Quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên đại học trong bối cảnh đổi mới giáo dục

Luận án tiến sĩ nghiên cứu quản lý giáo dục quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên các trường đại học trong bối, phát triển phương pháp mới, đánh giá hiệu quả ứng

• Tác giả: Nguyễn Thị Huyền Trang
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Minh Đức
• Trường học: Học viện Quản lý Giáo dục
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên đại học trong bối cảnh đổi mới giáo dục
• Loại tài liệu: luận án
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ
• 1. Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC
• 1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Những nghiên cứu chung về hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên trong các trường đại học
• 1.1.2. Những nghiên cứu về quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 1.1.3. Đánh giá chung và hướng nghiên cứu tiếp theo
• 1.2. Các khái niệm cơ bản của luận án
• 1.2.1. Hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 1.2.2. Quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 1.3. Những vấn đề của bối cảnh đổi mới giáo dục đặt ra đối với hoạt động nghiên cứu khoa học và quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 1.3.1. Những vấn đề trọng tâm của đổi mới giáo dục – giáo dục đại học
• 1.3.2. Định hướng chiến lược hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên các trường đại học trong bối cảnh đổi mới giáo dục
• 1.3.3. Yêu cầu của bối cảnh đổi mới giáo dục đặt ra đối với hoạt động nghiên cứu khoa học và quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 1.4. Hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên các trường đại học trong bối cảnh đổi mới giáo dục
• 1.4.1. Các nội dung hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 1.4.2. Mục đích hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 1.4.3. Ý nghĩa hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 1.4.4. Đặc điểm nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 1.4.5. Năng lực nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 1.4.6. Những thuận lợi và khó khăn khi tham gia nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 1.5. Quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên tại các trường đại học trong bối cảnh đổi mới giáo dục
• 1.5.1. Phân cấp trong quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 1.5.2. Quản lý hoạt động nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 1.5.3. Quản lý quy trình tổ chức triển khai hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 1.5.4. Quản lý hoạt động kiểm tra, đánh giá kết quả nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 1.5.5. Quản lý hoạt động xuất bản, công bố và ứng dụng các công trình nghiên cứu khoa học của sinh viên vào thực tiễn
• 1.5.6. Quản lý các nguồn lực cho hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 1.5.7. Quản lý môi trường nghiên cứu khoa học cho sinh viên
• 1.6. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 1.6.1. Yếu tố năng lực học tập – nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 1.6.2. Các yếu tố năng lực giảng dạy – nghiên cứu khoa học của giảng viên
• 1.6.3. Các yếu tố môi trường quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 1.6.4. Các yếu tố nhà trường, gia đình và sự phát triển của kinh tế - xã hội
• 2. Chương 2: CƠ SỞ THỰC TIỄN QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HÀ NỘI TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC
• 2.1. Khái quát về các trường đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 2.1.1. Khái quát các trường đại học trong phạm vi nghiên cứu của luận án
• 2.2. Giới thiệu tổ chức khảo sát thực trạng
• 2.2.1. Mục đích khảo sát
• 2.2.2. Nội dung khảo sát
• 2.2.3. Đối tượng và phạm vi khảo sát
• 2.2.4. Quy trình tổ chức khảo sát
• 2.2.5. Phương pháp khảo sát
• 2.2.6. Thang đánh giá và phương pháp xử lý số liệu
• 2.3. Thực trạng hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên các trường Đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 2.3.1. Hoạt động tham gia và viết bài báo cáo tại hội nghị/ hội thảo nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 2.3.2. Tư tưởng, thái độ của sinh viên khi tham gia nghiên cứu khoa học
• 2.3.3. Nhận thức về ý nghĩa của hoạt động nghiên cứu khoa học đối với sinh viên
• 2.3.4. Nhận thức về sự cần thiết của hoạt động nghiên cứu khoa học đối với sinh viên
• 2.3.5. Về năng lực nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 2.3.6. Những thuận lợi và khó khăn của sinh viên khi tham gia nghiên cứu khoa học
• 2.4. Thực trạng quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên các trường Đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 2.4.1. Thực trạng phân cấp trong quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 2.4.2. Thực trạng quản lý hoạt động nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 2.4.3. Thực trạng quản lý quy trình tổ chức triển khai hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 2.4.4. Thực trạng quản lý hoạt động nghiệm thu, đánh giá kết quả nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 2.4.5. Thực trạng quản lý hoạt động xuất bản, công bố và ứng dụng các công trình nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 2.4.6. Thực trạng quản lý các nguồn lực cho hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 2.4.7. Thực trạng quản lý môi trường nghiên cứu khoa học cho sinh viên
• 2.5. Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 2.5.1. Yếu tố sinh viên
• 2.5.2. Yếu tố giảng viên
• 2.5.3. Thực trạng những yếu tố nhà trường và xã hội ảnh hưởng đến quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 2.6. Đánh giá thực trạng quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên các trường đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 2.6.1. Về thực trạng hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên các trường đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 2.6.2. Về thực trạng quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên các trường đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội
• 2.6.3. Nguyên nhân của những hạn chế
• 2.7. Kết luận chương 2
• 3. Chương 3: GIẢI PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRONG BỐI CẢNH ĐỔI MỚI GIÁO DỤC
• 3.1. Những nguyên tắc định hướng
• 3.1.1. Đảm bảo đồng bộ hoá đối với hệ thống giải pháp
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích
• 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học
• 3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và phát triển
• 3.1.5. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả và khả thi
• 3.2. Đề xuất các giải pháp quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên các trường đại học trong bối cảnh đổi mới giáo dục
• 3.2.1. Tăng cường công tác chỉ đạo của lãnh đạo nhà trường trong việc phối hợp thực hiện giữa các cấp quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 3.2.2. Tổ chức hoạt động nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học cho SV, kích thích hứng thú và tư duy sáng tạo cho sinh viên
• 3.2.3. Quản lý cải tiến quy trình tổ chức triển khai hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 3.2.4. Đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá, khen thưởng sinh viên và công tác thông tin phản hồi để cải tiến chất lượng hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên
• 3.2.5. Chỉ đạo tăng cường triển khai ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học của sinh viên vào thực tiễn
• 3.2.6. Quản lý các nguồn lực và điều kiện cần thiết cho sinh viên tham gia nghiên cứu khoa học
• 3.3. Khảo nghiệm tính cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp
• 3.3.1. Mục đích khảo nghiệm
• 3.3.2. Phương pháp khảo nghiệm
• 3.4. Thử nghiệm giải pháp đề xuất
• 3.4.1. Tổ chức và phương pháp thử nghiệm
• 3.4.2. Kết quả thử nghiệm
• 3.5. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên

Quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên là nhiệm vụ trọng tâm trong giáo dục đại học. Hoạt động này liên kết trực tiếp giữa đào tạo lý thuyết và thực tiễn học thuật. Nhà trường giữ vai trò điều phối toàn bộ tiến trình nghiên cứu. Công tác quản lý bao gồm việc xây dựng kế hoạch, tổ chức thực hiện và kiểm soát chất lượng đề tài. Mục tiêu cốt lõi là phát huy tiềm năng sáng tạo của người học. Sinh viên tham gia nghiên cứu sẽ hình thành tư duy phản biện độc lập. Họ được tiếp cận các phương pháp khoa học chuẩn mực. Quá trình này tạo tiền đề vững chắc cho việc học tập suốt đời. Hiện nay, các trường đại học triển khai nghiên cứu qua nhiều hình thức đa dạng. Sinh viên có thể viết niên luận, làm khóa luận tốt nghiệp hoặc tham gia đề tài cấp khoa. Môi trường học thuật chuyên nghiệp khuyến khích sự hợp tác giữa giảng viên và người học. Giảng viên đóng vai trò dẫn dắt, giải đáp vướng mắc và định hướng học thuật. Cơ chế quản lý rõ ràng giúp sinh viên làm quen với chuẩn mực nghiên cứu quốc tế. Sự gắn kết này mang lại lợi ích kép cho cả người học và cơ sở đào tạo.

1.1. Khái niệm và bản chất của hoạt động

Nghiên cứu khoa học của sinh viên là hoạt động nhận thức sáng tạo. Người học chủ động vận dụng tri thức đã học để giải quyết các vấn đề thực tiễn. Quá trình này đòi hỏi sinh viên phải thu thập, phân tích và xử lý dữ liệu. Hoạt động quản lý tạo ra khuôn khổ vận hành khoa học cho quá trình này. Ban quản lý nhà trường định ra các quy chế, tiêu chuẩn và quy trình đánh giá. Quản lý hiệu quả giúp bảo đảm tính liêm chính học thuật. Người học không chỉ tìm kiếm câu trả lời cho lý thuyết mà còn rèn luyện tư duy thực nghiệm. Đây là bước tập dượt học thuật cần thiết trước khi bước vào thị trường lao động.

