Luận văn thạc sĩ quản lý hoạt động giáo dục đạo đức học sinh ở trường trung học phổ thông quan lạn huyện vân đồn quảng ninh

Luận văn thạc sĩ phân tích quản lý hoạt động giáo dục đạo đức học sinh tại trường trung học phổ thông Quan Lạn, huyện Vân Đồn, Quảng Ninh.

• Tác giả: Nguyễn Văn Hà
• Người hướng dẫn: TS. Dương Văn Thắng
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Quản Lý Hoạt Động Giáo Dục Đạo Đức Học Sinh Tại Trường THPT Quan Lạn, Quảng Ninh
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về quản lý hoạt động giáo dục đạo đức học sinh tại trường THPT Quan Lạn

Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức học sinh là một trong những nhiệm vụ quan trọng của các trường trung học phổ thông, đặc biệt là tại trường THPT Quan Lạn, Quảng Ninh. Hoạt động này không chỉ giúp hình thành nhân cách cho học sinh mà còn góp phần vào việc xây dựng môi trường giáo dục lành mạnh. Đạo đức là nền tảng của sự phát triển bền vững, và việc quản lý hiệu quả các hoạt động giáo dục đạo đức sẽ tạo ra những giá trị tích cực cho học sinh.

1.1. Khái niệm và vai trò của giáo dục đạo đức học sinh

Giáo dục đạo đức học sinh là quá trình hình thành và phát triển những giá trị đạo đức, nhân cách cho học sinh. Vai trò của giáo dục đạo đức không chỉ dừng lại ở việc trang bị kiến thức mà còn giúp học sinh phát triển toàn diện về nhân cách, phẩm chất và năng lực công dân.

1.2. Đặc điểm của trường THPT Quan Lạn trong quản lý giáo dục đạo đức

Trường THPT Quan Lạn có những đặc điểm riêng biệt về địa lý và văn hóa, ảnh hưởng đến công tác quản lý giáo dục đạo đức. Đặc biệt, sự phát triển kinh tế địa phương đã tạo ra nhiều thách thức cho việc giáo dục đạo đức học sinh, đòi hỏi các biện pháp quản lý phù hợp.

II. Thách thức trong quản lý hoạt động giáo dục đạo đức học sinh tại THPT Quan Lạn

Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức học sinh tại trường THPT Quan Lạn đang đối mặt với nhiều thách thức. Những vấn đề như sự suy giảm giá trị đạo đức, ảnh hưởng của môi trường xã hội và gia đình, cùng với sự phát triển nhanh chóng của công nghệ thông tin đã tạo ra những khó khăn trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh.

2.1. Tác động của môi trường xã hội đến giáo dục đạo đức

Môi trường xã hội hiện nay có nhiều yếu tố tiêu cực ảnh hưởng đến học sinh, như tệ nạn xã hội, áp lực từ bạn bè. Những yếu tố này làm cho việc giáo dục đạo đức trở nên khó khăn hơn, đòi hỏi sự quan tâm và can thiệp kịp thời từ nhà trường và gia đình.

2.2. Sự thiếu hụt trong sự quan tâm của gia đình

Nhiều gia đình không có đủ thời gian và điều kiện để chăm sóc và giáo dục con cái, dẫn đến việc học sinh thiếu sự định hướng trong việc phát triển đạo đức. Điều này cần được khắc phục thông qua sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và gia đình.

III. Phương pháp quản lý hiệu quả hoạt động giáo dục đạo đức học sinh

Để nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động giáo dục đạo đức học sinh, trường THPT Quan Lạn cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và phù hợp. Việc xây dựng môi trường giáo dục tích cực, kết hợp với các hoạt động ngoại khóa sẽ giúp học sinh phát triển toàn diện hơn.

3.1. Xây dựng môi trường giáo dục tích cực

Môi trường giáo dục tích cực là yếu tố quan trọng trong việc giáo dục đạo đức học sinh. Trường cần tạo ra không gian học tập thân thiện, khuyến khích học sinh tham gia vào các hoạt động xã hội và tình nguyện.

3.2. Tăng cường hoạt động ngoại khóa và giáo dục ngoài giờ

Các hoạt động ngoại khóa không chỉ giúp học sinh giải trí mà còn là cơ hội để rèn luyện kỹ năng sống và phát triển nhân cách. Trường cần tổ chức thường xuyên các hoạt động này để nâng cao nhận thức và trách nhiệm của học sinh.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về giáo dục đạo đức học sinh

Việc áp dụng các biện pháp quản lý trong giáo dục đạo đức học sinh tại trường THPT Quan Lạn đã mang lại những kết quả tích cực. Nghiên cứu cho thấy rằng, khi được giáo dục đúng cách, học sinh có thể phát triển tốt hơn về mặt đạo đức và nhân cách.

