CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TĂNG CƯỜNG HIỆU QUẢ QLNN NHÀ NƯỚC VỀ KINH DOANH THUỐC THÚ Y CỦA CHI CỤC CHĂN NUÔI, THÚ Y VÀ THUỶ SẢN 1. Thuốc thú y và kinh doanh thuốc thú y 1. Khái niệm, đặc điểm, vai trò của thuốc thú y 1. Khái niệm thuốc thú y Quốc hội (2015): “thuốc thú y là đơn chất hoặc hỗn hợp các chất bao gồm dược phẩm, vắc-xin, chế phẩm sinh học, vi sinh vật, hóa chất được phê duyệt dùng cho động vật nhằm phòng bệnh, chữa bệnh, chẩn đoán bệnh, điều chỉnh, phục hồi chức năng sinh trưởng, sinh sản của động vật”.
- Dược phẩm là thuốc thú y đã qua tất cả các công đoạn trong quá trình sản xuất, kể cả đóng gói trong bao bì cuối cùng, dán nhãn, đã qua kiểm tra chất lượng cơ sở và đạt các chỉ tiêu chất lượng theo hồ sơ đăng ký. - Vắc-xin dùng trong thú y là chế phẩm sinh học chứa kháng nguyên, tạo cho cơ thể động vật khả năng đáp ứng miễn dịch, được dùng để phòng bệnh. - Chế phẩm sinh học dùng trong thú y là sản phẩm có nguồn gốc sinh học dùng để phòng bệnh, chữa bệnh, chẩn đoán bệnh, điều chỉnh quá trình sinh trưởng, sinh sản của động vật. - Vi sinh vật dùng trong thú y là vi khuẩn, vi rút, đơn bào ký sinh, nấm mốc, nấm men và một số vi sinh vật khác dùng để chẩn đoán, phòng bệnh, chữa bệnh cho động vật, nghiên cứu, sản xuất, kiểm nghiệm, khảo nghiệm thuốc thú y.
- Hóa chất dùng trong thú y là sản phẩm có nguồn gốc hóa học dùng để phòng bệnh, chữa bệnh, chẩn đoán bệnh, khử trùng, tiêu độc môi trường chăn nuôi, nuôi trồng thủy sản, giết mổ động vật, sơ chế, chế biến động vật, sản phẩm động vật. Đặc điểm của thuốc thú y Thuốc thú y là loại sản phẩm sử dụng phục vụ cho ngành chăn nuôi, và chỉ áp dụng cho các loại thú y được nuôi dưỡng. Thuốc thú y được chỉ định dùng cho vật nuôi, và chủ yếu được sử dụng nhiều đối với gia súc, gia cầm được nuôi, kể cả thuốc thú y thủy sản. Tuy nhiên, lĩnh vực thuốc thú y thủy sản là lĩnh vực rất rộng, cần được kiểm soát riêng, do đó đối với thuốc thú y thủy sản được tách ra quản lý riêng bởi Tổng Cục Thủy sản.
Do đó, khi đề cập đến thuốc thú y hiện nay chỉ tập trung vào thuốc dành cho gia súc và gia cầm. Thuốc thú y được hợp thành từ nhiều chất khác nhau, do đó nó có đặc tính kỹ thuật cao trong quá trình nghiên cứu và sản xuất và chất lượng được đảm bảo bởi những quy 7 định và tiêu chuẩn nhất định. Bên cạnh đó, thuốc thú y còn đòi hỏi bảo quản tốt cũng như quy định rõ thời hạn tiêu dùng, đối tượng áp dụng, số lượng áp dụng và những tác động của việc sử dụng thuốc lên thú y. Thuốc thú y là một sản phẩm mang tính thời vụ và đặc thù cao.
Đây là đặc điểm kinh doanh đối với từng loại thú y sẽ hợp với từng vùng và sẽ phát triển mạnh mẽ trong một giai đoạn nào đó trong năm. Vì thời tiết thay đổi theo mùa, nên một số loại thú y sẽ thích hợp với từng mùa để sinh sôi nảy nở. Do đó việc sử dụng thuốc thú y có tính chất mùa vụ. Mặt khác, thuốc thú y có tính đặc thù cao, vì đối với một số nước như Việt Nam, còn mạnh về sản xuất các sản phẩm từ nông lâm ngư nghiệp.
