phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn dự kiến được trình bày theo 3 chương: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường THCS trong giai đoạn hiện nay. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở các trường THCS trên địa bàn quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay. Chƣơng 3: Một số biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở các trường THCS trên địa bàn quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC NGOÀI GIỜ LÊN LỚP Ở TRƢỜNG THCS TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 1.
Tổng quan nghiên cứu vấn đề Trong quá trình phát triển của khoa học giáo dục, hoạt động dạy- học đã và đang được nghiên cứu một cách có hệ thống. Trong các vấn đề giáo dục, giáo dục nhân cách cho học sinh đóng vai trò vô cùng quan trọng. Để hình thành và phát triển nhân cách học sinh, HĐGDNGLL là một trong những hoạt động giáo dục cực kỳ cần thiết. Ở Việt Nam, các công trình nghiên cứu về HĐGDNGLL được thực hiện theo các hướng nghiên cứu chính sau: 1.
Hướng thứ nhất Những nghiên cứu cơ bản mang tính lý luận nhằm xác định khái niệm HĐGDNGLL, xác định mục tiêu, vai trò, vị trí, nội dung, phương pháp, hình thức tổ chức thực hiện. Thực hiện theo hướng nghiên cứu này có một số công trình như sau: + Từ năm 1979, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam (VNIES) đã thực hiện đề tài nghiên cứu về “Các hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp và sự hình thành nhân cách của học sinh”do Trung tâm nghiên cứu giáo dục đạo đức cho học sinh chủ trì. Đề tài được triển khai thực nghiệm tại một số trường phổ thông trên địa bàn Hà Nội, kết quả thực nghiệm đã được thể hiện trên tạp chí nghiên cứu giáo dục và tạp chí Thông tin Khoa học Giáo dục của một số nhà nghiên cứu như: Đặng Thúy Anh, Phạm Hoàng Gia, Lê Trung Trấn, Phạm Lăng… + Nghiên cứu thực nghiệm cải tiến nội dung, phương pháp tổ chức nhằm nâng cao chất lượng HĐGDNGLL do một nhóm cán bộ nghiên cứu của Viện khoa học giáo dục thực hiện như: Đặng Thúy Anh, Nguyễn Dục Quang, Nguyễn Thị Kỷ, Nguyễn Thanh Bình… 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com + Một số nghiên cứu lý luận nhằm xây dựng cơ sở lý luận về HĐGDNGLL của một số nhà khoa học như Nguyễn Đắc Lê, Hoàng Mạnh Phú, Lê Trung Trấn, Nguyễn Dục Quang, Hà Nhật Thăng… + Một số cuốn sách nói về HĐGDNGLL của một số tác giả như: Đặng Vũ Hoạt, Hà Nhật Thăng, Nguyễn Hữu Hợp, Nguyễn Dục Quang, Nguyễn Đăng Thìn, Lê Thanh Sử, Nguyễn Thị Kỷ… + PGS. Hà Nhật Thăng, đã dự thảo chương trình khung “Tổ chức HĐGDNGLL ở trường THCS” vào năm 1998.
Nhóm nghiên cứu gồm GS. Đặng Vũ Hoạt, Nguyễn Đăng Thìn, Lê Thanh Sử, Nguyễn Thị Kỷ về HĐGD NGLL ở trường THCS, đã điểm qua về vị trí, nhiệm vụ của HĐGDNGLL, các hình thức và con đường chủ yếu thực hiện HĐGDNGLL ở trường THCS. + Tác giả Hà Nhật Thăng (Chủ biên) – sách giáo viên HĐGDNGLL 6,7,8,9 cũng đã nêu lên mục tiêu, nội dung, chương trình, phương tiện, trang thiết bị cho việc tổ chức HĐGDNGLL, đánh giá kết quả tổ chức HĐGDNGLL của học sinh đồng thời hướng dẫn thực hiện các chủ điểm… + Một số bài viết về kinh nghiệm thực tiễn tổ chức HĐGDNGLL ở các trường THPT mà tác giả là các GV, cán bộ quản lý tại các trường phổ thông. Qua hệ thống những nghiên cứu nói trên, cho thấy các tác giả đã đi sâu vào nghiên cứu cơ bản về HĐGDNGLL, đóng góp không nhỏ trong việc trang bị những hiểu biết, những kiến thức cơ bản về HĐGDNGLL, góp phần tuyên truyền đến mọi người về tầm quan trọng, vị trí, vai trò của HĐGDNGLL trong việc giáo dục toàn diện học sinh.
