CHƯƠNG 1: KHÁI QUÁT CHUNG VỀ QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHO SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC 1. Khái quát về sự nghiệp Giáo dục và chi thường xuyên Ngân sách nhà nước cho sự nghiệp Giáo dục 1. Vai trò của sự nghiệp Giáo dục đối với phát triển kinh tế - xã hội 1. Khái quát về sự nghiệp Giáo dục Giáo dục là quá trình học tập và truyền lại kiến thức và kỹ năng từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Giáo dục có thể tồn tại ở nhiều dạng khác nhau: giảng dạy, đào tạo và nghiên cứu, cũng như các chương trình giảng dạy chính thức của trường. Trong bối cảnh của một chương trình Giáo dục chính quy, Giáo dục là sự trao đổi giữa người học và giáo viên với mục đích hoàn thành bài giảng, khóa học và môn học. Giáo dục còn là hướng dẫn, định hướng giúp người học phát triển năng lực tư duy. Giáo dục tốt sẽ giúp mang lại những công dân tốt cho xã hội, trong khi Giáo dục không có hiệu quả, Giáo dục không đúng cách có thể gây hậu quả nghiêm trọng cho thế hệ tương lai.
Như vậy, Giáo dục là một quá trình học tập liên tục mà có thể xảy ra trong các cơ sở Giáo dục truyền thống như trường học, đại học, trung tâm đào tạo, hoặc trong cộng đồng, với gia đình và những người xung quanh chúng ta. Bởi vậy mà người ta vẫn coi Giáo dục và học tập là sự nghiệp cả đời. Giáo dục cũng có thể bao gồm việc phát triển kỹ năng cá nhân, như sự tự tin, khả năng tư duy, tư duy sáng tạo và khả năng giải quyết vấn đề. Đồng thời, quá trình Giáo dục giúp chúng ta hiểu rõ hơn về thế giới xung quanh, về chính mình và về những người xung quanh chúng ta, cũng như đóng một vai trò quan trọng trong việc giúp chúng ta đạt được sự nghiệp và thành công trong cuộc sống.
Giáo dục là những hoạt động có ý thức, có mục đích, có kế hoạch nhằm truyền cho những lớp người mới những kinh nghiệm đấu tranh và sản xuất, những tri thức về tự nhiên và xã hội, về tư duy để họ có đầy đủ những kinh nghiệm, năng lực tham gia vào hoạt động sản xuất và đời sống xã hội. Ở một góc độ hẹp hơn, Giáo dục được hiểu là việc trang bị những kiến thức và hình thành nhân cách con người. Có thể nói 10 Giáo dục là quá trình bồi dưỡng, nâng đỡ sự trưởng thành về nhận thức của con người, tạo ra những con người có đầy đủ kiến thức, năng lực hành vi, có khả năng sáng tạo. Giáo dục được xem như là quá trình tác động vào con người làm cho họ trở thành người có năng lực theo những tiêu chuẩn nhất định.
Ngay từ những lúc còn tiến hành sản xuất theo những phương pháp giản đơn, cổ xưa nhất, con người đã có ý thức phải tích lũy và truyền dạy kinh nghiệm lao động nghĩa là đã nảy sinh những nhu cầu về hoạt động Giáo dục. Còn trong xã hội ngày nay, khi thời đại thông tin, tri thức tràn ngập toàn cầu thì nhu cầu về Giáo dục đào tạo càng trở lên quan trọng hơn nữa, hoạt động Giáo dục được diễn ra ở mọi lúc, mọi nơi trong nhà trường cũng như ngoài xã hội. Trong xã hội cổ xưa, thì Giáo dục có thể chỉ dừng lại ở sự truyền dạy cách sống, kinh nghiệm đấu tranh và sản xuất ở phạm vi một bộ tộc, một bộ lạc…nhưng trong xã hội ngày nay, Giáo dục được tổ chức thành một hệ thống hoàn chỉnh, với những cấp bậc và chương trình giảng dạy khác nhau. Sự nghiệp Giáo dục được chia thành nhiều năm liên tục với nhiều cấp bậc học khác nhau phù hợp với trình độ tư duy và khả năng nhận thức của mỗi con người trong từng giai đoạn cụ thể.
Căn cứ vào Luật Giáo dục 2019, Chương II Mục 1, quy định về hệ thống Giáo dục quốc dân. Hệ thống Giáo dục đào tạo bao gồm: - Giáo dục Mầm non bao gồm: Giáo dục nhà trẻ và Giáo dục mẫu giáo. - Giáo dục phổ thông bao gồm: Giáo dục tiểu học, trung học cơ sở và trung học phổ thông. - Giáo dục nghề nghiệp đào tạo các trình độ sơ cấp, trung cấp và cao đẳng.
- Giáo dục đại học đào tạo các trình độ đại học, thạc sĩ và tiến sĩ. Mỗi cấp học đều có quy định về độ tuổi, chương trình học, yêu cầu đầu ra cần phải đạt được và những quy định cụ thể khác nhau cho từng cấp. Hoạt động trong lĩnh vực Giáo dục - đào tạo hiện nay rất đa dạng và toàn diện, nhiều cấp bậc ngành học với nhiều lĩnh vực khác nhau để nhằm mục tiêu đào tạo con người phát triển toàn diện, có đạo đức, có tri thức, có sức khoẻ, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc, hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công dân, đáp ứng yêu cầu xây dựng và bảo vệ tổ quốc. 11 Sự nghiệp Giáo dục và đào tạo có vai trò cực kỳ to lớn trong sự phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia.
