Chương 1: Cơ sở lý luận về quản lý kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh tại các trường THPT. Chương 2: Thực trạng quản lý kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh tại các trường THPT thành phố Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Nông. Chương 3: Biện pháp quản lý kiểm tra, đánh giá KQHT môn Tiếng Anh tại các trường THPT thành phố Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Nông 6 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ KIỂM TRA, ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ HỌC TẬP MÔN TIẾNG ANH TẠI CÁC TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề Kiểm tra, đánh giá kết quả học tập tại các trường là một trong những công cụ điều chỉnh quá trình đào tạo, góp phần nâng cao chất lượng đào tạo.
Song, thực tiễn ở nhiều đơn vị trường học, việc kiểm tra, đánh giá còn một số hạn chế như: Kiểm tra, đánh giá chưa đúng, chưa đủ mục tiêu môn học; Kiểm tra, đánh giá còn ở mức trí năng (nhận thức và tư duy) bậc thấp, chưa đánh giá được năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo tại các trường; Kiểm tra, đánh giá chưa chính xác, thiếu khách quan; Kiểm tra, đánh giá chưa đề cập đến vai trò điều chỉnh giảng dạy; Kiểm tra, đánh giá kém tác dụng trong điều chỉnh động cơ, mục tiêu học tập tại các trường; Kiểm tra, đánh giá còn những đơn vị trường học, giáo viên thực hiện chưa đúng quy định. Do đó, xây dựng các giải pháp quản lý để chuẩn hóa hoạt động kiểm tra, đánh giá là một nhu cầu đảm bảo và nâng cao chất lượng đào tạo, đảm bảo chất lượng nguồn nhân lực và xây dựng xã hội học tập. Nghiên cứu về hình thức và phương pháp kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh có thể đề cấp đến một số tác giả sau: Taghi Jabbarifar (2009), “The importance of classroom assessment and evaluation in educational system”, đánh giá tầm quan trong của kiểm tra, đánh giá trong hệ thống giáo dục. Tác giả cho rằng, đánh giá là một quá trình với năm mục đích: Kết nối các mục đích của hệ thống giáo dục; Phát hiện và thu thập các thông tin liên quan; Đưa ra các thông tin giá trị và hữu ích cho cuộc sống và nghề nghiệp tại các trường; Phân tích và giải thích các thông tin cho người hoc; Thực hiện các quyết định và quản lý lớp học [38].A (2015), với nghiên cứu “Testing and evaluation in English language teaching – A case of level English in Nigeria” đã phân tích vai trò của kiểm tra, đánh giá kết quả học tập nhằm xác định mức độ kiến thức mà hoc sinh đã tiếp nhận trong chương trình; Phát hiện điểm mạnh, điểm yếu về năng lực ngoại ngữ tại các trường.
Ngoài ra, nghiên cứu này đề cập đến các hình thức và phương pháp kiểm tra, đánh giá như: Kiểm tra, đánh giá kỹ năng Nghe – Nói – Đọc – Viết về tiếng Anh, các kỹ năng bổ trợ như từ vựng, ngữ pháp, phát âm… [37]. Ở Việt Nam, đối với bộ môn Tiếng Anh, theo Giáo sư Hoàng Văn Vân, trong bài nghiên cứu “Hiện trạng và vấn đề của việc giảng dạy tiếng Anh tại Việt Nam” ở miền Bắc những năm 1975 - 1986, 70% học sinh chọn tiếng Nga. Kế tiếp là tiếng Trung và tiếng Pháp. Tiếng Anh chỉ bắt đầu phổ biến từ những năm 1980 khi Việt Nam tiến hành cải cách kinh tế.
Năm 1982, tiếng Anh được bắt đầu triển khai giảng dạy, là một môn học trong chương trình giáo dục ở cấp trung học [36]. Song hành cùng với quá trình mở cửa và hội nhập với quốc tế, với đặc thù là ngôn ngữ được sử dụng phổ biến trong tất cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, môn Tiếng Anh đã được triển khai giảng dạy ở tất cả các cấp học. Tương ứng với từng giai đoạn, nhiều chương trình dạy học Tiếng Anh đã thực hiện như: chương trình 3 năm (từ lớp 10-12); chương trình 7 năm (từ lớp 6- 12) và chương trình 10 năm (từ lớp 3-12). Theo quy định tại Quyết định chương trình giáo dục phổ thông 2018, ngoại ngữ được giảng dạy bắt buộc ở tất cả các cấp học phổ thông từ lớp 3 đến lớp 12, trong đó hầu hết các trường phổ thông giảng dạy Tiếng Anh là ngoại ngữ 1 [5].
Hoạt động kiểm tra, đánh giá các môn Tiếng Anh trải qua quá trình đổi mới dạy học có nhiều thay đổi. Theo nhận định của các nhà hoạt động giáo dục, đối với các chương trình cũ (chương trình 3 năm và 7 năm). Kiểm tra, đánh giá môn Tiếng Anh tập trung nhiều vào đánh giá nội dung (về ngữ pháp, 8 từ vựng, kiến thức ngôn ngữ). Tuy nhiên, trước những thay đổi ngày càng mạnh mẽ đi liền với yêu cầu về nâng cao chất lượng giảng dạy, đào tạo ra thế hệ trẻ có đủ năng lực ngoại ngữ để tham gia môi trường lao động toàn cầu, đường hướng về dạy học và kiểm tra, đánh giá có những thay đổi mang tính bước ngoặt, đó là kiểm tra, đánh giá với định hướng phát triển năng lực, với mục tiêu hướng đến người học có khả năng sử dụng ngoại ngữ hiệu quả để làm việc và kết nối trong môi trường toàn cầu hóa.