Tuy nhiên các công trình kể trên hầu hết đi sâu nghiên cứu những vấn đề chung về HĐGDNGLL, rất ít công trình dành riêng cho đối tượng học sinh khối THCS nhất là trong giai đoạn xã hội có rất nhiều sự thay đổi, biến động như hiện nay. Hướng thứ hai Các công trình nghiên cứu về quản lý HĐGDNGLL. Cụ thể như nghiên cứu các vấn đề lý luận cơ bản liên quan đến công tác quản lý HĐGDNGLL, phân tích thực trạng công tác quản lý HDGDNGLL ở các trường THPT và đề 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com xuất được một số biện pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý HĐGDNGLL ở các trường THPT. Cụ thể như: + Đỗ Văn Lợi với nghiên cứu “Một số biện pháp quản lý HĐGDNGLL ở các trường phổ thông Hermann Gmeiner” đã khẳng định HĐGDNGLL có vị trí và ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc hình thành và phát triển phẩm chất, năng lực cho HS đồng thời đã chỉ ra được các biện pháp quản lý như: nâng cao nhận thức cho cán bộ, GV về đặc điểm của trường phổ thông Hermann Gmeiner; xây dựng đội ngũ quản lý và tổ chức HĐGDNGLL giỏi về chuyên môn, có tinh thần trách nhiệm cao; nâng cao ý thức trách nhiệm của đội ngũ cán sự lớp, toàn thể HS về việc tham gia các HĐGDNGLL,… sẽ góp phần tích cực nâng cao hiệu quả giáo dục nói chung ở các trường học phổ thông.
+ Khuất Cao Bắc với nghiên cứu “Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở các trường trung học phổ thông huyện Phúc Thọ thành phố Hà Nội trong giai đoạn hiện nay” đã bước đầu đưa ra được một số vấn đề cơ bản về quản lý HĐGDNGLL ở các trường THPT trong giai đoạn 2009 như: các vấn đề lý luận cơ bản liên quan đến công tác quản lý HĐGDNGLL, phân tích thực trạng công tác quản lý HDGDNGLL ở các trường THPT và đề xuất được số biện pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả công tác quản lý HĐGDNGLL ở các trường THPT. + Nguyễn Thị Huyền với nghiên cứu “Biện pháp quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở trường trung học phổ thông Hoài Đức B thành phố Hà Nội” đã khẳng định được tầm quan trọng của công tác quản lý trong việc tổ chức tốt HĐGDNGLL ở trường THPT. Theo tác giả để thực hiện tốt công tác quản lý HĐGDNGLL ở trường THPT cần phải chú ý đến các vấn đề sau: một là nâng cao nhận thức cho giáo viên, học sinh và phụ huynh về vai trò của HĐGDNGLL, hai là quản lý việc xây dựng kế hoạch HĐGDNGLL, thực hiện kế hoạch, ba là quản lý cơ sở vật chất và các điều kiện thực hiện HĐGDNGLL, bốn là quản lý việc phối hợp của các lực lượng giáo dục cuối 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com cùng là quản lý công tác kiểm tra, đánh giá kết quả hoạt động. Chúng ta có thể thấy đa phần các nghiên cứu đều tập trung vào công tác quản lý HĐGDNGLL ở các trường THPT còn các nghiên cứu về quản lý HĐGDNGLL ở trường THCS còn ít và hầu như không có nghiên cứu về HĐGDNGLL ở các trường THCS nằm trên địa bàn các thành phố lớn, nơi có số lượng dân cư đông đúc, năng động, sáng tạo và cập nhật thường xuyên các xu hướng, trào lưu, lối sống mới trên thế giới.