4.1. Kết quả khảo sát về nhận thức của học sinh

Khảo sát cho thấy đa số học sinh nhận thức được tầm quan trọng của giáo dục đạo đức. Họ cũng bày tỏ mong muốn tham gia vào các hoạt động giáo dục đạo đức tại trường.

4.2. Đánh giá hiệu quả của các hoạt động giáo dục đạo đức

Các hoạt động giáo dục đạo đức đã giúp cải thiện đáng kể hạnh kiểm của học sinh. Số lượng học sinh vi phạm đạo đức đã giảm, cho thấy sự thành công trong công tác quản lý giáo dục đạo đức.

V. Kết luận và hướng phát triển tương lai cho giáo dục đạo đức học sinh

Quản lý hoạt động giáo dục đạo đức học sinh tại trường THPT Quan Lạn cần tiếp tục được cải thiện và phát triển. Các biện pháp quản lý cần được điều chỉnh để phù hợp với thực tiễn và nhu cầu của học sinh, nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.

5.1. Định hướng phát triển giáo dục đạo đức trong tương lai

Trường cần xây dựng kế hoạch dài hạn cho giáo dục đạo đức, bao gồm việc phát triển chương trình giáo dục và các hoạt động ngoại khóa phù hợp với nhu cầu của học sinh.

5.2. Tăng cường sự phối hợp giữa nhà trường và gia đình

Sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường và gia đình là yếu tố quyết định trong việc giáo dục đạo đức học sinh. Cần có các chương trình giao lưu, hội thảo để nâng cao nhận thức của phụ huynh về vai trò của giáo dục đạo đức.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC HỌC SINH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG 1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu Từ xưa đến nay, trong mọi thời đại, đạo đức có vai trò quan trọng trong xã hội với những chuẩn mực giá trị đúng đắn, đạo đức là một bộ phận quan trọng trong nền tảng tinh thần của xã hội, đạo đức góp phần giữ vững ổn định chính trị xã hội, qua đó thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội. Ngược lại, nếu xã hội bị khủng hoảng về đạo đức, điều đó chính là nguyên nhân dẫn đến khủng hoảng chính trị, kinh tế, xã hội. Do đó vấn đề đạo đức và giáo dục đạo đức luôn được nhiều người quan tâm.

Khổng Tử (551-479 TCN), nhà giáo dục lớn của Trung Hoa phong kiến đề cao đường lối đức trị và lễ trị để trị quốc an dân, phát triển đất nước. Theo quan điểm của ông thì cơ sở của đường lối đức trị là lòng Nhân, lòng yêu thương con người, ông coi Nhân là gốc rễ của các đức khác, các đức tụ cả ở Nhân. Khổng Tử cho rằng: “Điều mình không muốn thì đừng làm cho kẻ khác”. Làm người phải biết sửa mình “Không nhìn cái không hợp Lễ, không nghe cái không hợp Lễ, không nói điều không hợp Lễ, không làm việc không hợp Lễ”.

Với những cống hiến ấy, Khổng Tử được coi là nhà giáo dục lớn của Trung Quốc, được tôn làm “Vạn thế sư biểu” [Trích: 10].Komenxki (1592-1670) đã đúc kết “Một số qui tắc trong ứng xử” để giáo dục cho thanh thiếu niên. Ông đặc biệt quan tâm đến phương pháp làm gương và nêu gương trong giáo dục đạo đức cho học sinh[Trích: 10]. Ở thế kỷ XX, nhiều nhà tâm lý học và giáo dục học trên thế giới cũng đã đề cập và nghiên cứu về giáo dục đạo đức. Trong số đó nối bật là nhà giáo dục học và tâm lý học Liên Xô A.

Makarenco, ông nêu lên nguyên tắc giáo dục tập thể và thông qua tập thể. Trong tác phẩm “Bài ca sư phạm’’ ông đặc biệt nhấn mạnh vai trò của GDĐĐ học sinh [14]. 6 Ỏ Việt Nam cũng như các nước phương Đông khác, hàng nghìn năm trước đây đã xây dựng mô hình giáo dục theo truyền thống Nho giáo, coi trọng Lễ và Văn. Văn hiểu theo nghĩa rộng là kiến thức là văn chương cũng có nghĩa là tài năng.

