Quản Lý Nhà Nước Về Đào Tạo Ngành Mỹ Thuật Trong Các Trường Đại Học Tại Hà Nội

Luận văn phân tích quản lý nhà nước về đào tạo ngành mỹ thuật tại các trường đại học Hà Nội, đề xuất giải pháp nâng cao chất lượng giáo dục.

• Tác giả: Đinh Việt Hằng
• Người hướng dẫn: PGS. Vũ Trọng Hách
• Trường học: Học viện Hành Chính Quốc Gia
• Chuyên ngành: Quản lý công
• Đề tài: Quản Lý Nhà Nước Về Đào Tạo Ngành Mỹ Thuật Tại Hà Nội
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỞ ĐẦU
• 1.1. CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ ĐÀO TẠO NGÀNH MỸ THUẬT TRONG CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC
• 1.1.1. Các khái niệm liên quan
• 1.1.2. Quản lý nhà nước
• 1.1.3. Quản lý giáo dục
• 1.1.4. Quản lý đào tạo
• 1.1.5. Công tác quản lý nhà nƣớc trong đào tạo ngành mỹ thuật
• 1.1.6. Những yếu tố tác động đến quản lý nhà nƣớc về đào tạo ngành mỹ thuật
• 1.1.7. Chính trị
• 1.1.8. Kinh nghiệm quản lý nhà nƣớc về đào tạo mỹ thuật trong các trƣờng đại học trên thế giới
• 1.1.8.1. Kinh nghiệm phát triển giáo dục Hoa Kỳ (Mỹ)
• 1.1.8.2. Kinh nghiệm quản lý nhà nước về giáo dục của Liên Bang Nga
• 1.1.8.3. Kinh nghiệm cải cách giáo dục ở nước Cộng Hoà Nhân dân Trung Hoa (Trung Quốc)
• 1.1.8.4. Kinh nghiệm phát triển giáo dục của Hàn Quốc trong những năm đầu thế kỷ XXI
• 1.1.8.5. Kinh nghiệm đổi mới giáo dục ở SINGAPORE
• 1.1.8.6. Kinh nghiệm về quản lý nhà nước tại các trường đại học chuyên ngành ở Đức
• 1.1.8.7. Mô hình quản lý nhà nước đối với giáo dục tại Anh
• 1.1.8.8. Quản lý nhà nước trong giáo dục tại Pháp
• 1.2. THỰC TRẠNG QUẢN LÍ NHÀ NƢỚC VỀ ĐÀO TẠO NGÀNH MỸ THUẬT TRONG CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC TRÊN ĐỊA BÀN TP HÀ NỘI
• 1.2.1. Khái quát chung
• 1.2.2. Trường ĐH Kiến trúc Hà Nội
• 1.2.3. Trường Mỹ thuật công nghiệp Hà Nội
• 1.2.4. Viện Đại học Mở Hà Nội
• 1.2.5. Đại học Xây dựng Hà nội
• 1.2.6. Trường đại học mỹ thuật Việt Nam
• 1.2.7. Thực trạng quản lý nhà nƣớc về đào tạo ngành mỹ thuật trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 1.2.8. Hoạch định chính sách cho đào tạo ngành mỹ thuật
• 1.2.9. Tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về đào tạo ngành Mỹ thuật
• 1.2.10. Đánh giá chung về thực trạng quản lý nhà nƣớc về đào tạo ngành mỹ thuật trong các trƣờng đại học trên địa bàn thành phố Hà nội
• 1.2.11. Kết quả đạt được. Hạn chế và nguyên nhân
• 1.2.12. Một số nhận định từ những nhà nghiên cứu mý thuật ở Việt nam và quốc tế
• 1.3. GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI CÁC CƠ SỞ ĐÀO TẠO NGÀNH MỸ THUẬT TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI
• 1.3.1. Căn cứ và nguyên tắc xây dựng hệ thống các giải pháp
• 1.3.1.1. Căn cứ của việc xây dựng hệ thống các giải pháp
• 1.3.1.2. Nguyên tắc của việc xây dựng và vận dụng các giải pháp nâng cao chất lượng quản lí đào tạo chuyên ngành mỹ thuật
• 1.3.2. Đề xuất giải pháp nâng cao quản lý nhà nƣớc về đào tạo ngành mỹ thuật
• 1.3.2.1. Quản lý chất lượng và hệ thống quản lý chất lượng
• 1.3.2.2. Quy trình xây dựng hệ thống quản lý chất lượng đào tạo ở các trường đại học
• 1.3.2.2.1. Đối với nhà nước
• 1.3.2.2.2. Đối với nhà trường
• 1.3.2.2.3. Đối với cơ sở tuyển dụng
• 1.3.2.2.4. Đối với sinh viên
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quản Lý Nhà Nước Về Đào Tạo Ngành Mỹ Thuật

