Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý tài chính doanh nghiệp Chương 2: Thực trạng công tác quản lý tài chính của Công ty cổ phần Nước sạch Quảng Ninh Chương 3: Giải pháp hoàn thiện quản lý tài chính của Công ty cổ phần Nước sạch Quảng Ninh. CĂN CỨ HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ TÀI CHÍNH TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN NƯỚC SẠCH QUẢNG NINH 1.1 Căn cứ về mặt lý luận 1. Khái niệm tài chính doanh nghiệp Tài chính doanh nghiệp luôn đúng một vai trò quan trọng trong sự tồn tại và phát triển của một doanh nghiệp. Đã có nhiều công trình nghiên cứu theo cách tiếp cận khác nhau: Có rất nhiều quản điểm khác nhau về vốn, mỗi quan điểm điều có cách tiếp cận riêng.
Theo quan điểm của Marx: “Tài chính là một bộ phận cấu thành trong các hoạt động kinh tế tại doanh nghiệp. Nó có mối liên hệ hứu cơ và tác động qua lại với các hoạt động kinh tế khác. Mối quan hệ tác động qua lại thành phản ánh vf thể hiện sự tác động gắn bó thường xuyên giữa phân phối sản xuất với tiêu thụ sản phẩm”. Các Nhà kinh tế học đại diện cho trường phái kinh tế khác nhau cũng có quan điểm khác nhau về tài chính.
Theo quan điểm của Psalmuelson: “Tài chính là những hàng hóa được sản xuất ra để phục vụ cho quá trình sản xuất mới, là đầu vào cho hoạt động sản xuất kinh doanh của một doanh nghiệp”.TS Vũ Duy Hào - Ths. Trần Minh Tuấn (2019): “Tài chính doanh nghiệp là một hệ thống các quan hệ kinh tế dưới hình thái giá trị phát sinh trong quá trình tạo lập và phân phối nguồn tài chính và quỹ tiền tệ, quá trình tạo lập và chu chuyển nguồn vốn của doanh nghiệp nhằm phục vụ mục đích sản xuất để đạt được mục tiêu chung của doanh nghiệp đó”. Tài chính doanh nghiệp phản ánh quá trình hình thành và sử dụng các của cải trong doanh nghiệp nhằm mục tiêu tối đa hóa lợi ích chủ sở hữu. Mục đich tối đa hóa lợi ích chủ sở hữu là cơ sở quan trọng trong lý thuyết tài chính doanh nghiệp hiện đại.
Các hoạt động tài chính tại doanh nghiệp bao gồm các hoạt động kinh tế, các mối quan hệ kinh tế htoong qua sự vận động của tiền tệ, nói cách khác giá trị được biểu hiện dưới hình thức khác nhau của vốn và tài sản. Sự vận động của vốn và tài sản nhằm mục đích tối đa hóa lợi nhuận, mở rộng quy mô kinh doanh, tăng khả năng cạnh tranh, đặc biệt là tăng giá trị công ty. Từ các quan điểm trên, tác giả đề tài rút ra khái niệm: Tài chính doanh nghiệp là tổng thể các quan hệ kinh tế gắn liền với quá trình hình thành và sử dụng quỹ tiền 6 tệ tại doanh nghiệp nhằm thỏa mãn các nhu cầu, mục tiêu tại doanh nghiệp. Nó là một khâu của hệ thống tài chính, nó phản ánh tổng hợp hoạt động và kết quả hoạt động tại doanh nghiệp.
