ được ủy quyền.

II. Thực trạng quản lý thu BHXH tự nguyện tại BHXH huyện Bạch Thông

Trong những năm qua, công tác quản lý thu bảo hiểm xã hội tự nguyện tại huyện Bạch Thông đạt nhiều chuyển biến tích cực. Số lượng người tham gia tăng dần qua từng năm nhờ nỗ lực tuyên truyền của đội ngũ cán bộ. Tuy nhiên, tỷ lệ bao phủ an sinh xã hội trên địa bàn vẫn chưa đạt mức kỳ vọng. Huyện Bạch Thông có địa bàn rộng, đồi núi hiểm trở, giao thông đi lại khó khăn. Đa số đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống rải rác tại các thôn bản vùng sâu. Thu nhập của người lao động phụ thuộc lớn vào mùa vụ nông nghiệp nên thiếu tính ổn định. Tình trạng người dân dừng đóng hoặc chậm đóng phí bảo hiểm vẫn xảy ra tương đối phổ biến. Mạng lưới đại lý thu phát triển chưa đồng đều giữa các xã và thị trấn. Một số nhân viên đại lý thu còn hạn chế về kỹ năng tư vấn chính sách chuyên sâu. Việc ứng dụng công nghệ số trong tra cứu và nộp tiền trực tuyến chưa thực sự phổ biến với người cao tuổi và bà con vùng cao. Công tác đôn đốc thu nợ đọng đôi khi chưa theo dõi sát sao từng trường hợp cụ thể.

2.1. Kết quả phát triển đối tượng tham gia bảo hiểm

BHXH huyện Bạch Thông đã chủ động phối hợp với các ban ngành địa phương để mở rộng diện bao phủ. Số người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện có sự tăng trưởng hàng năm. Các đợt ra quân tuyên truyền trực tiếp tại cơ sở giúp người dân nâng cao nhận thức. Người dân dần hiểu rõ lợi ích của việc có lương hưu khi về già. Dẫu vậy, số lượng người tham gia mới vẫn tập trung chủ yếu ở thị trấn và khu vực thuận lợi giao thông. Tại các xã vùng sâu, tỷ lệ người dân tham gia còn rất khiêm tốn. Tỷ lệ tái tục sau năm đầu tiên tham gia có xu hướng giảm nhẹ do biến động về điều kiện kinh tế gia đình.

2.2. Hạn chế trong khâu quản lý và thu hồi nợ

Công tác theo dõi và quản lý thu tại địa phương vẫn bộc lộ một số tồn tại nhất định. Hệ thống đại lý thu chưa phủ kín toàn bộ các cụm dân cư vùng cao. Sự phối hợp giữa đại lý thu bưu điện và cán bộ bảo hiểm xã hội có lúc chưa đồng bộ. Khâu rà soát danh sách đối tượng đến hạn đóng phí chưa được thực hiện triệt để hàng tháng. Nhiều trường hợp thay đổi nơi cư trú hoặc số điện thoại dẫn đến mất liên lạc. Cán bộ quản lý gặp nhiều trở ngại khi đến tận nhà vận động do khoảng cách địa lý xa xôi. Tình trạng chậm đóng kéo dài làm suy giảm quyền lợi tích lũy thời gian hưởng hưu trí của người lao động.

III. Giải pháp quản lý thu BHXH tự nguyện tại BHXH huyện Bạch Thông

Để nâng cao hiệu quả quản lý thu bảo hiểm xã hội tự nguyện, BHXH huyện Bạch Thông cần thực hiện các giải pháp đồng bộ. Trước hết, cơ quan cần đẩy mạnh đổi mới hình thức tuyên truyền chính sách an sinh. Cán bộ bảo hiểm phối hợp chặt chẽ với trưởng thôn, người có uy tín để tổ chức các buổi tư vấn nhóm nhỏ. Nội dung truyền thông cần ngắn gọn, dễ hiểu và phù hợp với phong tục tập quán địa phương. Thứ hai, đơn vị cần mở rộng và nâng cao chất lượng hoạt động của mạng lưới đại lý thu. Định kỳ tổ chức tập huấn kỹ năng tiếp thị, tư vấn và xử lý hồ sơ cho nhân viên cơ sở. Đơn vị cần xây dựng cơ chế khen thưởng rõ ràng nhằm tạo động lực phát triển người tham gia mới. Thứ ba, việc ứng dụng công nghệ thông tin phải được tăng cường toàn diện. Hệ thống phần mềm cần tự động gửi tin nhắn thông báo đến hạn đóng phí cho người tham gia. Đồng thời, cơ quan tăng cường kiểm tra định kỳ nhằm ngăn ngừa tình trạng thất thoát hoặc chiếm dụng tiền đóng.

