Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG PHÒNG CHỐNG TAI NẠN THƯƠNG TÍCH CHO TRẺ Ở TRƯỜNG MẦM NON 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Một số công trình nghiên cứu ở nước ngoài Công tác phòng chống tai nạn thương tích cho trẻ em là một phần rất quan trọng của chiến lược phát triển đất nước, là mối quan tâm hàng đầu đối với gia đình nhà trường và toàn thể xã hội, là yếu tố cơ bản để nâng cao chất lượng cuộc sống của con người, của từng gia đình và của toàn xã hội. Trên thế giới cũng có nhiều tác giả nghiên cứu đến vấn đề CSGD trẻ nói chung và phòng chống tai nạn thương tích cho trẻ mầm non nói riêng.
Có thể liệt kê một số công trình nghiên cứu: Nghiên cứu về phòng chống thương tích ở trẻ em và vị thành niên: Lời kêu gọi hành động toàn cầu. Tổ chức Y tế thế giới và UNICEF, 2005. Nghiên cứu về Phòng chống thương tích ở trẻ em và vị thành niên: Một kế hoạch hành động của WHO. Geneva; Tổ chức y tế thế giới 2006.
Công ước về quyền trẻ em, 1989. New York, NY, liên hợp quốc, 1989. Một nghiên cứu khác của 2 tác giả Andrew J và Robert C. Pianta cũng chỉ ra mối quan hệ giữa những đặc điểm của GV và điều kiện lớp học với hoạt động chăm sóc trẻ.
Trong tác phẩm đó chỉ ra rằng trình độ đào tạo, lĩnh vực đào tạo và những điều kiện của lớp học như kích thước lớp học, số lượng trẻ và chương trình CSGD trẻ có tác động gián tiếp đến việc đảm bảo an toàn cho trẻ ở trường mầm non. Một nghiên cứu khác của tác giả William Fowler vào năm 1980 trong đó chỉ ra những yếu tố nhằm đảm bảo an toàn cho trẻ có thể giúp trẻ phát triển toàn diện về nhân cách. Như vậy, các nghiên cứu về đảm bảo an toàn cho trẻ nói chung và đảm bảo an toàn phòng tránh tai nạn thương tích cho trẻ ở trường mầm non nói riêng đã được các nhà nghiên cứu trên thế giới nghiên cứu khá nhiều, nhưng những nghiên cứu về quản lý hoạt động đảm bảo an toàn phòng chống tai nạn thương tích cho trẻ trong trường mầm non thì hầu như có rất ít tài liệu đề cập đến. Một số công trình nghiên cứu ở Việt Nam Để nâng cao chất lượng CSGD trẻ em ở trường mầm non nói chung và đặc biệt là công tác đảm bảo an toàn phòng chống tai nạn thường tích cho trẻ nói riêng.
Ở 9 download by : skknchat@gmail.com nước ta cùng với những kết quả đã đạt được trong thực tế hoạt động chăm sóc, giáo dục trẻ thì các nhà nghiên cứu cũng luôn quan tâm đến việc nghiên cứu tìm ra các giải pháp tốt nhất để đảm bảo an toàn phòng chống tai nạn thương tích cho trẻ. Các công trình được nghiên cứu sớm đã tập trung vào nội dung nghiên cứu về các giải pháp phòng chống tai nạn thương tích cho học sinh dựa vào nhà trường tại thành phố Đà Nẵng của tác giả Nguyễn Thúy Quỳnh có đưa ra những nghiên cứu về việc phòng chống TNTT cho học sinh. Kết qủa nghiên cứu cho thấy tình hình phòng chống TNTT trong các nhà trường hiện nay, cơ sở thực tiễn của các hoạt động này. Đồng thời tác giả cũng chỉ ra những nguyên nhân dẫn đến tình hình trên.