Vì tại đây diễn ra quá trình lập và chu chuyển vốn gắn liền với quá trình sản xuất, đầu tư, tiêu thụ và phân phối. Khái niệm về quản lý tài chính doanh nghiệp Quản lý tài chính doanh nghiệp là một môn khoa học quản lý nghiên cứu các mối quan hệ tài chính phát sinh trong phạm vi hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp để từ đó đưa ra các quyết định tài chính nhằm tối đa hóa lợi nhuận của doanh nghiệp. Khác với tài chính doanh nghiệp là những quan hệ kinh tế phát sinh trong quá trình tạo lập và phân phối các quỹ tiền tệ của doanh nghiệp (quan hệ tài chính) mang tính khách quan thì quản lý tài chính doanh nghiệp lại là một quá trình mang tính chủ quan của con người, cụ thể ở đây là những người làm công tác quản lý tài chính trong doanh nghiệp. Nói cách khác, quản lý tài chính cũng như mọi quá trình quản lý khác, là một quá trình bao gồm từ việc xác định mục tiêu quản lý, phân tích,… , đưa ra các quyết định tài chính phù hợp với tình hình doanh nghiệp, đảm bảo cho các quyết định đó được thực hiện nhằm mục tiêu cuối cùng là tối đa hoá giá trị tài sản cho các chủ sở hữu.
Quản lý tài chính doanh nghiệp Theo TS. Trần Quý Liên – Đại học Kinh tế quốc dân: “Chỉ tiêu tài chính là một phạm trù kinh tế có nội dung tương đối ổn định, thể hiện kết quả, hiệu quả kinh doanh, cấu trúc tài chính của một doanh nghiệp tại một thời điểm hay trong một thời kỳ”. Hệ thống chỉ tiêu phân tích là một nội dung cơ bản của hoạt động phân tích tài chính, nó quyết định tới chất lượng của thông tin khi phânt ích và ảnh hưởng tới chất lượng của htoong tin khi phân tích và ảnh hưởng tới kết quả hoạt động của doanh nghiệp. Hệ thống cshir tiêu phânt ích tài chính không những thể hiện tình trạng tài chính, an ninh tài chính, mà còn thể hiện hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp.
Do vậy, phân tích tài chính doanh nghiệp thông qua phân tích hệ thống chỉ tiêu tài chính là cách tiếp cận khoa học, chính xác. Các nhà khoa học có nhiều quản điểm mkhacs nhau về bản chất hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính, cụ thể: 7 Theo PGS.Nguyễn Ngọc Quang – Trường Đại học Kinh tế quốc dân, trong luận án tiến sỹ của mình có đưa ra quan điểm về bản chất hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính: “Hệ thống chỉ tiêu ohaan tích tài chính là tổng thể các chỉ tiêu tài chính sắp xếp theo một trình tự nhất định nhằm đánh giá hoạt động tài chính của doanh nghiệp theo yêu cầu của cấp quản lý”. Cũng theo một nhà khoa học khác trường Đại học Kinh tế quốc dân là TS.Trần Quý Liên thì “ Hệ thống chỉ tiêu tài chính là một bảng tổng hợp các chỉ tiêu tài chính nhằm phản ánh tình hình tài chính của doanh nghiệp phục vụ cho các đôi tượng có nhu cầu” (Xây dựng hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính doanh nghiệp nhằm tăng cường công tác kiểm toán – Tạp chí Kiểm toán). Hai nhà khoa hoạc trên đều thống nhất ở quan điểm hệ thống chỉ tiêu là bảng tổng hợp các chỉ tiêu và bảng tổng hợp này được sắp xếp, phản ánh tình hình tài chính doanh nghiệp nhằm phục vụ các mục đích khác nhau của các chủ thể sử dụng thông tin.
Theo nhà khoa học thuộc Học viện Tài chính là PGS. Nguyễn Trọng Cơ và PGS.TS Nghiêm Thị Thà thì “Hệ thống chỉ tiêu phânt ích tài chính là toàn bộ các chỉ tiêu tài chính có thể tính toán được ở một doành nghiệp trong kỳ phân tích mà thông qua hệ thống chỉ tiêu đó có thể tiến hành phân tích, đánh giá cũng như dự đoán tình hình tài chính của doanh nghiệp một cách toàn diện, đầy đủ, chính xác làm cơ sở cho việc đưa ra quyết định của các chủ thể quản lý khác nhau”. Từ những phân tích ở trên theo quản điểm của tác giả thì “Hệ thống chỉ tiêu phân tích tài chính là tổng thể các chỉ tiêu tài chính mà thông qua hệ thống chỉ tiêu đó có thể tiến hành phân tích, đánh giá cũng như dựa đoán tình hình tài chính của doanh nghiệp một cách toàn diện, đầy đủ, chính xác làm cơ sở cho việc đưa ra quyết định của các chủ thể sử dụng”.Vai trò của quản lý tài chính doanh nghiệp Quản lý tài chính có vị trí quan trọng trong hoạt động quản lý nói chung của doanh nghiệp. Đầu tiên phải kể đến đo là việc tài ký tài chính tốt sẽ đảm bảo cho nhu cầu về vốn hoạt động của doanh nghiệp, hơn nữa việc lựa chọn nguồn vốn phù hợp cũng góp phần giúp doanh nghiệp không phải đối mặt với những khó khăn về thanh toán.