Vai trò của sự nghiệp Giáo dục đối với phát triển kinh tế xã hội hiện nay Trong xu thế hội nhập toàn cầu cùng sự bùng nổ của cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, Giáo dục đóng vai trò ngày càng quan trọng, trở thành kim chỉ nam cho sự phát triển bền vững của mọi quốc gia, dân tộc. Sự nghiệp Giáo dục góp phần cung cấp và phát triển nguồn nhân lực phục vụ cho sự phát triển kinh tế của đất nước. Mỗi quốc gia được đánh giá là phát triển hay không phụ thuộc vào bộ mặt của nền kinh tế, và đương nhiên nguồn nhân lực được đào tạo bài bản có chuyên môn cao là điều vô cùng cần thiết. Bởi một xã hội phát triển thì phải có sự đóng góp trí tuệ từ những người tài giỏi, họ cống hiến các kỹ năng ứng dụng mà mình học được vào trong hoạt động sản xuất, cuộc sống thường ngày.
Với những kiến thức Giáo dục tiếp thu từ sách vở kết hợp cùng quá trình rèn luyện, vận dụng trong thực tế để con người cho ra nhiều phát minh vĩ đại. Giống như việc phát minh ra Internet, máy tính, trí tuệ AI…đây đều là những phát hiện của con người và được cả thế giới công nhận. Muốn có nguồn nhân lực tốt, mỗi quốc gia đều chú trọng đầu tư vào nền tảng Giáo dục, bởi đây sẽ là nền tảng cơ bản để mọi người tận dụng được khả năng và áp dụng trí tuệ đúng chỗ. Giáo dục mang đến nhiều hình thức học tập khác nhau với sự thay đổi không ngừng nghỉ nhưng vẫn luôn hướng đến một mục đích cuối cùng là đào tạo nguồn nhân lực tương lai cho đất nước.
Sự nghiệp Giáo dục góp phần ổn định hệ thống chính trị. Song song với nền kinh tế phát triển thì Giáo dục cũng có tác động rất lớn đến việc ổn định hệ thống chính trị trong từng quốc gia. Việc tuyên truyền các đường lối chính sách, chiến lược, hệ thống pháp luật được đưa vào trong Giáo dục để đảm bảo mức độ lan tỏa đến tất cả mọi người dân. Đây là những điều kiện cơ bản, công dân nắm được những điều lệ, đường lối trong một quốc gia để tăng thêm tinh thần dân tộc, thể hiện lòng yêu nước bằng cách tuân thủ chấp hành một cách chuẩn mực.
12 Giáo dục đã đưa tinh thần yêu nước vào trong thơ ca, sử sách để luôn nhắc nhở mỗi chúng ta rằng yêu quê hương tổ quốc là điều thiết yếu, tình yêu này cũng được thể hiện ra bằng những hành động nhỏ, rồi dần lớn lên và hình thành nỗi lòng khát khao và muốn cống hiến hết mình cho đất nước. Tại Việt Nam, Đảng và Nhà nước ta luôn chú trọng đến vấn đề đầu tư cho Giáo dục, ưu tiên hàng đầu trong các chính sách phát triển kinh tế – xã hội. Giáo dục không chỉ là nền tảng để Việt Nam có thể phát triển một cách toàn diện về kinh tế mà còn ổn định trong hệ thống chính trị, củng cố quốc phòng an ninh cho dân giàu nước mạnh. Sự nghiệp Giáo dục giúp nâng cao dân trí ở từng quốc gia.
Nếu để so sánh con người giữa các quốc gia thì chúng ta sẽ thường đánh vào khía cạnh trình độ dân trí. Trong vấn đề về trình độ học vấn, quốc gia cần đảm bảo Giáo dục phải được phủ đều khắp mọi nơi, không ai gặp tình trạng mù chữ và thiếu điều kiện để tham gia học tập. Mọi người phải đều được tiếp cận với tri thức thì mới đảm bảo việc nâng cao trình độ dân trí trên mặt phẳng toàn quốc gia. Bên cạnh đó việc cải thiện trình độ nhận thức cũng là một yếu tố quan trọng.
Dù cho bạn tài giỏi nhưng thái độ, đạo đức của bạn không đúng với chuẩn mực thì sớm muộn cũng bị đào thải. Giáo dục đem đến những nguồn kiến thức cần thiết và trong thời đại công nghệ 4.0, Giáo dục còn tạo nên những giá trị trong khoa học, kỹ thuật với việc áp dụng các lý thuyết và trong thực tiễn. Thông qua các hoạt động đào tạo, con người sẽ ngày càng phát triển và được nâng cao hơn trong nhận thức và trình độ dân trí, góp phần tăng thứ hạng của quốc gia trên trường quốc tế. Sự nghiệp Giáo dục giúp bồi dưỡng nhân tài đất nước.
Giáo dục cũng chính là nền tảng trong việc đào tạo và bồi dưỡng nhân tài cho đất nước, không ngừng gia tăng đội ngũ sản xuất có trình độ chuyên môn và kỹ thuật cao. Khi chú trọng đến quá trình học hỏi và kinh nghiệm, chúng ta sẽ hướng tới việc phát triển công việc đảm bảo nguồn lao động có tay nghề cao, ứng dụng và giải quyết được mọi vấn đề khó khăn trong giải quyết. Đây cũng là bước đệm để hướng đến sự phát triển kinh tế trong sản xuất. 13 Trong tất cả các lĩnh vực, Giáo dục sẽ chú trọng đến việc bồi dưỡng ra nhiều nhân tài, tạo điều kiện để những con người có khả năng phát triển và tận dụng tư duy sáng tạo.
Bởi vậy nên trong nhiều giai đoạn lịch sử, Giáo dục vẫn không ngừng thay đổi và được đầu tư toàn diện để phát huy thế mạnh, nâng cao vị thế của từng quốc gia. Khái quát chi thường xuyên Ngân sách nhà nước cho sự nghiệp Giáo dục 1.