Giáo dục và đào tạo đóng vai trò then chốt trong sự phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia. Nhiều nước phát triển đã chứng minh rằng, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là biện pháp hàng đầu để xây dựng và phát triển đất nước theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa. Đặc biệt, đối với các nước đang phát triển như Việt Nam, giáo dục và đào tạo càng trở nên quan trọng. Nghị quyết Hội nghị lần thứ II Ban chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII đã nhấn mạnh: “Thực sự coi giáo dục - đào tạo cùng khoa học - công nghệ là nhân tố quyết định tăng trưởng kinh tế và phát triển xã hội, đầu tư cho giáo dục - đào tạo là đầu tư cho phát triển”. Giáo dục và đào tạo không chỉ là hoạt động mang tính xã hội rộng lớn, liên quan trực tiếp đến lợi ích của mọi người dân, mà còn là yếu tố tác động mạnh mẽ đến sự phát triển của quốc gia. Do đó, đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho sự phát triển bền vững. Quản lý nhà nước về giáo dục, đặc biệt là đào tạo ngành mỹ thuật, đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện các chủ trương, chính sách của quốc gia, xây dựng quy hoạch chiến lược phát triển và đạt được các mục tiêu giáo dục.

1.1. Khái niệm Quản Lý Nhà Nước trong Đào Tạo Mỹ Thuật

Quản lý nhà nước là hoạt động điều hành, kiểm soát của các cơ quan nhà nước đối với các lĩnh vực của đời sống xã hội, bao gồm cả lĩnh vực giáo dục và đào tạo. Trong đào tạo ngành mỹ thuật, quản lý nhà nước bao gồm việc xây dựng và ban hành các chính sách đào tạo mỹ thuật, quy định về chương trình đào tạo, tiêu chuẩn giảng viên, cơ sở vật chất, và kiểm định chất lượng đào tạo. Mục tiêu là đảm bảo chất lượng và hiệu quả của quá trình đào tạo, đáp ứng nhu cầu của xã hội về nguồn nhân lực mỹ thuật. Theo Thông tư số 15/TT-LB ngày 21/8/1996 của liên Bộ Văn hóa Thông tin – Giáo dục và đào tạo, cần đẩy mạnh hoạt động văn hóa nghệ thuật, thông tin trong các trường đại học.

1.2. Vai trò của Sở Văn Hóa Thể Thao Hà Nội trong Đào Tạo

Sở Văn hóa và Thể thao Hà Nội đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý nhà nước về văn hóa nghệ thuật, bao gồm cả đào tạo ngành mỹ thuật trên địa bàn thành phố. Sở có trách nhiệm tham mưu cho UBND thành phố về các chủ trương, chính sách phát triển mỹ thuật, phối hợp với các cơ sở đào tạo để nâng cao chất lượng giảng dạy và học tập, tổ chức các hoạt động triển lãm, giao lưu văn hóa nghệ thuật, và hỗ trợ các nghệ sĩ, nhà thiết kế trẻ phát triển tài năng. Sở cũng có vai trò trong việc bảo tồn và phát huy các giá trị mỹ thuật truyền thống của Hà Nội.

II. Thực Trạng Quản Lý Đào Tạo Ngành Mỹ Thuật Tại Hà Nội

Hà Nội, với vai trò là thủ đô và trung tâm văn hóa của cả nước, có nhiều cơ sở đào tạo mỹ thuật uy tín, như Trường Đại học Mỹ thuật Việt Nam, Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh Hà Nội, Trường Đại học Kiến trúc Hà Nội, và các trường cao đẳng, trung cấp nghệ thuật. Tuy nhiên, công tác quản lý nhà nước về đào tạo ngành mỹ thuật tại Hà Nội vẫn còn nhiều hạn chế. Các vấn đề như chương trình đào tạo chưa sát với thực tế, đội ngũ giảng viên còn thiếu kinh nghiệm thực tế, cơ sở vật chất còn thiếu thốn, và công tác kiểm định chất lượng chưa được chú trọng đúng mức, đang ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo và khả năng cạnh tranh của sinh viên tốt nghiệp. Cần có những giải pháp đồng bộ để khắc phục những hạn chế này.

