Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý huy động vốn của Ngân hàng Thương mại Chương 2: Phân tích và đánh giá Thực trạng quản lý huy động vốn của Ngân hàng Thương mại cổ phần Nam Á - Chi nhánh Phú Thọ Chương 3: Định hướng phát triển và một số giải pháp hoàn thiện quản lý huy động vốn tại Ngân hàng Thương mại cổ phần Nam Á - Chi nhánh Phú Thọ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 11 CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ HUY ĐỘNG VỐN CỦA NGÂN HÀNG THƢƠNG MẠI 1. Tổng quan về ngân hàng thƣơng mại và huy động vốn của ngân hàng thƣơng Mại 1. Khái niệm và các dịch vụ của NHTM 1.
Khái niệm NHTM Cho đến thời điểm hiện nay có rất nhiều khái niệm về NHTM: Ở Mỹ: Ngân hàng thương mại là công ty kinh doanh tiền tệ, chuyên cung cấp dịch vụ tài chính và hoạt động trong ngành công nghiệp dịch vụ tài chính. Đạo luật ngân hàng của Pháp (1941) cũng đã định nghĩa: “Ngân hàng thương mại là những xí nghiệp hay cơ sở mà nghề nghiệp thường xuyên là nhận tiền bạc của công chúng dưới hình thức ký thác, hoặc dưới các hình thức khác và sử dụng tài nguyên đó cho chính họ trong các nghiệp vụ về chiết khấu, tín dụng và tài chính”. Ở Việt Nam, Định nghĩa Ngân hàng thương mại theo Luật các tổ chức tín dụng (số 47/2010/QH12 do Quốc Hội ban hành ngày 16/6/2010) Ngân hàng là loại hình tổ chức tín dụng có thể được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng theo quy định của Luật này. Theo tính chất và mục tiêu hoạt động, các loại hình ngân hàng bao gồm ngân hàng thương mại, ngân hàng chính sách, ngân hàng hợp tác xã, Ngân hàng thương mại là loại hình ngân hàng được thực hiện tất cả các hoạt động ngân hàng và các hoạt động kinh doanh khác theo quy định của Luật này nhằm mục tiêu lợi nhuận.
Từ những nhận định trên có thể thấy NHTM là một trong những định chế tài chính mà đặc trưng là cung cấp đa dạng các dịch vụ tài chính với nghiệp vụ cơ bản là nhận tiền gửi, cho vay và cung ứng các dịch vụ thanh toán. Ngoài ra, NHTM còn cung cấp nhiều dịch vụ khác nhằm thỏa mãn tối đa nhu cầu về sản phẩm dịch vụ của xã hội. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các dịch vụ của Ngân hàng thương mại: - Hoạt động huy động vốn NH sử dụng nguồn vốn huy động để cho vay, đầu tư và thực hiện nghiệp vụ khác, do đó, hoạt động huy động vốn đóng vai trò quan trọng đối với sự tồn tại và phát triển của NH.
Hoạt động huy động vốn chính của NHTM bao gồm: + Huy động vốn tự có Mỗi NHTM muốn thành lập và đi vào hoạt động cần phải có một nguồn vốn nhất định ban đầu, trong quá trình hoạt động kinh doanh, nguồn vốn này được không ngừng bổ sung thông qua nhiều phương cách + Hoạt động vốn tiền gửi Một trong những yếu tố quan trọng trong cơ cấu nguồn vốn của NHTM là tiền gửi. NH huy động vốn tiền gửi từ cá nhân, tổ chức kinh tế dưới nhiều hình thức như tiền gửi tiết kiệm có kỳ hạn hoặc không kỳ hạn, tiền gửi thanh toán,… Mỗi NHTM thường đưa ra nhiều SP huy động khác nhau, phù hợp với nhu cầu của KH. + Huy động nguồn vốn đi vay Trong những trường hợp khẩn cấp, để đáp ứng nhu cầu thanh toán trong trường hợp NHTM thiếu hụt dự trữ bắt buộc hoặc dữ trữ thanh toán, NH phải vay của NHNN hoặc các TCTD khác trên thị trường tiền tệ với mục đích bù đắp các khoản thiếu hụt đó. + Nguồn vốn huy động khác: ngoài các nguồn vốn từ huy động, đi vay, NHTM còn có một số nguồn vốn khác như vốn ủy thác cho vay, ủy thác đầu tư, thu hộ, bảo lãnh… - Hoạt động sử dụng vốn + Hoạt động tín dụng Đây là hoạt động sử dụng vốn đặc trưng, quan trọng và mang lại nguồn thu lớn nhất cho NH.
