Định Hướng Quản Lý Môi Trường Thành Phố Hồ Chí Minh Theo Quan Điểm Địa Sinh Thái

Khóa luận tốt nghiệp nghiên cứu tốt nghiệp địa lý định hướng quản lý môi trường thành phố hồ chí minh theo quan điểm địa sinh thái, vận dụng lý thuyết vào thực tế, đề xuất giải

• Tác giả: Đào Trọng Vũ
• Người hướng dẫn: ThS. Trần Văn Thành
• Trường học: Đại Học Sư Phạm Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Địa Lý
• Đề tài: Định Hướng Quản Lý Môi Trường Thành Phố Hồ Chí Minh Theo Quan Điểm Địa Sinh Thái
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2005
• Địa điểm: Thành Phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI - MỤC TIÊU - NHIỆM VỤ - NỘI DUNG - PHẠM VI NGHIÊN CỨU VÀ LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung, phạm vi nghiên cứu
• 1.3. Lịch sử nghiên cứu đề tài
• 2. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 2.1. Quan điểm lãnh thổ
• 2.2. Quan điểm hệ thống
• 3. CHƯƠNG 3: HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG TP HCM
• 3.1. Hiện trạng môi trường Tp HCM
• 3.2. Hiện trạng các hệ địa sinh thái
• 3.2.1. Hệ địa sinh thái nông nghiệp
• 3.2.2. Hệ địa sinh thái đô thị - khu công nghiệp
• 3.2.3. Hệ địa sinh thái rừng (rừng ngập mặn)
• 3.2.4. Hệ địa thủy vực sông Sài Gòn
• 4. CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG THEO QUAN ĐIỂM ĐỊA HỆ SINH THÁI
• 4.1. Phân vùng hệ thống địa sinh thái Tp HCM
• 4.2. Các nhân tố phân hoá ở Tp HCM
• 4.2.1. Mối quan hệ trầm tích - địa mạo
• 4.2.2. Mối quan hệ địa mạo — thổ nhưỡng
• 4.2.3. Mối quan hệ địa mạo - thuỷ văn
• 4.2.4. Phương pháp phân vùng địa lý tự nhiên
• 4.2.5. Phương pháp chồng xếp bản đồ
• 4.2.6. Phương pháp thực địa
• 4.3. Vấn đề tên gọi các địa tổng thể
• 4.4. Kết quả phân vùng địa sinh thái
• 4.4.1. Các hệ địa sinh thái tự nhiên
• 4.4.2. Cảnh sinh thái vùng đồi gò
• 4.4.3. Cảnh sinh thái đồng bằng phù sa
• 4.4.4. Cảnh sinh thái đồng bằng phù sa đang phát triển
• 4.4.5. Các địa hệ sinh thái nhân văn
• 4.5. Định hướng quản lý môi trường hệ thống địa sinh thái Tp HCM
• 4.5.1. Quản lý sinh thái - sinh vật
• 4.5.2. Chỉ tiêu quản lý
• 4.6. Đối tượng quản lý
• 4.7. Tổ chức quản lý
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Môi Trường Thành Phố Hồ Chí Minh

Thành phố Hồ Chí Minh, với sự phát triển nhanh chóng về kinh tế và dân số, đang đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý môi trường. Sự gia tăng dân số từ 4 triệu người năm 1985 lên 5.2 triệu người vào năm 2001 và dự kiến đạt 9 triệu người vào năm 2020 đã tạo ra áp lực lớn lên hệ thống hạ tầng và môi trường. Việc quản lý môi trường không chỉ là trách nhiệm của chính quyền mà còn cần sự tham gia của cộng đồng và các tổ chức xã hội.

1.1. Tình Hình Hiện Tại Của Môi Trường Thành Phố

Môi trường thành phố Hồ Chí Minh đang bị ô nhiễm nghiêm trọng, với chất lượng không khí và nước ngày càng xấu đi. Các hoạt động công nghiệp và giao thông là nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này. Cần có các biện pháp khẩn cấp để cải thiện chất lượng môi trường.

1.2. Vai Trò Của Địa Sinh Thái Trong Quản Lý Môi Trường

Quan điểm địa sinh thái giúp hiểu rõ mối quan hệ giữa các hệ sinh thái và tác động của con người đến môi trường. Việc áp dụng các nguyên tắc địa sinh thái vào quản lý môi trường sẽ giúp bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và phát triển bền vững.

II. Các Thách Thức Trong Quản Lý Môi Trường Tại Thành Phố Hồ Chí Minh

Thành phố Hồ Chí Minh đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong quản lý môi trường, bao gồm ô nhiễm không khí, nước và đất. Sự phát triển đô thị không kiểm soát đã dẫn đến việc mất cân bằng sinh thái, ảnh hưởng đến sức khỏe cộng đồng và chất lượng cuộc sống.

2.1. Ô Nhiễm Không Khí Và Nguyên Nhân

Ô nhiễm không khí tại thành phố chủ yếu do khí thải từ phương tiện giao thông và các nhà máy. Các chất ô nhiễm này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe con người mà còn gây ra các vấn đề về môi trường.

2.2. Ô Nhiễm Nước Và Tình Trạng Hiện Tại

Nước thải từ các khu công nghiệp và sinh hoạt chưa được xử lý đúng cách đã làm ô nhiễm nguồn nước. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến hệ sinh thái mà còn đe dọa nguồn nước sinh hoạt của người dân.

III. Phương Pháp Quản Lý Môi Trường Theo Quan Điểm Địa Sinh Thái

Để quản lý môi trường hiệu quả, cần áp dụng các phương pháp dựa trên quan điểm địa sinh thái. Những phương pháp này giúp xác định các yếu tố ảnh hưởng đến môi trường và đề xuất các giải pháp phù hợp.

3.1. Phân Tích Địa Sinh Thái Để Đưa Ra Giải Pháp

Phân tích địa sinh thái giúp xác định các vùng nhạy cảm về môi trường và đề xuất các biện pháp bảo vệ. Việc này cần sự phối hợp giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng.

3.2. Ứng Dụng Công Nghệ Xanh Trong Quản Lý Môi Trường

Công nghệ xanh có thể giúp giảm thiểu ô nhiễm và bảo vệ tài nguyên thiên nhiên. Việc áp dụng công nghệ này vào quản lý môi trường sẽ mang lại nhiều lợi ích cho thành phố.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Quản Lý Môi Trường Tại Thành Phố Hồ Chí Minh

Các ứng dụng thực tiễn trong quản lý môi trường tại thành phố Hồ Chí Minh đã cho thấy những kết quả tích cực. Các chương trình bảo vệ môi trường đã được triển khai, tuy nhiên cần có sự cải thiện và mở rộng hơn nữa.