Ngoài ra, các công trình trên chưa chỉ ra cho CBQL cách thức quản lý HĐGDNGLL có hiệu quả theo bốn chức năng của quản lý nhất là trong giai đoạn có nhiều yêu cầu đổi mới trong giáo dục và đào tạo như hiện nay. Như làm thế nào để xây dựng kế hoạch hoạt động phù hợp với điều kiện thực tiễn của đơn vị, tổ chức và chỉ đạo việc thực hiện kế hoạch như thế nào cho hiệu quả và kiểm tra, đánh giá thế nào cho đúng, giúp hoạt động ngày một tốt hơn. Điều này khiến cho CBQL không ít trường THCS ở thành phố khi tổ chức HĐGDNGLL còn lúng túng, làm theo thói quen, không có sự sáng tạo và sự định hướng đúng, chưa được cập nhật các xu hướng về đổi mới giáo dục HĐGDNGLL trong giai đoạn hiện nay. Vì vậy dẫn đến nội dung hoạt động còn sơ sài, hình thức đơn điệu, đối phó làm cho hiệu quả và chất lượng còn nhiều hạn chế.
Vì vậy, nhằm khắc phục các hạn chế trên chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu “Quản lý hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp ở các trường Trung học cơ sở trên địa bàn quận Phú Nhuận, thành phố Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay”. Qua đề tài này, chúng tôi thực sự mong muốn đóng góp một phần nhỏ bé của mình để nghiên cứu và đề xuất những biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý HĐGDNGLL theo định hướng đổi mới căn bản, toàn diện Giáo dục và Ðào tạo trong bối cảnh hiện nay. Lý luận về quản lý 1. Khái niệm quản lý Khái niệm quản lý đã được các nhà khoa học định nghĩa một cách khác 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com nhau tùy thuộc vào cách tiếp cận, góc độ nghiên cứu và hoàn cảnh xã hội, kinh tế, chính trị.
Có thể điểm qua một số quan điểm đó như sau: + Henry Fayol (1841 -1925), cha đẻ của thuyết quản lý hành chính quan niệm: “Quản lý tức là lập kế hoạch, tổ chức, chỉ huy, phối hợp và kiểm tra” [13, tr. + Nghiên cứu về khoa học quản lý, các tác giả Nguyễn Quốc Chí và Nguyễn Thị Mỹ Lộc cho rằng: “Quản lý là quá trình đạt đến mục tiêu của tổ chức bằng cách vận động các chức năng kế hoạch hóa, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra” [14, tr. + Theo các tác giả Đặng Vũ Hoạt và Hà Thế Ngữ: “Quản lý là một quá trình định hướng, quá trình có mục tiêu, quản lí có hệ thống là quá trình tác động đến hệ thống nhằm đạt được những mục tiêu nhất định. Những mục tiêu này đặc trưng cho trạng thái mới của hệ thống mà người quản lí mong muốn” [23, tr.
Như vậy, các định nghĩa trên đây tuy khác nhau về cách diễn đạt và góc độ tiếp cận, nhưng tất cả đều đề cập đến bản chất chung của quản lý, đó là: + Quản lý bao giờ cũng là một tác động có hướng đích, có mục tiêu xác định. + Quản lý là sự tác động tương hỗ, biện chứng giữa chủ thể quản lý và khách thể quản lý. + Quản lý xét cho đến cùng bao giờ cũng là quản lý con người. + Quản lý là tác động mang tính chủ quan nhưng phải phù hợp với quy luật khách quan.