Chương 1: Cơ sở lý luận của quản lý nhà nước về phát triển thể thao thành tích cao Chương 2: Thực trạng quản lý nhà nước về thể thao thành tích cao trong lực lượng Công an nhân dân Chương 3: Phương hướng, giải pháp tiếp tục hoàn thiện quản lý nhà nước về thể thao thành tích cao trong lực lượng Công an nhân dân 7 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ THỂ THAO THÀNH TÍCH CAO 1. Những vấn đề lý luận chung 1. Quản lý nhà nước 1. Khái niệm Quản lý Thuật ngữ Quản lý có rất nhiều cách hiểu khác nhau, tùy thuộc theo góc độ nghiên cứu của các ngành khoa học khác nhau.
Kinh tế học, hành chính học, luật học… và nhiều ngành khoa học khác như xã hội học…đều sử dụng thuật ngữ quản lý với nội dung phù hợp với đối tượng nghiên cứu của mình. Có thể đề cập một số khái niệm như sau: - Quản lý là hoạt động được thực hiện nhằm bảo đảm sự hoàn thành công việc thông qua những nỗ lực của người khác. - Quản lý là công tác phối hợp có hiệu quả cách hoạt động của những người cộng sự cùng chung một tổ chức. - Quản lý là sự tác động có ý thức để chỉ huy, điều hành, hướng dẫn, các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người để hướng đến mục đích, đúng ý chí và phù hợp với quy luật khách quan.
Hiểu một cách đơn giản hơn, quản lý là sự có trách nhiệm về một cái gì đó, tức là có việc quản lý người khác và có việc tự quản lý việc của mình. Mục đích của quản lý là điều khiển, chỉ đạo chung con người, phối hợp các hoạt động riêng lẻ của từng cá nhân tạo thành một hoạt động chung thống nhất của cả tập thể và hướng hoạt động chung đó theo những mục tiêu đã định trước. Như vậy, thuật ngữ quản lý có thể hiểu như sau: Quản lý là sự tác động có chủ đích, có tổ chức của chủ thể quản lý lên đối tượng bị quản lý và khách thể của quản lý nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các tiềm năng, các cơ hội của hệ thống để đạt được mục tiêu đặt ra trong điều kiện biến động của môi trường. Khái niệm quản lý nhà nước Nhà nước ra đời là một tất yếu trong lịch sử để đảm nhận sứ mệnh cao cả là duy trì sự ổn định phát triển chung toàn xã hội thông qua các hoạt động quản lý.
Nội hàm quản lý nhà nước có thể thay đổi phụ thuộc vào chế độ chính trị, bối cảnh lịch sử hay đặc điểm văn hóa, trình độ phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia qua các thời kỳ. Thuật ngữ “quản lý nhà nước” được hiểu theo nghĩa rộng và nghĩa hẹp: ⦁ Theo nghĩa rộng: Quản lý nhà nước là hoạt động tổ chức, điều hành của cả bộ máy nhà nước, nghĩa là bao hàm cả sự tác động, tổ chức của quyền lực nhà nước trên phương diện lập pháp, hành pháp và tư pháp. ⦁ Theo nghĩa hẹp: Quản lý nhà nước chủ yếu là quá trình tổ chức, điều hành của hệ thống cơ quan hành chính nhà nước đối với các quá trình xã hội và hành vi của con người theo pháp luật, nhằm đạt được những mục tiêu, yêu cầu, nhiệm vụ quản lý nhà nước. Đồng thời, các cơ quan nhà nước nói chung còn thực hiện các hoạt động có tính chấp hành, điều hành, tính chất hành chính nhà nước nhằm xây dựng, tổ chức bộ máy và củng cố chế độ công tác nội bộ của mình.
Từ hai cách hiểu theo nghĩa rộng và hẹp như trên, có thể định nghĩa về QLNN như sau: “Quản lý nhà nước là một dạng quản lý xã hội đặc biệt, mang tính quyền lực nhà nước và sử dụng pháp luật để điều chỉnh hành vi của cá nhân, tổ chức trên tất cả các mặt của đời sống xã hội do các cơ quan trong bộ máy nhà nước thực hiện, nhằm phục vụ nhân dân, duy trì sự ổn định và phát triển của xã hội.” [15; Tr 28] Từ đó có thể rút ra đặc điểm của Quản lý nhà nước như sau: - Thứ nhất,quản lý nhà nước là các cơ quan, cá nhân trong bộ máy nhà nước được trao quyền, gồm: cơ quan lập pháp, cơ quan hành pháp và cơ quan tư pháp. 9 - Thứ hai, đối tượng quản lý nhà nước là tất cả các cá nhân, tổ chức sinh sống và hoạt động trong phạm vi lãnh thổ quốc gia. - Thứ ba, quản lý nhà nước là quản lý toàn diện trên tất cả các lĩnh vực đời sống xã hội: chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, an ninh, quốc phòng, ngoại giao… - Thứ tư, quản lý nhà nước mang tính quyền lực nhà nước, sử dụng công cụ pháp luật, chính sách, kế hoạch để quản lý xã hội - Thứ năm, mục tiêu của quản lý nhà nước là phục vụ nhân dân, duy trì sự ổn định và phát triển của xã hội. Thể thao thành tích cao 1.
Thuật ngữ thể thao Thuật ngữ “thể thao” phát âm rất giống nhau trong nhiều ngôn ngữ của các quốc gia trên thế giới. Sự đa nghĩa của thuật ngữ “thể thao” có nguồn gốc trong sự phát sinh ra nó. Theo một số chuyên gia, cơ sở ngôn ngữ ban đầu của thuật ngữ này từ tiếng Pháp („desport – với nghĩa giảm bớt gánh nặng sau khi làm việc), sau chuyển sang phiên âm tiếng Anh “sport”. Từ đó, thuật ngữ này được phổ biến để chỉ những hoạt động đa dạng nghỉ ngơi, giải trí ngoài giờ lao động.