3.1. Đổi mới công tác tuyên truyền và vận động

Hoạt động tuyên truyền giữ vai trò then chốt trong việc thay đổi nhận thức người dân miền núi. Cơ quan bảo hiểm xã hội cần chuyển từ tuyên truyền diện rộng sang đối thoại trực tiếp theo từng nhóm nhỏ. Nội dung tập trung làm rõ mức hỗ trợ đóng của Nhà nước và quyền lợi hưởng lương hưu suốt đời. Đơn vị phát hành tờ rơi tóm tắt quy trình đóng nộp bằng tiếng dân tộc thiểu số. Cán bộ trực tiếp giải đáp thắc mắc về phương thức đóng linh hoạt theo tháng, quý hoặc mùa vụ. Việc nêu gương những trường hợp thực tế đã được nhận sổ hưu sẽ tạo dựng niềm tin vững chắc trong cộng đồng địa phương.

3.2. Nâng cao năng lực đại lý và cải cách quy trình

Đại lý thu là cầu nối trực tiếp giữa người dân và cơ quan bảo hiểm xã hội. BHXH huyện Bạch Thông cần thường xuyên đào tạo nghiệp vụ và kỹ năng giao tiếp cho nhân viên đại lý. Quy định trách nhiệm rõ ràng trong việc thu tiền và cấp biên lai hợp pháp cho người tham gia. Cơ quan đơn giản hóa thủ tục đăng ký tham gia và hỗ trợ thanh toán không dùng tiền mặt. Các điểm giao dịch bưu điện xã phải niêm yết công khai biểu mức đóng và lịch trực thu định kỳ. Đơn vị đẩy mạnh liên kết với các ngân hàng để mở rộng cổng thanh toán tiện lợi cho bà con nông dân.

IV. Đánh giá quản lý thu BHXH tự nguyện tại BHXH huyện Bạch Thông

Hoàn thiện công tác quản lý thu bảo hiểm xã hội tự nguyện là nhiệm vụ trọng tâm nhằm mở rộng diện bao phủ an sinh. Tại địa bàn huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn, kết quả quản lý thu phản ánh sự quyết tâm của cả hệ thống chính trị. Việc đánh giá đúng thực trạng giúp cơ quan bảo hiểm nhận diện rõ cơ hội và thách thức trong giai đoạn mới. Các bài học kinh nghiệm từ việc khảo sát thực tế cung cấp cơ sở khoa học để hoạch định chính sách địa phương. Sự gắn kết giữa chính quyền cấp xã, tổ chức đoàn thể và cơ quan bảo hiểm tạo nên sức mạnh tổng hợp. Nguồn thu quỹ bảo hiểm được quản lý chặt chẽ bảo đảm quyền lợi lâu dài cho nhân dân. Quá trình triển khai đồng bộ các giải pháp quản lý thu hứa hẹn đem lại sự phát triển bền vững. Khi người lao động tự do yên tâm tham gia, đời sống kinh tế xã hội vùng nông thôn sẽ ngày càng ổn định. Công tác an sinh huyện nhà sẽ từng bước hoàn thành các chỉ tiêu phát triển kinh tế xã hội đã đề ra.

4.1. Bài học kinh nghiệm trong quản lý thu

Kinh nghiệm thực tiễn chỉ ra rằng sự chỉ đạo sát sao của cấp ủy Đảng và chính quyền địa phương mang tính quyết định. Công tác tuyên truyền phải kiên trì, linh hoạt và phù hợp với từng đối tượng dân cư. Cán bộ bảo hiểm cần bám sát cơ sở và phối hợp chặt chẽ với hệ thống trưởng thôn bản. Quản lý dữ liệu người tham gia đòi hỏi sự chính xác và ứng dụng công nghệ hiện đại. Việc nhắc nhở nợ đọng phải được tiến hành kịp thời để tránh tình trạng gián đoạn thời gian đóng bảo hiểm. Khi người dân nhận thấy tính minh bạch và lợi ích thiết thực, họ sẽ chủ động tham gia đóng nộp đầy đủ.