2.1. Đánh giá Chương Trình Đào Tạo Mỹ Thuật Hiện Nay

Chương trình đào tạo ngành mỹ thuật hiện nay tại các trường đại học ở Hà Nội còn nặng về lý thuyết, thiếu tính thực tiễn và chưa đáp ứng được yêu cầu của thị trường lao động. Sinh viên tốt nghiệp thường gặp khó khăn trong việc áp dụng kiến thức đã học vào công việc thực tế, và thiếu các kỹ năng mềm cần thiết để thành công trong môi trường làm việc cạnh tranh. Cần có sự điều chỉnh chương trình đào tạo theo hướng tăng cường thực hành, gắn kết với doanh nghiệp, và phát triển các kỹ năng mềm cho sinh viên. Theo Đại hội XII của Đảng, cần hoàn thiện, nâng cao để thực hiện chiến lược đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa theo định hướng XHCN.

2.2. Vấn Đề Cơ Sở Vật Chất và Giảng Viên Mỹ Thuật

Cơ sở vật chất phục vụ cho đào tạo ngành mỹ thuật tại nhiều trường đại học ở Hà Nội còn thiếu thốn và lạc hậu, ảnh hưởng đến chất lượng giảng dạy và học tập. Nhiều phòng học, xưởng vẽ, phòng thí nghiệm chưa được trang bị đầy đủ thiết bị, dụng cụ, và không gian làm việc. Đội ngũ giảng viên mỹ thuật còn thiếu kinh nghiệm thực tế, ít có cơ hội tham gia các hoạt động sáng tác, triển lãm, và giao lưu quốc tế. Cần có chính sách đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất và bồi dưỡng nâng cao trình độ cho giảng viên.

2.3. Kiểm Định Chất Lượng Đào Tạo Ngành Mỹ Thuật

Công tác kiểm định chất lượng đào tạo mỹ thuật tại Hà Nội chưa được thực hiện một cách thường xuyên và hiệu quả. Nhiều trường đại học chưa có hệ thống tự đánh giá chất lượng, và chưa chủ động tham gia các hoạt động kiểm định chất lượng do các tổ chức uy tín thực hiện. Cần có sự tăng cường quản lý nhà nước về kiểm định chất lượng, và khuyến khích các trường đại học xây dựng hệ thống đảm bảo chất lượng bên trong.

III. Giải Pháp Nâng Cao Quản Lý Nhà Nước Về Đào Tạo Mỹ Thuật

Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đào tạo ngành mỹ thuật tại Hà Nội, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện, tập trung vào các lĩnh vực như hoàn thiện hệ thống pháp luật, đổi mới chương trình đào tạo, nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, và đẩy mạnh công tác kiểm định chất lượng. Đồng thời, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan nhà nước, các cơ sở đào tạo, các doanh nghiệp, và các tổ chức xã hội nghề nghiệp, để tạo ra một môi trường đào tạo mỹ thuật chất lượng cao, đáp ứng nhu cầu của xã hội và hội nhập quốc tế.

3.1. Hoàn Thiện Chính Sách Đào Tạo Ngành Mỹ Thuật

Cần rà soát, sửa đổi, và bổ sung các văn bản quy phạm pháp luật về đào tạo ngành mỹ thuật, đảm bảo tính đồng bộ, minh bạch, và phù hợp với thực tiễn. Xây dựng các tiêu chuẩn, quy chuẩn về chương trình đào tạo, đội ngũ giảng viên, cơ sở vật chất, và kiểm định chất lượng. Ban hành các chính sách khuyến khích các cơ sở đào tạo đổi mới chương trình, phương pháp giảng dạy, và tăng cường hợp tác quốc tế. Điều 33 Hiến pháp nước CH XHCN Việt Nam đã khẳng định tầm quan trọng của giáo dục “Giáo dục là quốc sách hàng đầu”.