Lễ được hiểu theo nghĩa rộng là nghi thức, khuôn phép mà mọi người phải tuân theo trong hành vi ứng xử để thể hiện là con người có những phẩm chất cơ bản: Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín có nghĩa là đạo đức. Đạo đức và tài năng là hai yếu tố căn bản của nhân cách con người, trong đó cha ông ta coi trọng đạo đức, coi đạo đức là gốc rễ, “Tiên học Lễ, Hậu học Văn” là xuất phát từ tư tưởng đó. Kế thừa và phát triển những tư tưởng về giáo dục của các bậc tiền nhân, chủ tịch Hồ Chí Minh đề cao tầm quan trọng của đạo đức. Bác viết: “Cũng như sông phải có nguồn mới có nước, không có nguồn thì sông cạn.

Cây phải có gốc, không có gốc thì cây héo. Người cách mạng phải có đạo đức, không có đạo đức thì tài giỏi đến mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân” [19, tr. Theo tư tưởng của Người, đạo đức cách mạng giúp con người vượt mọi thử thách, không lùi bước trước khó khăn gian khổ. Bản thân Người chính là tấm gương sáng nhất về đạo đức cách mạng.

Do đó cuộc vận động “ Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh” do Đảng ta phát động được đông đảo nhân dân ta hưởng ứng tham gia. Đảng và Nhà nước ta đã sớm nhận thức được vai trò của GDĐĐ đối với sự nghiệp giáo dục nói riêng và sự phát triển bền vững của toàn xã hội nói chung. Chính vì vậy, năm 1979 khi Bộ chính trị ra quyết định về cải cách giáo dục, Uỷ ban cải cách giáo dục đã có quyết định số 01 mở cuộc vận động: "Tăng cường giáo dục đạo đức cách mạng trong các trường học" [Trích: 20]. Ngày nay, trong nền kinh tế thị trường, nền kinh tế mở đầy năng động hiện nay đã tạo ra những định hướng giá trị xã hội mới, bên cạnh những giá trị đạo đức truyền thống tốt đẹp, những giá trị của con người trong thời đại mới cũng được hình thành.

Đã có nhiều bài viết, công trình nghiên cứu của các tác giả về đạo đức và GDĐĐ học sinh: 7 Tác giả Phạm Minh Hạc đã nêu lên các định hướng giá trị đạo đức con người Việt Nam trong thời kỳ công nghiệp hóa – hiện đại hóa (CNH-HĐH) đất nước và nêu lên 6 giải pháp cơ bản để giáo dục đạo đức con người Việt Nam trong thời kỳ CNH-HĐH: “ Tiếp tục đổi mới nội dung, hình thức giáo dục đạo đức trong các trường học; củng cố ý tưởng giáo dục ở gia đình và cộng đồng, kết hợp chặt chẽ giáo dục nhà trường trong việc giáo dục đạo đức cho học sinh, kết hợp chặt chẽ giáo dục đạo đức với việc thực hiện nghiêm chỉnh luật pháp của các cơ quan thi hành pháp luật. Tổ chức thống nhất các phong trào thi đua yêu nước và các phong trào rèn luyện đạo đức, lối sống cho toàn dân, trước hết là cán bộ đảng viên, thầy cô giáo các trường học, xây dựng một cơ chế tổ chức và chỉ đạo thống nhất toàn xã hội về giáo dục đạo đức, nâng cao nhận thức cho mọi người” [12, tr. Tác giả Hà Nhật Thăng đã nghiên cứu sự phát triển trí lực - tâm lực - thể lực của mỗi con người, trong đó phải coi tâm lực là nội lực của sự phát triển con người, đồng thời tác giả đã viết cuốn sách: " Rèn luyện kỹ năng sư phạm” nhằm cung cấp những kỹ năng sư phạm cần thiết cho sinh viên sư phạm và đội ngũ giáo viên để nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức trong các nhà trường phổ thông [23]. Các tác giả Nguyễn Thị Mỹ Lộc - Đinh Thị Kim Thoa - Trần Văn Tính - Vũ Phương Liên đã nghiên cứu giáo dục giá trị sống nhằm giáo dục đạo đức cho học sinh THPT, đồng thời các tác giả đã viết cuốn sách “Giáo dục giá trị sống và kỹ năng sống cho học sinh trung học phổ thông”, đây là tài liệu bổ ích cho đội ngũ giáo viên THPT trong việc giáo dục đạo đức lối sống cho học sinh hiện nay và đã được rất nhiều trường THPT sử dụng [15].

