Chương 1. Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động TTĐT ở trường đại học. Thực trạng quản lý hoạt động TTĐT ở Trường ĐH KHXH&NV - ĐHQGHN giai đoạn từ năm 2013 - 2017. Đề xuất giải pháp về quản lý hoạt động TTĐT ở Trường ĐH KHXH&NV- ĐHQGHN giai đoạn từ năm 2018 - 2025.
5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG THANH TRA ĐÀO TẠO Ở TRƢỜNG ĐẠI HỌC 1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu Vấn đề quản lý hoạt động thanh tra nói chung, quản lý hoạt động TTNB nói riêng đã được nhiều nhà nghiên cứu trong và ngoài nước tiếp cận theo những khía cạnh và mức độ khác nhau tùy theo mục đích và đối tượng nghiên cứu của mỗi tác giả ở từng công trình nghiên cứu khoa học. Có thể tổng hợp các công trình nghiên cứu này thành ba nhóm nghiên cứu chính sau đây liên quan đến đối tượng nghiên cứu chính của đề tài: 1. Các nghiên cứu ngoài nước về hoạt động thanh tra, kiểm tra nội bộ trường học trong đảm bảo chất lượng đào tạo Ở nước ngoài hoạt động thanh tra, kiểm tra nội bộ trường học được gọi theo nhiều cách khác nhau (D.
Dù vậy, các nghiên cứu đều thống nhất rằng quy trình thanh tra, kiểm tra nội bộ trường học được thực hiện hoàn toàn bởi nhân viên của nhà trường, được thành lập thành một nhóm đánh giá chuyên biệt. Những nhóm này thường bao gồm các giáo viên và các thành viên thuộc Ban quản lý của nhà trường [34]. Trong nghiên cứu “Quản lý chất lượng giáo dục tại Mauritius và các quyết định của hiệu trưởng đến cải thiện môi trường giáo dục” tại Hà Lan của tác giả Ah-Teck, J. tập trung nghiên cứu việc Hiệu trưởng ở các trường thuộc Mauritius (Hà Lan) sử dụng hệ thống dữ liệu quản lý chất lượng nội bộ trong việc đưa ra quyết định cải thiện môi trường giáo dục.
Kết quả nghiên cứu của các tác giả cũng cho thấy việc quản lý chất lượng thanh tra, kiểm tra nội bộ rất quan trọng và nó còn quan trọng hơn khi các Hiệu trưởng sử dụng kết quả đó trong các quyết định của mình trong quá trình quản lý nhà trường [27]. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Hai tác giả người Anh là Hall, C. (2007), nghiên cứu về “Ảnh hưởng của kiểm tra nội bộ trường học đến quan điểm của giáo viên tại Anh về công tác giảng dạy của bản thân”. Tại nghiên cứu này, các tác giả phân tích về nhận thức của giáo viên và hiểu biết của họ về quy trình tự đánh giá chất lượng khi chính phủ Anh đưa ra chính sách yêu cầu các trường thực hiện công tác thanh tra, kiểm tra nội bộ trường học.
Đồng thời xem xét mối liên hệ giữa Thanh tra viên và giáo viên thuộc nhóm thanh tra, kiểm tra nội bộ trường học thay đổi thế nào kể từ khi chính sách có hiệu lực. Kết quả cho thấy giáo viên và Ban lãnh đạo trường học hưởng ứng và thực hiện tốt công tác thanh tra, kiểm tra nội bộ trường học, không những thế thanh tra, kiểm tra nội bộ trường học được giáo viên sử dụng như một công cụ, biện pháp trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy của bản thân [27]. (2001) người Mỹ, trong một nghiên cứu với tên: “Đánh giá kiểm tra nội bộ” (Local Education Authority), đề cập về các nhân tố tác động đến việc đưa ra quyết định thực hiện thanh tra, kiểm tra nội bộ trường học của các trường học. Nghiên cứu này được thực hiện trên một số trường tại Mỹ.