3.2. Đổi Mới Phương Pháp Giảng Dạy và Học Tập Mỹ Thuật

Cần đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của sinh viên. Tăng cường sử dụng các phương pháp giảng dạy hiện đại, như dạy học dự án, dạy học theo nhóm, dạy học trực tuyến, và ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy. Khuyến khích sinh viên tham gia các hoạt động nghiên cứu khoa học, sáng tác nghệ thuật, và thực tập tại các doanh nghiệp. Theo Nghị quyết TW 8, khóa XI: “Giáo dục và đào tạo là quốc sách hàng đầu,là sự nghiệp của Đảng, Nhà nước và của toàn dân.

3.3. Tăng Cường Hợp Tác Quốc Tế Trong Đào Tạo Mỹ Thuật

Cần mở rộng hợp tác quốc tế với các trường đại học, viện nghiên cứu, và tổ chức văn hóa nghệ thuật uy tín trên thế giới, để trao đổi kinh nghiệm, học hỏi công nghệ, và nâng cao trình độ chuyên môn cho giảng viên và sinh viên. Tổ chức các chương trình trao đổi sinh viên, giảng viên, và các hoạt động giao lưu văn hóa nghệ thuật quốc tế. Thu hút các chuyên gia, nghệ sĩ nước ngoài đến giảng dạy, hướng dẫn, và tham gia các hoạt động sáng tác tại Việt Nam.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn và Kết Quả Nghiên Cứu Đào Tạo Mỹ Thuật

Việc áp dụng các giải pháp nâng cao quản lý nhà nước về đào tạo ngành mỹ thuật tại Hà Nội cần được thực hiện một cách bài bản, có kế hoạch, và có sự đánh giá, điều chỉnh thường xuyên. Các cơ sở đào tạo cần chủ động xây dựng kế hoạch hành động, xác định các mục tiêu cụ thể, và phân công trách nhiệm rõ ràng. Các cơ quan nhà nước cần tăng cường kiểm tra, giám sát, và hỗ trợ các cơ sở đào tạo trong quá trình thực hiện. Kết quả nghiên cứu cần được công bố rộng rãi, và áp dụng vào thực tiễn đào tạo, để nâng cao chất lượng và hiệu quả của quá trình đào tạo.

4.1. Phát Triển Mỹ Thuật Ứng Dụng và Thiết Kế Đồ Họa

Cần tập trung phát triển các lĩnh vực mỹ thuật ứng dụng và thiết kế đồ họa, đáp ứng nhu cầu của thị trường lao động và góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội. Khuyến khích các cơ sở đào tạo mở các chuyên ngành đào tạo mới, như thiết kế thời trang, thiết kế nội thất, thiết kế sản phẩm, và thiết kế truyền thông. Hỗ trợ các doanh nghiệp trong việc ứng dụng các thành tựu của mỹ thuật vào sản xuất, kinh doanh, và quảng bá thương hiệu.

4.2. Bảo Tồn và Phát Huy Giá Trị Mỹ Thuật Truyền Thống

Cần tăng cường công tác bảo tồn và phát huy giá trị mỹ thuật truyền thống của dân tộc, như tranh dân gian, điêu khắc gỗ, gốm sứ, và thêu ren. Hỗ trợ các nghệ nhân, thợ thủ công truyền thống trong việc truyền dạy nghề cho thế hệ trẻ. Tổ chức các hoạt động triển lãm, giới thiệu, và quảng bá các sản phẩm mỹ thuật truyền thống trong và ngoài nước.

4.3. Nâng Cao Cơ Hội Việc Làm Ngành Mỹ Thuật

Cần tạo điều kiện để sinh viên tốt nghiệp ngành mỹ thuật có nhiều cơ hội việc làm tốt, với thu nhập ổn định và khả năng phát triển nghề nghiệp. Xây dựng mạng lưới kết nối giữa các cơ sở đào tạo, các doanh nghiệp, và các tổ chức xã hội nghề nghiệp. Tổ chức các hội chợ việc làm, các cuộc thi thiết kế, và các chương trình thực tập, để giúp sinh viên tiếp cận với thị trường lao động.