5] “Thể thao” theo nghĩa hẹp là một loại hoạt động trò chơi (trình độ khác nhiều so với trò chơi thông thường, đơn giản), một hình thức thi đấu đặc biệt, chủ yếu và phần nhiều bằng sự vận động thể lực, nhằm phát huy những năng lực chuyên biệt, đạt những thành tích cao, cao nhất, được so sánh trực tiếp, công bằng trong những điều kiện chuyên môn như nhau. Theo nghĩa rộng, thuật ngữ “thể thao” diễn tả một hiện tượng phức tạp, đa dạng và đa chức năng của thực tế xã hội, chiếm vị trí quan trọng trong văn hóa thể chất và văn hóa tinh thần của xã hội. Nó là phương tiện tác động đặc biệt của giáo dục thể chất, cho phép bộc lộ khả năng chức phận của cơ thể và nâng cao chúng tới mức tột đỉnh, vượt qua những “giới hạn” bình thường và 10 là nhân tố tác động sâu sắc đến nhân cách, hướng tới sự kích thích cá nhân, tính quyết đoán và tự khẳng định mình. Khái niệm thể thao thành tích cao Thể thao thành tích cao là hoạt động tập luyện và thi đấu của vận động viên trong đó, thành tích cao, kỷ lục thể thao được coi là giá trị văn hóa, là sức mạnh và năng lực của con người; nhà nước phát triển thể thao thành tích cao nhằm phát huy tối đa khả năng về thể lực, ý chí và trình độ kỹ thuật của vận động viên để đạt thành tích cao trong thi đấu thể thao.
Phát triển thể thao thành tích cao là một nhiệm vụ chính trị nhằm phát huy truyền thống của dân tộc, đáp ứng nhu cầu văn hóa tinh thần của nhân dân, đề cao sức mạnh ý chí, tinh thần tự hào dân tộc, góp phần nâng cao uy tín và vị thế của dân tộc Việt Nam. Thể thao thành tích cao có vị trí quan trọng trong việc phát triển thể dục thể thao nói chung, nâng cao sức khỏe và năng lực con người, có tác dụng to lớn trong việc tăng cường tình đoàn kết hữu nghĩ giữa các quốc gia, dân tộc và góp phần nâng cao uy tín của địa phương, đất nước. Thể thao thành tích cao có mối quan hệ biện chứng với thể dục thể thao nói chung và với phong trào thể thao quần chúng nói riêng. Ngày nay, ở các quốc gia phát triển, thể thao thành tích cao đã trở thành một ngành kinh tế - công nghiệp thể hiện ở một số lĩnh vực tiêu biểu như: bóng đá, quần vợt, bóng rổ, đua xe mô tô, ô tô… và đã trở thành nghề nghiệp của một bộ phận trong xã hội.
Vì vậy, ở nước ta, Đảng và Nhà nước rất quan tâm đến công tác thể dục thể thao, trong đó có thể thao thành tích cao. Điều này được thể hiện khá rõ qua các hệ thống quan điểm, luật pháp, chủ trương, chính sách cụ thể, theo Luật thể dục thể thao số 77/2006/QH11 (Điều 31), được Quốc hội khóa XI thông qua tại kỳ họp thứ 10 ngày 29 tháng 11 năm 2006 [11]: “Nhà nước có chính sách phát triển thể thao thành tích cao, đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, trang thiết bị hiện đại; đào tạo, bồi dưỡng vận động viên, huấn luyện viên đạt 11 trình độ quốc gia, quốc tế; tổ chức thi đấu thể thao thành tích cao; tham gia các giải thể thao quốc tế; khuyến khích tổ chức cá nhân tham gia phát triển thể thao thành tích cao”. Có thể hiểu: Thể thao thành tích cao (hay thể thao thi đấu) là sự phát huy, nâng cao giới hạn tiềm lực tối đa của cá nhân và tập thể về hình thái cơ thể, chức năng sinh lý, phẩm chất tâm lý, tố chất thể lực và kỹ - chiến thuật để đạt thành tích thi đấu xuất sắc, thông qua huấn luyện, thi đấu một cách hệ thống, khoa học. Theo định nghĩa này, khái niệm thể thao thành tích cao có nội hàm như sau: Thể thao thành tích cao là một bộ phận quan trọng trong tổ hợp thành thể dục thể thao.
Nó là một hoạt động thể dục thể thao xã hội lấy hoạt động thi đấu làm đặc trưng chủ yếu, lấy việc lập thành tích thể thao ưu việt, giành được chiến thắng trong thi đấu làm thành mục đích chủ yếu. 5] Cụ thể là: - Thứ nhất, thể thao thành tích cao là một loại hoạt động thể dục thể thao mang tính xã hội, là một bộ phận quan trọng trong thể dục thể thao. Thể dục thể thao là một loại hình hoạt động có sự phát triển mạnh mẽ, đi vào lòng người, đồng thời nó ảnh hưởng tích cực đến sinh hoạt xã hội và sinh hoạt cá nhân của mỗi người. Trong một phạm vi rất lớn, nó có ích lợi cho sự phát triển mạnh mẽ của thể thao thành tích cao.
- Thứ hai, thể thao thành tích cao là lấy các loại hoạt động thi đấu ở mức độ khác nhau, quy mô khác nhau, trình độ khác nhau; đồng thời cũng lấy việc tham gia và cử hành các hoạt động thi đấu này làm thành nội dung hoạt động chủ yếu của các hoạt động chuẩn bị.