Quản Lý Ngân Sách Nhà Nước Đối Với Các Đơn Vị Sự Nghiệp Giáo Dục Tại Sở Tài Chính Hủa Phăn

Tài liệu nghiên cứu Quản lý ngân sách nhà nước đối với các đơn vị sự nghiệp giáo dục tại sở tài chính hủa phăn, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về

• Tác giả: Am Bounmany
• Người hướng dẫn: TS. Đặng Lan Anh
• Trường học: Trường Đại Học Hồng Đức
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Quản Lý Ngân Sách Nhà Nước Đối Với Đơn Vị Sự Nghiệp Giáo Dục Tại Hủa Phăn
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sỹ
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Thanh Hóa

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC
• 1.1. Ngân sách Nhà nước và quản lý ngân sách Nhà nước
• 1.1.1. Khái niệm, vai trò của ngân sách Nhà nước
• 1.1.2. Cơ cấu tổ chức hệ thống ngân sách Nhà nước
• 1.1.3. Quản lý ngân sách Nhà nước
• 1.2. Vai trò của giáo dục và hệ thống các đơn vị sự nghiệp giáo dục
• 1.2.1. Giáo dục và vai trò của giáo dục
• 1.2.2. Hệ thống các đơn vị sự nghiệp giáo dục
• 1.3. Nội dung thu, chi trong các đơn vị sự nghiệp giáo dục
• 1.3.1. Nội dung các khoản thu
• 1.3.2. Nội dung các khoản chi
• 1.4. Nội dung quản lý ngân sách Nhà nước đối với các đơn vị sự nghiệp giáo dục
• 1.4.1. Quản lý lập, phân bổ dự toán ngân sách Nhà nước
• 1.4.2. Quản lý chấp hành dự toán ngân sách Nhà nước
• 1.4.3. Quản lý quyết toán ngân sách Nhà nước
• 1.4.4. Thanh tra, kiểm tra chấp hành ngân sách Nhà nước
• 1.5. Các tiêu chí đánh giá quản lý ngân sách Nhà nước đối với các đơn vị sự nghiệp giáo dục
• 1.6. Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý ngân sách Nhà nước đối với các đơn vị sự nghiệp giáo dục
• 1.6.1. Nhân tố khách quan
• 1.6.2. Nhân tố chủ quan
• 1.7. Kinh nghiệm quản lý ngân sách nhà nước đối với sự nghiệp giáo dục tại một số tỉnh của nước Lào và bài học kinh nghiệm của tỉnh Hủa Phăn
• 1.7.1. Kinh nghiệm quản lý ngân sách nhà nước đối với sự nghiệp giáo dục tại một số tỉnh của nước Lào
• 1.7.2. Bài học kinh nghiệm của tỉnh Hủa Phăn
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC TẠI SỞ TÀI CHÍNH HỦA PHĂN
• 2.1. Khái quát về Sở Tài chính Hủa Phăn
• 2.1.1. Quá trình hình thành và phát triển
• 2.1.2. Nhiệm vụ, quyền hạn
• 2.1.3. Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý
• 2.1.4. Cơ cấu lao động của Sở Tài chính
• 2.2. Tình hình thu chi ngân sách nhà nước tại tỉnh Hủa Phăn
• 2.2.1. Tình hình thu ngân sách nhà nước
• 2.2.2. Tình hình chi ngân sách nhà nước
