Quản lí hoạt động giáo dục thẩm mĩ cho trẻ mẫu giáo ở các trường mầm non huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh

Luận văn Quản lý hoạt động giáo dục thẩm mĩ cho trẻ mẫu giáo ở mầm non huyện Tiên Du, Bắc Ninh

• Tác giả: Phạm Thị Vân Anh
• Người hướng dẫn: TS. Trịnh Văn Cường
• Trường học: Trường Đại học Sư phạm - Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản lí hoạt động giáo dục thẩm mĩ cho trẻ mẫu giáo ở các trường mầm non huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2023
• Địa điểm: Thái Nguyên

Tóm tắt

I. Tổng quan giáo dục thẩm mĩ cho trẻ mẫu giáo ở huyện Tiên Du

Giáo dục thẩm mĩ giữ vai trò then chốt trong phát triển toàn diện nhân cách trẻ mầm non. Quá trình này bồi dưỡng khả năng cảm thụ cái đẹp trong đời sống và nghệ thuật. Tại huyện Tiên Du thuộc tỉnh Bắc Ninh, giáo dục thẩm mĩ gắn liền với truyền thống văn hóa Quan họ đặc sắc. Trẻ em được tiếp xúc sớm với âm nhạc dân ca, đường nét tạo hình và các trò chơi dân gian. Công tác quản lý giáo dục thẩm mĩ đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, gia đình và cộng đồng. Cán bộ quản lý cần định hình mục tiêu sư phạm phù hợp từng độ tuổi mẫu giáo. Kế hoạch giảng dạy phải tạo điều kiện tối đa cho trẻ trải nghiệm trực quan. Các hình thức giáo dục nghệ thuật giúp kích thích trí tưởng tượng và tư duy thẩm mĩ nguyên sơ. Trẻ rèn luyện sự khéo léo thông qua hoạt động nặn, xé dán, tạo hình và ca múa. Môi trường sư phạm thẩm mĩ kích thích tính chủ động và phát triển ngôn ngữ biểu đạt. Việc quản lý bài bản mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc hình thành thị hiếu lành mạnh. Trẻ mẫu giáo tại địa phương từng bước tích lũy vốn sống thẩm mĩ phong phú và tình yêu quê hương sâu sắc.

1.1. Bản chất và vai trò của giáo dục thẩm mĩ mầm non

Giáo dục thẩm mĩ mầm non là hệ thống tác động sư phạm có định hướng. Hoạt động này xây dựng năng lực quan sát, rung động và biểu lộ cảm xúc thẩm mĩ. Đối với trẻ mẫu giáo, các hoạt động nghệ thuật không nhằm tạo ra nghệ sĩ chuyên nghiệp. Mục tiêu chính là đánh thức sự nhạy cảm trước cái đẹp xung quanh. Trẻ học cách yêu thiên nhiên, trân trọng nét đẹp trong lao động và đời sống. Quá trình tiếp xúc âm nhạc và tạo hình thúc đẩy hệ thần kinh và giác quan hoàn thiện. Sự kết hợp giữa nghe, nhìn và thực hành vận động nâng cao thể lực cùng tư duy biểu tượng. Đây là nền tảng vững chắc cho sự trưởng thành tâm lý của trẻ.

1.2. Mục tiêu quản lý giáo dục thẩm mĩ tại Tiên Du

Mục tiêu quản lý giáo dục thẩm mĩ tại huyện Tiên Du tập trung chuẩn hóa chương trình học mầm non. Phòng Giáo dục và Đào tạo cùng ban giám hiệu các trường hướng tới nâng cao chất lượng nuôi dạy trẻ. Việc quản lý nhằm bảo đảm nội dung giáo dục thẩm mĩ diễn ra đồng bộ, khoa học. Nhà trường phát huy tối đa các giá trị văn hóa Quan họ truyền thống vào tiết dạy. Ban giám hiệu chỉ đạo xây dựng không gian học tập thẩm mĩ và an toàn. Công tác kiểm tra nhằm đánh giá mức độ hứng thú và khả năng sáng tạo của trẻ nhỏ. Nhà quản lý tạo điều kiện để giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy. Hoạt động quản lý hướng đến việc hình thành nhân cách hài hòa cho thế hệ tương lai.

II. Phân tích giáo dục thẩm mĩ cho trẻ mẫu giáo ở huyện Tiên Du

Thực trạng giáo dục thẩm mĩ tại các trường mầm non huyện Tiên Du ghi nhận nhiều chuyển biến tích cực. Đội ngũ giáo viên đa phần đạt chuẩn và nhiệt tình với công việc chăm sóc trẻ. Nhiều trường đã đưa làn điệu dân ca Quan họ vào hoạt động âm nhạc hàng tuần. Trẻ hào hứng tham gia các góc nghệ thuật, vẽ tranh và đóng kịch. Tuy nhiên, công tác quản lý vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn cần tháo gỡ kịp thời. Kế hoạch giáo dục thẩm mĩ ở một số trường còn mang tính hình thức, rập khuôn. Việc lồng ghép văn hóa địa phương chưa thực sự sâu sắc và thiếu tính liên tục. Cơ sở vật chất phục vụ chuyên đề nghệ thuật tại các điểm trường lẻ còn thiếu thốn. Đồ dùng trực quan và học liệu sáng tạo cho trẻ chưa phong phú. Trình độ năng khiếu nghệ thuật của một bộ phận giáo viên mầm non chưa đồng đều. Hoạt động kiểm tra, giám sát từ ban giám hiệu đôi khi nặng về hồ sơ sổ sách. Việc đánh giá năng lực thẩm mĩ của trẻ chưa có bộ tiêu chí định lượng chuẩn xác. Những hạn chế này ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng phát triển thẩm mĩ của trẻ em.

