đặt vấn đề trong tương lai có nên áp dụng phổ biến và áp dụng trong những điều kiện nào. Sara Crosatti Barbosa, Arli Ramos de Oliveira cho rằng: cần thiết phải xác định mức độ hoạt động thể chất của trẻ em trong suốt thời gian ở trường mầm non, và các yếu tố liên quan. Các tác giả đã phân tích 1485 trẻ em từ 2-6 tuổi. Kết quả cho thấy, trẻ em đi học mẫu giáo dành phần lớn thời gian trong ngày cho hành vi tĩnh tại.
Các hoạt động được khởi xướng bởi người lớn có xu hướng dẫn đến mức độ hoạt động thể chất thấp hơn ở trẻ em. Không gian bên trong dành cho hoạt động vui chơi, hoạt chơi ngoài trời, đánh dấu trên sàn để chơi, nhảy và leo trèo là một số hành động làm tăng mức độ hàng ngày hoạt động thể chất của trẻ em ở những nơi như vậy. Nghiên cứu đưa ra gợi ý về việc cần tăng hoạt động vận động trong trường mầm non, giảm các hoạt động tĩnh.2 Một số công trình nghiên cứu ở Việt Nam: Ở Việt Nam, với mục tiêu “Nâng cao tầm vóc và thể lực của trẻ em”, thực hiện Quyết định số 1076/QĐ-TTg ngày 17/6/2016 của Thủ tướng Chính Phủ về Đề án “Phát triển giáo dục thể chất và thể thao trường học giai đoạn 2016-2020, định hướng đến 2025” trong các cơ sở giáo dục mầm non. Sau 5 năm thực hiện, đến nay, hầu hết trường mầm non đã được đầu tư thêm các phương tiện, cơ sở vật chất phục vụ các nội dung giáo dục phát triển thể chất cho trẻ.
Lĩnh vực phát triển thể chất là một trong năm mặt phát triển toàn diện cho trẻ 9 ở độ tuổi mầm non. Phát triển thể chất đóng vai trò vô cùng quan trọng, đó không chỉ là sự phát triển về hình thái cơ thể bên ngoài mà còn là yếu tố giúp trẻ phát triển toàn diện về nhận thức, ngôn ngữ, thẩm mỹ, tình cảm. “Nghiên cứu cơ sở khoa học cho việc nâng cao chất lượng chương trình chăm sóc, giáo dục trẻ 3-6 tuổi trong trường mầm non”. Chủ nhiệm đề tài: Lê Thu Hương.
Cơ quan chủ trì: Viện Chiến lược và Chương trình Giáo dục, thực hiện năm 2004. Trong đề tài này các tác giả tổng hợp những kinh nghiệm về chương trình chăm sóc, giáo dục trẻ mầm non của một số nước trên thế giới. Đánh giá thực trạng về chương trình chăm sóc giáo dục mẫu giáo hiện hành và việc thực hiện hoạt động chăm sóc, giáo dục trong các trường mầm non hiện nay. Các tác giả đưa ra những định hướng đổi mới nhằm nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ MN đáp ứng yêu cầu phát triển giáo dục trong giai đoạn công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước Tác giả Đặng Hồng Phương khi nghiên cứu “đặc điểm và quá trình phát triển tính tích cực vận động cho trẻ mầm non”, Bà đã đưa ra những phương pháp cũng như hình thức dạy học hiệu quả nhằm nâng cao tính tích cực vận động trong các hoạt động phát triển thể chất cho trẻ ở trường mầm non.
[16] Nguyễn Bá Minh (chủ biên)(2015), Hướng dẫn tổ chức các hoạt động giáo dục phát triển vận động cho trẻ trong trường mầm non, NXB Giáo dục Việt Nam; Vũ Thị Đoan Trang, 2014, Quản lý giáo dục phát triển vận động cho trẻ mầm non 3-4 tuổi ở trường mầm non Nhật Tân – Tây Hồ - Hà Nội, Luận văn thạc sỹ khoa học giáo dục, Trường ĐHSPHN; Nguyễn Thúy Nhân (2009), Giải pháp nâng cao chất lượng quản lý giáo dục mầm non tại cơ sở thuộc Thành phố Hà Nội, Luận văn thạc sỹ khoa học giáo dục, Trường ĐHSPHN. [13] Luận văn Thạc sỹ của tác giả Nguyễn Thị Minh Nguyệt với đề tài “Các biện pháp tăng cường quản lý hoạt động chăm sóc - giáo dục trẻ của hiệu trưởng các trường mầm non Quận 3 - thành phố Hồ Chí Minh”. Trong luận văn này, tác giả đã xây dựng được các biện pháp tăng cường quản lý hoạt động chăm sóc – giáo dục trẻ phù hợp với điều kiện của các trường mầm non Quận 3 – Thành phố Hồ Chí Minh và có tính khả thi cao khi áp dụng vào thực tế.[14] 10 Tác giả Phạm Thị Long Quân, trên cơ sở nghiên cứu lý luận và khảo sát thực trạng hoạt động phát triển vận động, luận văn đã đề xuất các biện pháp “Quản lý hoạt động phát triển vận động nhằm nâng cao chất lượng phát triển vận động cho trẻ ở các trường mầm non Thành phố Nam Định”. Nghiên cứu được thực hiện trên 12 cán bộ quản lý và 100 giáo viên mầm non.[17] Luận văn của thạc sỹ Hà Thị Kim Oanh, năm 2015 với đề tài “Quản lý hoạt động nuôi dưỡng và chăm sóc sức khỏe cho trẻ ở các trường mầm non tỉnh Hòa Bình”.