1.2. Vai trò của công tác quản lý giáo dục

Công tác quản lý đóng vai trò đòn bẩy trong việc thúc đẩy phong trào học thuật. Quản lý đúng đắn giúp định hướng các đề tài bám sát nhu cầu xã hội. Nhà trường phân bổ nguồn lực tài chính và thiết bị thí nghiệm hợp lý. Hệ thống quản lý tạo cơ chế khen thưởng kịp thời để động viên người học. Sự hỗ trợ từ cán bộ quản lý giúp sinh viên vượt qua rào cản về thủ tục hành chính. Quản lý còn kết nối các nhóm sinh viên với các nhà khoa học uy tín. Mối liên kết này mở rộng không gian trao đổi học thuật cho sinh viên. Hoạt động quản lý biến tiềm năng thành kết quả nghiên cứu cụ thể.

II. Thực trạng quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên

Thực tiễn quản lý nghiên cứu tại các trường đại học vẫn còn nhiều bất cập. Phần lớn hoạt động nghiên cứu mang tính mùa vụ và thiếu tính liên tục. Sinh viên thường chỉ tập trung làm đề tài khi có yêu cầu từ khoa. Động lực nghiên cứu của người học chưa thực sự bền vững. Nhiều sinh viên tham gia đề tài chỉ nhằm mục đích tích lũy điểm rèn luyện. Tình trạng này làm giảm tính sáng tạo và giá trị thực tế của công trình khoa học. Cơ chế quản lý hiện hành bộc lộ nhiều điểm nghẽn về hành chính. Quy trình phê duyệt đề tài và giải ngân kinh phí còn rườm rà. Thủ tục giấy tờ phức tạp làm suy giảm nhiệt huyết của sinh viên và giảng viên hướng dẫn. Nguồn kinh phí hỗ trợ nghiên cứu sinh viên nhìn chung còn rất khiêm tốn. Cơ sở vật chất phục vụ nghiên cứu chưa đáp ứng được yêu cầu chuyên sâu. Phòng thí nghiệm thiếu trang thiết bị hiện đại. Nguồn tài liệu chuyên ngành quốc tế chưa được cập nhật thường xuyên. Ngoài ra, sự phối hợp giữa các phòng ban chức năng còn thiếu đồng bộ. Sự đứt gãy này gây cản trở lớn đến tiến độ thực hiện đề tài.

2.1. Hạn chế về kỹ năng và phương pháp luận

Nhiều sinh viên thiếu kỹ năng nền tảng về phương pháp luận nghiên cứu. Việc xác định vấn đề và xây dựng giả thuyết khoa học thường lúng túng. Kỹ năng tra cứu, tổng quan tài liệu trong nước và quốc tế còn yếu. Người học thường phụ thuộc quá nhiều vào các nguồn thông tin thứ cấp thiếu kiểm chứng. Kỹ năng phân tích định lượng và xử lý số liệu thống kê chưa cao. Khả năng viết báo cáo khoa học theo chuẩn quy định còn hạn chế. Lỗi đạo văn và trích dẫn sai quy chuẩn diễn ra khá phổ biến. Những thiếu sót này làm giảm chất lượng khoa học của công trình.

2.2. Khó khăn về nguồn lực và cơ chế hỗ trợ

Khó khăn tài chính là rào cản lớn đối với sinh viên làm nghiên cứu. Mức kinh phí cấp cho một đề tài cấp trường thường không đủ trang trải chi phí khảo sát. Sinh viên phải tự bỏ tiền túi để mua vật tư và in ấn tài liệu. Bên cạnh đó, thời gian dành cho nghiên cứu bị phân tán bởi lịch học dày đặc. Giảng viên hướng dẫn cũng chịu áp lực lớn về giờ dạy trên lớp. Họ có rất ít thời gian để theo sát từng bước nghiên cứu của người học. Cơ chế chuyển giao kết quả nghiên cứu vào thực tế gần như bỏ ngỏ. Các đề tài chất lượng thường chỉ dừng lại ở mức lưu trữ trong thư viện.

III. Giải pháp quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên

Đổi mới quản lý nghiên cứu đòi hỏi sự chuyển biến đồng bộ từ nhiều cấp. Trước hết, nhà trường cần tinh gọn quy trình hành chính trong đăng ký và xét duyệt đề tài. Việc ứng dụng công nghệ số vào quản lý tiến độ là giải pháp then chốt. Cổng thông tin trực tuyến giúp minh bạch hóa quy trình nộp báo cáo và nghiệm thu. Tiếp theo, chính sách tài chính cần được cải tổ mạnh mẽ. Các trường nên thành lập quỹ phát triển khoa học dành riêng cho người học. Nguồn kinh phí này hỗ trợ trực tiếp việc mua sắm trang thiết bị và tài liệu chuyên khảo. Ngoài ra, việc tổ chức các khóa bồi dưỡng phương pháp nghiên cứu là rất cấp thiết. Các chuyên đề về xử lý dữ liệu và kỹ năng viết học thuật cần được bổ sung thường xuyên. Nhà trường nên lồng ghép học phần nghiên cứu khoa học vào chương trình đào tạo chính khóa. Điều này giúp sinh viên tiếp cận nghiên cứu từ những năm đầu đại học. Công tác thi đua khen thưởng cũng cần được nâng cấp. Những công trình xuất sắc cần được vinh danh và hỗ trợ xuất bản trên các tạp chí uy tín. Môi trường ghi nhận tích cực sẽ khơi dậy niềm đam mê sáng tạo khoa học.

3.1. Hoàn thiện chính sách hỗ trợ và khen thưởng

Chính sách hỗ trợ tài chính cần có cơ chế cấp phát linh hoạt và kịp thời. Nhà trường nên phân loại mức tài trợ dựa trên tính ứng dụng và độ phức tạp của đề tài. Cơ chế khen thưởng phải gắn liền với kết quả đầu ra cụ thể. Những bài báo đăng kỷ yếu hội thảo quốc tế cần nhận được giải thưởng xứng đáng. Nhà trường có thể quy đổi công trình nghiên cứu thành tín chỉ môn học tương đương. Chính sách này tạo động lực thiết thực cho người học tham gia nghiên cứu. Giảng viên hướng dẫn cũng cần được tính giảm giờ giảng dạy định mức khi có thành tích hướng dẫn tốt. Sự tưởng thưởng công bằng tạo nên đòn bẩy phát triển học thuật.

3.2. Nâng cao vai trò đội ngũ giảng viên hướng dẫn

Đội ngũ giảng viên hướng dẫn là nhân tố quyết định chất lượng đề tài của sinh viên. Nhà trường cần tuyển chọn các giảng viên có năng lực nghiên cứu xuất sắc và tâm huyết. Các buổi tập huấn kỹ năng hướng dẫn học thuật cần được tổ chức định kỳ. Giảng viên cần rèn luyện cho sinh viên tư duy phản biện và đạo đức nghiên cứu. Họ giúp người học phát hiện các hướng đi mới và hạn chế rủi ro thất bại. Nhà trường cần xây dựng mạng lưới cố vấn khoa học theo từng nhóm chuyên ngành. Mạng lưới này kết nối giảng viên giàu kinh nghiệm với các nhà nghiên cứu trẻ. Sự đồng hành chặt chẽ nâng cao tinh thần tự tin cho sinh viên.

IV. Ứng dụng và quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên

Quản lý nghiên cứu khoa học của sinh viên cần gắn liền với thực tiễn ứng dụng. Kết quả nghiên cứu không nên chỉ nằm lại trên các trang giấy lưu trữ. Nhà trường cần chủ động liên kết với các doanh nghiệp và tổ chức xã hội bên ngoài. Mối liên kết này giúp thương mại hóa các đề tài có tính ứng dụng cao. Doanh nghiệp có thể đặt hàng sinh viên giải quyết những bài toán kỹ thuật cụ thể. Mô hình hợp tác này mang lại lợi ích tài chính và kinh nghiệm thực chiến cho người học. Đồng thời, sinh viên có cơ hội rèn luyện tác phong chuyên nghiệp ngay trong môi trường làm việc thực tế. Việc đưa các sản phẩm nghiên cứu vào đời sống khẳng định năng lực đào tạo của cơ sở giáo dục. Ngoài ra, các vườn ươm khởi nghiệp trong trường đại học cần được mở rộng. Không gian này giúp sinh viên phát triển các ý tưởng sáng tạo thành dự án kinh doanh khả thi. Quản lý đồng bộ và định hướng ứng dụng là chìa khóa phát triển giáo dục hiện đại. Nền tảng học thuật vững chắc sẽ tạo ra nguồn nhân lực chất lượng cao cho đất nước.