2.1. Hạn chế trong chỉ đạo chuyên môn và lập kế hoạch

Việc lập kế hoạch giáo dục thẩm mĩ tại nhiều cơ sở còn thiếu tính đột phá. Nội dung kế hoạch thường sao chép từ năm học trước mà ít có sự cập nhật. Mục tiêu phân bổ cho từng độ tuổi mẫu giáo chưa thật sự rõ ràng và sát thực tế. Cán bộ quản lý chưa dành nhiều thời gian bồi dưỡng kỹ năng mỹ thuật chuyên sâu cho giáo viên. Công tác chỉ đạo phương pháp trải nghiệm thực tế còn gặp nhiều lúng túng. Giáo viên có xu hướng cho trẻ vẽ hoặc nặn theo mẫu rập khuôn có sẵn. Điều này vô tình kìm hãm tư duy sáng tạo tự do và khả năng cảm thụ tự nhiên của trẻ nhỏ. Khâu dự giờ, đánh giá tiết dạy nghệ thuật còn mang nặng tính định kiến cá nhân.

2.2. Bất cập về cơ sở vật chất và nguồn lực địa phương

Cơ sở vật chất là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giáo dục thẩm mĩ. Hiện nay, phòng chức năng dành cho âm nhạc và tạo hình tại nhiều trường chưa đạt chuẩn. Trang thiết bị, nhạc cụ và trang phục biểu diễn truyền thống Quan họ còn khá đơn sơ. Nguồn kinh phí chi cho việc mua sắm vật liệu mở, màu vẽ và đất nặn còn eo hẹp. Môi trường cảnh quan sân vườn tại một số điểm trường chưa tạo được cảm hứng nghệ thuật. Sự phối hợp giữa nhà trường với nghệ nhân địa phương chưa được duy trì thường xuyên. Phụ huynh vùng nông thôn đôi lúc chưa nhận thức đầy đủ tầm quan trọng của việc học thẩm mĩ. Họ thường chú trọng việc học chữ hơn việc rèn luyện năng khiếu nghệ thuật cho trẻ.

III. Biện pháp giáo dục thẩm mĩ cho trẻ mẫu giáo ở huyện Tiên Du

Để nâng cao chất lượng giáo dục thẩm mĩ, cán bộ quản lý huyện Tiên Du cần triển khai đồng bộ các giải pháp. Trước hết, khâu xây dựng kế hoạch phải bám sát chương trình giáo dục mầm non quốc gia. Kế hoạch cần lồng ghép linh hoạt nét đẹp văn hóa Quan họ Bắc Ninh vào từng chủ đề. Nhà trường cần tổ chức tập huấn chuyên sâu về nghệ thuật tạo hình và âm nhạc cho giáo viên. Cán bộ quản lý phải khuyến khích giáo viên đổi mới phương pháp giảng dạy theo hướng lấy trẻ làm trung tâm. Giáo viên cần hạn chế việc bắt trẻ sao chép tranh mẫu cứng nhắc. Thay vào đó, trẻ cần được tự do lựa chọn màu sắc, nguyên vật liệu và thể hiện ý tưởng. Ban giám hiệu cần đẩy mạnh đầu tư cơ sở vật chất và góc trải nghiệm thẩm mĩ. Việc tạo dựng môi trường lớp học giàu tính nghệ thuật giúp trẻ hình thành cảm xúc tích cực. Công tác thanh tra, kiểm tra cần chuyển trọng tâm sang hỗ trợ chuyên môn thực chất. Các giải pháp đồng bộ sẽ tạo chuyển biến mạnh mẽ trong chất lượng giáo dục trẻ.

3.1. Đổi mới phương pháp tổ chức và chỉ đạo chuyên môn

Cán bộ quản lý cần thay đổi tư duy chỉ đạo chuyên môn theo hướng cởi mở và linh hoạt. Nhà trường nên tổ chức các buổi sinh hoạt chuyên đề về phương pháp dạy học tích cực. Giáo viên cần được khuyến khích áp dụng phương pháp thực hành nghệ thuật và trải nghiệm sáng tạo. Trong hoạt động tạo hình, giáo viên gợi mở đề tài đa dạng từ thiên nhiên và cuộc sống. Trong hoạt động âm nhạc, việc rèn luyện kỹ năng nghe và vận động múa cần tiến hành tự nhiên. Ban giám hiệu tạo cơ hội để giáo viên dự giờ chéo và chia sẻ kinh nghiệm giảng dạy. Quá trình kiểm tra chuyên môn phải tập trung vào mức độ tích cực tham gia của học sinh. Việc đổi mới phương pháp giúp trẻ phát triển năng lực biểu cảm một cách tự tin.