Nghiên cứu về quản lý hoạt động GDĐĐ học sinh, có một số tác giả nghiên cứu như sau: Tác giả Nguyễn Quang Vinh đã đề cập đến các giải pháp để nâng cao chất lượng giáo dục đức học sinh THPT huyện Vũ Thư tỉnh Thái Bình và đề xuất 6 giải pháp quản lý để nâng cao chất lượng giáo dục đức học sinh THPT [27]. 8 Tác giả Nguyễn Phương Liên đề cập đến quản lý giáo dục truyền thống cho học sinh qua đó giáo dục đạo đức học sinh tại các trường THPT huyện Từ Liêm thành phố Hà Nội, qua đó đánh gia thực trạng đạo đức truyền thống của học sinh huyện Từ Liêm, đề ra các biện pháp giáo dục đạo đức cho HS trên địa bàn [17]. Qua một số nghiên cứu và thực tiễn giáo dục đạo đức trên đây cho thấy, giáo dục đạo đức học sinh THPT là công việc khó khăn, vất vả, phức tạp đòi hỏi phải có những biện pháp phù hợp, GDĐĐ học sinh phổ thông là mối quan tâm không chỉ của những người làm công tác giáo dục mà còn là của toàn xã hội, nhất là trong tình hình xã hội ta hiện nay. Tuy nhiên chưa có đề tài nào nghiên cứu về quản lý hoạt động GDĐĐ học sinh ở trường THPT Quan Lạn huyện Vân Đồn - một huyện đảo đang trên đà hội nhập và chịu nhiều ảnh hưởng của sự phát triển kinh tế, văn hóa xã hội, đô thị của tỉnh Quảng Ninh.

Vì vậy, tôi chọn đề tài này với hy vọng góp phần nhỏ bé vào việc nâng cao hiệu quả GDĐĐ cho học sinh THPT huyện Vân Đồn tỉnh Quảng Ninh. Một số khái niệm cơ bản 1. Quản lý Từ khi con người sống thành xã hội có sự phân công hợp tác trong lao động thì bắt đầu xuất hiện sự quản lý. Tính chất của việc quản lý thay đổi và phát triển theo sự phát triển của xã hội loài người, nhằm bảo đảm cho sự tồn tại và phát triển của xã hội.

Theo từ điển tiếng Việt thông dụng, thuật ngữ “quản lý” được định nghĩa là: “Tổ chức, điều khiển hoạt động của một đơn vị, cơ quan”[26].Marx: “Quản lý là lao động điều khiển lao động”.Marx đã viết: “Bất cứ lao động hay lao động chung nào mà tiến hành trên một quy mô lớn, đều yêu cầu phải có một sự chỉ đạo để điều hoà những hoạt động cá nhân. Một nhạc sĩ độc tấu thì điều khiển lấy mình, nhưng một dàn nhạc thì phải có nhạc trưởng”[4, tr. 9 Nhà triết học V. Afnatsev cho rằng, quản lý xã hội một cách khoa học là nhận thức, phát hiện các quy luật, các khuynh hướng vận động của xã hội và hướng sự vận động của xã hội cho phù hợp với các khuynh hướng đó; là phát hiện và giải quyết kịp thời các mâu thuẫn của sự phát triển; là duy trì sự thống nhất giữa chức năng và cơ cấu của hệ thống; là tiến hành một đường lối đúng đắn dựa trên cơ sở tính toán nghiêm túc những khả năng khách quan, mối tương quan giữa các lực lượng xã hội.[ Trích: 10, tr.

Frederick Winslow Taylor (1856-1915) là nhà thực hành quản lý khoa học về lao động đã đưa ra định nghĩa: “Quản lý là biết được chính xác điều bạn muốn người khác làm, và sau đó hiểu được rằng họ đã hoàn thành công việc một cách tốt nhất [Trích: 10, tr. Henry Fayol (1841-1925) đã xuất phát từ nghiên cứu các loại hình hoạt động quản lý và phân biệt thành 5 chức năng cơ bản: “kế hoạch hoá, tổ chức, chỉ huy, phối hợp và kiểm tra” và sau này được kết hợp lại thành 4 chức năng cơ bản của quản lý: kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo và kiểm tra. Những cống hiến của ông về lý luận quản lý đã mang tính phổ quát cao và nhiều luận điểm đến nay vẫn còn giá trị khoa học và thực tiễn [Trích: 10, tr. Tác giả Nguyễn Ngọc Quang cho rằng: “Quản lý là tác động có mục đích có kế hoạch của chủ thể quản lý đến tập thể những người lao động nói chung là khách thể quản lý, nhằm thực hiện được mục tiêu dự kiến” [21].