4.2. Định hướng ứng dụng và phát triển bền vững

Trong giai đoạn tiếp theo, BHXH huyện Bạch Thông tiếp tục tập trung nâng cao tỷ lệ bao phủ bảo hiểm xã hội toàn dân. Cơ quan chú trọng đổi mới phương thức phục vụ, tạo thuận lợi tối đa cho người dân giao dịch. Việc chuyển đổi số trong quản lý hồ sơ và thu nhận đóng góp được đẩy nhanh tiến độ. Đơn vị xây dựng các mô hình vận động điểm tại những thôn bản có đông đồng bào dân tộc sinh sống. Sự hỗ trợ từ nguồn ngân sách địa phương và các quỹ an sinh xã hội sẽ tạo điều kiện cho hộ nghèo tham gia. Mục tiêu hướng tới mạng lưới an sinh vững chắc, góp phần bảo đảm ổn định đời sống nhân dân trên địa bàn huyện.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thực hiện chính sách an sinh xã hội dựa trên nguyên lý có đóng, có hưởng là định hướng chiến lược then chốt của Việt Nam. Báo cáo điều tra lao động việc làm năm 2019 của Tổng cục Thống kê chỉ ra rằng cả nước có hơn 1,1 triệu lao động từ 15 tuổi trở lên thất nghiệp, trong đó 47,3% tập trung tại khu vực thành thị, tương đương khoảng 529,9 nghìn người. Mặc dù lực lượng lao động tiềm năng rất lớn, số người tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc chỉ chiếm khoảng 30% lực lượng lao động cả nước. Kể từ khi Luật Bảo hiểm xã hội năm 2006 có hiệu lực đến năm 2019, toàn quốc mới chỉ vận động được khoảng 175 nghìn người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, đạt tỷ lệ khiêm tốn trên 0,5% so với tổng số đối tượng thuộc diện thụ hưởng. Đáng chú ý, theo ước tính của ngành, có trên 70% người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện là những người đã từng đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc tiếp tục nộp để đủ điều kiện hưởng lương hưu, phản ánh mức độ tiếp cận của lao động khu vực phi chính thức lần đầu còn rất hạn chế.