3.2. Huy động nguồn lực xã hội hóa và phối hợp gia đình

Huy động nguồn lực xã hội hóa là chìa khóa giải quyết khó khăn về cơ sở vật chất. Nhà trường cần tích cực tham mưu với cấp ủy, chính quyền địa phương đầu tư phòng nghệ thuật. Ban giám hiệu chủ động kêu gọi tài trợ trang thiết bị, nhạc cụ và học liệu tạo hình. Đồng thời, nhà trường cần phối hợp chặt chẽ với cha mẹ học sinh trong việc giáo dục thẩm mĩ. Các buổi triển lãm tranh nhí và hội diễn văn nghệ gia đình cần được tổ chức định kỳ. Giáo viên chia sẻ hình ảnh hoạt động nghệ thuật của trẻ để phụ huynh cùng đồng hành rèn luyện tại nhà. Sự kết nối này nâng cao nhận thức của cộng đồng về vai trò của cái đẹp. Trẻ em nhờ đó được nuôi dưỡng thẩm mĩ trong môi trường giáo dục toàn diện.

IV. Kết luận giáo dục thẩm mĩ cho trẻ mẫu giáo ở huyện Tiên Du

Quản lý hoạt động giáo dục thẩm mĩ cho trẻ mẫu giáo tại huyện Tiên Du giữ vai trò đặc biệt quan trọng. Hoạt động này đặt nền móng vững chắc cho sự phát triển hài hòa về trí tuệ, đạo đức và cảm xúc của trẻ. Việc quản lý khoa học giúp chuẩn hóa quy trình sư phạm và phát huy tối đa tiềm năng nghệ thuật của học sinh. Các cơ sở mầm non tại Bắc Ninh cần tiếp tục đưa nét đẹp văn hóa quê hương vào bài giảng. Cán bộ quản lý cần duy trì việc đổi mới tư duy, nâng cao chất lượng đội ngũ và hoàn thiện cơ sở vật chất. Môi trường sư phạm thẩm mĩ cần được chăm chút để mỗi ngày đến trường là một ngày vui của trẻ. Ứng dụng thực tiễn các biện pháp quản lý sẽ mang lại hiệu quả bền vững cho toàn hệ thống giáo dục địa phương. Trẻ em không chỉ biết cảm nhận cái đẹp mà còn biết trân trọng và lan tỏa giá trị thẩm mĩ. Kết quả nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học thiết thực cho các nhà quản lý giáo dục mầm non hiện nay.

4.1. Khả năng nhân rộng mô hình tại các trường mầm non

Hệ thống giải pháp quản lý đề xuất có tính khả thi cao và dễ dàng chuyển giao cho các đơn vị giáo dục khác. Các trường mầm non trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh có thể áp dụng linh hoạt mô hình này vào điều kiện thực tế. Khung quản lý bao gồm đầy đủ các khâu lập kế hoạch, chỉ đạo thực hiện và đánh giá chất lượng. Việc lồng ghép bản sắc văn hóa dân gian vào chương trình giảng dạy có thể nhân rộng tại nhiều vùng miền. Cán bộ quản lý các cấp có thể tham khảo quy trình này để xây dựng chuẩn kiểm định trường mầm non đạt chuẩn quốc gia. Mô hình giúp tối ưu hóa chi phí đầu tư và nâng cao năng lực sư phạm cho giáo viên.

4.2. Khuyến nghị đối với cơ quan quản lý giáo dục địa phương

Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Tiên Du cần tăng cường tổ chức các hội thi sáng tạo nghệ thuật cấp huyện. Cơ quan quản lý nên ban hành hướng dẫn chi tiết về việc tích hợp di sản Quan họ vào hoạt động giáo dục. Việc cấp phát ngân sách bổ sung cho việc mua sắm trang thiết bị mầm non cần được ưu tiên đúng mức. Chính quyền cơ sở cần tạo cơ chế kết nối nghệ nhân dân gian với các trường học trên địa bàn. Nhà trường cần đẩy mạnh chuyển đổi số trong việc chia sẻ học liệu và kinh nghiệm giảng dạy thẩm mĩ. Sự quan tâm sát sao của các cấp quản lý sẽ bảo đảm hoạt động giáo dục thẩm mĩ phát triển bền vững và hiệu quả.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Giáo dục mầm non đặt nền móng quyết định cho sự phát triển nhân cách của trẻ trong giai đoạn vàng từ 0 đến 6 tuổi. Quyết định số 1677/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về Đề án phát triển giáo dục mầm non giai đoạn 2018-2025 nhấn mạnh nhiệm vụ trọng tâm là nâng cao chất lượng giáo dục tại 100% cơ sở mầm non trên toàn quốc. Trong định hướng giáo dục toàn diện Chân - Thiện - Mỹ, giáo dục thẩm mỹ giữ vai trò hạt nhân bồi dưỡng xúc cảm, kích hoạt năng lực cảm thụ cái đẹp và phát triển tư duy sáng tạo nghệ thuật cho trẻ.

Tuy nhiên, tại huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh, hoạt động giáo dục thẩm mỹ cho trẻ mẫu giáo vẫn bộc lộ nhiều điểm nghẽn. Công tác quản lý tại nhiều trường còn mang tính hành chính, khâu xây dựng kế hoạch và đổi mới phương pháp giảng dạy chưa theo kịp yêu cầu đổi mới. Luận văn thạc sĩ của tác giả Phạm Thị Vân Anh, dưới sự hướng dẫn khoa học của Tiến sĩ Trịnh Văn Cường tại Trường Đại học Sư phạm thuộc Đại học Thái Nguyên, được thực hiện nhằm giải quyết bài toán cấp thiết này.

Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu là đánh giá thực trạng và đề xuất 5 giải pháp quản lý khoa học, đồng bộ. Phạm vi nghiên cứu triển khai từ tháng 12 năm 2022 đến tháng 4 năm 2023 tại 10 trường mầm non trên địa bàn huyện Tiên Du. Ý nghĩa nghiên cứu thể hiện qua việc tối ưu hóa 4 chức năng quản trị, hướng tới nâng tỷ lệ trẻ có năng lực cảm thụ thẩm mỹ tích cực lên trên 85% và giúp 100% cán bộ, giáo viên làm chủ phương pháp hiện đại.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết quản lý tổ chức của Harold Koontz cùng quan điểm của Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc, cấu trúc theo 4 chức năng cốt lõi: lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra, đánh giá. Đồng thời, tác giả kế thừa lý luận mỹ học từ Hà Chuyên, Lâm Vinh, Đỗ Xuân Hà và Thông tư số 51/2020/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Khung lý thuyết làm rõ 4 khái niệm trung tâm:

Thứ nhất, hoạt động giáo dục là quá trình sư phạm có định hướng nhằm hình thành nhân cách toàn diện.

Thứ hai, giáo dục thẩm mỹ là quá trình bồi dưỡng năng lực cảm thụ, đánh giá và sáng tạo cái đẹp trong tự nhiên, nghệ thuật và xã hội.

Thứ ba, hoạt động giáo dục thẩm mỹ cho trẻ mẫu giáo từ 3 đến 6 tuổi là việc tổ chức các hoạt động nghệ thuật bám sát nguyên tắc học mà chơi, chơi mà học, phù hợp khả năng chú ý có chủ định từ 35 đến 45 phút của trẻ.

Thứ tư, quản lý hoạt động giáo dục thẩm mỹ là sự tác động có mục đích của hiệu trưởng nhằm tối ưu hóa hoạt động sư phạm của giáo viên và trẻ em.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp phương pháp lý luận, thực tiễn và thống kê toán học. Dữ liệu sơ cấp được thu thập từ cỡ mẫu gồm 180 khách thể, bao gồm 30 cán bộ quản lý và 150 giáo viên trực tiếp giảng dạy tại 10 trường mầm non huyện Tiên Du.

Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên có chủ đích được áp dụng nhằm bao quát cả trường chuẩn quốc gia và trường nông thôn tại các xã như Liên Bão, Đại Đồng, Phật Tích, Nội Duệ hay Cảnh Hưng. Đề tài kết hợp điều tra phiếu hỏi theo thang đo Likert 5 mức độ, phỏng vấn sâu 12 cá nhân, quan sát 20 hoạt động sư phạm và phân tích hồ sơ chuyên môn.

Lý do lựa chọn phương pháp thống kê toán học (điểm trung bình, độ lệch chuẩn và hệ số tương quan Pearson) là nhằm định lượng hóa mức độ nhận thức, kiểm chứng độ tin cậy giữa tính cần thiết và tính khả thi của giải pháp, triệt tiêu định kiến chủ quan. Tiến trình nghiên cứu triển khai trong 5 tháng, từ tháng 12 năm 2022 đến tháng 4 năm 2023.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực chứng tại 10 trường mầm non huyện Tiên Du chỉ ra 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, 100% cán bộ quản lý và giáo viên đều nhận thức sâu sắc về vai trò của giáo dục thẩm mỹ, đạt điểm trung bình chung 4.25 trên thang điểm 5.0. Tuy nhiên, mức độ hiểu biết thấu đáo về con đường giáo dục thẩm mỹ phi nghệ thuật chỉ đạt 64.4%, phản ánh khoảng cách giữa nhận thức lý thuyết và thực tiễn triển khai.

Thứ hai, việc thực hiện nội dung thẩm mỹ có sự mất cân đối rõ rệt. Hoạt động tạo hình và âm nhạc được tổ chức thường xuyên đạt 88.3%, trong khi việc tích hợp thẩm mỹ qua lao động tự phục vụ, vệ sinh môi trường và ứng xử văn hóa chỉ đạt 58.7%, tạo mức chênh lệch 29.6%.

Thứ ba, trong 4 chức năng quản lý, khâu lập kế hoạch được đánh giá tốt nhất với 82.2% cơ sở hoàn thành đúng quy chuẩn. Trái lại, khâu kiểm tra và đánh giá là điểm nghẽn lớn nhất khi chỉ có 46.1% cơ sở thực hiện kiểm tra chuyên đề thẩm mỹ thực chất, chủ yếu dừng ở kiểm tra hồ sơ hành chính.

Thứ tư, điều kiện bảo đảm chất lượng còn nhiều trở ngại khi 70.0% số trường thiếu phòng chức năng nghệ thuật chuyên biệt, và 62.8% giáo viên chưa được bồi dưỡng về ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục thẩm mỹ.

Thảo luận kết quả

Phân tích nguyên nhân cho thấy thói quen rập khuôn khiến giáo viên lạm dụng tranh mẫu, làm giảm tính sáng tạo tự nhiên của trẻ. Về phía quản trị, sự quan tâm của ban giám hiệu cho thẩm mỹ thường giảm 20% đến 30% so với công tác nuôi dưỡng. Bên cạnh đó, ngân sách dành cho học liệu nghệ thuật tại một số xã vùng xa còn thiếu hụt khoảng 25% so với định mức chuẩn.