4.1. Gắn kết nghiên cứu với chuyển giao công nghệ

Chuyển giao công nghệ là cầu nối giữa lý thuyết học đường và thị trường. Các trường đại học cần chủ động đăng ký bảo hộ sở hữu trí tuệ cho các đề tài tiêu biểu. Quy trình chuyển giao công nghệ cần được văn bản hóa rõ ràng và minh bạch. Người học cần được hưởng lợi ích kinh tế thỏa đáng từ kết quả nghiên cứu. Doanh nghiệp đối tác sẽ hỗ trợ kinh phí để hoàn thiện nguyên mẫu sản phẩm. Sự hợp tác này thúc đẩy quá trình thử nghiệm diễn ra nhanh chóng hơn. Sinh viên được trực tiếp tham gia chuỗi giá trị sản xuất thực tế. Đây là động lực lớn nâng cao chất lượng đề tài khoa học.

4.2. Phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo

Xây dựng hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo là đích đến dài hạn của nhà trường. Các câu lạc bộ học thuật và không gian làm việc chung cần được đầu tư bài bản. Không gian này tạo cơ hội cho sinh viên các khoa khác nhau cùng giao lưu và trao đổi ý tưởng. Các cuộc thi sáng tạo khoa học sinh viên cần được tổ chức thường niên. Những sân chơi trí tuệ này giúp phát hiện nhiều tài năng trẻ triển vọng. Nhà trường đóng vai trò bệ phóng kết nối sinh viên với các quỹ đầu tư mạo hiểm. Dự án khả thi sẽ nhanh chóng tiếp cận nguồn vốn khởi nghiệp. Hệ sinh thái hoàn chỉnh sẽ nuôi dưỡng tinh thần đổi mới sáng tạo bền vững.

Nội dung chính

Tổng quan luận án

Luận án tiến sĩ chuyên ngành Quản lý giáo dục của tác giả Nguyễn Thị Huyền Trang, được thực hiện tại Học viện Quản lý Giáo dục dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Nguyễn Minh Đức và TS. Nguyễn Liên Châu, tập trung giải quyết vấn đề quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên trong các cơ sở giáo dục đại học.

Tính cấp thiết và khoảng trống nghiên cứu

Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 của Hội nghị Trung ương 8 khóa XI về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đã xác định mục tiêu tạo chuyển biến mạnh mẽ về chất lượng và hiệu quả đào tạo, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao có năng lực nghiên cứu khoa học và khả năng sáng tạo. Luật Giáo dục Đại học năm 2012 quy định nhiệm vụ của các trường đại học, giảng viên và người học gắn liền với hoạt động khoa học công nghệ, trong đó Điều 39 khoản 2 xác định rõ mục tiêu hình thành và phát triển năng lực nghiên cứu khoa học cho người học.

Tuy nhiên, trong thực tiễn đào tạo đại học tại Việt Nam, đặc biệt là ở các trường thuộc khối ngành khoa học xã hội và nhân văn, hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên còn mang tính tự phát, nặng về lý thuyết trừu tượng, tỷ lệ sinh viên tham gia chưa cao, nội dung nghiên cứu chậm đổi mới và thiếu gắn kết với chuẩn đầu ra cũng như nhu cầu xã hội. Việc chuyển giao, công bố và ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn còn nhiều hạn chế. Về mặt quản lý, các cơ sở giáo dục đại học chưa hình thành cơ chế phân cấp tự chủ rõ ràng, đội ngũ cán bộ quản lý còn lúng túng trong điều phối giữa các cấp, quy trình tổ chức triển khai đã cũ và thiếu tính chiến lược. Khoảng trống nghiên cứu được luận án xác định là sự thiếu vắng các nghiên cứu hệ thống về giải pháp quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên phù hợp với bối cảnh đổi mới giáo dục đại học, đặc biệt tại các trường đại học có đào tạo khối ngành xã hội và nhân văn.

Mục tiêu, nhiệm vụ, câu hỏi và giả thuyết nghiên cứu

• Mục đích nghiên cứu: Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực tiễn quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên ở các trường đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội, luận án đề xuất các giải pháp quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên nhằm nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học, qua đó góp phần nâng cao chất lượng đào tạo, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay.
• Nhiệm vụ nghiên cứu:
  1. Xây dựng cơ sở lý luận về quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên các trường đại học trong bối cảnh đổi mới giáo dục.
  2. Khảo sát và phân tích cơ sở thực tiễn về quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên các trường đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội trong bối cảnh đổi mới giáo dục.
  3. Đề xuất các giải pháp quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên các trường đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội góp phần nâng cao chất lượng hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên nói riêng và hoạt động đào tạo nói chung trong bối cảnh đổi mới giáo dục.
  4. Khảo nghiệm và thử nghiệm các giải pháp quản lý đã đề xuất.
• Câu hỏi nghiên cứu:
  • 9.1. Các trường đại học đã xem hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên là một trong những nhiệm vụ trọng tâm gắn với nâng cao chất lượng đào tạo đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục?
  • 9.2. Để thực hiện hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên thì cần phải có sự chỉ đạo của các cấp quản lý về mục tiêu, nội dung, phương thức, kiểm tra, đánh giá... như thế nào để nâng cao chất lượng hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên và chất lượng đào tạo đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục?
  • 9.3. Để nâng cao chất lượng hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên thì các trường đại học cần trang bị như thế nào để nâng cao được năng lực nghiên cứu khoa học của sinh viên trong bối cảnh đổi mới giáo dục?
  • 9.4. Làm thế nào để tổ chức và quản lý tốt hơn hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên các trường đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục?
• Giả thuyết khoa học: Nghiên cứu khoa học là một trong những hoạt động quan trọng đối với sinh viên gắn liền với quá trình học tập và đào tạo tại các trường đại học. Trong bối cảnh đổi mới giáo dục hiện nay đòi hỏi sinh viên cần có năng lực nghiên cứu khoa học một cách chủ động, tích cực, sáng tạo và ứng dụng những kết quả nghiên cứu vào thực tiễn. Tuy nhiên, hoạt động nghiên cứu khoa học tại các trường đại học hiện nay chưa thu hút được nhiều sinh viên tham gia, nội dung các vấn đề nghiên cứu chưa đổi mới sáng tạo dẫn đến chất lượng các công trình nghiên cứu và ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tế chưa cao. Công tác quản lý còn chưa thể hiện sự chỉ đạo, phối hợp giữa các cấp trong vấn đề xây dựng cơ chế, chính sách, quy trình tổ chức, chưa có các quy định phân cấp cụ thể cho các bên liên quan trong nhà trường. Theo cách nghiên cứu, tiếp cận khoa học của luận án sẽ đề xuất được các giải pháp quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học cho sinh viên các trường đại học, nâng cao chất lượng hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên nói riêng và chất lượng đào tạo nói chung đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

• Khách thể nghiên cứu: Hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên các trường đại học trong bối cảnh đổi mới giáo dục.
• Đối tượng nghiên cứu: Quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên các trường đại học trong bối cảnh đổi mới giáo dục.
• Phạm vi nội dung: Trọng tâm nghiên cứu đặt vào chủ thể chính là Hiệu trưởng các trường đại học triển khai quản lý các hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên hiện nay nói chung và các trường về lĩnh vực nhân văn nói riêng.
• Phạm vi không gian (địa bàn nghiên cứu): 05 trường đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội, gồm: Trường Đại học Lao động - Xã hội, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội).
• Phạm vi thời gian số liệu: Các số liệu phục vụ nghiên cứu luận án được khảo sát, điều tra và tổng hợp trong giai đoạn từ năm 2014 đến năm 2018.

---

Tổng quan tài liệu và vị trí của luận án

Luận án tiến hành tổng quan có hệ thống các công trình nghiên cứu trong nước và quốc tế về hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên và công tác quản lý hoạt động này.