Tại huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn, báo cáo tổng kết năm 2019 ghi nhận toàn địa bàn có 24 đơn vị hành chính Đảng, đoàn thể, 17 xã và thị trấn, 37 trường học cùng 9 doanh nghiệp ngoài quốc doanh và hợp tác xã. Số lao động tham gia bảo hiểm xã hội bắt buộc đạt 3.596 người, trong khi số người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện chỉ đạt 525 người, chiếm tỷ trọng rất nhỏ so với tổng dân số trong độ tuổi lao động của huyện. Trước thực trạng đó, luận văn Thạc sĩ chuyên ngành Quản lý kinh tế của tác giả Nguyễn Thị Hồng Hoa tại Trường Đại học Kinh tế và Quản trị kinh doanh - Đại học Thái Nguyên đã tập trung phân tích thực trạng quản lý thu giai đoạn 2017 - 2019. Mục tiêu nghiên cứu nhằm xác định các rào cản cốt lõi, hoàn thiện quy trình nghiệp vụ và đề xuất hệ thống giải pháp khả thi đến năm 2025, phấn đấu nâng tỷ lệ bao phủ bảo hiểm xã hội tự nguyện đạt mục tiêu an sinh xã hội bền vững trên địa bàn huyện Bạch Thông.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên lý thuyết quản lý tài chính công và hệ thống 7 nguyên tắc bảo hiểm xã hội của tác giả Trần Quang Hùng (1993), đặc biệt nhấn mạnh nguyên tắc san sẻ rủi ro theo quy luật số lớn và nguyên tắc trách nhiệm kép giữa Nhà nước với người lao động. Khái niệm bảo hiểm xã hội tự nguyện được chuẩn hóa theo quy định tại Luật Bảo hiểm xã hội số 58/2014/QH13, Nghị định số 134/2015/NĐ-CP và Thông tư số 01/2016/BLĐTBXH. Các khái niệm trung tâm bao gồm: đối tượng tham gia là công dân từ đủ 15 tuổi không thuộc diện bắt buộc; mức đóng hàng tháng bằng 22% mức thu nhập tháng do người tham gia lựa chọn; sàn thu nhập tối thiểu bằng mức chuẩn hộ nghèo nông thôn (700.000 đồng/tháng giai đoạn khảo sát) và trần tối đa bằng 20 lần mức lương cơ sở. Chính sách hỗ trợ ngân sách quy định mức 30% đối với hộ nghèo, 25% đối với hộ cận nghèo và 10% đối với đối tượng khác. Mô hình nghiên cứu quản lý thu được chuẩn hóa qua chu trình 5 khâu: lập kế hoạch thu theo mẫu K01-TS, phân cấp quản lý thu, quản lý tiền thu, kiểm tra giám sát đối chiếu số liệu và quản lý hồ sơ định danh số sổ bảo hiểm xã hội.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa nguồn dữ liệu thứ cấp và dữ liệu sơ cấp. Nguồn dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ báo cáo tổng kết của Bảo hiểm xã hội huyện Bạch Thông và các văn bản chỉ đạo của Ủy ban nhân dân huyện Bạch Thông giai đoạn 2017 - 2019. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua đợt khảo sát thực tế vào tháng 10 năm 2020.

Về cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu, đối với chủ thể quản lý, tác giả tiến hành khảo sát toàn bộ 17 cán bộ, viên chức đang công tác tại Bảo hiểm xã hội huyện Bạch Thông (trong đó có 4 chuyên viên chuyên trách bộ phận thu). Đối với người lao động tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện, tổng thể tại thời điểm nghiên cứu là 570 người. Tác giả áp dụng công thức chọn mẫu xác suất Slovin với sai số chọn mẫu e = 0,05, tính toán ra quy mô mẫu tối thiểu là 235 người. Nhằm gia tăng độ chính xác và tính đại diện, cỡ mẫu điều tra thực tế được nâng lên 250 người lao động, phân bổ ngẫu nhiên thông qua bộ phận một cửa và mạng lưới đại lý thu tại 17 xã, thị trấn. Phương pháp phân tích dữ liệu sử dụng thống kê mô tả (tần số, tỷ lệ phần trăm, số bình quân) kết hợp thang đo Likert 5 mức độ (từ 1: Kém đến 5: Rất tốt). Lý do lựa chọn phương pháp này là nhằm lượng hóa trực quan các nhận định định tính, so sánh chính xác mức độ hài lòng của người dân và đánh giá khách quan hiệu quả quản trị của cơ quan bảo hiểm.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quy mô người tham gia bảo hiểm xã hội tự nguyện có sự tăng trưởng vượt bậc nhưng tỷ lệ bao phủ chung vẫn ở mức thấp. Năm 2017, toàn huyện Bạch Thông mới chỉ có 185 người tham gia, đến năm 2018 tăng lên 285 người và đạt 525 người vào năm 2019 (tốc độ tăng trưởng giai đoạn 2017 - 2019 đạt gần 184%), tiếp tục chạm mốc 570 người vào tháng 10 năm 2020. Mặc dù vậy, con số này chỉ chiếm khoảng 2,5% tổng số lao động trong độ tuổi có khả năng tham gia trên địa bàn 17 xã, thị trấn.

Thứ hai, mức thu nhập lựa chọn để đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện có sự lệch pha nghiêm trọng. Bảng thống kê năm 2019 cho thấy có tới 85,2% người tham gia lựa chọn mức chuẩn hộ nghèo nông thôn (700.000 đồng/tháng), tương ứng số tiền thực đóng sau khi Nhà nước hỗ trợ 10% là 138.600 đồng/tháng. Nhóm lựa chọn mức thu nhập từ 1.000.000 đến 1.500.000 đồng/tháng chỉ chiếm 10,6%, và nhóm đóng trên mức 2.000.000 đồng/tháng chỉ chiếm vỏn vẹn 4,2%.

