Chương 1: Cơ sở lý luận quản lý hoạt động tổ chuyên môn của Trung tâm giáo dục thường xuyên Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động tổ chuyên môn của Trung tâm giáo dục thường xuyên huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên. Chương 3: Biện pháp quản lý hoạt động tổ chuyên môn của Trung tâm giáo dục thường xuyên huyện Điện Biên, tỉnh Điện Biên. 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG TỔ CHUYÊN MÔN Ở TRUNG TÂM GIÁO DỤC THƢỜNG XUYÊN 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề Đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục nhằm nâng cao chất lượng giáo dục là nhiệm vụ trọng tâm của toàn ngành giáo dục nước hiện nay, một công việc đòi hỏi phải phát huy trí tuệ và công sức của các nhà khoa học, của đội ngũ nhà giáo và đặc biệt các nhà quản lý giáo dục tâm huyết Công tác quản lý hoạt động chuyên môn để nâng cao chất lượng giáo dục và dạy học trong các nhà trường phổ thông nói chung và đặc biệt là các Trung tâm GDTX nói riêng.
Môi trường học tập thường xuyên, học tập suốt đời là một vấn đề cấp thiết trong xã hội hiện đại và được nhiều nhà khoa học quan tâm nghiên cứu, trên các góc độ, khía cạnh khác nhau Về các luận văn cao học đối với cấp học phổ thông tại khoa quản lý Trường Đại học giáo dục cụ thể là: Mỗi đề tài luận văn trên đều đi sâu vào một phạm vi với đối tượng là giáo viên và học sinh ở vùng miền khác nhau phần lớn đề tài đề cập đến vấn đề quản lý của hiệu trưởng ở cấp trung học phổ thông. Đối với trung tâm GDTX tuy cùng nội dung, chương trình dạy học nhưng nhiệm vụ của trung tâm, đối tượng học viên và môi trường, điều kiện dạy học khác so với các trường cùng cấp trung học phổ thông, đến nay chưa có đề tài nào tại Trường Đại học Giáo dục đề cập tới quản lý hoạt động của các tổ chuyên môn loại hình GDTX Trong thực tế ở các trung tâm GDTX, tổ chuyên môn là đơn vị quản lý trực tiếp các hoạt động của giáo viên. Giám đốc là người chỉ đạo chung và quản lý hoạt động chuyên môn thông qua các các tổ chuyên môn. Từ đây ta thấy việc nghiên cứu các biện pháp quản lý tổ chuyên môn để nâng cao chất lượng dạy và hiệu quả dạy học trở thành một vấn đề quan trọng và cấp thiết Do vậy đề tài này chúng tôi sẽ đi sâu nghiên cứu và đánh giá thực trạng 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com và đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động các tổ chuyên môn của các trung tâm GDTX cấp huyện của một huyện miền núi, biên giới và gặp nhiều khó khăn.
Một số khái niệm liên quan đến vấn đề nghiên cứu 1. Khái niệm quản lý giáo dục Quản lý giáo dục là một môn khoa học quản lý chuyên ngành người ta nghiên cứu nó trên nền tảng của khoa học quản lý nói chung, cũng giống như khái niệm quản lý khái niệm quản lý giáo dục có nhiều cách tiếp cận khác nhau cụ thể: Theo M. Kônđacôp: “Quản lý giáo dục là tập hợp những biện pháp kế hoạch hóa nhằm đảm bảo vận hành bình thường của cơ quan trong hệ thống giáo dục để tiếp tục phát triển mở rộng hệ thống cả về số lượng cũng như chất lượng” Theo tác giả Trần Kiểm: “Quản lý giáo dục thực chất là những tác động của chủ thể quản lý vào quá trình giáo dục (được tiến hành bởi tập thể giáo viên và học sinh với sự hỗ trợ đắc lực của các lực lượng xã hội) nhằm hình thành và phát triển toàn diện nhân các của học sinh theo mục tiêu đào tạo của nhà trường” Theo Phạm Minh Hạc: “Quản lý giáo dục là hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch, hợp quy luật của chủ thể quản lý nhằm làm cho hệ thống vận hành theo đường lối và nguyên lý giáo dục của Đảng, thực hiện được tính chất của nhà trường xã hội chủ nghĩa Việt Nam, mà tiêu điểm hội tụ là quá trình dạy học giáo dục thế hệ trẻ, đưa giáo dục tới mục tiêu dự kiến tiến lên trạng thái mới về chất” Theo Đặng Quốc Bảo “Quản lý giáo dục theo nghĩa tổng quát là hoạt động điều hành phối hợp của các lực lượng xã hội nhằm thúc đẩy công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu xã hội” Những khái niệm trên quản lý giáo dục tuy có cách diễn đạt khác nhau nhưng tựu chung lại có thể hiểu là sự tác động có tổ chức, có định hướng phù 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com hợp với quy luật khách quan của chủ thể quản lý ở các cấp lên đối tượng quản lý nhằm đưa hoạt động giáo dục của từng cơ sở và toàn bộ hệ thống giáo dục đạt tới mục tiêu Trong quản lý giáo dục chủ thể quản lý ở các cấp chính là bộ máy quản lý giáo dục từ trung ương đến địa phương, còn đối tượng quản lý chính là nguồn nhân lực, cơ sở vật chất và hoạt động thực hiện chức năng của giáo dục, đào tạo có thể hiểu quản lý giáo dục một cách cụ thể: Quản lý giáo dục là sự tác động lên tập thể giáo viên, học sinh và các lực lượng giáo dục trong và ngoài nhà trường nhằm huy động họ cùng phối hợp, tác động tham gia các hoạt động giáo dục của nhà trường để đạt mục đích đã định Quản lý giáo dục thực chất là nội dung quản lý các hoạt động của giáo viên và hoạt động của học sinh nhằm đạt hiệu quả cao nhất trong hình thành nhân cách của học sinh Như vậy có thể nói quản lý giáo dục là hệ thống tác động có ý thức, hợp quy luật của chủ thể ở các cấp khác nhau đến tất cả các khâu của hệ thống nhằm đảm bảo sự vận hành bình thường của các cơ quan trong hệ thống giáo dục, đảm bảo sự tiếp tục phát triển và mở rộng hệ thống về cả số lượng cũng như chất lượng 1. Quản lý nhà trường Trường học là đơn vị hạt nhân cấu thành hệ thống giáo dục quốc dân, ở đó tiến hành quá trình giáo dục và đào tạo.