4.1. Các Chương Trình Bảo Vệ Môi Trường Hiện Tại

Thành phố đã triển khai nhiều chương trình bảo vệ môi trường, như chương trình thu gom rác thải và xử lý nước thải. Tuy nhiên, hiệu quả của các chương trình này vẫn còn hạn chế.

4.2. Kết Quả Nghiên Cứu Về Môi Trường

Nghiên cứu về môi trường tại thành phố đã chỉ ra nhiều vấn đề cần giải quyết. Các kết quả này sẽ là cơ sở để đề xuất các giải pháp quản lý môi trường hiệu quả hơn.

V. Kết Luận Và Tương Lai Của Quản Lý Môi Trường Tại Thành Phố Hồ Chí Minh

Quản lý môi trường tại thành phố Hồ Chí Minh cần được cải thiện để đáp ứng nhu cầu phát triển bền vững. Cần có sự hợp tác chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng và cộng đồng để bảo vệ môi trường.

5.1. Định Hướng Tương Lai Trong Quản Lý Môi Trường

Định hướng tương lai cần tập trung vào việc phát triển các chính sách bảo vệ môi trường hiệu quả và bền vững. Cần có sự tham gia của cộng đồng trong quá trình này.

5.2. Vai Trò Của Cộng Đồng Trong Quản Lý Môi Trường

Cộng đồng đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ môi trường. Sự tham gia của người dân sẽ giúp nâng cao nhận thức và trách nhiệm trong việc bảo vệ môi trường.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Định hướng quản lý môi trường Thành phố Hồ Chí Minh theo quan điểm địa sinh thái" do sinh viên Đào Trọng Vũ thực hiện (dưới sự hướng dẫn của ThS. Trần Văn Thanh, Bộ môn Địa lý Tự nhiên, Khoa Địa lý, Trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh, niên khóa 2001 - 2005). Đề tài được xây dựng trong bối cảnh Thành phố Hồ Chí Minh đang đi đầu trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa và đô thị hóa với tốc độ gia tăng dân số nhanh chóng: từ 4,0 triệu người (năm 1985) tăng lên 5,2 triệu người (năm 2001), vượt mốc 6,1 triệu người vào đầu năm 2005 và dự kiến đạt 7,5 triệu người năm 2010, hướng tới 9,0 triệu người vào năm 2020. Với gần 700 xí nghiệp và gần 23.000 cơ sở sản xuất tiểu thủ công nghiệp đóng góp gần một phần ba tổng thu nhập cả nước, thành phố phải đối mặt với tình trạng quá tải hạ tầng đô thị, sự mất cân đối cung - cầu dịch vụ và áp lực ô nhiễm môi trường nghiêm trọng.

Về mặt thể chế, quản lý môi trường tại Việt Nam đã từng bước phát triển từ Pháp lệnh bảo vệ rừng (1972), quy định nhiệm vụ bảo vệ môi trường cho các ngành, địa phương (1982), Nghị quyết Chính phủ ngày 20/05/1995 về công tác điều tra cơ bản sử dụng hợp lý tài nguyên và bảo vệ môi trường, đến việc thành lập Chi cục Bảo vệ Môi trường Thành phố Hồ Chí Minh vào năm 2004. Tuy nhiên, công tác quản lý còn thiếu các chiến lược thực tiễn mang tính liên vùng và liên ngành. Do đó, việc ứng dụng quan điểm địa sinh thái cảnh quan là yêu cầu cấp thiết nhằm dung hòa giữa tăng trưởng kinh tế và bảo vệ môi trường tự nhiên.

Mục tiêu nghiên cứu được xác định cụ thể gồm 4 nội dung:

1. Đánh giá hiện trạng môi trường Thành phố Hồ Chí Minh (bao gồm các lĩnh vực: môi trường đất, nước và không khí).
2. Đánh giá hiện trạng các hệ địa sinh thái của thành phố (bao gồm hệ địa sinh thái nông nghiệp, hệ địa sinh thái đô thị - khu công nghiệp, hệ địa sinh thái rừng ngập mặn và hệ địa thủy vực sông Sài Gòn).
3. Phân vùng hệ địa sinh thái thành phố nhằm định hướng quản lý môi trường.
4. Đưa ra các đề nghị can thiệp nhằm ngăn chặn sự xuống cấp của môi trường đô thị.

Nhiệm vụ nghiên cứu trọng tâm gồm:

1. Đánh giá hiện trạng cơ bản của môi trường thành phố qua các thành phần môi trường nước, đất, không khí và hiện trạng các hệ địa sinh thái.
2. Mô tả các vùng địa sinh thái để làm rõ sự phân hóa lãnh thổ, từ đó đề xuất định hướng quản lý phù hợp cho từng vùng.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Các địa hệ sinh thái, mối quan hệ tương tác giữa tự nhiên với tự nhiên, tự nhiên với kinh tế - xã hội, kinh tế - xã hội với kinh tế - xã hội và hiện trạng môi trường của các hệ thống này.
• Phạm vi không gian: Toàn bộ lãnh thổ Thành phố Hồ Chí Minh với tổng diện tích 2.039,7 km² (tương đương 209.370 ha), tọa độ địa lý từ 10°22'13" đến 11°22'17" vĩ độ Bắc và từ 106°01'25" đến 107°01'10" kinh độ Đông, bao gồm 24 quận, huyện (19 quận nội thành và 5 huyện ngoại thành: Củ Chi, Hóc Môn, Bình Chánh, Nhà Bè, Cần Giờ).
• Phạm vi phương pháp: Khóa luận giới hạn ở việc xử lý, phân tích các chỉ tiêu môi trường dựa trên cơ sở dữ liệu có sẵn (đến giai đoạn 2002 - 2004), không thực hiện lấy mẫu phân tích thực nghiệm trong phòng thí nghiệm; không đi sâu vào cấu trúc chức năng chi tiết ở cấp vi mô mà tập trung phác thảo các định hướng quản lý môi trường.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khung lý thuyết của đề tài dựa trên hai quan điểm chủ đạo:

• Quan điểm lãnh thổ: Nhấn mạnh tính thống nhất, tương tác hữu cơ giữa môi trường tự nhiên và sản xuất xã hội; môi trường tự nhiên vừa cung cấp tài nguyên, không gian, vừa là nơi tiếp nhận, đồng hóa chất thải từ hoạt động kinh tế và sinh hoạt.
• Quan điểm hệ thống và địa sinh thái: Vận dụng lý thuyết hệ thống động lực hở tự điều chỉnh của Viện sĩ I.P. Gerasimov (Địa lý học và sinh thái) và PGS. Vũ Tự Lập (1987). Địa hệ sinh thái (Ecological geosystem) thể hiện sự thống nhất biện chứng giữa giới vô cơ và hữu cơ, được xác định bởi ranh giới rõ ràng, dòng vật chất - năng lượng - thông tin (cửa vào và cửa ra), khả năng tự điều chỉnh và các chuỗi diễn thế sinh thái biến đổi thuận nghịch hoặc không thuận nghịch. Hệ thống phân vị nghiên cứu áp dụng thang phân bậc: xứ - đới - miền - khu - cảnh - dạng - diện.