Các nghiên cứu quốc tế

• Nghiên cứu về hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên: Tại Liên Xô trước đây, Goroxepxki và Lubixưna M.T (1971) trong Tổ chức công việc tự học của sinh viên khẳng định khóa luận tốt nghiệp là hình thức tự học, tự nghiên cứu độc lập có hiệu quả cao. T. Prikhodka trong Tổ chức và phương pháp công tác nghiên cứu khoa học đã nêu các đặc trưng của hoạt động nghiên cứu của sinh viên, xem đây là tập dượt nghiên cứu để tự học suốt đời. I. Ackhanghenxki trong Những bài giảng về lý luận dạy học ở Đại học nhấn mạnh nghiên cứu khoa học phát triển hứng thú nhận thức và phẩm chất chuyên môn. Vockell E.L (2000) qua tài liệu Nghiên cứu giáo dục phân tích phương pháp luận nghiên cứu giáo dục. Tại Hoa Kỳ, Francesco Cordasco và Elliots S. Galner (1963) trong Research and Report Writing chỉ dẫn các kỹ năng lựa chọn đề tài, sử dụng thư viện và kết cấu báo cáo; Gary Anderson (1990) trong Fundamentals of Educational Research tập trung vào phương pháp mô tả và thử nghiệm. Tại Australia, John P. Keeves (1996) biên soạn Educational Research, Methodology and Measurement hướng dẫn đo lường, quy trình nghiên cứu và sử dụng thiết bị máy tính. Tại Singapore, Brian Allison (1996) trong Research skills for students - National Institute of Education cung cấp kiến thức điều tra, thiết kế bảng hỏi và phỏng vấn.
• Nghiên cứu về quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học: Keith Howard và John A. Sharp (1983) tại Singapore qua công trình The Management of a Student Research Project hướng dẫn cách quản lý kế hoạch nghiên cứu từ khâu chọn đề tài đến xử lý số liệu. Xlasinxky và K. Deisen (bản dịch tiếng Việt năm 1983 của Nguyễn Lân, Nguyễn Xuân Khoa hiệu đính) trình bày vấn đề kế thừa và phát triển kết quả quản lý công tác nghiên cứu khoa học. Tại Trung Quốc, nghiên cứu phân chia hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên thành chính khóa và ngoại khóa với 3 hình thức (độc lập làm đề tài, tham gia đề tài của giảng viên, tham gia các cuộc thi). Tại Đức, nghiên cứu khoa học của sinh viên là một phần ổn định trong đào tạo thông qua Nhóm thiết kế trẻ, Nhóm khoa học sinh viên, Hội thiết kế và hợp lý hóa của sinh viên. Tại Singapore, các trường xây dựng hệ thống quản lý nghiên cứu gắn với phòng thí nghiệm và hoạt động của Hội sinh viên.

Các nghiên cứu trong nước

• Về phương pháp luận và kỹ năng nghiên cứu khoa học: Hà Thế Ngữ, Đức Minh, Phạm Hoàng Gia (1974) với Tìm hiểu phương pháp nghiên cứu khoa học giáo dục và Bước đầu tìm hiểu phương pháp nghiên cứu khoa học giáo dục; Phạm Minh Hạc cùng các tác giả (1981) với Phương pháp luận khoa học giáo dục; Đặng Vũ Hoạt và Hà Thị Đức (1992) với giáo trình Phương pháp luận và các phương pháp nghiên cứu khoa học giáo dục; Lê Tử Thành (1995) với Logic học và phương pháp luận nghiên cứu khoa học; Nguyễn Văn Lê (1995) với Phương pháp luận nghiên cứu khoa học; Nguyễn Xuân Nghĩa (1995) với Phương pháp và kỹ thuật trong nghiên cứu xã hội; Phạm Viết Vượng (1996, 1997) với giáo trình nghiên cứu khoa học giáo dục; Phạm Trung Thanh (1999) với tài liệu học tập nghiên cứu cho sinh viên đại học, cao đẳng; Nguyễn Song Hoan (2000) về công tác nghiên cứu khoa học gắn với quan hệ quốc tế tại Đại học Hồng Đức; Phạm Văn Quyết và Nguyễn Quý Thanh (2001) với giáo trình Phương pháp nghiên cứu xã hội học; Phạm Thị Thu Hoa (2009) nghiên cứu kỹ năng nghiên cứu khoa học của sinh viên khoa học xã hội và nhân văn; Nguyễn Thị Thu Hồng (2018) nghiên cứu phát triển kỹ năng nghiên cứu khoa học cho sinh viên trong dạy học kỹ thuật.
• Về quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học trong trường đại học: Các giáo trình, tài liệu quản lý giáo dục của Đặng Quốc Bảo, Trần Kiểm, Nguyễn Quốc Chi, Nguyễn Văn Lê, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Nguyễn Ngọc Quang, Nguyễn Cảnh Toàn. Các đề tài cấp Bộ và cấp Nhà nước gồm: đề tài B91-38-14 của Vũ Tiến Thành (1991); đề tài của Thân Đức Hiển (1995); đề tài trọng điểm B2001-52-TĐ-19 của Vũ Cao Đàm về đánh giá hiệu quả hoạt động nghiên cứu khoa học giai đoạn 1996-2000; đề tài của Ngô Viết Sơn (2013) về phát triển năng lực nghiên cứu khoa học cho sinh viên Học viện Quản lý Giáo dục; đề tài B2002-52-31 của Trần Thị Ninh Giang (2003); đề tài B2002-23-36 của Lê Thị Thanh Chung (2004); đề tài B2006-29.09 của Nguyễn Phúc Châu và Ngô Viết Sơn (2006); đề tài cấp Nhà nước của Lê Thạc Cán (1991). Các luận án tiến sĩ tiêu biểu gồm: Lê Thị Thanh Chung (2005) về sinh viên đại học sư phạm; Nguyễn Thế Hưng (2009) về Viện Khoa học Xã hội Việt Nam; Hoàng Thị Nhị Hà (2009) về trường đại học sư phạm; Lê Yên Dung (2010) về đại học đa ngành, đa lĩnh vực; Ngô Viết Sơn (2015) về cơ sở bồi dưỡng cán bộ quản lý giáo dục; Nguyễn Thành Trung (2015) về xây dựng nguồn lực con người; Đỗ Minh Châu (2017) về học viên đại học quân sự.

Khoảng trống luận án lựa chọn giải quyết

Các công trình trước đây chủ yếu tập trung vào phương pháp luận nghiên cứu, rèn luyện kỹ năng nghiên cứu cho sinh viên hoặc quản lý nghiên cứu khoa học nói chung của giảng viên và viện nghiên cứu. Chưa có công trình khoa học nào nghiên cứu toàn diện và đề xuất hệ thống giải pháp quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên các trường đại học trong bối cảnh đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục theo tinh thần Nghị quyết 29-NQ/TW, gắn trực tiếp với đặc thù quản lý phân cấp và bối cảnh các trường đại học đào tạo lĩnh vực khoa học xã hội và nhân văn trên địa bàn Hà Nội.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết và các khái niệm cơ bản

Luận án xây dựng khung phân tích dựa trên sự tích hợp các khái niệm nền tảng:

• Quản lý: Tác giả kế thừa quan niệm của Đặng Quốc Bảo (quá trình tác động gây ảnh hưởng của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý nhằm đạt được mục tiêu chung) và Paul Hersey, Ken Blanchard (quá trình cùng làm việc thông qua các cá nhân, nhóm và nguồn lực để hoàn thành mục tiêu). Luận án xác định quản lý là sự tác động liên tục có tổ chức, có định hướng của chủ thể quản lý lên khách thể quản lý bằng việc sử dụng các phương tiện, phương pháp quản lý nhằm đưa tổ chức vận hành đạt mục tiêu đề ra.
• Nghiên cứu khoa học: Kế thừa định nghĩa của Hà Thế Ngữ, Lê Khánh Bằng, Vũ Cao Đàm, Phương Kì Sơn, Phạm Viết Vượng và Lưu Xuân Mới, nghiên cứu khoa học được xác định là quá trình nhận thức thế giới khách quan, hoạt động trí tuệ đặc thù bằng các phương pháp nhất định nhằm tìm tòi, khám phá tri thức mới hoặc sáng tạo phương pháp, giải pháp mới. Hoạt động này mang các đặc trưng: luôn hướng tới cái mới; mang đặc trưng thông tin; mang tính mạo hiểm; mang đặc trưng phi kinh tế (khó hạch toán thuần túy tài chính); có tính cá nhân độc đáo kết hợp vai trò tập thể.
• Hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên: Là hình thức tổ chức dạy học của trường đại học, trong đó sinh viên bước đầu vận dụng kiến thức chuyên môn và phương pháp luận nghiên cứu dưới sự hướng dẫn của giảng viên để giải quyết các vấn đề lý luận và thực tiễn, rèn luyện tư duy khoa học và năng lực tự học. Khác với nhà khoa học chuyên nghiệp hoạt động độc lập trên diện rộng, nghiên cứu của sinh viên là hoạt động tập dượt, thực hành nghiên cứu trong phạm vi đào tạo của nhà trường.
• Quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên: Là tổng thể những cách thức tác động liên tục có mục đích, có tổ chức, có định hướng và có kế hoạch của chủ thể quản lý đến quá trình xây dựng kế hoạch, tổ chức điều khiển thực hiện các nhiệm vụ nghiên cứu, tổ chức triển khai, nghiệm thu, đánh giá và công bố, ứng dụng kết quả nghiên cứu khoa học của sinh viên, nhằm đạt mục tiêu quản lý đề ra.