• 2.3. Khái quát về các đơn vị sự nghiệp giáo dục tại tỉnh Hủa Phăn
• 2.3.1. Về quy mô đào tạo
• 2.3.2. Về cơ sở vật chất
• 2.3.3. Về chất lượng giáo dục
• 2.4. Thực trạng quản lý ngân sách Nhà nước đối với các đơn vị sự nghiệp giáo dục tại Sở Tài chính Hủa Phăn
• 2.4.1. Thực trạng quản lý lập, phân bổ dự toán ngân sách Nhà nước
• 2.4.2. Thực trạng quản lý chấp hành dự toán ngân sách Nhà nước
• 2.4.3. Thực trạng quản lý quyết toán ngân sách Nhà nước
• 2.4.4. Thực trạng thanh tra, kiểm tra chấp hành ngân sách Nhà nước
• 2.5. Đánh giá thực trạng quản lý ngân sách Nhà nước đối với các đơn vị sự nghiệp giáo dục tại Sở Tài chính Hủa Phăn
• 2.5.1. Những kết quả đạt được
• 2.5.2. Những tồn tại, hạn chế
• 2.5.3. Nguyên nhân của hạn chế
• 2.6. Các nhân tố ảnh hưởng đến quản lý ngân sách Nhà nước đối với các đơn vị sự nghiệp giáo dục tại Sở Tài chính Hủa Phăn
• 2.6.1. Các nhân tố khách quan
• 2.6.2. Các nhân tố chủ quan
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CÔNG TÁC QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC TẠI SỞ TÀI CHÍNH HỦA PHĂN
• 3.1. Định hướng quản lý ngân sách Nhà nước đối với các đơn vị sự nghiệp giáo dục tại Sở Tài chính Hủa Phăn
• 3.1.1. Định hướng phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Hủa Phăn
• 3.1.2. Định hướng quản lý ngân sách Nhà nước của Sở Tài chính
• 3.1.3. Định hướng quản lý ngân sách Nhà nước đối với các đơn vị sự nghiệp giáo dục đào tạo
• 3.2. Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý ngân sách Nhà nước đối với các đơn vị sự nghiệp giáo dục tại Sở Tài chính Hủa Phăn
• 3.2.1. Hoàn thiện lập và quyết định dự toán ngân sách nhà nước đối với các đơn vị sự nghiệp giáo dục
• 3.2.2. Tăng cường hoạt động kiểm soát trong chấp hành dự toán ngân sách nhà nước của các đơn vị sự nghiệp giáo dục
• 3.2.3. Đổi mới trong công tác quyết toán ngân sách Nhà nước đối với các đơn vị sự nghiệp giáo dục
• 3.2.4. Tăng cường thanh tra, kiểm tra trong quản lý ngân sách Nhà nước đối với các đơn vị sự nghiệp giáo dục
• 3.2.5. Nâng cao năng lực và trình độ chuyên môn của đội ngũ cán bộ Sở Tài chính
• 3.2.6. Tăng cường cơ sở vật chất và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý ngân sách Nhà nước đối với các đơn vị sự nghiệp giáo dục
• 3.3. Một số kiến nghị
• 3.3.1. Kiến nghị với Uỷ ban nhân dân tỉnh Hủa Phăn
• 3.3.2. Kiến nghị với các đơn vị sự nghiệp giáo dục
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quản Lý Ngân Sách Nhà Nước Tại Hủa Phăn