V. Kết Luận và Tương Lai Quản Lý Đào Tạo Ngành Mỹ Thuật

Quản lý nhà nước về đào tạo ngành mỹ thuật tại Hà Nội đóng vai trò quan trọng trong việc phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho ngành mỹ thuật, đáp ứng nhu cầu của xã hội và hội nhập quốc tế. Để nâng cao hiệu quả quản lý, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện, tập trung vào các lĩnh vực như hoàn thiện hệ thống pháp luật, đổi mới chương trình đào tạo, nâng cao chất lượng đội ngũ giảng viên, tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, và đẩy mạnh công tác kiểm định chất lượng. Với sự quan tâm của Đảng và Nhà nước, sự nỗ lực của các cơ sở đào tạo, và sự tham gia của toàn xã hội, ngành mỹ thuật Việt Nam sẽ ngày càng phát triển, đóng góp vào sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

5.1. Xu Hướng Phát Triển Ngành Mỹ Thuật Đương Đại

Ngành mỹ thuật đang trải qua những thay đổi lớn, với sự xuất hiện của nhiều loại hình nghệ thuật mới, như nghệ thuật số, nghệ thuật trình diễn, và nghệ thuật sắp đặt. Cần có sự nghiên cứu, đánh giá, và định hướng phát triển các loại hình nghệ thuật này, để đáp ứng nhu cầu của xã hội và hội nhập quốc tế. Khuyến khích các nghệ sĩ trẻ sáng tạo, thử nghiệm, và đổi mới, để tạo ra những tác phẩm nghệ thuật độc đáo, mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam.

5.2. Đầu Tư Cho Đào Tạo và Nghiên Cứu Mỹ Thuật

Cần tăng cường đầu tư cho đào tạo mỹ thuật và nghiên cứu khoa học trong lĩnh vực mỹ thuật, để nâng cao chất lượng và hiệu quả của quá trình đào tạo. Xây dựng các trung tâm nghiên cứu mỹ thuật, các phòng thí nghiệm nghệ thuật, và các xưởng sáng tác, để tạo điều kiện cho giảng viên và sinh viên thực hiện các dự án nghiên cứu và sáng tác. Hỗ trợ các nghệ sĩ, nhà thiết kế trẻ tham gia các chương trình đào tạo, bồi dưỡng, và nghiên cứu ở nước ngoài.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận QLNN về đào tạo ngành mỹ thuật trong các trường Đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội. - Chương 2: Thực trạng QLNN về đào tạo chuyên ngành mỹ thuật trong các trường ĐH trên địa bàn TP Hà Nội. - Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng QLNN về đào tạo ngành mỹ thuật trong các trường Đh trên địa bàn TP Hà Nội. 10 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ ĐÀO TẠO NGÀNH MỸ THUẬT TRONG CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC 1.

Các khái niệm liên quan 1. Quản lý Khái niệm “quản lý” đã được các nhà khoa học nhận định đa dạng như sau : Theo tác giả F. Taylor thì “Quản lý là biết được chính xác điều bạn muốn người khác làm và sau đó hiểu được rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất, rẻ nhất” [14, tr. Theo tác giả Henry Fayol thì “Quản lý hành chính là dự đoán và lập kế hoạch, tổ chức, điều khiển, phối hợp và kiểm tra” [14, tr.

Theo tác giả Hoàng Chúng thì “Quản lý là tác động có mục đích đến tập thể những con người nhằm tổ chức và phối hợp hoạt động của họ, động viên khuyến khích họ trong quá trình lao động” [12]. Theo tác giả Nguyễn Văn Lê thì “Quản lý là một hệ thống xã hội, là khoa học, là nghệ thuật tác động vào hệ thống đó mà chủ yếu là vào những con người nhằm đạt hiểu quả tối ưu theo mục tiêu đã đề ra” [26]. Hoạt động quản lý bắt nguồn từ sự phân công hợp tác lao động. Chính sự phân công, hợp tác lao động nhằm đạt hiệu quả nhiều hơn trong công việc, đòi hỏi phải có sự chỉ huy, phối hợp, điều hành, kiểm tra, chỉnh lý.

Như vậy có thể xem quản lý là cách thức tổ chức để đạt mục đích quản lý bằng chi phí thấp nhất trong khoảng thời gian ngắn nhất. Đặc điểm cơ bản của quản lý: - Quản lý là hoạt động có mục đích, được xác định cấu trúc của tổ chức để điều chỉnh các mối quan hệ. - Quản lý có những mối quan hệ của sự lựa chọn thành phần cụ thể tạo nên quá trình điều khiển như một tổng thể. Nó có những quy định về mối liên hệ trên, dưới, ngang, dọc, trong, ngoài.