Thứ ba, về cơ cấu phương thức đóng, phần lớn người dân chọn chu kỳ ngắn hạn. Phương thức đóng 3 tháng và 6 tháng một lần chiếm tỷ trọng áp đảo với 62%, phương thức đóng hàng tháng chiếm 28%, trong khi phương thức đóng 12 tháng một lần hoặc đóng một lần cho nhiều năm chỉ chiếm khoảng 10%.

Thứ tư, kết quả điều tra 250 người lao động và 17 cán bộ phản ánh rõ sự chênh lệch trong nhận thức. Cán bộ phục vụ được người dân đánh giá rất cao với điểm số bình quân 4,15/5 điểm, tuy nhiên mức độ am hiểu chính sách và nhận thức về quyền lợi hưu trí dài hạn của người lao động chỉ đạt điểm trung bình 2,85/5 điểm.

Thảo luận kết quả

Thực trạng đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện tại huyện Bạch Thông phản ánh đặc trưng kinh tế miền núi thuần nông, đời sống của người dân tại 17 xã, thị trấn phụ thuộc vào nông lâm nghiệp với nguồn thu nhập không ổn định theo tháng. Việc đa số người dân chọn mức đóng tối thiểu 700.000 đồng/tháng phản ánh tâm lý an toàn và khả năng tích lũy tài chính hạn chế trước thời hạn đóng tối thiểu 20 năm để hưởng lương hưu. Kết quả này tương đồng với nghiên cứu của tác giả Bùi Sỹ Lợi (2019) về các rào cản của lao động khu vực phi chính thức, nhưng cũng khẳng định nỗ lực lớn của đội ngũ 17 cán bộ Bảo hiểm xã hội huyện Bạch Thông khi luôn hoàn thành vượt từ 1% đến 3% kế hoạch thu hàng năm được cấp trên giao.

Toàn bộ các phát hiện về biến động nguồn thu và cơ cấu đóng nộp được trình bày rõ nét qua biểu đồ cơ cấu phương thức đóng và bảng tổng hợp phân loại theo ngành nghề. Cách thức trình bày dữ liệu dạng bảng phân tổ kết hợp biểu đồ cột thể hiện sự chênh lệch rõ ràng giữa 3.596 lao động bắt buộc và 525 lao động tự nguyện, mang lại cái nhìn trực quan sâu sắc giúp các nhà quản trị nhận diện điểm nghẽn để điều chỉnh chính sách thu phù hợp.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, tăng cường và đổi mới toàn diện công tác truyền thông chính sách. Động từ hành động: Đa dạng hóa hình thức tuyên truyền, tổ chức đối thoại trực tiếp tại cơ sở và biên soạn tài liệu truyền thông bằng tiếng dân tộc bản địa. Mục tiêu cụ thể: Tiếp cận 100% cán bộ thôn bản và tối thiểu 60% hộ kinh doanh, người lao động tự do tại 17 xã, thị trấn; nâng tỷ lệ phát triển người tham gia mới tăng từ 15% đến 20% mỗi năm. Lộ trình thực hiện: Triển khai thường xuyên từ năm 2021 đến năm 2025. Chủ thể thực hiện: Bảo hiểm xã hội huyện Bạch Thông chủ trì, phối hợp với Trung tâm Văn hóa - Thể thao và Truyền thông huyện, Hội Nông dân và Hội Liên hiệp Phụ nữ xã.

Thứ hai, mở rộng và chuẩn hóa hệ thống đại lý thu tại các xã, thị trấn. Động từ hành động: Tuyển chọn, bồi dưỡng nghiệp vụ và ký kết hợp đồng trách nhiệm với cán bộ thôn bản, cộng tác viên dân số. Mục tiêu cụ thể: Bố trí ít nhất 1 đến 2 điểm thu đạt chuẩn tại mỗi xã, thị trấn; 100% nhân viên đại lý thu được cấp chứng chỉ tập huấn chuyên môn và kỹ năng tư vấn. Lộ trình thực hiện: Hoàn thành trong năm 2022 và duy trì rà soát hàng quý. Chủ thể thực hiện: Bảo hiểm xã hội huyện Bạch Thông phối hợp với Bưu điện huyện và Ủy ban nhân dân các xã.