Quản lý ngân sách nhà nước là một yếu tố then chốt trong việc đảm bảo sự phát triển kinh tế - xã hội của bất kỳ quốc gia nào. Tại CHDCND Lào, đặc biệt là tỉnh Hủa Phăn, công tác này càng trở nên quan trọng hơn do nguồn lực còn hạn chế. Ngân sách nhà nước không chỉ là công cụ để huy động và phân bổ nguồn lực, mà còn là đòn bẩy để thúc đẩy tăng trưởng, giảm nghèo và đảm bảo an sinh xã hội. Việc quản lý hiệu quả ngân sách nhà nước đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, các đơn vị sự nghiệp và sự tham gia của cộng đồng. Theo Luật Ngân sách nhà nước của CHDCND Lào năm 2015, ngân sách nhà nước là dự toán thu chi của nhà nước đã được Quốc hội thông qua hàng năm, là trung tâm của hệ thống tài chính quốc gia, là công cụ quản lý, điều tiết vĩ mô nhằm đảm bảo cho nền kinh tế - xã hội phát triển.

Việc sử dụng ngân sách nhà nước hợp lý giúp giữ vững vai trò điều tiết vĩ mô nền kinh tế, góp phần quan trọng duy trì tăng trưởng kinh tế đồng thời thực hiện các chính sách về an sinh xã hội, xóa đói giảm nghèo.

1.1. Vai Trò Của Ngân Sách Nhà Nước Trong Giáo Dục

Trong lĩnh vực giáo dục, ngân sách nhà nước đóng vai trò quyết định trong việc đảm bảo cơ sở vật chất, trang thiết bị dạy học, chi trả lương cho giáo viên và hỗ trợ học sinh, sinh viên. Đặc biệt, ở những tỉnh còn nhiều khó khăn như Hủa Phăn, nguồn ngân sách nhà nước càng trở nên quan trọng hơn bao giờ hết. Việc phân bổ ngân sách hợp lý cho các đơn vị sự nghiệp giáo dục sẽ tạo điều kiện để nâng cao chất lượng dạy và học, thu hút và giữ chân đội ngũ giáo viên giỏi, đồng thời mở rộng cơ hội tiếp cận giáo dục cho mọi người dân. Ngân sách nhà nước là công cụ huy động nguồn thu nhằm đảm bảo nhu cầu chi tiêu của Nhà nước. Trong các nguồn thu thì thu từ thuế là nguồn thu quan trọng và có tính chất bắt buộc. Đây cũng là nguồn thu chủ yếu và lâu dài của ngân sách nhà nước.

1.2. Hệ Thống Ngân Sách Nhà Nước Tại CHDCND Lào

Hệ thống ngân sách nhà nước tại CHDCND Lào bao gồm ngân sách trung ương và ngân sách địa phương, được phân cấp rõ ràng để đảm bảo tính tự chủ và trách nhiệm của từng cấp. Ngân sách trung ương chịu trách nhiệm quản lý các nguồn thu lớn và chi cho các hoạt động quan trọng của quốc gia, trong khi ngân sách địa phương tập trung vào các vấn đề phát triển kinh tế - xã hội của từng tỉnh, thành phố. Việc phân cấp quản lý ngân sách giúp tăng cường tính minh bạch và hiệu quả trong việc sử dụng nguồn lực, đồng thời tạo điều kiện để các địa phương chủ động hơn trong việc xây dựng và thực hiện các chính sách phát triển của mình. Theo Luật Ngân sách nhà nước của CHDCND Lào năm 2015, hệ thống ngân sách nhà nước bao gồm ngân sách trung ương và ngân sách địa phương: Ngân sách trung ương là các khoản thu ngân sách nhà nước phân cấp cho cấp trung ương hưởng và các khoản chi ngân sách nhà nước thuộc nhiệm vụ chi của cấp trung ương.

II. Thách Thức Quản Lý Ngân Sách Giáo Dục Tại Hủa Phăn

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực cải cách, công tác quản lý ngân sách nhà nước đối với các đơn vị sự nghiệp giáo dục tại Hủa Phăn vẫn còn đối mặt với không ít thách thức. Tình trạng phân bổ ngân sách còn dàn trải, chưa thực sự ưu tiên cho các lĩnh vực trọng điểm, gây ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng nguồn lực. Bên cạnh đó, việc kiểm soát chi tiêu còn lỏng lẻo, dẫn đến tình trạng lãng phí, thất thoát. Nguồn ngân sách đầu tư cho các đơn vị sự nghiệp giáo dục chưa cao, cơ sở vật chất còn nghèo nàn, việc tiếp cận công nghệ thông tin phục vụ giáo dục chưa được mở rộng, công tác xã hội hóa giáo dục thực hiện chưa hiệu quả. Do vậy, đổi mới nâng cao chất lượng giáo dục tại tỉnh Hủa Phăn là một trong những yêu cầu hết sức cần thiết.