Cách tiếp cận nghiên cứu

Luận án vận dụng 4 cách tiếp cận phương pháp luận:

1. Tiếp cận chức năng quản lý: Xem xét chủ thể quản lý thực hiện các chức năng (kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo, kiểm tra) gắn liền với quá trình nghiên cứu khoa học của sinh viên; lấy kết quả nghiên cứu khoa học làm thước đo đánh giá hiệu quả quản lý.
2. Tiếp cận hệ thống: Coi trường đại học và hoạt động nghiên cứu khoa học là một chỉnh thể toàn vẹn có tính trồi, vận hành theo nguyên lý mối liên hệ ngược, nguyên lý khâu xung yếu và nguyên lý phân cấp quản lý.
3. Tiếp cận hoạt động: Đặt nghiên cứu khoa học trong mối quan hệ hữu cơ với hoạt động dạy học chính khóa và ngoại khóa của sinh viên trong nhà trường đại học.
4. Tiếp cận năng lực: Tiếp cận cấu trúc năng lực nghiên cứu khoa học gồm 3 thành tố: kiến thức hiểu biết, hệ thống kỹ năng nghiên cứu (xây dựng nội dung, thu thập dữ liệu, phân tích dữ liệu, phản biện khoa học, lập luận, viết báo cáo) và thái độ khoa học (say mê, nghiêm túc, kiên trì).

Phương pháp nghiên cứu và kỹ thuật phân tích dữ liệu

Luận án phối hợp đồng bộ các nhóm phương pháp:

• Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận: Hồi cứu, phân tích, tổng hợp, so sánh và khái quát hóa các tài liệu khoa học, văn bản quy phạm pháp luật để xây dựng khung lý thuyết.
• Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
  • Phương pháp quan sát: Quan sát cảnh quan, cơ sở vật chất, trang thông tin điện tử và các khâu trong quy trình tổ chức nghiên cứu khoa học (lựa chọn sinh viên, hội thảo, đánh giá nghiệm thu).
  • Phương pháp điều tra bằng phiếu hỏi: Khảo sát trên diện rộng đối với các nhóm đối tượng: cán bộ quản lý, giảng viên và sinh viên tại 5 trường đại học thuộc phạm vi khảo sát, sử dụng bảng hỏi định lượng với thang đo điểm trung bình và phân khoảng mức độ.
  • Phương pháp phỏng vấn sâu: Thu thập ý kiến trực tiếp của cán bộ quản lý, giảng viên, sinh viên và chuyên gia theo khung câu hỏi thiết kế sẵn nhằm làm rõ các khía cạnh định tính của thực trạng.
  • Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động: Phân tích chương trình, kế hoạch, thông báo, quy định quản lý, biên bản nghiệm thu, kỷ yếu hội thảo, đặc san, tạp chí khoa học của các trường khảo sát.
  • Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Tổng kết kinh nghiệm quản lý nghiên cứu khoa học sinh viên trong nước và quốc tế.
  • Phương pháp khảo nghiệm và thử nghiệm giải pháp: Khảo nghiệm về tính cấp thiết và tính khả thi của hệ thống giải pháp; thử nghiệm thực tế giải pháp cải tiến quy trình tổ chức triển khai hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên.
• Phương pháp xử lý số liệu: Ứng dụng phần mềm thống kê SPSS để tính toán thống kê mô tả (tần suất, giá trị trung bình, độ lệch chuẩn), thống kê suy luận (kiểm định T-test, tương quan Pearson) và kiểm định độ tin cậy của thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1. Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên các trường đại học trong bối cảnh đổi mới giáo dục

Chương 1 hệ thống hóa cơ sở lý luận của đề tài thông qua các nội dung trọng tâm:

• Điểm lại các xu hướng phát triển giáo dục đại học hiện nay: nâng cao chất lượng dựa trên chuẩn kiểm định, dạy học lấy người học làm trung tâm và công nghệ hóa quá trình đào tạo.
• Làm rõ tác động của bối cảnh đổi mới giáo dục theo Nghị quyết 29-NQ/TW và các quy định của Luật Giáo dục Đại học năm 2012. Chương trình đào tạo cần khắc phục tình trạng nặng lý thuyết, nhẹ thực hành; thay đổi lối dạy truyền thụ một chiều sang phát triển tư duy sáng tạo và năng lực tự học của sinh viên.
• Phân tích bản chất, mục đích, ý nghĩa và đặc điểm hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên. Luận án phân biệt rõ hoạt động nghiên cứu tập dượt của người học với hoạt động nghiên cứu của các nhà khoa học chuyên nghiệp.
• Xác định 7 nội dung quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên trong cơ sở giáo dục đại học: (1) Phân cấp trong quản lý cấp trường và cấp khoa; (2) Quản lý hoạt động nâng cao năng lực nghiên cứu; (3) Quản lý quy trình tổ chức triển khai đề tài; (4) Quản lý hoạt động kiểm tra, nghiệm thu và đánh giá kết quả; (5) Quản lý hoạt động xuất bản, công bố và ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn; (6) Quản lý các nguồn lực (nhân lực, cơ sở vật chất, tài chính); (7) Quản lý môi trường học thuật và tâm lý nghiên cứu khoa học.
• Phân tích các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý: yếu tố năng lực học tập và nghiên cứu của sinh viên; năng lực giảng dạy và hướng dẫn khoa học của giảng viên; môi trường quản lý nội bộ nhà trường; và các yếu tố tác động từ gia đình, nhà trường cùng sự phát triển kinh tế - xã hội.

Chương 2. Cơ sở thực tiễn quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên các trường đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội trong bối cảnh đổi mới giáo dục

Chương 2 trình bày toàn bộ kết quả khảo sát thực trạng trong giai đoạn 2014-2018 tại 5 trường đại học trên địa bàn Hà Nội: Trường Đại học Lao động - Xã hội, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (ĐHQGHN).

Hệ thống số liệu khảo sát được xây dựng thông qua 23 bảng thống kê chuyên biệt phản ánh đầy đủ các khía cạnh từ hoạt động đến quản lý:

Nhóm nội dung khảo sát	Các bảng số liệu trong luận án	Nội dung số liệu thu thập và chỉ số phân tích
Quy mô và mẫu khảo sát	Bảng quy mô SV - GV (tr. 89), Bảng tổng hợp mẫu (tr. 91)	Cơ cấu cán bộ quản lý, giảng viên và sinh viên tại 5 trường đại học được khảo sát.
Thực trạng hoạt động NCKH của sinh viên	Bảng đề tài NCKH (tr. 94), Xếp loại đề tài (tr. 95), Hội nghị/Hội thảo (tr. 98), Báo cáo khoa học (tr. 100), Tư tưởng/thái độ (tr. 101), Ý nghĩa NCKH (tr. 103), Sự cần thiết (tr. 104), Kỹ năng cơ bản (tr. 107), Thuận lợi và khó khăn (tr. 110)	Số lượng và tỷ lệ đề tài nghiệm thu các cấp, tỷ lệ xếp loại xuất sắc/khá/trung bình; tần suất tham gia hội nghị, viết bài báo cáo; mức độ nhận thức và điểm trung bình thực hiện các kỹ năng thu thập, xử lý dữ liệu, viết báo cáo.
Thực trạng quản lý hoạt động NCKH	Đánh giá QL cấp Trường (tr. 116), QL cấp Khoa (tr. 119), Vai trò GVHD (tr. 121), Nâng cao năng lực (tr. 124), Quy trình triển khai (tr. 127), Tiêu chí đánh giá (tr. 132), Xuất bản và ứng dụng (tr. 134), Nhân lực QL-GV (tr. 138), Nguồn vật lực (tr. 140), QL nguồn lực (tr. 143), QL môi trường (tr. 147)	Mức độ thực hiện và mức độ hiệu quả của phân cấp quản lý trường - khoa; đánh giá trách nhiệm và mức độ hỗ trợ của giảng viên hướng dẫn; thực trạng tổ chức quy trình thẩm định, nghiệm thu; tỷ lệ đề tài được công bố trên kỷ yếu, đặc san, tạp chí; tình trạng kinh phí và cơ sở dữ liệu.
Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng	Yếu tố Sinh viên (tr. 149), Yếu tố Giảng viên (tr. 151), Yếu tố Nhà trường & Xã hội (tr. 153)	Đánh giá mức độ ảnh hưởng của động cơ, thời gian, kinh phí, năng lực hướng dẫn của giảng viên và cơ chế chính sách khen thưởng của nhà trường.