Thứ ba, nâng cao năng lực chuyên môn và phong cách phục vụ của đội ngũ cán bộ thu. Động từ hành động: Tinh gọn quy trình tác nghiệp, bồi dưỡng kỹ năng giao tiếp và tăng cường kỷ luật công vụ. Mục tiêu cụ thể: 100% trong số 17 cán bộ, viên chức tham gia các khóa đào tạo nâng cao kỹ năng xử lý hồ sơ; duy trì tỷ lệ hài lòng của người tham gia bảo hiểm đạt từ 90% đến 95%. Lộ trình thực hiện: Hàng năm trong giai đoạn 2021 - 2025. Chủ thể thực hiện: Ban Lãnh đạo Bảo hiểm xã hội huyện Bạch Thông.

Thứ tư, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và cải cách thủ tục hành chính. Động từ hành động: Tích hợp dữ liệu quản lý định danh, mở rộng các kênh nộp tiền trực tuyến và giao dịch điện tử liên thông. Mục tiêu cụ thể: Đạt tỷ lệ trên 80% hồ sơ quản lý thu được xử lý trên hệ thống phần mềm nghiệp vụ tập trung; giảm ít nhất 30% thời gian luân chuyển chứng từ giữa cơ quan bảo hiểm, đại lý thu và ngân hàng. Lộ trình thực hiện: Đến hết năm 2025. Chủ thể thực hiện: Bộ phận Quản lý thu và Công nghệ thông tin Bảo hiểm xã hội huyện Bạch Thông phối hợp với các ngân hàng thương mại trên địa bàn.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là cán bộ quản lý và chuyên viên nghiệp vụ trong ngành Bảo hiểm xã hội tại các địa phương vùng sâu, vùng xa. Luận văn cung cấp quy trình quản lý thu 5 bước chuẩn mực và bài học thực tiễn về cơ chế phân cấp quản lý thu, giúp nâng cao hiệu quả đôn đốc thu nộp và phát triển đối tượng tham gia tại các huyện có điều kiện tương đồng như Bạch Thông.

Nhóm thứ hai là lãnh đạo Ủy ban nhân dân cấp huyện và các phòng chuyên môn như Lao động - Thương binh và Xã hội, Tài chính - Kế hoạch. Tài liệu này cung cấp luận cứ thực chứng và hệ thống chỉ số bao phủ bảo hiểm xã hội, hỗ trợ lãnh đạo địa phương xây dựng nghị quyết phát triển kinh tế - xã hội hàng năm và nghiên cứu chính sách hỗ trợ thêm từ ngân sách địa phương ngoài mức hỗ trợ 10% đến 30% của Trung ương.

Nhóm thứ ba là mạng lưới đại lý thu, bưu điện văn hóa xã và các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội tại cơ sở. Luận văn cung cấp cẩm nang chi tiết về tâm lý người đóng bảo hiểm, các mức đóng linh hoạt và kinh nghiệm vận động người dân đóng theo mùa vụ, giúp các cộng tác viên nâng cao tỷ lệ vận động thành công tại thôn bản.

Nhóm thứ tư là học viên cao học, sinh viên và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý kinh tế, Quản lý công và Chính sách an sinh xã hội. Công trình đóng vai trò là tài liệu tham khảo khoa học mẫu mực về phương pháp nghiên cứu ứng dụng, cách thức vận dụng công thức mẫu Slovin trên quy mô 570 người và quy trình xử lý dữ liệu qua thang đo Likert 5 mức độ.

Câu hỏi thường gặp

Mức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện thấp nhất hiện nay được tính toán như thế nào? Căn cứ theo mức chuẩn hộ nghèo khu vực nông thôn là 700.000 đồng/tháng giai đoạn nghiên cứu, mức đóng 22% tương ứng 154.000 đồng/tháng. Sau khi được ngân sách nhà nước hỗ trợ 10% (15.400 đồng), người tham gia thuộc nhóm phổ thông chỉ cần nộp 138.600 đồng mỗi tháng vào quỹ bảo hiểm xã hội.