11 - Trong quá trình quản lý việc đưa ra quyết định và thực hiện quyết định được tiến hành tuần tự theo các bước nhất định [28]. Có bốn chức năng cơ bản của quản lý: - Lập kế hoạch là việc đưa ra quyết định, lựa chọn lựa phương hướng, đường lối, hành động mà tổ chức nào đó và các bộ phận của nó phải tuân theo nhằm hoàn thành các mục tiêu của tổ chức. Lập kế hoạch là công việc liên quan đến việc thiết lập các mục tiêu cần thiết cho sự phấn đấu của tổ chức, là nền tảng của quản lý. - Tổ chức: Là việc xây dựng và duy trì cơ cấu nhất định về vai trò, nhiệm vụ và vị trí công tác trong tổ chức.

Tổ chức bao gồm việc xác định một cơ cấu định trước. Tổ chức là hoạt động cần thiết để đạt được mục tiêu, là công cụ của quản lý. - Lãnh đạo, chỉ đạo: Là quá trình tác động đến con người, điều khiển họ, làm cho họ tự giác nỗ lực phấn đấu đạt được mục tiêu đề ra của tổ chức. - Kiểm tra: là việc đánh giá kết quả, là đo lường và điều chỉnh các họat động của việc thực hiện các mục tiêu nhằm tìm ra những ưu, nhược điểm để phát huy hoặc điều chỉnh việc lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo.

Trong các chức năng thì chức năng tổ chức là quan trọng nhất [28]. * Mục tiêu của quản lý giáo dục: Mục tiêu là yếu tố cơ bản của hệ thống quản lý. Có nhiều loại mục tiêu quản lý: - Mục tiêu lâu dài, mục tiêu trước mắt. - Mục tiêu chung, mục tiêu bộ phận.

- Mục tiêu tổng quát, mục tiêu cụ thể. * Các nguyên tắc của quản lý giáo dục: - Tính Đảng: Trước hết là làm cho tư tưởng của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh mà Đảng ta đã cụ thể hóa thành đường lối, chủ trương chính sách giáo dục trở thành hệ tư tưởng và quan điểm chỉ đạo duy nhất của toàn bộ công tác giáo dục đào tạo. 12 - Tính khoa học, thực tiễn: Trong quản lý người quản lý phải nắm được cơ sở khoa học. Khoa học và quản lý giáo dục phải dựa vào thành tựu của nhiều ngành khoa học khác nhau: xã hội học, kinh tế học, tâm lý học, luật học … - Tính tập trung dân chủ: Thực hiện nguyên tắc này là đảm bảo sự thống nhất tổ chức và trình độ cao của hệ thống đồng thời đảm bảo phát huy cao độ các khả năng tiềm tàng, trí tuệ tập thể.

Nó thể hiện ở sự kết hợp chế độ thủ trưởng với chế độ dân chủ, tập thể trong quản lý. Thực chất nguyên tắc rộng rãi này đảm bảo cho kỷ luật chặt chẽ. - Tính pháp chế: Đây là nguyên tắc cần thiết vì nó giúp điều hành và quản lý bằng pháp luật cả về mặt tổ chức và hoạt động. Quản lý nhà nước về giáo dục đòi hỏi không những việc thực hiện nghiêm luật pháp của nhà nước mà còn vận dụng kết hợp những quy phạm pháp quy với những yếu tố đặc thù của ngành giáo dục để xây dựng và thực hiện một hệ thống quy phạm, quy chế giáo dục.

- Tính hiệu quả: Chất lượng và hiệu quả giáo dục phụ thuộc vào hiệu quả tổ chức và quản lý. Muốn đạt hiệu quả cao, người quản lý phải nắm được những thành tựu mới của khoa học kỹ thuật, vận dụng các phương pháp khoa học vào quá trình quản lý. * Các phương pháp quản lý giáo dục - Phương pháp tổ chức hành chánh - Phương pháp kinh tế - Phương pháp tâm lý xã hội Các phương pháp kinh tế, tâm lý – xã hội thuộc loại các tác động gián tiếp nhưng muốn có hiệu lực cần được thể chế hóa bằng các quyết định có tính chất pháp lý. Như vậy, giữa các phương pháp không có sự tách rời, càng không có sự đối lập.