Về lịch sử nghiên cứu, đề tài kế thừa các công trình phân vùng tiêu biểu:

• Công trình phân vùng địa lý tự nhiên Việt Nam của GS. Vũ Tự Lập (chia 3 miền, 13 khu địa lý tự nhiên; chọn địa chất - khí hậu phân chia cấp miền, địa mạo - thổ nhưỡng phân chia cấp khu).
• Ứng dụng tiếp cận hệ thống lập bản đồ sinh thái nông nghiệp Đồng bằng sông Cửu Long tỷ lệ 1/25.000 của Trần An Phong và cộng sự.
• Nghiên cứu phân vùng địa sinh thái đất ngập nước Đồng Tháp Mười của ThS. Trần Văn Thanh.
• Nghiên cứu các thể tổng hợp địa lý tự nhiên trong cấu trúc cảnh quan ngoại thành TP.HCM của Đoàn Ngọc Nam (phân chia cảnh quan ngoại thành thành 3 thể tổng hợp với 7 á thể).

Phương pháp nghiên cứu thực tế gồm 4 phương pháp chính:

1. Phương pháp xử lý thông tin: Thu thập dữ liệu môi trường và địa sinh thái từ các công trình nghiên cứu, niên giám thống kê giai đoạn 2001 - 2004; đối chiếu chéo số liệu giữa các nguồn ban hành; so sánh với Tiêu chuẩn Việt Nam (TCVN) và tiêu chuẩn cho phép (TCCP).
2. Phương pháp phân tích - tổng hợp: Xử lý định lượng, đối chiếu số liệu quan trắc môi trường với tiêu chuẩn chất lượng; phân tích tổng hợp đặc trưng của từng hệ địa sinh thái theo mục tiêu nghiên cứu.
3. Phương pháp thực địa: Khảo sát thực tế các dạng ô nhiễm và cảnh quan hệ địa sinh thái; quan sát trực quan đối chứng tài liệu; điều tra, phỏng vấn tại địa phương và ghi nhận tư liệu hình ảnh.
4. Phương pháp bản đồ: Sử dụng phương pháp chập (chồng xếp) bản đồ đơn tính để xác định ranh giới các đơn vị địa sinh thái cảnh quan trên cơ sở tích hợp các thành phần tự nhiên (địa mạo, trầm tích, thổ nhưỡng, thủy văn) và kinh tế - xã hội.

Nguồn dữ liệu sử dụng trong văn bản được tổng hợp từ Chi cục Bảo vệ Môi trường TP.HCM, Viện Môi trường và Tài nguyên (ĐHQG TP.HCM), Phân viện Quy hoạch Thủy lợi miền Nam, Liên đoàn Địa chất Thủy văn - Địa chất Công trình miền Nam và miền Bắc, Niên giám thống kê TP.HCM và các tài liệu chuyên khảo về khí hậu Việt Nam.

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Lý do chọn đề tài, mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung, phạm vi nghiên cứu và lịch sử nghiên cứu đề tài

Chương này thiết lập cơ sở khoa học và tính cấp thiết của đề tài; xác định rõ 4 mục tiêu, 2 nhiệm vụ, phạm vi không gian 2.039,7 km² cùng giới hạn nội dung nghiên cứu. Tác giả tổng quan có hệ thống các công trình nghiên cứu về địa lý học sinh thái, lý thuyết hệ sinh thái cảnh quan trên thế giới (I.P. Gerasimov) và các ứng dụng phân vùng sinh thái tại Việt Nam (Vũ Tự Lập, Trần An Phong, Trần Văn Thanh, Đoàn Ngọc Nam).

Chương 2: Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu

Tác giả trình bày phương pháp luận tiếp cận hệ thống, quan điểm lãnh thổ trong phát triển bền vững và bản chất của địa hệ sinh thái như một hệ thống động lực hở có dòng vật chất, năng lượng ra vào. Chương này chi tiết hóa quy trình 4 bước nghiên cứu (chọn đề tài, sưu tầm xử lý tài liệu, xây dựng nội dung, viết và hoàn chỉnh văn bản 128 trang, 12 bảng số liệu, bản đồ và 3 biểu đồ) kết hợp 4 phương pháp kỹ thuật: xử lý thông tin, phân tích - tổng hợp, thực địa và chồng xếp bản đồ đơn tính.

Chương 3: Hiện trạng môi trường TP.HCM

Chương 3 tập trung phân tích tổng quan các điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và đánh giá hiện trạng ô nhiễm các thành phần môi trường vật lý cùng 4 hệ địa sinh thái:

• Điều kiện tự nhiên:
  • Địa chất - thổ nhưỡng: Đất đai hình thành trên hai tướng trầm tích chính gồm trầm tích Pleixtoxen (phù sa cổ) tạo nên hơn 45.000 ha đất xám (23,4% diện tích, tập trung ở Củ Chi, Hóc Môn, Bắc Bình Chánh, Thủ Đức, Quận 9; đất chua pH ~ 4,0, nghèo dinh dưỡng nhưng tầng dày) và trầm tích Holoxen (phù sa trẻ) tạo nên 15.100 ha đất phù sa (7,8%), 40.800 ha đất phèn và 45.500 ha đất phèn mặn (trong đó đất phèn mặn theo mùa chiếm 10.500 ha ở Nhà Bè và Bắc Cần Giờ; đất mặn dưới rừng ngập mặn chiếm 35.000 ha ở Cần Giờ với pH > 5,0). Ngoài ra có hơn 400 ha giồng cát và đất feralit vàng nâu.
  • Địa mạo: Gồm 3 bậc thềm: Bậc thềm I (vùng trũng thấp 0,5 - 2,0m ở phía Nam - Tây Nam và Đông Nam); Bậc thềm II (vùng trung bình 3,5 - 10m tại trung tâm và nội thành cũ); Bậc thềm III (vùng cao 10 - 25m, đỉnh cao 32m ở đồi Long Bình, Quận 9).
  • Thủy văn: Mạng lưới sông rạch có mật độ 3,5 - 4,0 km/km² chịu tác động của chế độ bán nhật triều biển Đông (biên độ triều tháng lớn nhất trên sông Đồng Nai đạt 1,62m vào tháng 5, trên sông Sài Gòn đạt 1,78m vào tháng 7; đỉnh triều cao nhất 1,38m, thấp nhất -2,4m). Sông Đồng Nai có lưu lượng bình quân 200 - 500 m³/s (mùa lũ đạt 10.000 m³/s, cấp 15 tỷ m³ nước/năm); sông Sài Gòn dài 200 km (đoạn qua thành phố dài 80 km, lưu lượng 54 m³/s, rộng 225 - 370m, sâu tới 20m). Hoạt động điều tiết của hồ Dầu Tiếng và hồ Trị An giúp đẩy lùi ranh mặn 4‰ từ 15 - 20 km về mùa kiệt, làm ngọt hóa hàng vạn hecta tại Thủ Đức, Quận 2, Quận 9, Bình Chánh.
  • Khí hậu: Bức xạ trung bình 140 kcal/cm²/năm, cán cân bức xạ 94 kcal/cm²/năm, số giờ nắng 160 - 270 giờ/tháng, tổng nhiệt độ 9.878°C, nhiệt độ trung bình 27°C (dao động từ 13,8°C đến 40°C). Lượng mưa bình quân 1.949 mm/năm (90% lượng mưa tập trung từ tháng 5 đến tháng 11). Độ ẩm không khí trung bình năm đạt 79,5%.
  • Thảm thực vật: 3 kiểu lập địa tương ứng với 3 hệ sinh thái thực vật: Rừng nhiệt đới ẩm mưa mùa Đông Nam Bộ (ưu thế họ Dầu Dipterocarpaceae: Dầu lông, Sến mủ, Vên vên, Sao đen, Dầu rái hỗn giao Cẩm xe, Bằng lăng ổi); Rừng úng phèn (Tràm Melaleuca leucadendron, cỏ Năng, cỏ Mồm, Ráng dại); Rừng ngập mặn Cần Giờ (104 loài thuộc 48 họ, ưu thế loài Đước Rhizophora apiculata, Mắm trắng Avicennia alba, Mắm đen Avicennia officinalis, Bần trắng Sonneratia alba).
• Dân cư và lao động: Tỷ lệ đô thị hóa tăng từ 67,2% (1999) lên 82,8% (2003); dân số cơ học tăng nhanh và dịch chuyển mạnh ra các quận ven.
• Hiện trạng chất thải rắn và ô nhiễm đất: Thành phố thải ra gần 5.000 tấn rác/ngày (thu gom đạt ~80% với khối lượng 4.213 tấn/ngày, 20% còn lại bị xả thải bừa bãi vào kênh rạch hoặc đốt/ủ phân). Thành phần rác: 58,75% chất hữu cơ, 40% xà bần và bùn cống, 1,25% rác khác. Thành phố có 3 bãi rác: Đông Thạnh (hơn 10 ha, đã đóng cửa do không có màng chống thấm gây ô nhiễm nước ngầm và vỡ bờ bao), Gò Cát (quy mô nhỏ, tạm thời), Tam Tân (vận hành từ 2001). Vùng đất trồng rau bị tích lũy kim loại nặng vượt ngưỡng an toàn: Coban (Co) từ 9,9 - 15 mg/kg, Crom (Cr) từ 23 - 59 g/kg; đất rau Hóc Môn có hàm lượng Chì (Pb) tầng mặt đạt 89 mg/kg.
• Hiện trạng môi trường nước:
  • Nước mặt: Sông Đồng Nai bị ô nhiễm hữu cơ nhẹ (DO = 4 - 6 mg/l, BOD = 4 - 8 mg/l) nhưng ô nhiễm dầu mỡ và vi sinh, hàm lượng dầu tại trạm Hóa An đạt 0,04 - 0,1 mg/l (vượt chuẩn nguồn cấp nước sinh hoạt 0 mg/l). Sông Sài Gòn ô nhiễm nghiêm trọng (DO = 1,5 - 5,5 mg/l, BOD = 10 - 30 mg/l), bị axit hóa tại Hóc Môn - Củ Chi (pH = 4,5); dầu mỡ tại trạm Nhà Bè vượt chuẩn 1,2 - 1,5 lần.
  • Nước ngầm: Bị nhiễm vi sinh Coliform trên diện rộng dao động từ 1 - 150 MNP/100ml (tiêu chuẩn < 3 MNP/100ml). Nhiễm Asen cao cục bộ tại Bình Mỹ (Củ Chi) từ 30,1 ppb; nhiễm Chì (Pb) tại Bình Mỹ và bãi rác Đông Thạnh đạt 50,1 - 55,6 ppb (chuẩn 50 ppb). Mực nước ngầm tại Bình Chánh bị hạ thấp xuống 25,28m (năm 2003) và dự báo tiếp tục hạ xuống 25,92m.
• Hiện trạng môi trường không khí: Số lượng phương tiện cơ giới tăng từ 1,0 triệu xe (1994) lên 2,2 triệu xe (2004). Kết quả quan trắc 557 điểm cho thấy 15% mẫu vượt tiêu chuẩn chất lượng không khí, 16% vượt nồng độ bụi, 13% vượt nồng độ SiO2. Tại ngã tư Hàng Xanh khói thải vượt 10 - 20 lần; tại vòng xoay Hàng Xanh, Phú Lâm, ngã tư Đinh Tiên Hoàng - Điện Biên Phủ, nồng độ bụi và khí CO vượt tiêu chuẩn từ 1,2 đến 3 lần.
• Hiện trạng hệ địa sinh thái nông nghiệp và công trình thủy lợi: Đất nông nghiệp chiếm 45% diện tích tự nhiên (>50% phèn mặn, gần 20% đất xám đồi gò). Hệ thống thủy lợi thành phố đã xây dựng 190 km bờ bao sông lớn (Cần Giờ: 40 km, Nhà Bè: 18 km, Bình Chánh: 95 km, Thủ Đức: 36 km) và hơn 1.000 km bờ bao nội đồng. Các công trình tiêu biểu gồm: nạo vét cải tạo hơn 16.000 ha úng thủy dọc kênh Xáng; khắc phục 10.000 ha úng ngập vùng Bến Mương - Láng The; vận hành hệ thống thủy nông Củ Chi 12.000 ha; xây dựng cầu máng bê tông cốt thép N31A thuộc kênh Đông; tưới tự chảy hơn 13.000 ha; tạo nguồn tưới và đẩy mặn trên 25.000 ha; tiêu thoát chống úng gần 50.000 ha; ngăn triều cường 14.000 ha; cải tạo hơn 20.000 ha đất ngập phèn hoang hóa ven kênh Thầy Cai - An Hạ.