Chương 2 rút ra các đánh giá thực trạng:

• Điểm mạnh: Các trường đã bước đầu ban hành quy chế quản lý nghiên cứu khoa học của sinh viên, tổ chức các hội nghị khoa học thường niên và công nhận kết quả nghiên cứu vào điểm rèn luyện hoặc thay thế môn học/khóa luận tốt nghiệp.
• Hạn chế: Tỷ lệ sinh viên trực tiếp tham gia nghiên cứu còn thấp so với quy mô đào tạo; công tác phân cấp quản lý giữa cấp trường và cấp khoa còn chồng chéo, hình thức; việc tập huấn nâng cao phương pháp nghiên cứu chưa diễn ra thường xuyên; quy trình triển khai còn mang tính hành chính cứng nhắc; hoạt động xuất bản, chuyển giao và ứng dụng kết quả nghiên cứu vào đời sống thực tế còn rất mờ nhạt.
• Nguyên nhân: Do nhận thức của một bộ phận cán bộ quản lý và sinh viên chưa đầy đủ; thiếu kinh phí và trang thiết bị chuyên dụng; chính sách khen thưởng chưa tạo động lực mạnh mẽ; giảng viên chịu áp lực giờ dạy nên thời gian đầu tư hướng dẫn sinh viên còn hạn chế.

Chương 3. Giải pháp quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên các trường đại học trong bối cảnh đổi mới giáo dục

Chương 3 xây dựng hệ thống giải pháp xuất phát từ 5 nguyên tắc định hướng:

1. Nguyên tắc đảm bảo tính đồng bộ hóa đối với hệ thống giải pháp.
2. Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích.
3. Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học.
4. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và phát triển.
5. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả và khả thi.

Luận án đề xuất hệ thống 6 giải pháp quản lý cụ thể:

• Giải pháp 1: Tăng cường công tác chỉ đạo của lãnh đạo nhà trường trong việc phối hợp thực hiện giữa các cấp quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên (phân định rõ chức năng, thẩm quyền, trách nhiệm của Phòng Quản lý khoa học, Ban Chủ nhiệm Khoa, Cố vấn học tập và Đoàn Thanh niên - Hội Sinh viên).
• Giải pháp 2: Tổ chức hoạt động nâng cao năng lực nghiên cứu khoa học cho sinh viên, kích thích hứng thú và tư duy sáng tạo cho sinh viên (mở các lớp kỹ năng mềm về phương pháp nghiên cứu, kỹ thuật xử lý dữ liệu SPSS, viết tổng quan tài liệu; thành lập các câu lạc bộ khoa học sinh viên).
• Giải pháp 3: Quản lý cải tiến quy trình tổ chức triển khai hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên (đơn giản hóa thủ tục hành chính, cải tiến các khâu: định hướng chọn đề tài gắn với thực tế, xét duyệt đề cương, theo dõi tiến độ định kỳ và tổ chức bảo vệ nghiệm thu minh bạch).
• Giải pháp 4: Đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá, khen thưởng sinh viên và công tác thông tin phản hồi để cải tiến chất lượng hoạt động nghiên cứu khoa học (xây dựng tiêu chí đánh giá công trình nghiên cứu khoa học theo rubric chuẩn hóa tại trang 191; kết hợp đánh giá quá trình và đánh giá sản phẩm cuối cùng; tăng cường khen thưởng vật chất và tinh thần).
• Giải pháp 5: Chỉ đạo tăng cường triển khai ứng dụng các kết quả nghiên cứu khoa học của sinh viên vào thực tiễn (kết nối với các doanh nghiệp, tổ chức xã hội, đưa kết quả nghiên cứu phục vụ chính công tác quản lý và học tập trong nhà trường; hỗ trợ kinh phí công bố bài báo trên các kỷ yếu, tạp chí khoa học chuyên ngành).
• Giải pháp 6: Quản lý các nguồn lực và điều kiện cần thiết cho sinh viên tham gia nghiên cứu khoa học (tăng cường quỹ tài chính nghiên cứu khoa học sinh viên, đầu tư phòng máy, hệ thống thư viện điện tử, kết nối cơ sở dữ liệu quốc tế).

Chương 3 cũng trình bày kết quả khảo nghiệm và thử nghiệm:

• Khảo nghiệm: Tiến hành lấy ý kiến của cán bộ quản lý và giảng viên về tính cấp thiết và tính khả thi của 6 giải pháp (Bảng tổng hợp tr. 203 và Bảng kết quả đo sự liên thuộc tr. 206). Kết quả xác định mối tương quan thuận giữa tính cấp thiết và tính khả thi của hệ thống giải pháp.
• Thử nghiệm giải pháp: Luận án chọn Giải pháp 3 ("Quản lý cải tiến quy trình tổ chức triển khai hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên") để tổ chức thử nghiệm thực tế. Tác giả tiến hành đo đạc, so sánh các chỉ số thực hiện trước và sau thử nghiệm (Bảng so sánh tr. 211 và Bảng đánh giá của CBQL, GV, SV tr. 213). Kết quả sau thử nghiệm cho thấy sự chuyển biến tích cực về tính chủ động của sinh viên, giảm thiểu sai sót về tiến độ và nhận được sự đồng thuận cao của cán bộ quản lý và giảng viên.

---

Kết quả và những đóng góp mới

Đóng góp mới về mặt lý luận

• Hệ thống hóa và hoàn thiện khung lý thuyết về quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên trong các cơ sở giáo dục đại học, đặt trong mối quan hệ hữu cơ với bối cảnh thực hiện Nghị quyết 29-NQ/TW về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo.
• Làm rõ cấu trúc năng lực nghiên cứu khoa học của sinh viên gồm 3 thành tố: kiến thức, kỹ năng và thái độ nghiên cứu khoa học; đồng thời chỉ rõ sự khác biệt mang tính bản chất giữa nghiên cứu mang tính tập dượt đào tạo của người học với hoạt động sáng tạo của các nhà nghiên cứu chuyên nghiệp.
• Xác định rõ nội dung quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên gồm 7 khâu cấu thành và xây dựng mô hình bản chất của hoạt động quản lý có sự tương tác biện chứng giữa chủ thể, công cụ, phương pháp và khách thể quản lý nhằm đạt mục tiêu đào tạo.

Đóng góp mới về mặt thực tiễn

• Cung cấp bức tranh thực trạng toàn diện, cụ thể về hoạt động nghiên cứu khoa học và quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên tại 5 trường đại học khối khoa học xã hội và nhân văn trên địa bàn thành phố Hà Nội trong giai đoạn 2014-2018.
• Xác định rõ các điểm nghẽn thực tế: sự phối hợp giữa các cấp quản lý chưa chặt chẽ, sinh viên thiếu hụt các kỹ năng nghiên cứu chuyên sâu, quy trình triển khai còn mang tính hành chính và tỷ lệ công bố, ứng dụng kết quả nghiên cứu còn rất thấp.
• Đề xuất hệ thống 6 giải pháp quản lý đồng bộ có tính khả thi, trong đó giải pháp cải tiến quy trình tổ chức triển khai đã được thử nghiệm thực tế và chứng minh mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc tinh gọn thủ tục, nâng cao chất lượng đề tài và ý thức tự giác của người học.

Kiến nghị đề xuất

• Đối với Bộ Giáo dục và Đào tạo: Hoàn thiện hành lang pháp lý, quy chế quản lý nghiên cứu khoa học của sinh viên theo hướng tăng cường quyền tự chủ cho các cơ sở giáo dục đại học; cấp kinh phí định ngạch hàng năm dành riêng cho phong trào nghiên cứu khoa học của sinh viên; tổ chức định kỳ các giải thưởng khoa học sinh viên quy mô quốc gia.
• Đối với các trường đại học: Cụ thể hóa chiến lược nghiên cứu khoa học sinh viên gắn với chuẩn đầu ra của ngành đào tạo; xây dựng cơ chế phân cấp quản lý rành mạch giữa cấp trường (định hướng, cấp kinh phí, thẩm định cấp trường) và cấp khoa (theo dõi tiến độ, hướng dẫn chuyên môn, nghiệm thu cấp cơ sở); đa dạng hóa nguồn tài chính và xây dựng môi trường học thuật mở, thành lập các nhóm nghiên cứu sinh viên liên ngành.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế: Căn cứ vào phạm vi nghiên cứu được xác định trong văn bản, đề tài chỉ giới hạn khảo sát thực trạng tại 05 trường đại học đóng trên địa bàn thành phố Hà Nội và tập trung chủ yếu vào khối ngành khoa học xã hội và nhân văn. Dữ liệu khảo sát phản ánh thực trạng trong giai đoạn từ năm 2014 đến năm 2018. Bên cạnh đó, luận án mới chỉ tiến hành thử nghiệm trên thực tế đối với một giải pháp trọng tâm (cải tiến quy trình tổ chức triển khai hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên) mà chưa đủ điều kiện triển khai thử nghiệm toàn bộ hệ thống 6 giải pháp đề xuất.
• Hướng nghiên cứu tiếp theo:
  • Mở rộng phạm vi khảo sát thực trạng sang các trường đại học đào tạo khối ngành khoa học tự nhiên, công nghệ, kinh tế và y dược trên phạm vi toàn quốc để có sự so sánh đối chiếu đa chiều.
  • Cập nhật số liệu nghiên cứu ở các giai đoạn tiếp theo để đánh giá sự biến chuyển của công tác quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học sinh viên trong bối cảnh tự chủ đại học sâu rộng.
  • Triển khai thử nghiệm đồng bộ các giải pháp còn lại, đặc biệt là giải pháp xây dựng tiêu chí đánh giá theo rubric và cơ chế liên kết ứng dụng kết quả nghiên cứu với doanh nghiệp.