Chúng điều tiết các mối quan hệ hành chính, tổ chức, tâm lý, kinh tế xã hội. Quản lý nhà nước Quản lý nhà nước là điều hành của bộ máy nhà nước, hoạt động của các tổ chức nhà nước trên các phương diện luật pháp, hành pháp và tư pháp. Hay có thể hiểu là cơ chế “Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý và nhân dân lao động làm chủ” Quản lý nhà nước còn được biết là quá trình tổ chức, quá trình điều hành của hệ thống cơ quan hành chính nhà nước đối với xã hội và hành vi hoạt động của con người theo pháp luật. Để đạt được những mục tiêu, yêu cầu và nhiệm vụ quản lý nhà nước đã đề ra.

Quản lý giáo dục Giáo dục là một hiện tượng sư phạm - xã hội. Ở đây chứa đựng nhiều quy luật thuộc các lĩnh vực khác nhau. Vì thế, việc áp dụng nhiều phương pháp quản lý là điều đương nhiên. Người quản lý không nên tuyệt đối hóa một phương pháp nào và tùy tình huống cụ thể mà vận dụng những phương pháp thích hợp để đạt được hiệu quả cao nhất.

Khái niệm quản lý giáo dục cũng được nhận định ở cấp độ vi mô và vĩ mô như sau: - Ở cấp độ vi mô “Quản lý giáo dục được hiểu là hệ thống những tác động tự giác (có ý thức, có mục đích, có kế hoạch, có hệ thống, hợp quy luật) của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên, nhân viên, tập thể học sinh, cha mẹ học sinh và các lực lượng xã hội trong và ngoài nhà trường nhằm thực hiện có chất lượng và hiệu quả mục tiêu giáo dục của nhà trường” [23, tr 36]. - Quản lý giáo dục hay còn được hiểu là quản lý trường học, quản lý nhà trường là thực hiện đường lối giáo dục của Đảng trong phạm vi trách nhiệm của mình tức là đưa nhà trường vận hành theo nguyên lý giáo dục để tiến tới mục tiêu giáo dục, mục tiêu đào tạo đối với ngành giáo dục, với thế hệ trẻ và với từng học sinh [19]. 14 - “Quản lý giáo dục nói chung và quản lý trường học nói riêng là hệ thống những tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho hệ vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được các tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam mà mục tiêu hội tụ là quá trình dạy học - giáo dục thế hệ trẻ, đưa hệ giáo dục tới mục tiêu dự kiến, tiến lên trạng thái mới về chất” [31]. Từ những nhận định trên có thể hiểu hiểu quản lý giáo dục là một loại quản lý xã hội chuyên quản lý tổ chức hoạt động của ngành giáo dục (mà sản phẩm là nhân cách học sinh) trên phạm vi cả nước hoặc từng địa phương, từng trường học nhằm mục đích nâng cao chất lượng và hiệu quả của việc phát triển nền giáo dục.

Quản lý giáo dục có thể được xem xét ở hai cấp độ khác nhau là quản lý vĩ mô (quản lý hệ thống giáo dục) và cấp độ vi mô (quản lý trường học). Quản lý trường học là quản lý giáo dục trong một trường học cụ thể, “quản lý trường học là quản lý vi mô, nó là một hệ thống con của quản lý vĩ mô-quản lý giáo dục, quản lý trường học có thể hiểu là một chuỗi tác động hợp lý (có mục đích, tự giác, hệ thống, có kế hoạch) mang tính tổ chức – sư phạm của chủ thể quản lý đến tập thể giáo viên và học sinh, đến những lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường nhằm huy động họ cùng cộng tác, phối hợp, tham gia vào mọi hoạt động của nhà trường nhằm làm cho quá trình này vận hành tối ưu tới việc hoàn thành những mục tiêu dự kiến” [23, tr16]. Các chức năng quản lý giáo dục: Hoạt động quản lý thường được chuyên môn hóa và được gọi là chức năng quản lý. Quản lý giáo dục có một số chức năng cơ bản sau: + Kế hoạch hóa + Xác định mục tiêu và nhiệm vụ quản lý + Thông tin + Dự báo 15 + Soạn thảo và ra quyết định + Công tác ngân sách kinh phí + Tổ chức thực hiện quyết định + Điều chỉnh phối hợp chỉ đạo hành chính + Kích thích (vật chất, tinh thần) + Kiểm tra + Tổng kết Các chức năng trên có vị trí khác nhau và được thực hiện hoặc đồng thời, hoặc trước hoặc sau.