2.1. Lập Và Phân Bổ Dự Toán Ngân Sách Thiếu Tính Thực Tế

Một trong những hạn chế lớn nhất là quy trình lập và phân bổ dự toán ngân sách còn mang tính hình thức, chưa dựa trên cơ sở đánh giá nhu cầu thực tế của các đơn vị sự nghiệp giáo dục. Điều này dẫn đến tình trạng ngân sách được phân bổ không sát với yêu cầu, gây khó khăn cho việc triển khai các hoạt động chuyên môn. Việc lập và phân bổ dự toán chủ yếu dựa trên định mức và chưa gắn hoàn toàn với việc thực hiện các nhiệm vụ của đơn vị.

2.2. Kiểm Soát Chi Tiêu Ngân Sách Còn Lỏng Lẻo

Công tác kiểm soát chi tiêu ngân sách cũng chưa được thực hiện một cách chặt chẽ, dẫn đến tình trạng các khoản chi không đúng mục đích, vượt định mức hoặc không có chứng từ hợp lệ. Điều này không chỉ gây thất thoát ngân sách mà còn làm giảm tính minh bạch và trách nhiệm giải trình của các đơn vị sự nghiệp giáo dục. Hiệu quả các khoản chi ngân sách nhà nước còn thấp, vẫn còn một số khoản chi thường xuyên vượt dự toán, chi đầu tư vẫn còn dàn trải.

2.3. Nguồn Thu Ngân Sách Địa Phương Còn Hạn Chế

Nguồn thu ngân sách của tỉnh Hủa Phăn còn phụ thuộc nhiều vào ngân sách trung ương, khả năng tự cân đối thu chi còn thấp. Điều này gây khó khăn cho việc chủ động đầu tư cho giáo dục và các lĩnh vực khác. Thu ngân sách nhà nước chưa bao quát hết nguồn thu trên địa bàn, vẫn xảy ra tình trạng thất thu.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Quản Lý Ngân Sách Giáo Dục Hủa Phăn

Để nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách nhà nước đối với các đơn vị sự nghiệp giáo dục tại Hủa Phăn, cần có những giải pháp đồng bộ và toàn diện. Trong đó, việc hoàn thiện quy trình lập và phân bổ dự toán, tăng cường kiểm soát chi tiêu và đa dạng hóa nguồn thu là những yếu tố then chốt. Bên cạnh đó, cần chú trọng nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ quản lý ngân sách và tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý. Để khắc phục tình trạng trên cần phải có những nghiên cứu để đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý ngân sách nhà nước đối với đơn vị sự nghiệp giáo dục của Sở Tài chính Hủa Phăn.

3.1. Nâng Cao Chất Lượng Lập Dự Toán Ngân Sách

Cần xây dựng quy trình lập dự toán ngân sách khoa học, dựa trên cơ sở đánh giá nhu cầu thực tế của các đơn vị sự nghiệp giáo dục, đồng thời có sự tham gia của các bên liên quan. Dự toán ngân sách phải được xây dựng chi tiết, cụ thể, có tính khả thi cao và gắn với các mục tiêu, nhiệm vụ cụ thể của từng đơn vị. Hoàn thiện lập và quyết định dự toán ngân sách nhà nước đối với các đơn vị sự nghiệp giáo dục.

3.2. Tăng Cường Kiểm Soát Chi Tiêu Ngân Sách

Cần thiết lập hệ thống kiểm soát chi tiêu ngân sách chặt chẽ, đảm bảo mọi khoản chi đều phải đúng mục đích, đúng định mức và có chứng từ hợp lệ. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra việc sử dụng ngân sách tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục, xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm. Tăng cường hoạt động kiểm soát trong chấp hành dự toán ngân sách nhà nước của các đơn vị sự nghiệp giáo dục.