Trong luận văn này, tác giả đưa ra các biện pháp quản lý hoạt động nuôi dưỡng và chăm sóc sức khỏe cho trẻ có tính khả thi, các biện pháp có mối quan hệ chặt chẽ với nhau.[15] Về cơ bản, các công trình tren đã đề cập đến công tác chỉ đạo, biện pháp quản lý ở các trường mầm non, các biện pháp đã có những đóng góp nhất định đối với sự phát triển của giáo dục mầm non. Một số khái niệm cơ bản 1. Khái niệm Quản lý Quản lý là điều khiển, chỉ đạo một hệ thống hay một quá trình, căn cứ vào những quy luật hay nguyên tắc tương ứng để cho hệ thống hay quá trình ấy vận động theo ý muốn của người quản lý nhằm đạt được những mục đích đã định trước. Quản lý là sự tác động có mục đích của các chủ thể quản lý với đối tượng quản lý.
Ở đây chủ thể của quản lý là con người hay tổ chức của con người. Những cá nhân hay tổ chức của con người phải là những đại diện có quyền uy, có quyền hạn và trách nhiệm liên kết, phối hợp những hoạt động riêng lẻ của từng cá nhân hướng tới mục tiêu chung nhằm đạt được kết quả nhất định trong quản lý. Quản lý xuất hiện ở bất kì nơi nào, lúc nào nếu ở nơi đó và lúc đó có hoạt động chung của con người. Karl Marx đã viết “Tất cả mọi lao động xã hội trực tiếp hay lao động chung nào tiến hành trên quy mô tương đối lớn, thì ít nhiều cũng đều cần đến một sự chỉ đạo để điều hòa hòa những hoạt động cá nhân và thực hiện những chức năng chung phát sinh từ sự vận động của toàn bộ cơ thể khác với sự vận động của những khí quan độc lập của nó … 11 Một người độc tấu vĩ cầm tự mình điều khiển lấy mình, còn một dàn nhạc thì cần có nhạc trưởng.W Taylor (1856-1915) là một trong những người đầu tiên khai sinh ra khoa học quản lý và là “Ông tổ” của trường phái “Quản lý theo khoa học”, tiếp cận quản lý dưới góc độ kinh tế - kỹ thuật đã cho rằng “Quản lý là hoàn thành công việc của mình thông qua người khác” và biết được một cách chính xác “họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất và rẻ nhất”.
Quản lý là một hoạt động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động “Nói chung là khách thể quản lý” nhằm thực hiện được những mục tiêu đã dự kiến. [27] Có thể xem xét quản lý dưới các góc độ khác nhau. Sự đa dạng về cách tiếp cận dẫn đến sự phong phú về các quan niệm quản lý. Tuy nhiên, ta có thể hiểu: “Quản lý vừa là khoa học vừa là nghệ thuật, giúp cho nhà quản lý khai thác và sử dụng các nguồn lực với chi phí thấp nhất để đạt mục tiêu với hiệu quả cao”.
Khái niệm quản lý giáo dục Khái niệm quản lý giáo dục tương đối rộng và được trình bày theo nhiều quan niệm khác nhau. Theo định nghĩa của một số tác giả về quản lý giáo dục như sau: Theo tác giả Phạm Minh Hạc: “Quản lý giáo dục là hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý (hệ giáo dục) nhằm làm cho vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học - giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ thống giáo dục tới mục tiêu dự kiến lên trạng thái mới về chất.” [10] Quản lý là một hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý (Bộ giáo dục) nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng thực hiện được các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học, giáo dục thế hệ trẻ, đưa giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất. [7] Có thể hiểu đơn giản rằng quản lý giáo dục chính là tập hợp các biện pháp kế 12 hoạch được đưa ra để đảm bảo cho sự vận hành một cách bình thường của phía cơ quan trong hệ thống giáo dục, nhằm tiếp tục phát triển và mở rộng hệ thống cả về mặt chất lượng và số lượng. Mọi hoạt động của quá trình quản lý giáo dục đều luôn hướng tới một mục đích đào tạo và phát triển nhân cách cho thế hệ trẻ.
Khái niệm Quản lý nhà trường Theo tác giả Thái Duy Tuyên: “Quản lý nhà trường là thực hiện đường lối của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình, tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục - đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và từng học sinh” [24] Quản lý nhà trường là những hoạt động của chủ thể quản lý nhà trường (Hiệu trưởng) đến tập thể giáo viên, công nhân viên, tập thể học sinh, cha mẹ học sinh và các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu giáo dục của nhà trường. Quản lý nhà trường là quá trình tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến đội ngũ cán bộ, giáo viên và nhân viên để thông qua đội ngũ sẽ tác động đến quá trình hoạt động của nhà trường nhằm thực hiện mục tiêu giáo dục. Nhà trường là đơn vị cơ sở nằm trong hệ thống giáo dục và để tiến hành quá trình giáo dục đào tạo, nhà trường là một thiết chế đặc biệt của xã hội, thực hiện chức năng đào tạo nguồn nhân lực theo yêu cầu của xã hội, đào tạo các công dân cho tương lai.