Chương 4: Định hướng quản lý môi trường theo quan điểm địa hệ sinh thái

Chương 4 xây dựng hệ thống phân vùng địa sinh thái dựa trên các chỉ tiêu phân hóa tự nhiên (mối quan hệ trầm tích - địa mạo, địa mạo - thổ nhưỡng, địa mạo - thủy văn) kết hợp nhân tố nhân văn. Kết quả phân chia lãnh thổ thành các đơn vị cảnh quan:

• Cảnh sinh thái tự nhiên: Cảnh sinh thái vùng đồi gò (trên trầm tích Pleixtoxen, đất xám thoát nước nhanh), Cảnh sinh thái đồng bằng phù sa (trên trầm tích Holoxen, đất phù sa ngọt), Cảnh sinh thái đồng bằng phù sa đang phát triển (vùng trũng phèn mặn ngập triều Nhà Bè - Cần Giờ).
• Các địa hệ sinh thái nhân văn: Hệ sinh thái đô thị - công nghiệp, hệ sinh thái nông nghiệp tập trung.
• Định hướng quản lý: Đề xuất khung quản lý sinh thái - sinh vật, thiết lập chỉ tiêu quản lý môi trường theo đặc thù từng tiểu vùng, xác định đối tượng quản lý và cơ chế tổ chức quản lý liên ngành, gắn kết phân vùng sinh thái với quy hoạch kinh tế - xã hội.

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và hệ thống hóa các chỉ số quan trắc môi trường và hiện trạng địa sinh thái trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh:

Thành phần môi trường / Chỉ tiêu	Hiện trạng quan trắc ghi nhận trong văn bản	Tiêu chuẩn / Ngưỡng đối chiếu	Đánh giá & Vị trí điển hình
Đất xám (trên phù sa cổ)	Diện tích > 45.000 ha (23,4%); pH ~ 4,0	Đất chua, nghèo dinh dưỡng	Phân bố ở Củ Chi, Hóc Môn, Bắc Bình Chánh, Thủ Đức, Quận 9
Đất phèn & Đất phèn mặn	Đất phèn 40.800 ha; Đất phèn mặn 45.500 ha	pH tầng sinh phèn xuống tới 2,0 - 2,5	Phân bố ở Tây Nam Bình Chánh, Nhà Bè, Cần Giờ
Kim loại nặng trong đất rau	Co: 9,9 - 15 mg/kg; Cr: 23 - 59 g/kg; Pb: 89 mg/kg	Vượt ngưỡng an toàn nông phẩm	Ghi nhận tại các vùng rau chuyên canh Hóc Môn, TP.HCM
Chất thải rắn sinh hoạt	Gần 5.000 tấn/ngày (58,75% hữu cơ; 40% bùn/xà bần)	Thu gom ~80% (4.213 tấn/ngày)	Bãi rác Đông Thạnh đóng cửa do ô nhiễm; bãi rác Tam Tân vận hành từ 2001
Nước mặt - Sông Sài Gòn	DO = 1,5 - 5,5 mg/l; BOD = 10 - 30 mg/l; pH = 4,5	Không đạt TCVN nguồn loại A	Ô nhiễm hữu cơ, vi sinh nghiêm trọng; axit hóa đoạn Củ Chi - Hóc Môn
Nước mặt - Sông Đồng Nai	DO = 4 - 6 mg/l; BOD = 4 - 8 mg/l; Dầu: 0,04 - 0,1 mg/l	Dầu mỡ vượt chuẩn cấp nước (0 mg/l)	Đo đạc tại trạm Hóa An (khu vực lấy nước Thủ Đức)
Nước ngầm - Coliform & Pb	Coliform: 1 - 150 MNP/100ml; Pb: 50,1 - 55,6 ppb	Coliform < 3 MNP/100ml; Pb ≤ 50 ppb	Coliform nhiễm diện rộng; Pb vượt chuẩn tại Bình Mỹ và Đông Thạnh
Không khí - Bụi & Khói thải	16% mẫu vượt chuẩn bụi; 13% vượt SiO2; khói vượt 10 - 20 lần	Vượt ngưỡng TCCP từ 1,2 - 3,0 lần	Ô nhiễm tại vòng xoay Hàng Xanh, Phú Lâm, ngã tư Đinh Tiên Hoàng
Thủy lợi cải tạo đất	Bờ bao sông lớn 190 km; Bờ bao nội đồng > 1.000 km	Cải tạo > 20.000 ha phèn hoang hóa	Hệ thống Củ Chi 12.000 ha, kênh Đông N31A, chống úng gần 50.000 ha

Giải pháp và kiến nghị của tác giả:

• Về quản lý kỹ thuật và hạ tầng: Chấm dứt các hình thức chôn lấp chất thải hở không đạt chuẩn kỹ thuật (như trường hợp bãi rác Đông Thạnh gây rò rỉ nước ngầm); đầu tư công nghệ hiện đại cho bãi rác Tam Tân; tổ chức phân loại và xử lý riêng biệt chất thải công nghiệp độc hại và rác thải y tế để tránh phát sinh dioxin khi đốt; kiểm soát khí thải phương tiện giao thông cũ và quy hoạch di dời các cơ sở tiểu thủ công nghiệp gây ô nhiễm xen kẽ trong khu dân cư.
• Về quản lý sinh thái và nông - lâm nghiệp: Khai thác hiệu quả các công trình thủy lợi (kênh Đông, hồ Dầu Tiếng, hồ Trị An) để duy trì nguồn nước tưới tự chảy và đẩy mặn cho vùng hạ lưu; áp dụng mô hình nông - lâm - ngư kết hợp tại vùng phèn mặn Nhà Bè, Cần Giờ; bảo tồn nghiêm ngặt 35.000 ha rừng ngập mặn Cần Giờ nhằm phòng hộ ven biển, cố định bãi bồi và duy trì cân bằng sinh thái.
• Về phân vùng và tổ chức quản lý: Áp dụng phương thức quản lý môi trường theo ranh giới phân vùng địa hệ sinh thái tự nhiên thay vì chia cắt theo địa giới hành chính đơn thuần; nâng cao năng lực kiểm soát ô nhiễm và xây dựng chính sách của Chi cục Bảo vệ Môi trường TP.HCM.