3.3. Đa Dạng Hóa Nguồn Thu Ngân Sách Địa Phương

Cần khai thác tối đa các nguồn thu tiềm năng của địa phương, đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa giáo dục, khuyến khích các tổ chức, cá nhân tham gia đóng góp cho sự phát triển của giáo dục. Tăng cường công tác quản lý thu thuế, chống thất thu ngân sách. Đổi mới trong công tác quyết toán ngân sách nhà nước đối với các đơn vị sự nghiệp giáo dục.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Quản Lý Ngân Sách Tại Hủa Phăn

Việc áp dụng các giải pháp hoàn thiện quản lý ngân sách nhà nước đối với các đơn vị sự nghiệp giáo dục tại Hủa Phăn cần được thực hiện một cách linh hoạt, phù hợp với điều kiện thực tế của từng địa phương và từng đơn vị. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cấp chính quyền, các cơ quan chức năng và các đơn vị sự nghiệp giáo dục để đảm bảo các giải pháp được triển khai một cách hiệu quả. Tăng cường thanh tra, kiểm tra trong quản lý ngân sách nhà nước đối với các đơn vị sự nghiệp giáo dục.

4.1. Xây Dựng Mô Hình Quản Lý Ngân Sách Điểm

Có thể xây dựng mô hình quản lý ngân sách điểm tại một số đơn vị sự nghiệp giáo dục tiêu biểu, sau đó đánh giá và nhân rộng ra các đơn vị khác. Mô hình điểm cần tập trung vào việc nâng cao tính minh bạch, trách nhiệm giải trình và hiệu quả sử dụng ngân sách.

4.2. Tăng Cường Đào Tạo Cán Bộ Quản Lý Ngân Sách

Cần tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ quản lý ngân sách tại các đơn vị sự nghiệp giáo dục, giúp họ nắm vững các kiến thức, kỹ năng cần thiết để thực hiện tốt công tác quản lý ngân sách. Nâng cao năng lực và trình độ chuyên môn của đội ngũ cán bộ Sở Tài chính.

4.3. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Vào Quản Lý Ngân Sách

Cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác quản lý ngân sách, từ khâu lập dự toán, phân bổ, kiểm soát chi tiêu đến khâu báo cáo, quyết toán. Ứng dụng công nghệ thông tin sẽ giúp tăng cường tính minh bạch, chính xác và hiệu quả của công tác quản lý ngân sách. Tăng cường cơ sở vật chất và đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý ngân sách nhà nước đối với các đơn vị sự nghiệp giáo dục.

V. Kết Luận Về Quản Lý Ngân Sách Giáo Dục Tại Hủa Phăn

Quản lý ngân sách nhà nước đối với các đơn vị sự nghiệp giáo dục tại Hủa Phăn là một nhiệm vụ quan trọng, đòi hỏi sự quan tâm và nỗ lực của tất cả các bên liên quan. Việc hoàn thiện công tác quản lý ngân sách không chỉ giúp nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực mà còn góp phần quan trọng vào việc nâng cao chất lượng giáo dục và phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh. Cần có những kiến nghị với Uỷ ban nhân dân tỉnh Hủa Phăn và các đơn vị sự nghiệp giáo dục.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Quản Lý Ngân Sách Hiệu Quả

Quản lý ngân sách hiệu quả là yếu tố then chốt để đảm bảo sự phát triển bền vững của giáo dục tại Hủa Phăn. Khi ngân sách được sử dụng một cách hợp lý và minh bạch, các đơn vị sự nghiệp giáo dục sẽ có đủ nguồn lực để đầu tư vào cơ sở vật chất, nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên và triển khai các chương trình giáo dục tiên tiến.