Kết quả nghiên cứu chỉ ra rằng Lãnh đạo trường học có vai trò quan trọng trong việc đưa ra quyết định thực hiện thanh tra, kiểm tra nội bộ, trong đó lãnh đạo quản lý tốt sẽ duy trì hoạt động thanh tra, kiểm tra nội bộ và hướng tới tầm nhìn rõ ràng về sự phát triển của giáo dục [27]. Qua những nghiên cứu trên đây có thể nhận định, công tác kiểm tra, thanh tra, nội bộ trường học được các nhà quản lý giáo dục ở nước ngoài rất coi trọng. Công tác thanh tra, kiểm tra nội bộ trường học được đánh giá cao trong việc nâng cao chất lượng giảng dạy của giáo viên, cũng như nâng cao chất lượng học tập của học sinh và việc thanh tra, kiểm tra nội bộ trường học được giáo viên cho rằng quan trọng hơn và có tác động nhiều hơn đến hoạt động của trường so với những cuộc kiểm tra từ bên ngoài (thanh tra). Đồng thời các nghiên cứu trên đây cũng cho thấy vai trò của Hiệu trưởng trong việc quyết định, tổ chức thanh tra, kiểm tra nội bộ trường học tại các nước này.
7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Các nghiên cứu về quản lý hoạt động thanh tra, kiểm tra nội bộ với vai trò là một chức năng trọng tâm của quản lý các cơ sở giáo dục -đào tạo Đề cập đến các nghiên cứu trong lĩnh vực này có một số công trình tiêu biểu như: “Cẩm nang nâng cao năng lực quản lý nhà trường” của Đặng Quốc Bảo (2007) [3]; “Quản lý giáo dục: Một số ván đề lý luận và thực tiễn” của các tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Trọng Hậu, Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Sỹ Thư (2012). Các tác phẩm này bàn về vai trò của nhà trường trong việc thực hiện sứ mệnh của nền giáo dục trong đời sống kinh tế - xã hội; quản lý giáo viên và xây dựng đội ngũ giáo viên trong nhà trường; quản lý tài chính, quản lý CSVC trong nhà trường; công tác thanh tra, kiểm tra trong nhà trường; hiệu quả đào tạo trong nhà trường. Nguyễn Kiên Trường và nhóm dịch giả (2004) đã dịch tác phẩm: “ hương pháp lãnh đạo và quản lý nhà trường hiệu quả” [39].
Cuốn sách cung cấp nhiều biện pháp khoa học, tiên tiến về các lĩnh vực như: hiệu quả hoạt động của nhà trường, quản lý sự thay đổi, phát triển tính chuyên nghiệp, lãnh đạo và quản lý nhà trường hiệu quả… 1. Các nghiên cứu về thanh tra nói chung, TTNB nói riêng trong công tác đảm bảo chất lượng trường học Ở nhóm này có thể kể tên những công trình nghiên cứu tiêu biểu sau: Đối với công tác quản lý chất lượng, đảm bảo chất lượng, có một số công trình tiêu biểu như “Quản lý chất lượng trong giáo dục” của các tác giả Nguyễn Đức Chính, Trần Xuân Bách, Trần Thị Thanh Phương (2015) [14]; “Đảm bảo và kiểm định chất lượng giáo dục”[27] của tác giả Lê Đức Ngọc (2009). Các tác phẩm phẩm này bàn về tổng quan các hoạt động quản lý chất lượng, hoạt động đảm bảo chất lượng trong giáo dục, vị trí, vai trò của hoạt động đảm bảo chất lượng đối với công tác quản lý nhà trường. Ngoài những công trình tiêu biểu kể trên còn phải kể đến công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động thanh tra, kiểm tra nội bộ của tác giả Bùi 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Xuân Sỹ (2017): Luận văn thạc sĩ về “Quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ các trường THPT công lập trên địa bàn thành phố Việt Trì, tỉnh Phú Thọ đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục”, Đại học Giáo dục, ĐHQGHN [34].