---

Giá trị tham khảo

Luận án là tài liệu tham khảo chuyên khảo dành cho các nhóm đối tượng:

• Cán bộ quản lý giáo dục đại học (Ban Giám hiệu, Phòng Quản lý khoa học, Ban Chủ nhiệm Khoa): Tham khảo quy trình phân cấp quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học sinh viên giữa cấp trường và cấp khoa; áp dụng bảng tiêu chí đánh giá công trình nghiên cứu khoa học (trang 191) và quy trình tổ chức triển khai cải tiến đã qua thử nghiệm thực tế.
• Giảng viên đại học: Tham khảo các phương pháp rèn luyện kỹ năng nghiên cứu khoa học cho sinh viên thông qua giảng dạy môn học, hướng dẫn seminar, bài tập lớn, nghiên cứu đề tài và khóa luận tốt nghiệp.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục: Tham khảo khung lý thuyết, cách tiếp cận hệ thống, tiếp cận hoạt động, tiếp cận năng lực cùng phương pháp thiết kế công cụ khảo sát định lượng xử lý bằng SPSS trong nghiên cứu quản lý giáo dục.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Luận án khảo sát thực trạng trên những trường đại học cụ thể nào và trong khoảng thời gian nào?

Số liệu khảo sát của luận án được thực hiện, thu thập và tổng hợp trong giai đoạn 2014 - 2018 tại 05 cơ sở giáo dục đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội: Trường Đại học Lao động - Xã hội, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Học viện Báo chí và Tuyên truyền, Trường Đại học Văn hóa Hà Nội và Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn (thuộc Đại học Quốc gia Hà Nội).

2. Luận án phân biệt hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên với nhà khoa học chuyên nghiệp ở những điểm nào?

Theo Chương 1 của luận án, hoạt động của nhà khoa học là hoạt động của các chuyên gia được đào tạo cơ bản, có trình độ cao, diễn ra trên phạm vi rộng nhằm giải quyết các vấn đề thực tiễn nảy sinh trong đời sống xã hội để tạo ra tri thức mới. Ngược lại, nghiên cứu khoa học của sinh viên diễn ra trong phạm vi hẹp gắn liền với nội dung chương trình đào tạo, mang tính chất luyện tập, thực hành nghiên cứu dưới sự hướng dẫn của giảng viên nhằm củng cố tri thức, rèn luyện kỹ năng tư duy logic và làm quen với phương pháp làm việc khoa học.

3. Tác giả đề xuất bao nhiêu giải pháp quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên và giải pháp nào đã được thử nghiệm thực tế?

Tác giả đề xuất hệ thống gồm 06 giải pháp quản lý (tăng cường chỉ đạo phối hợp giữa các cấp quản lý; nâng cao năng lực và kích thích hứng thú cho sinh viên; quản lý cải tiến quy trình tổ chức triển khai; đổi mới phương pháp kiểm tra, đánh giá, khen thưởng; chỉ đạo tăng cường ứng dụng kết quả nghiên cứu vào thực tiễn; quản lý các nguồn lực và điều kiện cần thiết). Trong đó, Giải pháp 3 ("Quản lý cải tiến quy trình tổ chức triển khai hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên") đã được đưa vào thử nghiệm thực tế tại cơ sở đào tạo, có so sánh chỉ số đánh giá trước và sau thử nghiệm.

4. Luận án sử dụng những công cụ và phương pháp thống kê nào để xử lý dữ liệu khảo sát?

Luận án sử dụng phần mềm thống kê SPSS để xử lý số liệu thu thập từ các phiếu hỏi. Các kỹ thuật thống kê được áp dụng gồm: kiểm định độ tin cậy của thang đo bằng hệ số Cronbach's Alpha; thống kê mô tả (tính tần suất, điểm trung bình, độ lệch chuẩn); thống kê suy luận (kiểm định T-test và phân tích hệ số tương quan Pearson).

---

Kết luận

Luận án tiến sĩ của tác giả Nguyễn Thị Huyền Trang đã xây dựng hoàn chỉnh khung lý thuyết và đánh giá toàn diện cơ sở thực tiễn quản lý hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên tại 5 trường đại học trên địa bàn thành phố Hà Nội trong giai đoạn 2014-2018. Trên cơ sở 5 nguyên tắc định hướng, công trình đã đề xuất hệ thống 6 giải pháp quản lý đồng bộ và tiến hành thử nghiệm thành công giải pháp cải tiến quy trình tổ chức triển khai đề tài. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học và hệ thống minh chứng thực tiễn rõ ràng cho các nhà quản lý đại học trong việc nâng cao chất lượng nghiên cứu khoa học của người học, đáp ứng yêu cầu đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục đại học hiện nay.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần Mở đầu, Kết luận, kiến nghị, Danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, Luận án gồm có 3 chương: Chương ï: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động NCKH của SV các trường ĐH trong bối cảnh đổi mới giáo dục Chương 2: Cơ sở thực tiễn quân lý hoạt động NCKH của SV các trường ĐH trên địa bàn thành phó Hà Nội trong bối cảnh đôi mới giáo dục Chương 3: Giải pháp quản lý hoạt động NCKH của SV các trường ĐH trong bỗi cảnh đôi mới giáo dục 12 Chương l CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẦN LÝ HOẠT ĐỘNG NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA SINH VIÊN CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC TRONG BOI CANH DOI MOI GIAO DUC 1. Tông quan nghiên cứu vấn đề Ngày nay, cùng với sự phát triển nhanh chóng của KH - CN. giáo dục ĐH cũng điễn ra rất sôi nói trên phạm vi toàn cầu. Đề đáp ứng nguồn nhân lực có trình đệ cao, quá trình đào tạo ở các trường ĐH đã gắn với NCKH, với thực tiễn cuộc sống.

Bản chất của hoạt động đạy học ở ĐH cũng quy định các hình thức tổ chức đạy hoc phải phong phú, đa đạng và đáp ứng được các yêu cầu: dạy học có tính chuyên môn nghề nghiệp cao, bồi đưỡng và phát triển năng lực NCKH, năng lực tự học, năng lực hoạt động trí tuệ sáng tạo cho ŠV, hình thành lý tưởng, niềm tin, nhân sinh quan, thể giới quan khoa học, những phẩm chất tốt đẹp của một chuyên gia khoa học. Giáo dục ĐH phát triển theo các xu hướng sau đây: Nâng cao chất lượng giáo dục ĐH dựa trên cơ sở tăng cường chất lượng đội ngũ GV, chất lượng tuyển sinh, chất lượng chương trình nội dung đào tạo, đồng thời với việc tổ chức quản lý giáo dục ĐH bằng cơ chế kiểm định chất lượng, với hệ thông văn bản pháp quy xác định tiêu chuẩn, điều kiện và quy trình dao tạo trên cơ sở khoa học thong nhất. Phát huy vai trò tích cực, sáng tạo của người học. Tiếp cận quan điểm “day học lây học sinh làm trung tâm”, sử dụng phương pháp dạy học tích cực và đa dạng hóa các hình thức tổ chức dạy học để phát huy tiềm năng sáng tạo của người học.

Đây là vấn đẻ cốt lõi của phương pháp dạy học mới để bồi dưỡng cho SV nang lực tự học, tự nghiên cứu, rèn luyện phương pháp tuy duy sáng tạo, năng lực giải quyết vẫn đề thực tiễn. Công nghệ hóa quá trình đào tạo bằng việc đưa công nghệ thông tin vao các trường ĐH phục vụ đào tạo và NCKH. Với những trang thiết bị kỹ thuật dạy 13 hoc hiện đại và thiết kế bài giảng theo quy trình công nghệ, tạo ra các module dé tổ chức cho người học chủ động nắm kiến thức và rèn luyện kĩ năng nghiệp vụ. Để đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục DH trong giai đoạn hiện nay, NCKH của SV coi là hình thức trọng yêu của quá trình đảo tạo.