Trường học được thành lập theo quy hoạch chung của nhà nước và của địa phương nhằm đáp ứng các yêu cầu kinh tế, văn hóa xã hội của đất nước và của địa phương Quản lý trường học có chức năng định hướng và kiểm soát các hoạt động chuyên môn theo mục tiêu giáo dục, quản lý trường học vừa mang bản chất xã hội, vừa mang bản chất sư phạm. Quản lý trường học là sự kết hợp hài hòa giữa các căn cứ khoa học như: giáo dục học, xã hội học, tâm lý học, điều khiển học và khoa học quản lý 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Quản lý trường học là sự tác động, điều hành của lãnh đạo nhà trường đến con người cán bộ, giáo viên, học viên, phụ huynh và các lực lượng xã hội khác: đoàn thể hội phụ huynh, đến các nguồn lực giáo dục: cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, tài chính, thông tin. Quản lý trường học phải tuân thủ các khoa học quản lý, khoa học giáo dục, tâm lý, kinh tế xã hội. nhằm đạt được mục tiêu giáo dục.
Tuy nhiên quản lý trường học không chỉ là trách nhiệm của lãnh đạo nhà trường mà còn là trách nhiệm cho tất cả các thành viên trong nhà trường. Giáo viên và học viên vừa là đối tượng vừa là chủ thể quản lý theo một nghĩa thực tiễn, cụ thể. - Nội dung quản lý nhà trường: + Tổ chức thực hiện các chủ trương, chính sách giáo dục của Đảng và Nhà nước, chỉ thị của cơ quan cấp trên thông qua việc tổ chức thực hiện mục tiêu, nội dung giáo dục và bảo đảm quy chế chuyên môn. + Quản lý đội ngũ nhà giáo, cơ sở vật chất, tài chính.
theo các quy định chung của nhà nước + Kiểm tra nội bộ đảm bảo trật tự, an ninh, nề nếp trong nhà trường + Điều hành các hoạt động của nhà trường theo quy định của Nhà nước ban hành + Quản lý hoạt động của các tổ chuyên môn, các hoạt động dạy và học của giáo viên, học viên theo kế hoạch năm học - Các nguyên tắc quản lý nhà trường + Nguyên tắc tính Đảng: Đảng cộng sản Việt Nam là đảng cầm quyền, vì vậy trong quá trình quản lý các nhà quản lý phải luôn bám sát chủ trương đường lối của Đảng, lấy nền tảng chủ nghĩa Mác – Lê nin và tư tư tưởng Hồ Chí Minh làm nền tảng. Đây là sợi chỉ đỏ xuyên suốt quá trình quản lý đảm bảo cho quá trình quản lý đi đúng mục tiêu + Nguyên tắc tập trung, dân chủ: 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Đây là nguyên tắc kết hợp chặt chẽ giữa cơ quan quyền lực với sức mạnh của quần chúng trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục Tập trung trong quản lý được hiểu là toàn bộ mọi hoạt động của hệ thống được quyết định, chỉ đạo bởi cơ quan quyền lực cao nhất của hệ thống. Dân chủ trong quản lý được hiểu là phát huy cao độ quyền làm chủ của mọi thành viên trong tổ chức, huy động tối đa trí lực của họ để tham gia xây dựng hệ thống Dân chủ trong quản lý được thể hiện ở chỗ mọi thành viên trong hệ thống đều có quyền tham gia, bàn bạc góp ý kiến của mình vào mục tiêu, kế hoạch hành động của hệ thống trước khi thực hiện + Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học và thực tiễn: Nguyên tắc đòi hỏi người quản lý phải biết vận dụng hài hòa lý thuyết và thực tiễn, phải biết quy luật hoạt động của hệ thống để áp dụng vào thực tiễn cho phù hợp. Lý luận soi đường, dẫn lối cho thực tiễn, nhưng thực tiễn là nơi kiểm nghiệm của lý luận.
+ Nguyên tắc thiết thực, cụ thể : Nguyên tắc này bắt buộc người quản lý phải quan tâm đến hiệu quả quản lý không lãng phí các nguồn lực, không chạy theo hình thức nghĩa là quản lý phải có mục tiêu cụ thể, không chung chung + Nguyên tắc kết hợp hài hòa 3 lợi ích: Người quản lý phải chú ý thỏa đáng 3 lợi ích cá nhân, tập thể, xã hội trong quá trình quản lý.