Đóng góp khoa học do tác giả tự nêu: Khóa luận đã vận dụng sáng tạo phương pháp luận địa sinh thái cảnh quan vào điều kiện thực tiễn của một đô thị đang phát triển nhanh; thiết lập mối liên hệ định lượng giữa cấu trúc tự nhiên (địa chất, địa mạo, thổ nhưỡng, thủy văn) với các hoạt động kinh tế - xã hội, cung cấp luận cứ khoa học định hướng công tác quản lý môi trường tổng hợp cho Thành phố Hồ Chí Minh.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Khóa luận tự xác định các hạn chế nội tại:

• Hạn chế về nguồn lực: Do giới hạn về thời gian, kinh nghiệm nghiên cứu, nguồn tài liệu và khả năng tài chính của sinh viên thực hiện.
• Hạn chế về phương pháp và dữ liệu: Đề tài chỉ khai thác và phân tích các chỉ tiêu môi trường dựa trên các nguồn số liệu quan trắc có sẵn (đến năm 2002 - 2004), chưa tiến hành lấy mẫu và phân tích thực nghiệm độc lập tại hiện trường.
• Hạn chế về nội dung: Đề tài chưa đi sâu phân tích cấu trúc chức năng chi tiết của các đơn vị địa sinh thái ở cấp vi mô; các đề xuất dừng lại ở việc phác thảo khung định hướng quản lý mang tính vĩ mô.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Tiến hành quan trắc, lấy mẫu thực nghiệm chi tiết về dòng năng lượng, chu trình sinh địa hóa và khả năng tự làm sạch của từng hệ địa sinh thái cụ thể.
• Thành lập bản đồ phân vùng địa sinh thái chi tiết ở tỷ lệ lớn hơn và xây dựng bộ công cụ chỉ số quản lý môi trường chuyên biệt cho từng vùng cảnh quan đô thị, công nghiệp, nông nghiệp và khu dự trữ sinh quyển Cần Giờ.

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Địa lý Tự nhiên, Địa lý Cảnh quan, Quản lý Môi trường, Khoa học Môi trường, Quy hoạch Đô thị và Nông thôn, Quản lý Đất đai.
• Người nghiên cứu các đề tài về phân vùng chức năng môi trường, đánh giá tác động môi trường đô thị hóa và quản lý tổng hợp tài nguyên nước vùng hạ lưu lưu vực sông Đồng Nai - Sài Gòn.

Các nội dung có giá trị tham khảo cao:

• Phương pháp luận tiếp cận địa hệ sinh thái của I.P. Gerasimov và Vũ Tự Lập kết hợp quy trình ứng dụng phương pháp chồng xếp bản đồ đơn tính trong phân vùng cảnh quan.
• Hệ thống dữ liệu tổng hợp về đặc trưng địa mạo 3 bậc thềm, hai tướng trầm tích Pleixtoxen - Holoxen và đặc tính lý hóa của các nhóm đất xám, đất phù sa, đất phèn và đất mặn tại TP.HCM.
• Bảng số liệu chi tiết về hiện trạng chất lượng nước sông Sài Gòn, sông Đồng Nai, chất lượng nước ngầm tầng Pleixtoxen - Pliôxen và các chỉ số cải tạo đất của hệ thống thủy lợi TP.HCM sau năm 1975.

Câu hỏi thường gặp

Khóa luận tiếp cận vấn đề quản lý môi trường TP.HCM dựa trên khung lý thuyết nền tảng nào?
Khóa luận vận dụng quan điểm lãnh thổ và quan điểm địa hệ sinh thái (Ecological geosystem) của Viện sĩ I.P. Gerasimov và PGS. Vũ Tự Lập, xem địa hệ sinh thái là hệ thống động lực hở tự điều chỉnh, kết hợp phương pháp luận phân vùng cảnh quan tự nhiên của các tác giả Trần Văn Thanh, Đoàn Ngọc Nam và Vũ Tự Lập.

Các nhóm đất chính tại TP.HCM được phân chia theo nguồn gốc trầm tích như thế nào?
Đất đai TP.HCM hình thành trên hai tướng trầm tích: trầm tích Pleixtoxen (phù sa cổ) tạo nên nhóm đất xám (hơn 45.000 ha, chiếm 23,4% diện tích); trầm tích Holoxen (phù sa trẻ) tạo nên đất phù sa (15.100 ha, chiếm 7,8%), đất phèn (40.800 ha) và đất phèn mặn (45.500 ha, bao gồm 10.500 ha phèn mặn theo mùa và 35.000 ha đất mặn dưới tán rừng ngập mặn Cần Giờ).

Chất lượng nước mặt tại sông Sài Gòn và sông Đồng Nai được ghi nhận ô nhiễm ra sao?
Sông Sài Gòn bị ô nhiễm nghiêm trọng về hữu cơ và vi sinh (DO chỉ từ 1,5 - 5,5 mg/l, BOD từ 10 - 30 mg/l), bị axit hóa tại Hóc Môn - Củ Chi (pH = 4,5). Sông Đồng Nai ô nhiễm hữu cơ nhẹ hơn (DO = 4 - 6 mg/l, BOD = 4 - 8 mg/l) nhưng bị nhiễm dầu mỡ tại trạm Hóa An (0,04 - 0,1 mg/l), không đạt tiêu chuẩn nguồn nước loại A cấp cho sinh hoạt.

Hệ thống thủy lợi sau năm 1975 đã mang lại những kết quả cải tạo môi trường nông nghiệp cụ thể nào?
Ngành thủy lợi thành phố đã xây dựng 190 km bờ bao sông lớn, hơn 1.000 km bờ bao nội đồng, nạo vét cải tạo trên 16.000 ha đất úng thủy dọc kênh Xáng, khắc phục 10.000 ha úng ngập vùng Bến Mương - Láng The, phát triển hệ thống thủy nông Củ Chi 12.000 ha, tưới tự chảy hơn 13.000 ha (kênh Đông N31A), đẩy mặn trên 25.000 ha, chống ngập gần 50.000 ha và cải tạo hơn 20.000 ha đất phèn hoang hóa ven kênh Thầy Cai - An Hạ.

Văn bản khóa luận nêu rõ những hạn chế phương pháp nào trong quá trình thực hiện?
Tác giả nêu rõ đề tài chỉ khai thác, xử lý các chỉ tiêu môi trường dựa trên nguồn dữ liệu thứ cấp có sẵn từ các cơ quan chức năng đến giai đoạn 2002 - 2004, không tiến hành lấy mẫu phân tích thực nghiệm độc lập và không đi sâu vào cấu trúc chức năng chi tiết ở cấp vi mô của từng đơn vị địa sinh thái.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đào Trọng Vũ đã hệ thống hóa toàn diện hiện trạng môi trường vật lý và các hệ địa sinh thái tại Thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn đô thị hóa nhanh đầu thập niên 2000. Bằng việc kết hợp quan điểm địa sinh thái cảnh quan với phương pháp chồng xếp bản đồ phân tích mối quan hệ trầm tích - địa mạo - thổ nhưỡng - thủy văn, đề tài đã xác lập cơ sở khoa học cho công tác phân vùng lãnh thổ. Kết quả nghiên cứu cung cấp khung định hướng quản lý môi trường liên ngành, góp phần giải quyết hài hòa mối quan hệ giữa phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ các cảnh quan tự nhiên đặc thù của thành phố.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẠI HỌC SƯ PHAM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH KHOA ĐỊA LÝ Ee KHOA LUAN TOT NGHIEP 2t? HUONG QUAN LY MOT TRUONG THAN PHO HO CHT MONG THEO QUA BIEM PIA. SING THAT GVHD: ThS TRAN VAN THANH SVTH : ĐÀO TRONG VU | —— | -THUVIỆN" “| | Trường Etai-“Hee:“Sink han TỔ, HỖ- Chile MIi1|| —; ———_——_-——-~- - —— NĂM HỌC : 2001 - 2005 NHA N XÉT CUA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN. steer ane eee. Định hướng quản lý môi trường Tp.HCM theo quan điểm địa sinh thái LSI MSI DAU Thanh phố Hổ Chí Minh đã và đang phát triển nhanh chóng về nhiều mặt.