5.2. Hướng Tới Một Hệ Thống Giáo Dục Phát Triển

Với sự quan tâm và đầu tư đúng mức, hệ thống giáo dục tại Hủa Phăn sẽ ngày càng phát triển, đáp ứng nhu cầu học tập của người dân và góp phần vào sự phát triển chung của đất nước. Cần tiếp tục đổi mới và hoàn thiện công tác quản lý ngân sách để tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển của giáo dục.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý ngân sách Nhà nước đối với các đơn vị sự nghiệp giáo dục Chương 2: Thực trạng quản lý ngân sách Nhà nước đối với các đơn vị sự nghiệp giáo dục tại Sở Tài chính Hủa Phăn. Chương 3: Một số giải pháp hoàn thiện công tác quản lý ngân sách Nhà nước đối với các đơn vị sự nghiệp giáo dục tại Sở Tài chính Hủa Phăn. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI CÁC ĐƠN VỊ SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC 1. Ngân sách Nhà nước và quản lý ngân sách Nhà nước 1.

Khái niệm, vai trò của ngân sách Nhà nước * Khái niệm NSNN là công cụ tài chính quan trọng, ra đời và phát triển gắn liền với sự phát triển của Nhà nước và nền kinh tế. NSNN là hệ thống các mối quan hệ kinh tế giữa Nhà nước và các chủ thể kinh tế xã hội trong quá trình Nhà nước huy động và sử dụng nguồn tài chính nhằm đảm bảo thực hiện các chức năng quản lý. Cho đến nay, các nhà nước khác nhau đều lập và sử dụng NSNN. Chính vì vậy, thuật ngữ “ngân sách nhà nước” được sử dụng rất rộng rãi ở mọi quốc gia.

Luật NSNN của CHDCND Lào năm 2015 đã đưa ra định nghĩa: “NSNN là dự toán về thu – chi của Nhà nước đã được Quốc hội thông qua hàng năm. NSNN là trung tâm của hệ thống tài chính quốc gia, là công cụ quản lý, điều tiết vĩ mô nhằm đảm bảo cho nền kinh tế - xã hội phát triển” [14]. * Vai trò của ngân sách Nhà nước Ngân sách Nhà nước có vai trò vô cùng quan trọng đối với nền kinh tế. Vai trò đó được thể hiện như sau: Thứ nhất, NSNN là công cụ huy động nguồn thu nhằm đảm bảo nhu cầu chi tiêu của Nhà nước.

NSNN là công cụ đắc lực của Nhà nước trong việc huy động nguồn thu. Trong các nguồn thu thì thu từ thuế là nguồn thu quan trọng và có tính chất bắt buộc. Đây cũng là nguồn thu chủ yếu và lâu dài của NSNN. Thuế là khoản thu không hoàn trả trực tiếp mà hoàn trả gián tiếp bằng những hình thức khác nhau thông qua các quan hệ phân phối do Nhà nước thực hiện.

Ngoài nguồn thu từ thuế, ngân sách Nhà nước còn các nguồn thu khác như phí, lệ phí.hay thu dưới hình thức phát hành công trái, vay nợ nước ngoài, bán tài nguyên… Sau khi tạo lập được nguồn thu thì Nhà nước tiến hành chi tiêu để thực 5 hiện các nhiệm vụ kinh tế chính trị. Chi NSNN bao gồm: Chi đầu tư phát triển; Chi thường xuyên và Dự trữ Quốc gia. Để đảm bảo cân đối thu – chi ngân sách Nhà nước thì cần tiết kiệm tối đa các khoản chi ngân sách đảm bảo chi khớp với dự toán và lấy hiệu quả kinh tế - xã hội làm mục tiêu hàng đầu. Thứ hai, NSNN là công cụ điều tiết vĩ mô nền kinh tế - xã hội Vai trò điều tiết vĩ mô nền kinh tế - xã hội của thuế được thực hiện thông qua việc Nhà nước thu hút các nguồn vốn đầu tư thông qua chính sách thuế suất hợp lý và chính sách ưu đãi có thời hạn đối với các doanh nghiệp đầu tư vào các ngành được Nhà nước khuyến khích.