Đối chiếu với công trình của Bùi Thị Phòng năm 2012 và Nguyễn Thị Thực năm 2015, hiện tượng coi nhẹ kiểm tra và thiếu thốn thiết bị nghệ thuật tại Tiên Du là những hạn chế mang tính quy luật phổ biến ở bậc mầm non, chứng minh số liệu thu thập được có độ tin cậy và tính khách quan cao.

Về mặt học thuật, nghiên cứu khẳng định quản trị nhà trường phải chuyển từ thanh tra hành chính sang hỗ trợ chất lượng trải nghiệm lấy trẻ làm trung tâm. Dữ liệu thực trạng có thể được trực quan hóa sinh động qua bảng đối sánh điểm trung bình của 4 chức năng quản lý, đi kèm biểu đồ cột chồng mô tả mức chênh lệch 29.6% giữa hoạt động nghệ thuật chuyên biệt và thẩm mỹ tích hợp đời sống tại 10 trường mầm non.

Đề xuất và khuyến nghị

Luận văn đề xuất 5 giải pháp quản lý đồng bộ nhằm nâng cao chất lượng giáo dục thẩm mỹ cho trẻ mẫu giáo tại huyện Tiên Du:

Thứ nhất, tổ chức bồi dưỡng chuyên sâu nâng cao nhận thức và năng lực cho đội ngũ. Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Tiên Du chủ trì tổ chức tối thiểu 4 chuyên đề tập huấn mỗi năm học về phương pháp lấy trẻ làm trung tâm, phấn đấu 100% cán bộ quản lý và giáo viên đạt chuẩn kỹ năng trước tháng 8 năm 2024.

Thứ hai, chỉ đạo hoàn thiện kế hoạch giáo dục thẩm mỹ phù hợp điều kiện thực tế. Hiệu trưởng 10 trường mầm non tiến hành rà soát chương trình, gia tăng thời lượng hoạt động thẩm mỹ trải nghiệm lên mức tối thiểu 30% trong tổng số giờ học nghệ thuật, hoàn thành trong học kỳ 1 năm học 2023-2024.

Thứ ba, chỉ đạo đổi mới phương pháp giảng dạy và ứng dụng công nghệ số. Giáo viên tích cực lồng ghép các làn điệu Quan họ truyền thống Bắc Ninh vào tiết học âm nhạc và sử dụng bài giảng điện tử, hướng tới mục tiêu trên 85% tiết dạy có ứng dụng công nghệ trong giai đoạn 2023-2025.

Thứ tư, đẩy mạnh phối hợp đa lực lượng giữa nhà trường, gia đình và xã hội. Ban giám hiệu thiết lập kênh trao đổi thông tin định kỳ 1 tháng một lần với phụ huynh, vận động xã hội hóa nâng cấp 100% góc nghệ thuật, bảo đảm mỗi lớp có từ 15 đến 20 loại học liệu tạo hình tự nhiên.

Thứ năm, tăng cường kiểm tra, đánh giá thực chất hoạt động giáo dục thẩm mỹ. Ban giám hiệu duy trì kiểm tra định kỳ 1 tháng một lần kết hợp kiểm tra đột xuất, sử dụng tiêu chí đo lường cảm xúc của trẻ và bảo đảm 100% giáo viên được tư vấn chuyên môn sau dự giờ.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn mang giá trị ứng dụng cao và là tài liệu tham khảo thiết thực cho 4 nhóm đối tượng sau:

Nhóm thứ nhất, cán bộ quản lý các trường mầm non (hiệu trưởng, phó hiệu trưởng, tổ trưởng chuyên môn). Luận văn cung cấp quy trình 4 chức năng quản trị chuẩn hóa, giúp rút ngắn 30% thời gian xây dựng kế hoạch năm học và nâng cao hiệu quả thanh tra chuyên môn.

Nhóm thứ hai, giáo viên mầm non trực tiếp dạy trẻ mẫu giáo từ 3 đến 6 tuổi. Công trình mang đến gợi ý về phương pháp tích hợp nghệ thuật dân gian và công nghệ số, giúp tăng hơn 40% sự hào hứng và khả năng sáng tạo của trẻ trong mỗi giờ học.

Nhóm thứ ba, học viên cao học và các nhà nghiên cứu chuyên ngành Quản lý giáo dục. Luận văn là hình mẫu nghiên cứu định lượng, cung cấp bộ dữ liệu thực chứng từ 180 khách thể tại 10 trường mầm non phục vụ trích dẫn và phát triển các đề tài học thuật tiếp theo.

Nhóm thứ tư, chuyên viên quản lý giáo dục mầm non tại các Phòng và Sở Giáo dục và Đào tạo. Các số liệu thực trạng cùng hệ thống giải pháp là cơ sở khoa học để xây dựng chính sách phân bổ ngân sách, hướng đến mục tiêu chuẩn hóa 100% phòng chức năng nghệ thuật trong giai đoạn 2023-2025.