Từ số dân 4 triệu người năm 1985, đến năm 2001, thành phố đã có tới 5.2 triệu người, và dự kiến đạt 7.5 triệu người vào năm 2010. Thế nhưng sự phát triển nhanh chóng đó do sự tăng trưởng liên tục của dân số đô thị và sự tăng trưởng kính tế lại chưa được kiểm soát day đủ. Khu vực đô thị ngày càng được mở rộng ra vùng ngoại 6 nơi không có cơ sở ha tang thích hợp. Nhìn chung, khu vực đô thị là mật độ dân số quá cao, các hoạt động và cơ sở hạ tầng quá tập trung ở trung tâm thành phố, các hành lang vận tải chính bị quá tải trong khi lại thưa thớt ở khu vực ngoại thành.

Khoảng cách giữa cung và cầu về cơ sở hạ tầng và dịch vụ đô thị ngày càng bộc lộ rõ ở nhiều nơi trong thành phố. Cho đến năm 2020, khi dân số thành phố dự kiến tăng lên 9 triệu người thì các vấn để môi trường sẽ trở nên cấp bách và khó khan hơn nhiều. Ngày nay môitrường đã va đang thu hút sự quan tâm của toàn nhân loại. 0 nước ta từ năm 1972, Nhà nước đã thông qua pháp lệnh bảo vệ rừng và quan tâm tổi các vấn để về môi trường.

Đến năm 1982, công tác bảo vệ môi trường được coi là một trong những nhiệm vụ của các ngành, các địa phương. Sau nghị quyết của Chính phủ ngày 20/5/1995 vé công tác điều tra cơ bản sử dung hợp lý tài nguyên và bảo vệ môi trường, công tác bảo vệ môi trường đã thực sự trở thành sự nghiệp của nhà nước và toàn dân. Với việc thành lập chỉ cục bảo vệ môi trường (năm 2004), Thành phố Hồ Chí Minh đã cố gắng dung hoà sự phát triển kinh tế - xã hội với các vấn để môi trường đang được dat ra hết sức gay gất cho địa phương. Và trên cơ sở những quan điểm, phương pháp nghiên cứu phân vùng địa sinh thái, tôi muốn áp dung cu thể vào Thành phố để quản lý môi trường Thành phổ môt cách có hiệu quả.

trang | Định hướng quản lý môi trường Tp.HCM theo quan điểm địa sinh thái Chính vì thế, tôi đã chọn để tài: "Định hướng quản lý môi trường Thành phố Hồ Chí Minh theo quan điểm dig sinh thái" để làm dé tài k hoá luận tốt nghiệp. Để tài này nhằm tim hiểu mối quan hệ giữa các địa hệ sinh thái giữa tự nhiên với tự nhiên, tư nhiên với kinh tế - xã hội và kinh tế - xã hội với kinh tế - xã hội, hiện trạng môi trường của chúng. Từ đó để xuất các biện pháp để quản lý môi trường giữa các địa hệ sinh thái. Do hạn chế về kinh nghiệm, thời gian, nguồn tài liệu và khả năng tài chính nên khoá luận vẫn còn nhiều thiếu sót không đáng có.

Rất mong nhận được sự phê bình của quý thdy cô và su đóng góp ý kiến của các bạn để khoá luận này được hoàn chỉnh hơn. TP HCM, ngày 20 tháng 5 năm 2005 Sinh viên thực hiện Đào Trọng Vũ Định hướng quản lý môi trường Tp.HCM theo quan điểm địa sinh thái LOD CAM ON Khoá luận được hoàn thành với sự hướng dẫn tận tình của thay Trần Văn Thành - Thạc sĩ môi trường, chủ nhiệm bộ môn Địa lý tư nhiên — Khoa Địa Lý Trường DH SP TPHCM. Cùng với sự giúp đỡ nhiệt tình của các cán bộ trong cơ quan: *Phân viện quy hoạch thuỷ lợi phía Nam. *Chi cục Bảo vệ môi trường TP HCM.

Và sự giúp đỡ cửa quý thay cô trong khoa Địa lý, thủ thư thư viện trường ĐHSP TPHCM, gia đình cùng với các bạn trong khoa động viên tinh thần cũng như cung cấp tài liệu để tôi hoàn thành khoá luận tốt nghiệp này. Xin trân trọng cảm ơn Tp HCM, Tháng 5 năm 2004 Sinh viên thực hiện Đào Trọng Vũ Định hướng quản lý môi trường Tp.HCM theo điểm địa sinh thái Mục lục ĐỊNH HƯỚNG QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG TP. HỒ CHÍ MINH THEO QUAN ĐIỂM DIA SINH THÁI lữ ý 1 Ms. 1 Es P11 | eSB SR SR SER BE eS tS EP DEPORT 3 ME MÔ RENE PECEONT DEALT INTL TPC RCE Cr cre eer NEC TOT ETT Peers GRIER O NCE 4 PHAN THU NHAT: TONG QUAN CHUONG I: LÝ DO CHON DE TÀI, MỤC TIÊU, NHIỆM VỤ, NỘI ĐUNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU VÀ LỊCH SỬ NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI.

Lý do chọn để tài. DO oe ee tee ee eH ey ee PENT 0W 9 1. Mục tiêu, nhiệm vụ, nội dung, phạm vi nghiên cứu. 10 12,1 MNG tU net osaraodSeaoetaorrondoreovastaaoka 10 02S BRB 0 VU SF RRR 10 Ea eeae 10 13:4.

Phạm Vi nghiên CỨNG các 00kceo4054204 1] EY Bt Metts! LÀÄiecuenan ere apenas On eid OT teen Cte ODS NS ll CHUONG 2: PHƯƠNG PHÁP LUẬN VÀ PHƯƠNG PHAP NGHIÊN CỨU 2. Phương pháp luận nghiên cứu.ccic 13 BT Ks Oang điểm Baa Đổ 0410/1600 2420x666 sssebsedrieeb 13 SO aed COU (in 011). Quan Baas i a hich a :cccccccccccGGcseasvctisgaiabdia 15 2. Phương pháp nghiên cứu.