Bên cạnh đó Nhà nước bảo đảm công bằng xã hội đối với các tầng lớp dân cư có mức thu nhập khác nhau, thông qua việc đánh thuế suất thấp với các mặt hàng thiết yếu đối với đời sống và đánh thuế suất cao đối với các mặt hàng cao cấp, xa xỉ hoặc hạn chế sử dụng rộng rãi. Nhà nước can thiệp vào cân đối quan hệ tổng cung - tổng cầu xã hội tùy thuộc vào đặc điểm và điều kiện kinh tế thông qua điều chỉnh tăng hoặc giảm thuế trên những mặt hàng cần thiết.Ngoài ra, Nhà nước còn dùng công cụ thuế thu nhập cá nhân để đánh vào những người có thu nhập cao sau đó dùng nguồn thu NSNN để thực hiện chi cho những người có thu nhập thấp thông qua các chính sách tặng quà, hỗ trợ người nghèo… 1. Cơ cấu tổ chức hệ thống ngân sách Nhà nước Hệ thống NSNN là tập hợp các cấp ngân sách từ Trung ương đến địa phương, được xây dựng theo mối quan hệ chiều dọc, dựa trên những nguyên tắc nhất định để đảm bảo sự hoạt động thống nhất của từng cấp trong toàn bộ hệ thống và đạt được mục tiêu của hệ thống” [14]. Hệ thống NSNN được xây dựng căn cứ vào hệ thống luật pháp của mỗi quốc gia.

Theo Luật NSNN của CHDCND Lào năm 2015, hệ thống NSNN bao gồm ngân sách trung ương và ngân sách địa phương: [14] - Ngân sách trung ương là các khoản thu ngân sách nhà nước phân cấp cho cấp trung ương hưởng và các khoản chi ngân sách nhà nước thuộc nhiệm vụ chi của cấp trung ương. 6 - Ngân sách địa phương là các khoản thu ngân sách nhà nước phân cấp cho cấp địa phương hưởng, thu bổ sung từ ngân sách trung ương cho ngân sách địa phương và các khoản chi ngân sách nhà nước thuộc nhiệm vụ chi của cấp địa phương. NSNN Lào NSNN Trung ương NSNN địa phương Ngân sách cấp bộ Ngân sách tỉnh Ngân sách huyện Sơ đồ 1. Hệ thống NSNN ở CHDCND Lào Nguồn: Luật NSNN của CHDCND Lào (2015) 1.

Quản lý ngân sách Nhà nước Quản lý là một hiện tượng xã hội, được các nhà nghiên cứu khoa học thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau tìm hiểu nhưng chưa có định nghĩa thống nhất. Đặng Quốc Bảo (1999) quan niệm “Quản lý là một quá trình lập kế hoạch, tổ chức, hướng dẫn và kiểm tra những nỗ lực của các thành viên trong một tổ chức và sử dụng các nguồn lực của tổ chức để đạt được những mục tiêu cụ thể” [1]. Hà Công Tuấn (2002) cho rằng: “Quản lý là hoạt động thiết yếu bảo đảm phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được các mục tiêu của nhóm” [18]. 7 Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Thị Mỹ Lộc (2014) định nghĩa: “Quản lý là sự tác động có tổ chức, có hướng đich của chủ thể quản lý tới đối tượng quản lý nhằm đạt mục tiêu đề ra” [6].

Từ các quan điểm trên có thể hiểu: “Quản lý là một quá trình trong đó chủ thể quản lý tổ chức, điều hành, tác động có định hướng lên khách thể quản lý nhằm đạt được mục tiêu đã đề ra”. Như vậy: Quản lý NSNN là một quá trình trong đó các chủ thể quản lý NSNN thông qua các phương pháp công cụ quản lý để tác động và điều khiển hoạt động của ngân sách Nhà nước nhằm đạt được các mục tiêu đã đề ra. Trong quản lý NSNN cần hiểu rõ chủ thể quản lý NSNN, phương pháp quản lý và các công cụ quản lý. * Chủ thể quản lý NSNN Theo Hiến pháp và Luật NSNN của CHDCND Lào, quản lý chung về tài chính bao gồm Quốc hội, Chính phủ, Bộ Tài chính, chính quyền địa phương (HĐND và UBND các cấp), quản lý cụ thể các nghiệp vụ tài chính thuộc NSNN là các cơ quan tài chính như Sở tài chính, phòng tài chính các cấp, Kho bạc các cấp.