NHTM sẽ sử dụng số tiền huy động được đem cho vay LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 13 và thu lãi. Một điểm đáng lưu ý trong hoạt động tín dụng là vấn đề về rủi ro. NH muốn hoạt động hiệu quả thì phải đảm bảo tốc độ tăng trưởng tín dụng đồng thời quản lý rủi ro ở mức thấp nhất có thể. + Hoạt động đầu tư Bên cạnh việc cho vay, NHTM còn tăng trưởng doanh thu bằng việc đầu tư.
Đối tượng đầu tư thường là chứng khoán ngắn hạn có tính thanh khoản cao hoặc chứng khoán trung và dài hạn hưởng lợi tức cao. Hoạt động đầu tư góp phần đa dạng lợi tức, hỗ trợ cho việc đảm bảo an toàn thanh khoản của NHTM. + Hoạt động thanh toán Một trong số các HĐKD cơ bản của NHTM là hoạt động trung gian thanh toán, không những giúp tăng trưởng doanh thu còn thể hiện vị thế của NHTM trong toàn hệ thống. Các DV thanh toán phổ biến của NHTM là: UNT, UNC, chuyển tiền 24/7, chuyển tiền trong nước và quốc tế, thanh toán L/C,… Ngoài ra NH còn cung cấp một số DV khác như DV thẻ, bảo hiểm, giữ hộ tài sản quý, giấy tờ có giá,… 1.
Khái niệm vốn của NHTM và vai trò của huy động vốn 1. Khái niệm vốn Nguồn vốn của NHTM có thể coi là những giá trị tiền tệ do ngân hàng tạo lập hay huy động được mà từ đó ngân hàng có thể dùng để cho vay, đầu tư hoặc thực hiện các dịch vụ kinh doanh khác. Cũng như các hoạt động kinh doanh khác, điều kiện đầu tiên cho việc thành lập và đi vào hoạt động của NHTM là vốn. Vốn trong hoạt động kinh doanh thông thường là tiền, là máy móc - thiết bị, là phát minh sáng chế, là vốn góp dưới dạng tài sản đất đai,.
Với ngân hàng, vốn chính là bộ phận thu nhập quốc dân tạm thời được ủy thác vào ngân hàng nhằm mục đích sinh lời. Một cách chung nhất: Vốn của NHTM là những giá trị tiền tệ do NHTM LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 14 tạo lập hoặc được huy động, dùng để cho vay, đầu tư và thực hiện các dịch vụ kinh doanh khác. Vai trò của huy động vốn NHTM - Vai trò của huy động vốn đối với NHTM Thứ nhất, Nguồn vốn là cơ sở để NHTM tổ chức mọi hoạt động kinh doanh, NHTM là tổ chức kinh tế kinh doanh loại hàng hóa đặc biệt trên thị trường tiền tệ, chính vì thế có thể nói vốn là yếu tố đầu tiên trong chu kỳ kinh doanh của ngân hàng. Vốn không chỉ là phương tiện kinh doanh chính mà còn là đối tượng kinh doanh chủ yếu.