Người tham gia có thể thay đổi phương thức đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện hay không? Người tham gia hoàn toàn có quyền thay đổi phương thức đóng giữa các hình thức đóng hàng tháng, 3 tháng, 6 tháng, 12 tháng hoặc đóng một lần cho nhiều năm. Việc thay đổi phương thức đóng được thực hiện ngay sau khi người tham gia hoàn thành xong chu kỳ đóng đã đăng ký trước đó với cơ quan bảo hiểm xã hội.

Bảo hiểm xã hội tự nguyện khác biệt căn bản như thế nào so với bảo hiểm xã hội bắt buộc? Bảo hiểm xã hội tự nguyện áp dụng nguyên tắc người lao động tự nguyện lựa chọn mức thu nhập và phương thức đóng phù hợp khả năng tài chính cá nhân. Loại hình này chỉ chi trả 2 chế độ cơ bản dài hạn là hưu trí và tử tuất, không bao gồm các chế độ ngắn hạn như ốm đau, thai sản hay tai nạn lao động.

Luận văn đã áp dụng công thức nào để xác định số lượng phiếu khảo sát người lao động? Tác giả đã áp dụng công thức chọn mẫu xác suất Slovin với tổng thể 570 người tham gia và sai số chấp nhận được là 5%. Kết quả tính toán cho ra cỡ mẫu tối thiểu 235 người, sau đó tác giả đã mở rộng khảo sát lên 250 người tại 17 xã, thị trấn nhằm bảo đảm độ tin cậy khoa học cao nhất.

Giải pháp nào giúp hạn chế tình trạng người dân dừng đóng bảo hiểm xã hội tự nguyện giữa chừng? Cơ quan bảo hiểm xã hội huyện cần thiết lập cơ chế cảnh báo tự động trước thời hạn thu nộp 10 đến 15 ngày qua hệ thống đại lý thu xã. Đồng thời, hướng dẫn người dân chính sách đóng bù cho những tháng tạm dừng với mức tính lãi gộp theo lãi suất quỹ công bố, giúp người dân bảo lưu liên tục quá trình tham gia 20 năm.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa sâu sắc cơ sở lý luận về quản lý thu bảo hiểm xã hội tự nguyện và tổng kết kinh nghiệm thực tiễn từ các huyện tương đồng như Quỳnh Lưu, Thạch An và Hàm Yên.
• Đánh giá toàn diện thực trạng công tác thu tại huyện Bạch Thông giai đoạn 2017 - 2019, phản ánh sự gia tăng từ 185 người lên 525 người, đồng thời nhận diện điểm nghẽn có trên 85% đối tượng chọn mức đóng sàn.
• Khảo sát thực chứng 250 người lao động và 17 cán bộ viên chức, làm rõ các nhân tố ảnh hưởng từ đặc thù kinh tế 17 xã miền núi đến năng lực vận hành của hệ thống đại lý cơ sở.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp đồng bộ kết hợp các mục tiêu định lượng cụ thể, hướng tới nâng tỷ lệ bao phủ an sinh và nâng cao mức độ hài lòng của nhân dân lên trên 90%.
• Khẳng định đóng góp quan trọng của công trình nghiên cứu trong việc cung cấp luận cứ thực tiễn giúp chính quyền địa phương hoàn thiện chính sách an sinh xã hội đến năm 2025.

Đóng góp chính của luận văn là đã lượng hóa thành công các rào cản quản lý thu bảo hiểm xã hội tự nguyện tại một địa bàn miền núi đặc thù, đưa ra mô hình tổ chức đại lý thu gắn liền với cấp ủy và chính quyền xã. Trong giai đoạn từ nay đến năm 2025, Ủy ban nhân dân huyện Bạch Thông cùng cơ quan Bảo hiểm xã hội cần khẩn trương phối hợp hành động, triển khai đồng bộ các giải pháp về truyền thông, mở rộng mạng lưới đại lý và hiện đại hóa công nghệ, nhằm bảo đảm quyền lợi hưu trí bền vững cho mọi người lao động.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận và kinh nghiệm thực tiễn về quản lý thu BHXH tự nguyện 6 Chương 2: Phương pháp nghiên cứu Chương 3: Thực trạng công tác quản lý thu BHXH tự nguyện tại BHXH huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn Chương 4: Giải pháp tăng cường quản lý thu BHXH tự nguyện tại BHXH huyện Bạch Thông, tỉnh Bắc Kạn. 7 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ THU BHXH TỰ NGUYỆN 1. Cơ sở lý luận về quản lý thu BHXH tự nguyện 1. Khái quát chung BHXH và BHXH tự nguyện 1.