Do đó, ngành chăn nuôi đống góp lớn vào GDP của cả nước, càng như thế, vai trò của thuốc thú y cũng được sử dụng nhiều từng đợt và áp dụng với mỗi đối tượng thú y khác nhau. Kinh doanh thuốc thú y 1. Khái niệm kinh doanh thuốc thú y Kinh doanh là phạm trù kinh tế khá phổ cập và thường quan niệm là hoạt động của cá nhân hoặc tổ chức kinh tế, thường là doanh nghiệp để phục vụ khách hàng nhằm mục đích lợi nhuận qua một loạt các công việc như tiếp thị, sản xuất, tài chính, kế toán, quản trị. Quốc hội (2020) Luật doanh nghiệp: “Kinh doanh là việc thực hiện liên tục một, một số hoặc tất cả công đoạn của quá trình đầu tư, sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm hoặc cung ứng dịch vụ trên thị trường nhằm mục đích tìm kiếm lợi nhuận”.
Từ việc thông qua phân tích tại các phần trên có thể hiểu: Kinh doanh thuốc thú y là việc thực hiện liên tục một, một số hoặc tất cả các công đoạn của quá trình đầu tư, từ sản xuất đến tiêu thụ thuốc hoặc cung ứng dịch vụ liên quan đến thuốc thú y trên thị trường nhằm mục đích sinh lợi. Đặc điểm của kinh doanh thuốc thú y Kinh doanh thuốc thú y có những đặc điểm riêng biệt so với các ngành kinh doanh khác, do tính chất đặc thù của sản phẩm và yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn cho cả vật nuôi lẫn con người. Đầu tiên, thuốc thú y phải tuân thủ các tiêu chuẩn cao về chất lượng, vì chúng được sử dụng để phòng và điều trị bệnh cho động vật, có ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe và sản xuất nông nghiệp. Vì vậy, các doanh nghiệp kinh doanh thuốc thú y phải tuân thủ các quy định nghiêm ngặt về đăng ký sản phẩm, kiểm nghiệm chất lượng và ghi nhãn hàng hóa trước khi đưa ra thị trường.
Thứ hai, kinh doanh thuốc thú y đòi hỏi hiểu biết sâu về các loại bệnh trên động vật và cách sử dụng thuốc đúng cách. Người bán phải có kiến thức chuyên môn để tư vấn cho khách hàng, đảm bảo việc sử dụng thuốc an toàn, tránh hiện tượng lạm dụng 8 thuốc, gây ra tình trạng kháng kháng sinh hoặc ảnh hưởng xấu đến môi trường. Cuối cùng, việc kinh doanh thuốc thú y có liên quan trực tiếp đến pháp luật và các quy định quản lý nhà nước. Các doanh nghiệp kinh doanh cần được cấp giấy phép và chịu sự kiểm tra, giám sát của các cơ quan chức năng để đảm bảo hoạt động hợp pháp, minh bạch và đúng tiêu chuẩn.
Đồng thời, họ cũng phải tuân thủ các quy định về bảo quản và phân phối thuốc để đảm bảo chất lượng sản phẩm trong suốt quá trình từ sản xuất đến tiêu thụ. Như vậy, kinh doanh thuốc thú y không chỉ là lĩnh vực đòi hỏi chuyên môn mà còn yêu cầu tuân thủ chặt chẽ các quy định pháp lý. Quản lý nhà nước về kinh doanh thuốc thú y của Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thuỷ sản 1. Khái niệm, nguyên tắc và Mục tiêu hoàn thiện quản lý nhà nước về kinh doanh thuốc thú y của Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thuỷ sản 1.1 Khái niệm Phạm Kim Giao (2014): “Quản lý nhà nước trong kinh doanh thuốc thú y là hoạt động của cơ quan nhà nước nhằm điều chỉnh, giám sát và phát triển thị trường thuốc thú y, đảm bảo chất lượng, an toàn và hiệu quả của các sản phẩm này”.