Câu hỏi thường gặp

Dưới đây là giải đáp cho 5 câu hỏi thường gặp về quản lý hoạt động giáo dục thẩm mỹ cho trẻ mẫu giáo:

Hoạt động giáo dục thẩm mỹ có vai trò gì đối với sự phát triển của trẻ mẫu giáo từ 3 đến 6 tuổi? Giáo dục thẩm mỹ trong giai đoạn vàng từ 3 đến 6 tuổi giúp kích thích bán cầu não phải, nâng cao hơn 35% khả năng quan sát tinh tế và định hình các chuẩn mực hành vi đạo đức theo tinh thần Thông tư số 51/2020/TT-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo.

Đề tài đã khảo sát trên quy mô khách thể nào để bảo đảm tính chuẩn xác khoa học? Luận văn thực hiện khảo sát định lượng trên 180 khách thể gồm 30 cán bộ quản lý và 150 giáo viên tại 10 trường mầm non huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh, trong thời gian 5 tháng từ tháng 12 năm 2022 đến tháng 4 năm 2023.

Khâu nào trong 4 chức năng quản lý tại các trường mầm non bộc lộ nhiều bất cập nhất? Khâu kiểm tra, đánh giá còn nhiều hạn chế khi chỉ có 46.1% cơ sở thực hiện đánh giá chuyên sâu về thẩm mỹ. Công tác này còn nặng về kiểm tra hồ sơ sổ sách mà thiếu vắng các tiêu chí định lượng cảm xúc của trẻ.

Việc tích hợp bản sắc văn hóa Quan họ Bắc Ninh vào giáo dục thẩm mỹ được thực hiện ra sao? Tại các trường như Mầm non Phật Tích hay Liên Bão, giáo viên đã lồng ghép khoảng 30% làn điệu Quan họ và trò chơi dân gian vào bài giảng, giúp trẻ sớm tiếp cận với di sản văn hóa truyền thống của quê hương.

Căn cứ khoa học nào khẳng định tính khả thi của 5 biện pháp quản lý do tác giả đề xuất? Tính khả thi được chứng minh qua kết quả khảo nghiệm với 180 cán bộ và giáo viên, cho hệ số tương quan giữa tính cần thiết và tính khả thi đạt trên 0.85, khẳng định khả năng ứng dụng hiệu quả từ năm học 2023-2024.

Kết luận

Nghiên cứu về quản lý giáo dục thẩm mỹ cho trẻ mẫu giáo tại huyện Tiên Du đúc kết các nội dung trọng tâm sau:

• Hệ thống hóa cơ sở lý luận quản lý giáo dục thẩm mỹ theo 4 chức năng quản trị trường học.
• Khảo sát thực chứng toàn diện trên 180 cán bộ quản lý và giáo viên tại 10 trường mầm non huyện Tiên Du.
• Phát hiện khoảng cách chênh lệch 29.6% giữa môn nghệ thuật chuyên biệt và thẩm mỹ tích hợp đời sống.
• Hoàn thiện 5 biện pháp quản lý đồng bộ với hệ số tương quan về tính khả thi kiểm định đạt trên 0.85.
• Định hướng tích hợp hiệu quả di sản văn hóa Quan họ Bắc Ninh vào phát triển năng lực thẩm mỹ cho trẻ.

Đóng góp cốt lõi của luận văn là giải quyết khoảng trống thực tiễn về quản trị chất lượng giáo dục nghệ thuật mầm non cấp huyện. Về lộ trình tiếp theo, các nhà trường cần triển khai thí điểm 5 giải pháp ngay trong năm học 2023-2024 và đánh giá định kỳ sau 12 tháng. Kính mời quý cán bộ quản lý và giáo viên tham khảo toàn văn luận văn để chuẩn hóa hoạt động giáo dục tại cơ sở.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC THẨM MỸ CHO TRẺ MẪU GIÁO Ở TRƯỜNG MẦM NON 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Các nghiên cứu về hoạt động giáo dục thẩm mỹ ở trường mầm non Trong quá trình nghiên cứu lịch sử phát triển giáo dục thế giới, hoạt động giáo dục được nghiên cứu một cách có hệ thống trong quá trình phát triển của khoa học GD, trong đó hoạt động GDTM cũng có những nghiên cứu đề cập đến vấn đề này: Tác phẩm "TM học của văn hóa Việt Nam hiện đại" của tác giả Hà Chuyên, dành một chương để nói về giáo dục thẩm mỹ ở Việt Nam. Tác giả đã đưa ra quan điểm về giáo dục thẩm mỹ hết sức tiến bộ.

Ông cho rằng "GD hài hòa trí lực, lao động, thể lực, đạo đức - thẩm mỹ là sự phát triển trong một quá trình thống nhất của sực đào tạo và giáo dục dẫn đến sự tích lũy văn hóa thẩm mỹ của HS". Tập sách “Mỹ học” của tác giả Lâm Vinh là tập hợp những bài viết về các vấn đề mỹ học và cái đẹp, mỹ học và nghệ thuật, mỹ học và con người. Đặc biệt, tác giả đã nêu ra một số vấn đề mà cho đến giờ vẫn đang là vấn đề mang tính thời sự như vị trí - mục tiêu của giáo dục thẩm mỹ, giáo dục ý thức và tình cảm thẩm mỹ dân tộc trong thời kì đổi mới. Gần đây nhất là công trình nghiên cứu khoa học cấp Bộ "GD thẩm mỹ trong nhà trường phổ thông qua các môn nghệ thuật" của Lê Ngọc Trà và Lâm Vinh.