Tại Luận văn này, tác giả đã khái quát có hệ thống các vấn đề lý luận về quản lý hoạt động kiểm tra nội bộ các trường THPT, về quy trình tổ chức hoạt động, quy trình tiến hành kiểm tra nội bộ. Tác giả đã tiến hành khảo sát từ đó chỉ ra được thực trạng là những vấn đề đặt ra hoạt động kiểm tra nội bộ trường THPT hiện nay và đưa ra được hệ thống các biện pháp có ý nghĩa lý luận và thực tiễn sâu sắc. Một công trình nghiên cứu cần phải kể đến nữa đó là: Luận văn thạc sĩ về “Một số biện pháp quản lý nhằm nâng cao hiệu quả công tác thanh tra toàn diện trường THPT tình Bắc Giang”, Khoa Sư phạm, ĐHQGHN, năm 2006 [30]. Tại Luận văn này, tác giả cũng đã khái quát được hệ thống các vấn đề lý luận về quản lý công tác thanh tra toàn diện, tiến hành khảo sát, đánh giá thực trạng hoạt động thanh tra và quản lý công tác thanh tra toàn diện trường THPT tỉnh Bắc Giang từ đó đề xuất được 05 biện pháp có ý nghĩa thực tiễn và lý luận rất thiết thực.
Nhìn chung, những công trình nghiên cứu kể trên đã tập trung phân tích sâu về nhiều khía cạnh của quản lý, quản lý công tác thanh tra, kiểm tra nội bộ ở trường THPT, công tác quản lý công tác thanh tra của cơ quan thanh tra giáo dục (cơ quan thanh tra nhà nước trong lĩnh vực giáo dục đào tạo cấp Phòng, cấp Sở GD&ĐT). Những nghiên cứu này đã cung cấp một số tài liệu và cách tiếp cận chuyên biệt, đồng thời có những đóng góp nhất định về lý luận cũng như thực tiễn cho quá trình thực hiện đề tài này. Tuy nhiên, vẫn chưa có công trình nghiên cứu nào đề cập một cách cụ thể, sâu sắc về quản lý hoạt động TTNB trường đại học nói chung, quản lý hoạt động TTĐT ở trường đại học nói riêng, mối liên hệ giữa hoạt động đảm bảo chất lượng đào tạo với công tác TTĐT ở trường đại học, vị trí, vai trò, tầm quan trọng của công tác quản lý hoạt động TTĐT trong trường đại học. Vì vậy, tác giả đã lựa chọn 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com thực hiện đề tài nghiên cứu: “Quản lý hoạt động TTĐT ở Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội” làm luận văn thạc sĩ của mình.
Thực hiện luận văn này, tác giả sẽ kế thừa và phát triển kết quả của các công trình nghiên cứu đã đề cập, từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động TTĐT ở trường đại học nói chung, trường ĐH KHXH&NV-ĐHQGHN nói riêng. Các khái niệm cơ bản 1. Đảm bảo chất lượng giáo dục 1. Chất lượng và Chất lượng giáo dục a) Chất lượng.
chất lượng bao gồm tất cả các đặc trưng của sự vật, ngoại trừ những đặc trưng về số lượng (Theo từ điển tiếng Anh Oxford English Dictionary). Viện chiến lược Anh (BSI-1991) trên quan điểm chức năng định nghĩa chất lượng là tổng hòa những đặc trưng của sản phẩm hay dịch vụ tạo cho nó có khả năng thỏa mãn nhu cầu đã nêu hoặc tiềm. Như vậy, có rất nhiều cách định nghĩa khác nhau về chất lượng, chất lượng có thể hiểu là tổng hòa những đặc trưng của sản phẩm hay dịch vụ thỏa mãn nhu cầu tiêu dùng trong những điều kiện nhất định.