Năng lực sáng tạo của SV là một trong những tiêu chí cơ bản của chất lượng giáo dục ĐH, là điều kiện quyết định đến quá trình hình thành và phát triển nhân cách trong tương lai. Chính vì thế, việc tổ chức quản lý, rèn luyện cho SV NCKH đã trở thành vấn đề thu hút được sự quan tâm. Những nghiên cứu chung về hoạt động nghiên cứu khoa học của sinh viên trong các trường đại học Trên thế giới, trong các trường ĐH ở Liên Xê trước đây rất coi trọng các hình thức tổ chức NCKH cho SV, trong đó tê chức cho SV làm khóa luận tốt nghiệp được coi là quan trọng nhất. Theo các tác giả, NCKH là một hoạt động để nâng cao chất lượng đảo tạo các chuyên gia, cán bộ khoa học phủ hợp với nên sản xuất và khoa học hiện đại.

Tuy nhiên về những vấn đẻ như tổ chức, phương pháp rèn kỹ năng nghiên cứu, kiểm tra đánh giá và những điều kiện khác thì các tác giả có đề cập tới nhưng tất cả còn ở mức độ chung chung và khái quát. Năm 1971, Goroxepxki và Lubixưna M.T trong: “76 chức công việc tự học của sinh viên” cho rằng: Khoá luận tốt nghiệp của SV ĐH là một trong những hình thức hoàn thiện về mặt đào tạo khoa học cho §V, đây là hình thức tự học, tự nghiên cứu độc lập có hiệu quả thiết thực đối với việc nâng cao trình độ tay ở SV.T Prikhodka trong tác phẩm "Tổ chức và phương pháp công tác NCKH” đã giới thiệu những nét đặc trưng cơ bản của hoạt động NCKH của SV, tác giả đánh giá tầm quan trọng của việc tổ chức cho SV làm khóa luận tốt nghiệp, coi đây là những hình thức tập đượt NCKH, nhờ đó mà 5V có khả năng tự học suốt đời.I Ackhanghenxki trong Những bài giáng về lý luận dạy học ở Đại học cho rằng NCKH của SV là một trong những con đường để phát 14 triển hứng thú nhận thức và hình thành kỹ năng vận dụng kiến thức và thực tiễn. Theo các tác giả, qua NCKH giúp SV hình thành những quan điểm, thái độ với khoa học và những phâm chất, năng lực của nhà chuyên môn. Các ông cho rằng khi tổ chức cho SV NCKH cần quan tâm đúng mức đến việc rèn luyện các kĩ năng nghiên cứu với những quy trình chặt chẽ.I trong "Quá trình dạy học ớ trường Đại học Xô Viết” nhắn mạnh ý nghĩa của niên khóa, khóa luận đối với quá trình đảo tạo.

Cũng theo tác giả, khi thực hiện miên khóa, khóa luận thì mức độ độc lập và tập duot NCKH ota SV được nâng dần lên, qua đó giúp họ có những quan điểm, thái độ đối với những tác phẩm khoa học và những phâm chất, năng lực của người NCKH cũng được hình thành. Mặt khác, để SV thành công trong NCKH, tac giá cũng quan tâm đến các vấn đề giúp họ giải quyết khó khăn khí chọn đề tài, xây dựng cấu trúc công trình nghiên cứu và cần quan tâm đúng mức đến việc rèn luyện các kỹ năng nghiên cứu với những quy định chặt chẽ.] trong “Các phương pháp nghiên cứu khoa học” tác giá đã chú ý phân tích những biện pháp, phương tiện vả phương pháp nhận thức nhằm thu được tri thức mới trong khoa học.L đã nêu những vấn để cơ bản trong NCKH giáo dục trong cuỗn: “Aghiên cứu giáo dục”, (Vockell E.L, 2000, nghiên cứu giáo dục, tài liệu dịch của Đại học Quốc gia Hà Nội) [96] Ớ các nước khác, NCKH được coi là phương tiện để người học khám phá, tìm tòi, là cơ sở để họ có khả năng học tập suốt đời. Ngay từ thời Trung Hoa cô đại đã có quan điểm vẻ cách học tích cực, các nhà tư tưởng giáo dục cho rằng, học là quá trình sáng tạo, là sự tìm tôi, khám phá và theo họ đó là cách học hiệu quả, tiêu biểu cho tư tưởng học về cách học tích cực thời kỳ nảy là Không Tử (551- 479) trước công nguyên. Ớ Mỹ, nghiên cứu được quan niệm là một quá trình học tập tích cực hình thành nên tư duy phê phán và kỹ năng giải quyết vẫn đề; nó là một công cụ tự nhiên của làm việc theo nhóm và xây dựng kỹ năng giao tiếp.

Hơn thế nữa 15 nghiên cứu rất có hiệu quả ở nội đung giảng dạy. Nghiên cứu tạo ra bối cảnh cho nội dung, làm cho nó trở nên phù hợp và có ý nghĩa hơn. Một môn học dựa trên nghiên cứu là cách làm tuyệt vời đồ đạt được các kết quả mà chúng ta mong SV đạt được. [74] O Đức, việc bồi đưỡng những nhà NCKH trẻ như một nhiệm vụ có ý nghĩa quyết định chiến lược khoa học.

Dạy nghiên cứu - một hình thức quan trọng đảo tạo đội ngũ nhà khoa học trẻ. Việc dạy nghiên cứu được áp dụng trong các trường ĐH ở CHDC Đức từ đầu những năm 7Ó như một hỉnh thức đào tạo đặc biệt, Khi thực hiên các nhiệm vụ giảng dạy vả nghiên cứu của chính nhà trường ĐH và các cơ quan nghiên cứu, cũng như khi triển khai các nhiệm vụ đặc thù thuộc các lĩnh vực khác nhan của thực tiễn xã hội. Các năng lực sáng tạo có thê được phát triển trong quá trình học tập chỉ khi SV được làm quen với các vẫn đề khoa học và giải quyết chúng. Kết quả tham gia vào các NCKH SV học cách nhận biết vấn dé, phat huy ý tưởng đề giải quyết các vấn đề khoa học.

Sự tham gia của SV vào các NCKH là 1 quá tình diễn ra suốt quá trình đào tạo theo từng giai đoạn phù hợp trình độ đạt được của SV: từ việc thực hiện các hoạt động khoa học "giản đơn" (ví dụ, làm việc với tài liệu, làm việc trong phòng thí nghiệm) đến việc độc lập nghiên cứu vấn đè khoa học. [18] Francesco Cordasco và Elhiots S.Galner trong “Rescarch and Report Iriting” đã chỉ ra những hoạt động cụ thể dé hình thành kĩ năng NCKH cho SV. [108] Lý luận về giáo duc hiện dai trong đó nêu rõ quan niệm về NCKH là một hoạt động đặc thù, là cách học sáng tạo ở bậc ĐH, là con đường rèn luyện tư duy sáng tạo, tính độc lập suy nghĩ và chú động của người học trong quá trình học tập, là quá trình chuyên từ đào tạo thành quá trình tự đào tạo. NCKH là bước đầu vận đụng một cách tổng hợp những tri thức đã học về nghề nghiệp tương lai của minh dé tiễn hành hoạt động nhận thức có tính chất nghiên cứu, góp phần giải quyết những vấn đề khoa học do thực tiễn nghề nghiệp đặt ra.

Có nhiều nhà khoa học ở Mỹ, phương Tây, Đông Âu và Liên Xô đã đẻ cập đến vấn để NCKH của 16 người học ở bậc học ĐH, tiêu biêu là các nhà giáo dục học như: Các Rôgơ (Mỹ), Uôntơ (Cộng hoà Dân chủ Đức), Zinôviép (Xô Viét). Nâng cao khả năng NCKH nếu được đào tạo một cuộc sống khoa học rất phong phú thông qua những cuộc trao đổi kinh nghiệm rất rộng rãi và những cuộc tranh luận trao đổi ý kiến, tổ chức các hội nghị khoa học ngay cả trong các khoa của các trường ĐH. Để nâng cao hiệu suất NCKH, tăng cường cộng tác tập thể và giải quyết các vấn đề một cách toàn bộ, mỗi vấn đẻ là một phạm vị nghiên cứu quan trọng, liên quan đến việc thu hút SV vào trong công tác nghiên cứu và nhiệm vụ gắn liên với công tác đó nhằm phát triển khả năng sáng tao cia SV”. Từ những phân tích trên có thẻ nhận thấy.

NCKH của SV là đòi hỏi bắt buộc ở bậc học ĐH, đồng thời người thây, người quân lý có vai trò quan trọng đối với hoạt động NCKH.