Khái niệm BHXH và BHXH tự nguyện Bảo hiểm và BHXH đã hình thành rất sớm trong lịch sử phát triển của xã hội loài người và đã được nhiều nhà khoa học đề cập và nghiên cứu một cách sâu sắc dưới nhiều góc độ và khía cạnh khác nhau. BHXH đã xuất hiện và phát triển theo cùng với quá trình phát triển kinh tế - xã hội của nhân loại. Theo tổ chức lao động quốc tế (ILO) thì nước Phổ (nay là Cộng hòa Liên bang Đức) là nước đầu tiên trên thế giới ban hành chế độ BHXH ốm đau vào năm 1883, đánh dấu sự ra đời của BHXH. Đến nay, hầu hết các nước trên thế giới đã thực hiện chính sách BHXH và coi nó là một trong những chính sách xã hội quan trọng nhất trong hệ thống chính sách bảo đảm an sinh xã hội.

Mặc dù đã có quá trình phát triển tương đối dài, nhưng cho đến nay còn có nhiều khái niệm về BHXH, chưa có khái niệm thống nhất. Bởi lẽ BHXH là đối tượng nghiên cứu của nhiều môn khoa học khác nhau như kinh tế, xã hội, pháp lý… Theo từ điển Bách khoa Việt Nam: “BHXH là sự đảm bảo, thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập cho NLĐ khi họ mất hoặc giảm thu nhập do bị ốm đau, thai sản, tai nạn lao động và bệnh nghề nghiệp, tàn tật, thất nghiệp, tuổi già, tử tuất, dựa trên cơ sở một quỹ tài chính do sự đóng góp của các bên tham gia BHXH, có sự bảo hộ của nhà nước theo pháp luật, nhằm đảm bảo, an toàn đời sống cho NLĐ và gia đình họ, đồng thời góp phần đảm bảo an toàn xã hội”. BHXH là xương sống trong hệ thống an sinh xã hội. BHXH dựa trên nguyên tắc “cùng nhau chia sẻ rủi ro”.

Người tham gia BHXH phải có nghĩa vụ đóng góp để xây dựng một quỹ chung, quỹ đó gọi là quỹ BHXH. Quỹ 8 BHXH được sử dụng với mục đích thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập cho người tham gia BHXH khi họ bị mất hoặc giảm thu nhập từ nghề nghiệp, hoặc giảm khả năng lao động hoặc mất việc làm. Trong bất cứ xã hội nào có nền kinh tế thị trường, nhu cầu BHXH luôn luôn là yêu cầu thiết yếu cuộc sống của cán bộ, công chức, quân nhân và NLĐ. Ở hầu hết các nước trên thế giới, dưới các hình thức khác nhau, BHXH đã ra đời và phát triển hàng trăm năm nay, từ tự phát đến tự giác, từ tự nguyện đến bắt buộc, từ chưa hoàn thiện đến hoàn thiện, tùy theo trình độ phát triển kinh tế - xã hội của từng quốc gia.

Ở nước ta, trong thời kỳ kế hoạch hóa tập trung chỉ có công nhân, viên chức và lực lượng vũ trang mới được tham gia BHXH, Nhà nước đảm bảo đối tượng này những trợ cấp khác nhau bằng tiền hoặc hiện vật. Nguồn chi trả BHXH do ngân sách Nhà nước cấp trên cơ sở đóng góp của các doanh nghiệp và của Nhà nước, còn NLĐ không phải trực tiếp đóng góp. Chuyển sang cơ chế thị trường, NLĐ trong mọi thành phần kinh tế đều có quyền tham gia BHXH.