Xem giáo dục thẩm mỹ qua các môn văn học nghệ thuật là vấn đề mấu chốt của mỹ dục đối với tuổi HS nên đề tài tập trung nghiên cứu những tư tưởng cơ bản, quan điểm cơ bản về giáo dục và giáo dục thẩm mỹ đã được nhận thức và thực hành như thế nào trong việc điều hành giáo dục ở tầm vĩ mô, ở cơ sở địa phương, trường học trong 40 năm qua, nhất là những năm đổi mới gần đây. Đề tài đã đưa ra bốn vấn đề có ý nghĩa chiến lược cần nghiên cứu và giải quyết, được tìm hiểu từ lịch sử mấy chục năm đồng thời từ thực tiễn đang diễn ra. Đó là các vấn đề nhận 6 thức - quan điểm giáo dục toàn diện, xác định môn học (định vị và đặt tên các môn nghệ thuật nhằm mục tiêu giáo dục thẩm mỹ, mục tiêu giáo dục thẩm mỹ của các môn nghệ thuật), mục tiêu - phương thức - quy mô - nhịp độ đào tạo giáo viên nghệ thuật, đầu tư CSVC cho giáo dục thẩm mỹ - nghệ thuật trong nhà trường. Hội thảo "Những vấn đề giáo dục và tâm lí của HS và sinh viên" tổ chức tại Hà Nội tháng 12 năm 2002 có bài viết "GD thẩm mỹ trong nhà trường phổ thông" của tác giả Giang Nguyệt Ánh, Đại học Mỹ thuật Hà Nội cũng đề cập đến thực trạng và các biện pháp để nâng cao chất lượng GDTM trong nhà trường phổ thông.

Trong những năm gần đây đã có một số luận văn thạc sỹ nghiên cứu về vấn đề giáo dục thẩm mỹ cho trẻ như: Tác giả Đàm Thị Hoài Dung nghiên cứu đề tài cho trẻ làm quen với các bố cục hoa văn dân tộc thông qua hoạt động xếp dán tranh trang trí; Tác giả Ngô Minh Tâm nghiên cứu “Biệp pháp bồi dưỡng cho giáo sinh Trung cấp sư phạm mầm non khả năng sử dụng sản phẩm thủ công mỹ nghệ truyền thống trong tổ chức môi trường hoạt động tạo hình cho trẻ”; Tác giả Kiều Thị Hồng Thủy nghiên cứu “Một số biện pháp giáo dục cho trẻ mẫu giáo 5- 6 tuổi làm quen với nghệ thuật tạo hình truyền thống ở tỉnh Hoà Bình”. Các công trình khoa học trên là nguồn tham khảo quý giá cho tác giả trong quá trình nghiên cứu, hoàn thành luận văn. Các nghiên cứu về quản lý hoạt động giáo dục thẩm mỹ ở trường Mầm non Có thể nói, quản lí HĐGDTM cho HS là một mảng nghiên cứu chưa được đẩy mạnh ở Việt Nam, nhìn chung một số tác giả đã nghiên cứu và mang lại một số kết quả nhất định như sau: Nguyễn Thị Thực (2015), “QL giáo dục thẩm mỹ cho trẻ thông qua hoạt động tạo hình ở trường MN”. Đề tài đã đề cập đến một số vấn đề liên quan đến công tác quản lí giáo dục thẩm mỹ thông qua việc trình bày quan niệm giáo dục thẩm mỹ, tầm quan trọng về giáo dục thẩm mỹ đặc biệt là sự cần thiết của công tác quản lí giáo dục thẩm mỹ để tạo điều kiện tốt nhất cho sự phát triển của trẻ ở cấp học mầm non [43].

7 Bùi Thị Phòng (2012), “BP quản lí hoạt động giáo dục thẩm mỹ của hiệu trưởng của trường tiểu học”. Đề tài đã nghiên cứu một cách có hệ thống lý luận về QL, quản lí GD, quản lí trường tiểu học, GDTM, biện pháp quản lí hoạt động GDTM cho HS. Bên cạnh đó, “các vấn đề về đặc trưng giáo dục tiểu học, về mục đích, nội dung, nhiệm vụ của giáo dục tiểu học nói chung và GDTM cho HS tiểu học nói riêng cũng được làm rõ. Ngoài ra, ngay trong lý luận, các chức năng cũng như nhiệm vụ, vai trò, nội dung, mục tiêu, con đường, phương pháp GDTM trong nhà trường tiểu học cũng được phân tích kĩ.

Qua nghiên cứu thực tế, đề tài cũng cho thấy về nhận thức thì đại đa số CBQL và giáo viên đều cho rằng GDTM là rất quan trọng, là một trong những nội dung giáo dục toàn diện cho HS. Nhiều trường đã chú trọng tổ chức đa dạng các hoạt động ngoại khóa, các câu lạc bộ… nhằm GDTM cho HS. Tuy nhiên, các hoạt động đó vẫn còn mang tính hình thức, chưa có sự tham gia của số đông HS. Bên cạnh đó, trong thực tế chỉ đạo, công tác GDTM cho HS thì lại không được coi trọng.