Từ đó tác giả đưa ra các giải pháp: Trang bị đầy đủ cơ sở vật chất cho các nhà trường để đảm bảo cho việc chăm sóc giáo dục trẻ được tốt hơn; giải pháp đào tạo đội ngũ giáo viên nhân viên có trình độ hiểu biết về phòng chống tai nạn thương tích đảm bảo an toàn cho trẻ. Một nghiên cứu năm 2001, cuốn sách “Kỹ năng và bài tập thực hành quản lý trường mầm non của Hiệu trưởng” của tác giả Trần Bích Liễu, cuốn sách này cung cấp những tri thức khoa học về nghiệp vụ quản lý trường mầm non và hệ thống các bài tập hình thành các kỹ năng cơ bản của người Hiệu trưởng như: Kỹ năng lập kế hoạch. Những năm gần đây có một số tác giả tiến hành nghiên cứu các vấn đề liên quan đến hoạt động chăm sóc, GD trẻ mầm non và đã đề ra những biện pháp quản lý hoạt động PCTNTT đảm bảo an toàn cho trẻ mầm non đã cung cấp nhiều kiến thức lý luận và thực tế cho các nhà quản lý GD mầm non như: Đề tài luận văn tiến sĩ: “Nghiên cứu giải pháp can thiệp phòng chống tai nạn thương tích cho học sinh Tiểu học dựa vào nhà trường ở thành phố Đà Nẵng” của tác giả Nguyễn Thúy Quỳnh, năm 2012 trong đó phân tích thực trạng hoạt động phòng chống tai nạn thương tích cho trẻ em và đề ra một số giải pháp can tiệp PCTNTT cho trẻ em dựa vào nhà trường. Đề tài luận văn thạc sĩ: “Nâng cao năng lực quản lý của hiệu trưởng trường mầm non quận Hai Bà Trưng” của tác giả Bùi Thị Kim Xuân, 2004 đã đề ra một số biện pháp giúp cho hiệu trưởng các trường mầm non của quận Hai Bà Trưng nâng cao năng lực quản lý để thực hiện tốt hơn các công tác quản lý trường mầm non trong giai đoạn tiếp theo.
Đề tài luận văn thạc sĩ: “Biện pháp quản lý thực hiện chương trình thí điểm GD mầm non của hiệu trưởng trường mầm non” của tác giả Vũ Thị Thu Hằng, năm 2008. Đề tài đã cung cấp hệ thống lý thuyết về việc thực hiện chương trình thí điểm GD mầm non và đã đề ra những biện pháp quản lý giúp hiệu trưởng thực hiện tốt 10 download by : skknchat@gmail.com chương trình thí điềm GD mầm non mà Bộ GD đề ra. Trong đó chú trọng đến kỹ năng lập kế hoạch của người hiệu trưởng trường mầm non. Các công trình nghiên cứu của các tác giả trình bày trên đã đề cập một số nội dung liên quan đến công tác CSGD trẻ em ở trường mầm non, các giải pháp nâng cao chất lượng CSGD.
Tuy nhiên, chưa có công trình nào đi sâu nghiên cứu về quản lý hoạt động phòng chống tai nạn thương tích cho trẻ ở trường mầm non. Quản lý hoạt động PCTNTT cho trẻ là vấn đề quan trọng, bức thiết nhằm đảm bảo an toàn tuyệt đối cho trẻ và nâng cao chất lượng và hiệu quả GD trẻ em ở các trường mầm non, cần thiết phải nghiên cứu, hoàn thiện và áp dụng vào các trường mầm non khác nhau trên phạm vi vùng, miền và quốc gia. Hoạt động phòng chống tai nạn thương tích cho trẻ mầm non 1. Đảm bảo an toàn Là điều kiện chắc chắn giữ gìn được, thực hiện được hoặc có được những thứ cần thiết Đảm bảo an toàn cho trẻ trong trường mầm non bao gồm 2 mặt: Đảm bảo an toàn về tâm lý và an toàn về thể chất Cụ thể: Tạo cho trẻ cảm giác an tâm an toàn không có những nguy hiểm đe dọa (Kể cả nguồn gây ô nhiễm và bạo lực) Trang thiết bị đồ dùng đồ chơi phải được sửa chữa bảo dưỡng thường xuyên để đảm bảo an toàn không gây TNTT cho trẻ và đảm bảo về thẩm mỹ.