Phương pháp xử lý thông tún. Phương pháp phan tích tổng hop ooo. ooo - S2 12 112122 17 TRATT aL UT cóc M5. rarer 18 Định hướn n lý môi tr Tp.HCM theo quan điểm dja sinh thái Z'2.

Phướng pháp DẪN „v2 2. Các bước tiến hành thực hiện để tài. I8 PHAN THỨ HAI: KẾT QUA NGHIÊN CỨU CHƯƠNG 3: HIỆN TRẠNG MÔI TRƯỜNG TP HCM OF: đà RIS REMI TA. 20 21:1, ME SE ner ee TEE RCE arene re rr 20 Da ert dễ S2 NGG6G06001012S00AWANGNĐI ae 20 BI).

Base TET Ri crosses crccarineammnannremmans 21 ohhs: CN OUR 1012222 062/260G021)00/2 20800020212000)ã.40000136/0/66 24 II TH 000188006 yuneeeeoansneen 25 BT US, KH AG sis wriccvecesisnvipsanneseovisay soni sassesaccuiasnpvivennquersaaremenant 28 3.1:3; ART trưng WA VER sccicccssccncais i ETN eee 30 ee LRLEBN uy .1ớjÏ“ä 32 BSF la aanidtaeeeoauenaeaaenaroasoeoaedeaseoe 34 SRD: Khih ẤT 22622000212006121/220010 G0 LG G0000 Last 36 3. Hiện trang môi trường Tp HCM. Môi trường đất và các chất thải độc hại.- 37 225 ND NHƯNG NHÀ 212220242 eSB 40 7n ¡Í. MỐI trưởng ngời MEENA ssi cỗ 200062 cccocreee 40 R23.

NAGE trating không Wea ss oN 44 3. Hiện trang các hệ địa sinh thái. Hệ địa sinh thái nông nghiệp. Hệ địa sinh thái đô thị - khu công nghiệp.

Hệ dia sinh thái rừng (rừng ngập mặn). Hệ địa thuỷ vực sông Sài Gòn.2 80 Định hướng quản lý môi trường Tp.HCM theo quan điểm địa sinh thái CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG QUẢN LÝ MÔI TRƯỜNG THEO QUAN ĐIỂM ĐỊA HỆ SINH THÁI 4. Phân vùng hệ thống địa sinh thái Tp HCM. Các chỉ tiêu đơn vị phân vùng.

ED RTI ——————————— 87 Te CORE I Geis tasccncnsnssctnietansnemeanmmpiaes 87 ATT Deng alls đhếÍ:::.225%62466093áGG22yGi10666G000884 88 OE HT TSx SE ———————— 88 4. Các nhân tố phân hoá ở Tp HCM. Mối quan hệ trầm tích - dia mao. Mối quan hệ địa mạo — thổ nhưỡng.

Mối quan hé địa mao - thuỷ văn. Phương pháp phân vùng địa lý tự nhiên. Phương pháp chồng xếp bản đồ. Phương pháp thực địa.———————— 92 BE TRBR GẦN xeseeesdiỷdbeoeeeeeieeeeeeeeeideeeoauaasseoe 92 4.

Vấn để tên gọi các địa tổng thể. --2 5S St vs zcxrey 93 4. Kết quả phân vùng địa sinh thá. Các hệ địa sinh thái tự nhiên.

Cảnh sinh thái vùng đổi gò. Cảnh sinh thái đồng bằng phù sa. Cảnh sinh thái đồng bằng phù sa đang phát triển. Các địa hệ sinh thái nhân văn.

Dinh hướng quản lý môi trường hệ thống địa sinh thái Tp HCM. Quản lý sinh thái = sinh vật. Chí tiêu quản lý. tỏa 0 6cbyxddd6i8ck»ee 109 Định h ảnlý môit Tp.HCM theo quan điểm địa sinh thái 4.

Đối tượng quản vu TT TY YHT0117/11107//2 2 1/1. Tổ chức quản lý AA .LỐCLỐỐKK(ỐC((( da AC. TÀI LIỆU THAM KHẢO Định hướng quản lý môi trường Tp.HCM theo quan điểm địa sinh thái Bảng 3. Đặc trưng khí hậu thành phố Hồ Chí Minh 3.

Dân số thành phố qua các năm 3. Tỷ lỆ gia tăng tự nhiên qua các năm 3. Tỷ lệ gia tăng cơ học ở thành phố Hỏ Chí Minh 3. Lực lượng lao động 3.

Ty lệ lao động qua đào tạo 3. Độ tổng khoáng hoá tổng hợp cho các tầng chứa nước vùng Đông Nam Bỏ 3. Kết quả phân tích một số yếu tố thành phần hoá học nước ngầm vùng Bình Chánh 3. Thành phần chất thải rắn sinh hoạt 1998 — 1999 (%) theo khối lượng 3.

Lượng các chất ô nhiễm thải vào không khí (năm 2001) 3. Các khu công nghiệp - khu chế xuất ở Tp HCM (cuối năm 2003) 4. Dự kiến quy hoạch dân cư năm 2010 Biểu đồ Hình 3.1: Độ pH tại cầu Bình Phước Hình 3. Độ biến thiên DO, BODS ở Tân Thuận Đông Hình 3.3: Biến thiên DO và NO; ;— N doc sông Sai Gòn trung bình qua các năm (mg/1) Từ viết tắt TCCP: tiêu chuẩn cho phép TCVN: tiêu chuẩn Việt Nam Q,°*: trầm tích Pleixtoxen giữa ~ muộn Q,': trầm tích Pleixtoxen sớm N:: trầm tích Pliôxen N(: trầm tích Miôxen Định hướng quản lý môi trường Tp.HCM theo quan điểm địa sinh thái PHAN THỨ NHẤT: TỔNG QUAN CHUONG I: Lí do chọn dé tài - Mục tiêu - Nhiệm vụ - Giới han nghiên cứu va lịch sử nghiên cứu.Lý do chọn đề tài TP HCM đi đầu trong quá trình công nghiệp phố, hiện đại hoá, và đô thị hoá đang diễn ra nhanh chóng tại Việt Nam.

Với trên 6 triệu dân, gần 700 xí nghiệp và gaN 23 000 cơ sở sản xuất tiểu thủ công nghiệp, Thành phó sản xuất ra gần một phan ba lượng tổng thu nhập tại Việt Nam. Tuy nhiên song hành cùng với sự phát triển đó là Thành phô phải đương đầu với các vấn đề môi trường đang diễn ra một cách nghiêm trọng. Mặc dù Thành phé đã xây dựng được bộ máy quản lý môi trường, song cần được khuyến khích để đạt được tiến bộ không ngừng do vẫn còn thiếu kinh nghiệm về các mặt: xây dựng chính sách, chiến lược quản lý môi trường mang tính thực tiễn, đánh giá các động đối với môi trường, điều tiết công tác kiểm soát ô nhiễm.