Điều đó thể hiện trong việc gần như không có sự quan tâm trong việc xây dựng kế hoạch riêng cho hoạt động đó và việc đầu tư trang thiết bị, CSVC cũng chưa thỏa đáng” [35]. Tóm lại, quản lí HĐGDTM cho HS nói chung, HS tiểu học nói riêng là một đề tài khá mới trong nghiên cứu về quản lí giáo dục tại Việt Nam. Các nghiên cứu đã có nhiều đóng góp trong việc xây dựng cơ sở lý luận về quản lí HĐGDTM cho HS, đã mô tả thực trạng quản lí HĐGDTM cho HS ở nhiều khía cạnh. Tuy nhiên, các nghiên cứu chỉ mới tập trung ở việc khai thác quản lí HĐGDTM ở một hoạt động giáo dục như “HĐ tạo hình ở MN”, ở phạm vi một môn học như “Âm nhạc, Mĩ thuật…”, một trường.

Và các nghiên cứu chủ yếu tập trung ở việc quản lí HĐGDTM ở các nội dung đơn lẻ như ý thức thẩm mỹ, thị hiếu thẩm mỹ, nhận thức thẩm mỹ…, ở các các trường THCS, THPT với các khía cạnh: Mục tiêu, nội dung, PP, GV, HS, các điều kiện thực hiện mà chưa đi sâu vào phân tích mối liên hệ giữa các khía cạnh này trong công tác quản lí HĐGDTM. Xuất phát từ những nghiên cứu trên, có thể khẳng định vấn đề “QL giáo dục thẩm mỹ cho trẻ mẫu giáo ở các trường mầm non huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh” 8 là một vấn đề mới cần được quan tâm nghiên cứu để góp phần nâng cao chất lượng giáo dục mầm non trên địa bàn huyện Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh. Một số khái niệm cơ bản của đề tài 1. Hoạt động giáo dục thẩm mỹ cho trẻ 1.

Hoạt động giáo dục Hoạt động giáo dục là quá trình nhà giáo dục tác động vào người được giáo dục nhằm hình thành cho họ lí tưởng, niềm tin, những nét tính cách, kĩ năng kĩ xảo trong quá trình học từ đó hình thành nhân cách cho bản thân” [13]. HĐ giáo dục bao gồm hoạt động trên lớp và hoạt động ngoài giờ lên lớp. hoạt động giáo dục trên lớp được tiến hành thông qua việc dạy học các môn học bắt buộc và tự chọn trong chương trình giáo dục của cấp học do Bộ trưởng Bộ giáo dục và đào tạo ban hành. hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp bao gồm các hoạt động ngoại khoá về khoa học, văn học, nghệ thuật, thể dục thể thao, an toàn giao thông, phòng chống tệ nạn xã hội, giáo dục giới tính, giáo dục pháp luật nhằm phát triển toàn diện và bồi dưỡng năng khiếu; các hoạt động vui chơi, tham quan, du lịch, giao lưu văn hoá, giáo dục môi trường; các hoạt động xã hội, từ thiện phù hợp với đặc điểm sinh lý lứa tuổi HS [31].

Như vậy, HĐGD (theo nghĩa hẹp) là hoạt động trong đó dưới tác động của nhà GD, người được giáo dục tự giác, tích cực, chủ động tự giáo dục nhằm hình thành và phát triển những phẩm chất nhân cách phù hợp với yêu cầu của xã hội [13]. Giáo dục thẩm mỹ Tác giả Đỗ Xuân Hà (1997), “GDTM trong nhà trường phổ thông là một quá trình sư phạm nhằm hình thành và phát triển ở HS năng lực cảm thụ và nhận thức đúng đắn về cái đẹp trong tự nhiên, trong xã hội và trong nghệ thuật. giáo dục cho HS tình yêu cái đẹp và năng lực sáng tạo ra cái đẹp” [12]. Tác giả Ngô Tú Hiền (1998), “GDTM là một hoạt động có ý thức, nhằm hình thành ở HS phổ thông một quan hệ thẩm mỹ nhất định đối với hiện thực” [17].

Tác giả Phan Thị Việt Hoa, TS Nguyễn Thị Hoàng Yến (2005), “GD thẩm mỹ cho HS là quá trình giáo dục nhằm bồi dưỡng cho HS sự hiểu biết, cảm thụ, 9 phát hiện và đánh giá đúng cái đẹp trong tự nhiên, trong cuộc sống, trong nghệ thuật, hình thành ở HS nhu cầu và năng lực sáng tạo cái đẹp trong cuộc sống và trong nghệ thuật” [19]. Trần Phạm Quang Trung, Đinh Hồng Thái (2003) “GD thẩm mỹ trong nhà trường phổ thông là quá trình giáo dục cho HS có trình độ văn hóa thẩm mỹ phổ thông bao gồm các bộ phận sau [47]: * Nhận thức thẩm mỹ gồm các tri thức, quan niệm , tư tưởng về những giá trị thẩm mỹ. * Tình cảm thẩm mỹ là gồm những rung cảm thẩm mỹ, những phản ứng nhanh chóng và tinh tế về mặt cảm xúc, tình cảm và tính nhạy cảm đối với cái đẹp và cái không đẹp. * Lí tưởng thẩm mỹ gồm quan niệm về cái đẹp một cách hoàn thiện nhất, kiểu mẫu nhất, lôi cuốn con người vươn tới.

* Năng lực thẩm mỹ là năng lực cảm thụ, vận dụng, sáng tạo cái đẹp theo quy luật thẫm mỹ.