Đáp ứng những nhu cầu về vệ sinh an toàn thực phẩm, không có nguồn ô nhiễm từ đất, nước, không khí. Tai nạn thương tích Tai nạn: - Theo tổ chức y tế thế giới đã định nghĩa: Tai nạn là một sự kiện không định trước gây ra thương tích có thể nhận thấy được Ví dụ: Một đứa trẻ chạy va vào phích nước bị bỏng. Một đứa trẻ trèo lên bàn bị ngã gãy chân. Thương tích là tổn thương của cơ thể ở các mức độ khác nhau gây nên bởi tiếp xúc đột ngột với các nguồn năng lượng (có thể là các tác động cơ học, nhiệt, hóa chất, bức xạ ion, chất phóng xạ.) quá ngưỡng chịu đựng của cơ thể hoặc do cơ thể thiếu các yếu tố cần thiết cho sự sống như thiếu ôxy, mất nhiệt.
Thương tích có thể lý giải được và có thể phòng tránh được. Tuy nhiên, khó có thể phân định rõ ràng giữa hai 11 download by : skknchat@gmail.com khái niệm tai nạn và thương tích, do vậy hiện nay trong các văn bản, tài liệu của Việt Nam người ta dùng chung thuật ngữ “Tai nạn thương tích”. - Tai nạn thương tích là tổn thương có chủ định hoặc không có chủ định liên quan đến va chạm giao thông, ngã, điện giật, bỏng. gây ra tổn thương chảy máu, phù nề xây xát.cần đến sự chăm sóc y tế hoặc phải nghỉ học, nghỉ làm hoặc bị hạn chế sinh hoạt ít nhất là 1 ngày.
* Phân loại tai nạn thương tích - Thương tích không chủ định, không chủ ý Thương tích không chủ ý (thường hiểu là “tai nạn”) là hậu quả của tai nạn giao thông, bị đuối nước, bỏng và ngã. Thương tích không chủ ý cũng có thể do nghẹn hóc, ngộ độc, do bom mìn và các vật liệu nổ gây ra, do côn trùng và súc vật cắn đốt… Hầu hết các thương tích không chủ ý đều có thể phòng tránh được. - Thương tích có chủ định, có chủ ý Thương tích có chủ ý gây nên do sự chủ định của con người (người chủ định gây thương tích cho người khác hoặc do bản thân người bị thương tích tự gây ra) như: Chiến tranh, tự thương, tự tử, thương tật do bạo lực, lạm dụng hoặc bị bỏ rơi. * Một số tai nạn thương tích thường gặp ở trẻ: + Phòng tránh tai nạn giao thông + Phòng tránh đuối nước + Phòng tránh ngộ độc + Phòng tránh ngã, lạc cho trẻ em + Phòng tránh cháy bỏng + Phòng tránh ngộ độc cắn: chó, mèo, rắn cắn, ong đốt + Phòng tránh điện giật + Đề phòng dị vật đường thở.
+ Phòng tránh vết thương do các vật sắc nhọn + Một số tai nạn khác * Để đảm bảo an toàn và phòng tránh các tai nạn xảy ra đối với trẻ cần lưu ý. - Đảm bảo an toàn xung quanh ngôi nhà: + Có cửa, cổng, hàng rào chắc chắn, độ cao phù hợp với lứa tuổi của trẻ em; + Đường đi vào nhà và sân quanh nhà phải phù hợp, không trơn trượt và an toàn cho trẻ em; + Nền nhà cao phải có bậc thềm cho trẻ lên xuống phù hợp với lứa tuổi; + Xung quanh ao, hố chứa nước, hố vôi, cống thoát nước trong khu vực nhà ở phải có hàng rào chắc chắn đảm bảo an toàn cho trẻ em; 12 download by : skknchat@gmail.