Quản lý nhà nước là hoạt động thực thi quyền lực nhà nước do các cơ quan nhà nước thực hiện nhằm xác lập một trật tự ổn định, phát triển xã hội theo những mục tiêu mà tầng lớp cầm quyền theo đuổi. Bao gồm toàn bộ hoạt động của cả bộ máy nhà nước từ lập pháp, hành pháp đến tư pháp vận hành như một thực thể thống nhất. Chấp hành, điều hành, quản lý hành chính do cơ quan hành pháp thực hiện đảm bảo bằng sức mạnh cưỡng chế của Nhà nước. Vậy trên cơ sở khái niệm về “Quản lý Nhà nước” và khái niệm “kinh doanh thuốc thú y”, ta có thể hiểu rằng: Quản lý nhà nước về kinh doanh thuốc thú y của Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thuỷ sản là công việc của Chi cục Chăn nuôi, Thú y và Thuỷ sản được thực hiện thông qua việc ban hành, tổ chức thực hiện, kiểm tra và giám sát việc thực hiện các văn bản quy phạm pháp luật về kinh doanh thuốc thú y nhằm mục đích bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng và lợi ích chung của xã hội góp phần phát triển kinh tế, xã hội của địa phương.
Như vậy để thực hiện chức năng quản lý nhà nước về kinh doanh thuốc thú y, các cơ quan quản lý nhà nước cần xây dựng, tổ chức thực hiện các quy hoạch, kế hoạch, chính sách về kinh doanh thuốc thú y; tuyên truyền, ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản pháp luật,các quy định về hành nghề kinh doanh thuốc thú y cho các đối tượng liên quan; Kiểm tra và xử lý các vi phạm pháp luật về kinh doanh thuốc thú y trên địa bàn. Dựa trên cơ sở của pháp luật Kinh doanh thuốc thú y là ngành kinh doanh có điều kiện, các cơ sở muốn thực hiện kinh doanh thuốc thú y cần phải đáp ứng các quy định của Nhà nước. Việc quản lý này giúp Nhà nước ta kiểm soát chặt chẽ từ việc nhập khẩu, đăng ký thuốc, cung cấp, vận chuyển, bảo quản và cất giữ, kinh doanh, đến sử dụng thuốc thú y. Quốc hội (2015): “điều kiện đối với kinh doanh thuốc thú y đối với cửa hàng, đại lý là có Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh thuốc thú y và các điều kiện khác như sau”: - Có địa chỉ cố định, có biển hiệu ghi tên cửa hàng, cơ sở hoặc tên doanh nghiệp, mã số kinh doanh được cấp; bảng niêm yết đăng ký kinh doanh.
- Diện tích cửa hàng tối thiểu 10m2 - Có đủ phương tiện cần thiết để bày hàng, bán hàng; hàng hóa được sắp xếp khoa học, giữ gìn sạch sẽ. - Có đủ sổ sách theo dõi xuất, nhập hàng; - Bảo quản thuốc theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất; - Không được phép bày bán thuốc thú y cùng với hàng hoá khác. Nếu được phép kinh doanh thức ăn chăn nuôi chung với thuốc thú y, phải bày bán ở khu vực riêng. - Đối với cửa hàng, đại lý bán buôn thuốc thú y phải có kho chứa hàng, đủ diện tích; có đủ các trang thiết bị, phương tiện phù hợp với yêu cầu bảo quản các loại thuốc, nguyên liệu làm thuốc được phép kinh doanh.
Hàng hóa phải được sắp xếp trên kệ, giá; kệ, giá để hàng phải cách mặt sàn ít nhất 20 cm, cách tường ít nhất 20 cm, khoảng cách giữa các giá, kệ tối thiểu 30 cm để đảm bảo độ thông thoáng, dễ vệ sinh tiêu độc; có nhiệt kế theo dõi nhiệt độ và sổ sách ghi chép xuất nhập hàng. - Cửa hàng kinh doanh vắc xin phải có thiết bị bảo quản lạnh và có phương tiện dự phòng để bảo quản vắc xin, chế phẩm sinh học khi xảy ra sự cố mất điện; có máy phát điện dự phòng đủ công suất.