Hoạt động kiểm tra, đánh giá môn Tiếng Anh trong trường phổ thông từng bước thay đổi, chú trọng đổi mới kiểm tra, đánh giá theo định hướng phát triển năng lực học sinh và đa dạng hóa vận dụng các phương pháp kiểm tra, đánh giá: Bảng 1. Xu hƣớng quản lý kiểm tra, đánh giá môn Tiếng Anh Xu hướng quản lý cũ Xu hướng quản lý mới Quản lý việc kiểm tra, đánh giá theo Quản lý kiểm tra, đánh giá được thực bài kiểm tra trên giấy thực hiện vào hiện bằng nhiều hình thức trong suốt cuối kỳ quá trình học Quản lý nhấn mạnh đến vai trò của Quản lý nhấn mạnh đến vai trò chủ người kiểm tra, đánh giá động của HS Quản lý việc lựa chọn câu hỏi và tiêu Quản lý việc lựa chọn câu hỏi và tiêu chí đánh giá không được nêu trước chí đánh giá được nêu rõ từ trước Quản lý nhấn mạnh sự cạnh tranh Quản lý nhấn mạnh sự hợp tác Quản lý quan tâm đến mục tiêu cuối Quản lý chú trọng đến kinh nghiệm cùng của quá trình giảng dạy học tập của HS Quản lý chú trọng sản phẩm Quản lý chú trọng quá trình Quản lý tập trung vào kiến thức sách Quản lý tập trung vào năng lực thực vở tế 9 Những thay đổi trên vừa nêu phản ánh rõ nét quan điểm mới về quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của HS, trong đó người học và quá trình học tập là trung tâm của toàn bộ các hoạt động kiểm tra, đánh giá. Sự ra đời của quan điểm này cùng với các xu hướng mới trong quản lý kiểm tra, đánh giá đã tạo ra một sự thay đổi căn bản trong hệ thống lý luận về quản lý kiểm tra, đánh giá. Tuy nhiên, với những thay đổi mang tính toàn diện, cơ bản về đường hướng, phương pháp kiểm tra, đánh giá đòi hỏi nỗ lực và quyết tâm của cả đội ngũ giáo viên Tiếng Anh, trong đó vai trò của nhà quản lý để chỉ đạo, giám sát, thúc đẩy là vô cùng quan trọng.
Đối với cấp THPT, đây là cấp học cuối, là đầu ra của hệ thống giáo dục phổ thông, tuy nhiên việc thay đổi kiểm tra, đánh giá như thế nào để tạo động lực thúc đẩy, thực sự nâng cao hiệu quả và chất lượng dạy học ngoại ngữ đáp ứng yêu cầu về cải thiện năng lực sử dụng ngoại ngữ vẫn đang là vấn đề nóng hổi. Trên địa bàn thành phố Gia Nghĩa, tỉnh Đắk Nông chưa có tác giả nào nghiên cứu về vấn đề này, do đó chúng tôi chọn nghiên cứu đề tài “Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả học tập môn Tiếng Anh tại các trường trung học phổ thông”. Với mong muốn góp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả quá trình giảng dạy và học tập môn Tiếng Anh tại địa phương. Các khái niệm chính của đề tài 1.
Quản lý và quản lý giáo dục 1. Quản lý Theo Aunapu F.F: “Quản lý là khoa học và là một nghệ thuật tác động vào một hệ thống xã hội, chủ yếu là quản lý con người nhằm đạt được những mục tiêu xác định. Hệ thống đó vừa động, vừa ổn định bao gồm nhiều thành phần có tác động qua lại lẫn nhau” [1]. Theo tác giả Nguyễn Ngọc Quang: "Quản lý là tác động có mục đích, có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động ( nói chung là khách thể quản lý) nhằm thực hiện được những mục tiêu dự kiến" [31,tr.
10 Theo tác giả Đặng Quốc Bảo: Bản chất của hoạt động quản lý nhằm làm cho hệ thống vận hành theo mục tiêu đặt ra và tiến đến các trạng thái có tính chất lượng mới. Quản lý = Quản + Lý Trong đó : - Quản là chăm sóc, giữ gìn sự ổn định. - Lý là sửa sang, sắp xếp, đổi mới phát triển. Hệ ổn định mà không phát triển thì tất yếu dẫn đến suy thoái.
Hệ phát triển mà không ổn định tất yếu dẫn đến rối ren. Vậy: Quản lý = Ổn định + Phát triển Có nhiều định nghĩa khác nhau về quản lý, song tựu trung các định nghĩa trên đều thể hiện: - Quản lý là một thuộc tính bất biến nội tại của mọi quá trình lao động xã hội. Lao động quản lý là điều kiện quan trọng để làm cho xã hội loài người tồn tại, vận hành và phát triển. - Yếu tố con người giữ vai trò trung tâm của hoạt động quản lý.
- Quản lý là một hoạt động được tiến hành trong một tổ chức hay một nhóm xã hội. - Quản lý vừa là một khoa học, vừa là một nghệ thuật chính vì vậy trong hoạt động quản lý người quản lý phải hết sức sáng tạo, linh hoạt, mềm dẻo để chỉ đạo hoạt động của tổ chức đi tới đích. Như vậy, quản lý phải bao gồm các yếu tố sau: Phải có mục tiêu đặt ra cho cả đối tượng và chủ thể làm căn cứ định hướng cho mọi hoạt động của tổ chức, phải có nội dung, phương pháp, phương tiện và kế hoạch hành động, một môi trường nhất định. Có thể nói: Quản lý là sự tác động một cách có định hướng, có chủ đích của chủ thể quản lý nhằm làm cho tổ chức vận hành đạt mục tiêu mong muốn bằng các chức năng quản lý: kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra.
Quản lý giáo dục Hiện nay, có nhiều quan điểm khác nhau về quản lý giáo dục: - Tác giả M.