Những ngân hàng trường vốn là những ngân hàng có thế mạnh trong kinh doanh. Do vậy NHTM phải thường xuyên quan tâm tới công tác huy động vốn trong suốt quá trình hoạt động của mình. Thứ hai, Nguồn vốn của ngân hàng sẽ quyết định quy mô hoạt động tín dụng và các hoạt động khác của ngân hàng Vốn của ngân hàng quyết định đến việc mở rộng hay thu hẹp khối lượng tín dụng. Nhờ có nguồn vốn lớn thì lượng cung tiền cho khách hàng tăng, mà lượng cung tiền tăng sẽ thu hút được nhiều khách hàng và ngược lại nguồn vốn nhỏ thì lượng cung tiền cho khách hàng nhỏ sẽ hạn chế lượng khách hàng đến với ngân hàng.
Thông thường, ngân hàng trường vốn thì việc kinh doanh sẽ đa năng hơn, phạm vi hoạt động rộng hơn, khối lượng và mức đầu tư cho vay cũng lớn hơn các ngân hàng đoản vốn. Trong trường hợp khả năng vốn hạn hẹp, các ngân hàng nhỏ không phản ứng nhạy bén được với sự biến động của lãi suất, gây ảnh hưởng đến công tác huy động vốn từ tầng lớp dân cư và các thành phần kinh tế. Vì thế khi trên địa bàn hoạt động của NHTM có nhu cầu về vốn rất lớn nhưng ngân hàng lại không huy động được vốn, thì cũng đồng nghĩa với việc thu hẹp thị trường tín dụng và các nghiệp vụ kinh doanh khác của ngân hàng. Thứ ba, Nguồn vốn quyết định năng lực thanh toán và đảm bảo uy tín của ngân hàng trên thương trường Vốn lớn thu hút được khách hàng đến quan LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 15 hệ giao dịch đồng thời cũng tạo cho khách hàng độ tin tưởng vào ngân hàng.
Khi trường vốn thì khả năng thanh toán chi trả cao và như vậy khách hàng rất yên tâm đặt quan hệ mà ít bận tâm về vấn đề rủi ro có thể xảy ra và đó là yếu tố đầy hấp dẫn đối với khách hàng. Khi đã tạo được niềm tin với khách hàng thì thông qua khách hàng, thương hiệu của ngân hàng ngày càng được quảng bá rộng rãi, uy tín của ngân hàng ngày càng được nâng cao trên thị trường. Với tiềm năng vốn lớn, ngân hàng có thể mở rộng quy mô hoạt động kinh doanh, tăng khả năng cạnh tranh đồng thời có các hoạt động hiệu quả nhằm giữ vững chữ tín. Thứ tư, Nguồn vốn quyết định năng lực cạnh tranh của ngân hàng.
Trong kinh tế thị trường, công tác huy động vốn muốn đạt hiệu quả đòi hỏi các NHTM phải chú trọng nâng cao trình độ nghiệp vụ, phương tiện kỹ thuật hiện đại. làm tiền đề cho việc thu hút vốn. Khi nguồn vốn đủ mạnh và biết khai thác sử dụng có hiệu quả sẽ củng cố thế và lực, tạo lập uy tín ngày càng cao. Trong quan hệ kinh tế thì bất cứ khách hàng nào cũng muốn tìm NHTM có năng lực tài chính lành mạnh, tạo điều kiện thuận lợi trong việc mở rộng qui mô tín dụng, chủ động về thời gian, thời hạn cho vay, thậm chí quyết định mức lãi suất ưu đãi cho mình.
Mặt khác các NHTM có điều kiện để mở rộng việc kinh doanh đa năng góp phần phân tán rủi ro trong hoạt động kinh doanh và tạo thêm vốn, tăng sức cạnh tranh của mình trên thị trường. - Vai trò của huy động vốn NHTM đối với phát triển kinh tế Vốn là một phạm trù kinh tế trong nền kinh tế thị trường, là nguồn lực quan trọng để phát triển kinh tế - xã hội của mọi quốc gia. Việt Nam có nền kinh tế đang phát triển, vốn vừa là phương thức, vừa là điều kiện để thực hiện mục tiêu phát triển kinh tế; vốn tạo ra khả năng huy động, sử dụng và khai thác hiệu quả mọi nguồn lực, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế và phát triển kinh tế-xã hội, thực hiện công bằng xã hội ngay trong từng bước phát triển. Ngày LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.