Việc quản ý tài chính cũng giúp cho doanh nghiệp sử dụng vốn thêm hiệu quả, phối hợp được các lĩnh vực quản lý khác giúp cho hoạt động của doanh nghiệp. Quản 8 ý tài chính tốt cũng góp phần nâng cao uy tín của doanh nghiệp trong các quan hện, đồng thời giải quyết các mối quan hệ về lợi ích trong doanh nghiệp. Một doanh nghiệp có thể tồn tại và phát triển vì nhiều mục tiêu khác nhua nhưng bao trùm nhất vẫn là mục tiêu tối đa hóa lợi ích của chủ sở hữu. Bởi doanh nghiệp nào cũng phải thuộc về các chủ sở hữu nhất định.
Đối với Doanh nghiệp nhà nước, Nhà nước làm đại diện chủ sở hữu và lợi ích của chủ sở hữu là lợi ích của toàn bộ nền kinh tế quốc dân. Đối với doanh nghiệp tư nhân, mục tiêu là tối đa hóa lợi nhuận. Đối với doanh nghiệp nhiều chủ sở hữu, mục tiêu là tối đa hóa giá trị tài sản của doanh nghiệp, mang lại lợi ích cho các cổ đông. Đối với các công ty cổ phần đã niêm yết trên thị trường chứng khoán thì đó là tối đa hóa giá trị thị trường của các cổ phiếu.
Bằng các chỉ tiêu và sự nhạy bén mà các nhà quản lý tài chính có thể chỉ ra những mặt mạnh cũng như những thiếu sót của doanh nghiệp trong kỳ. Ngoài ra, các nhà quản lý tài chính còn giúp giám đốc hoạch định chiến lược tài chính ngắn và dài hạn của doanh nghiệp dựa trên sự đánh giá tổng quát cũng như từng khía cạnh cụ thể các nhân tố tài chính có ảnh hưởng quan trọng đến sự tồn tại của doanh nghiệp, bao gồm: quản lý vốn và tài sản; quản lý doanh thu và chi phí; quản lý về phân phối thu nhập; giám sát và kiểm soát tài chính. Một trong những nhiệm vụ quan trọng của quản lý tài chính là xem xét, lựa chọn cơ cấu vốn sử dụng sao cho tiết kiệm, hiệu quả nhất: - Quản lý tài chính trong doanh nghiệp phải tiến hành phân tích và đưa ra một cơ cấu nguồn vốn huy động tối ưu cho doanh nghiệp trong từng thời kỳ. - Quản lý tài chính phải thiết lập một chính sách phân chia lợi nhuận một cách hợp lý đối với doanh nghiệp, vừa bảo vệ được quyền lợi của chủ doanh nghiệp và các cổ đông, vừa đảm bảo được lợi ích hợp pháp, hợp lý cho người lao động; xác định phần lợi nhuận đề lại từ sự phân phối này là nguồn quan trọng cho phép doanh nghiệp mở rộng sản xuất kinhd oanh hoặc đầu tư vào những lĩnh vực kinh doanh mới, sản phẩm mới, tạo điều kiện cho doanh nghiệp có mức độ tăng trưởng cao và bền vững.
- Quản lý tài chính trong doanh nghiệp còn có nhiệm vụ kiểm soát việc sử dụng cả các tài sản trong doanh nghiệp, tránh tình trạng sử dụng lãng phí, sai mục đích.