Cụ thể như sau: - Quốc hội là cơ quan quyết định tổng số chi ngân sách, phân bố ngân sách theo từng lĩnh vực chi, theo cơ cấu chi thường xuyên và chi cho đầu tư phát triển, chi trả nợ. Quốc hội giao cho Ủy ban Thường vụ Quốc hội quyết định phương án phân bổ ngân sách trung ương cho từng Bộ, ngành và mức bổ sung ngân sách cho từng tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. - Chính phủ có trách nhiệm trình Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội các dự án luật, pháp lệnh và các dự án khác về ngân sách nhà nước, ban hành văn bản pháp luật về ngân sách nhà nước, lập và trình Quốc hội dự toán ngân sách nhà nước và phân bổ ngân sách nhà nước cho từng Bộ, ngành, thống nhất quản lý, sử dụng NSNN, tổ chức kiểm tra việc thực hiện NSNN; kiểm tra Nghị quyết của chính quyền địa phương về dự toán và quyết toán NSNN, lập và trình Quốc hội quyết toán NSNN và quyết toán các công trình 8 xây dựng cơ bản của nhà nước. - Bộ Tài chính có nhiệm vụ chuẩn bị các dự án luật, pháp lệnh và các dự án khác về lĩnh vực NSNN trình Chính phủ, ban hành các văn bản pháp quy về NSNN theo thẩm quyền, chịu trách nhiệm trước Chính phủ thực hiện chức năng thống nhất quản lý NSNN; hướng dẫn, kiểm tra các Bộ, các cơ quan Trung ương và địa phương xây dựng dự toán NSNN hàng năm chủ trì, phối hợp với các Bộ, ngành trong việc xây dựng các chế độ, tiêu chuẩn, định mức thu, chi NSNN, thanh tra, kiểm tra tài chính với tất cả các tổ chức kinh tế, các đơn vị hành chính sự nghiệp và các đối tượng khác có nghĩa vụ nộp ngân sách và sử dụng ngân sách nhà nước; quản lý quỹ NSNN và các quỹ khác của nhà nước; lập quyết toán NSNN trình Chính phủ.

- Chính quyền các địa phương có quyền quyết định dự toán và phân bổ ngân sách của cấp mình trên cơ sở khả năng và nhiệm vụ chi, cấp trên không quyết định chi tiết ngân sách cấp dưới. + HĐND các cấp có vai trò quan trọng trong quản lý NSNN tại các địa phương. HĐND có quyền quyết định dự toán và phân bổ ngân sách địa phương; phê chuẩn quyết toán ngân sách địa phương; Quyết định các chủ trương, biện pháp để triển khai thực hiện ngân sách địa phương; Quyết định điều chỉnh dự toán ngân sách địa phương trong trường hợp cần thiết; Giám sát việc thực hiện ngân sách đã được HĐND quyết định. + UBND các cấp là đơn vị trực tiếp quản lý NSNN tại các địa phương.

UBND các cấp có nhiệm vụ lập dự toán và phương án phân bổ ngân sách địa phương, dự toán điều chỉnh ngân sách địa phương trong trường hợp cần thiết trình HĐND cùng cấp quyết định và báo cáo cơ quan hành chính Nhà nước, cơ quan tài chính cấp trên trực tiếp; Lập quyết toán ngân sách địa phương trình HĐND cùng cấp phê chuẩn và báo cáo cơ quan hành chính Nhà nước, cơ quan tài chính cấp trên trực tiếp.