Luận văn thạc sĩ quản lý giáo dục ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hoạt động dạy học ở các trường trung học cơ sở trên địa bàn thành phố thái nguyên

Luận văn thạc sĩ giáo dục phân tích quản lý giáo dục ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hoạt động dạy học ở các trường trung, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Bế Nhật Minh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Thị Ngọc
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý giáo dục
• Đề tài: Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Quản Lý Dạy Học Tại Trường Trung Học Cơ Sở Thái Nguyên
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• Lời cam đoan
• Lời cảm ơn
• Danh mục các từ viết tắt
• Danh mục các bảng
• Danh mục các biểu đồ
• MỞ ĐẦU
• Lý do chọn đề tài
• Mục đích nghiên cứu
• Nhiệm vụ nghiên cứu
• Khách thể và đối tượng nghiên cứu
• Phạm vi nghiên cứu
• Giả thuyết khoa học
• Các phương pháp nghiên cứu
• Cấu trúc luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG THCS
• 1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
• 1.1.1. Những nghiên cứu ở nước ngoài
• 1.1.2. Những nghiên cứu trong nước
• 1.2. Các khái niệm công cụ
• 1.2.1. Quản lý giáo dục
• 1.2.2. Công nghệ thông tin
• 1.2.3. Hoạt động dạy học
• 1.2.4. Quản lý hoạt động dạy học
• 1.2.5. Ứng dụng công nghệ thông tin
• 1.2.6. Ứng dụng CNTT trong quản lý hoạt động dạy học
• 1.3. Một số vấn đề cơ bản về ứng dụng CNTT trong nhà trường
• 1.3.1. Vai trò ứng dụng CNTT trong nhà trường
• 1.3.2. Nội dung ứng dụng CNTT trong hoạt động quản lí nhà trường
• 1.3.3. Một số phần mềm ứng dụng CNTT trong quá trình quản lí nhà trường
• 1.4. Ứng dụng CNTT trong quản lí hoạt động dạy học ở trường THCS
• 1.4.1. Ý nghĩa của việc ứng dụng CNTT vào quản lý HĐDH ở trường THCS của Hiệu Trưởng
• 1.4.2. Hiệu trưởng ứng dụng CNTT trong lập kế hoạch quản lí hoạt động dạy học
• 1.4.3. Hiệu trưởng ứng dụng CNTT trong tổ chức, chỉ đạo hoạt động dạy học ở trường THCS
• 1.4.4. Hiệu trưởng ứng dụng CNTT để kiểm tra, đánh giá trong quản lí hoạt động dạy học ở trường THCS
• 1.4.5. Một số yếu cầu đối với người Hiệu trưởng để ứng dụng CNTT có hiệu quả trong quản lí hoạt động dạy học
• 1.5. Những yếu tố ảnh hưởng đến việc ứng dụng CNTT trong quản lý hoạt động dạy học
• 1.5.1. Yếu tố khách quan
• 1.5.2. Yếu tố chủ quan
• 1.6. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở MỘT SỐ TRƯỜNG THCS TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN
• 2.1. Một vài nét về giáo dục THCS trên địa bàn Thành phố Thái Nguyên
• 2.2. Khảo sát thực trạng việc ứng dụng công nghệ thông tin tại một số trường THCS trên địa bàn Thành phố Thái Nguyên
• 2.2.1. Khái quát chung về khảo sát
• 2.2.2. Kết quả khảo sát thực trạng ứng dụng CNTT trong quản lí hoạt động dạy học ở một số trường THCS tại TP Thái Nguyên
• 2.3. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG THCS TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN
• 3.1. Các nguyên tắc đề xuất biện pháp
• 3.1.1. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa
• 3.1.2. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn
• 3.1.3. Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả
• 3.1.4. Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi
• 3.1.5. Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống
• 3.2. Một số biện pháp ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hoạt động dạy học ở các trường THCS trên địa bàn TPTN
• 3.2.1. Biện pháp 1: Nâng cao nhận thức của CBQL, GV, NV về việc ứng dụng CNTT trong quản lí hoạt động dạy học
• 3.2.2. Biện pháp 2: Tổ chức bồi dưỡng nâng cao năng lực sử dụng CNTT cho đội ngũ CBQL, GV, NV trong nhà trường
• 3.2.3. Biện pháp 3: Đổi mới việc lập kế hoạch và tổ chức, chỉ đạo hoạt động dạy học theo hướng ứng dụng CNTT
• 3.2.4. Biện pháp 4: Huy động mọi nguồn lực trong và ngoài nhà trường để tăng cường đầu tư cơ sở vật chất, các phương tiện ứng dụng CNTT cho nhà trường
• 3.2.5. Biện pháp 5: Xây dựng hệ thống các văn bản quy định đồng bộ, rõ ràng, cụ thể về việc ứng dụng CNTT trong quản lý hoạt động dạy học
• 3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp
• 3.4. Thăm dò tính cần thiết và khả thi của các biện pháp
• 3.4.1. Thăm dò và kết quả thăm dò
• 3.4.2. Đánh giá kết quả thăm dò
• 3.5. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận của việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hoạt động dạy học

Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hoạt động dạy học tại các trường trung học cơ sở (THCS) là một xu hướng tất yếu trong bối cảnh hiện đại. Công nghệ thông tin không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý mà còn cải thiện chất lượng dạy và học. Theo các nghiên cứu, việc ứng dụng CNTT đã được nhiều quốc gia trên thế giới thực hiện thành công, từ đó tạo ra những mô hình giáo dục tiên tiến. Các khái niệm như quản lý giáo dục, hoạt động dạy học, và ứng dụng CNTT cần được làm rõ để hiểu rõ hơn về vai trò của chúng trong giáo dục. Việc ứng dụng CNTT không chỉ dừng lại ở việc sử dụng phần mềm mà còn bao gồm việc thay đổi phương pháp giảng dạy và quản lý. Điều này đòi hỏi sự đầu tư về cơ sở vật chất và đào tạo nhân lực có kỹ năng sử dụng công nghệ. Như một ví dụ, ở nhiều quốc gia phát triển, tỷ lệ máy tính và kết nối internet trong trường học đạt mức cao, cho thấy sự quan tâm đến việc ứng dụng CNTT trong giáo dục.

1.1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề

Nghiên cứu về ứng dụng công nghệ thông tin trong giáo dục đã diễn ra từ lâu và đã có nhiều thành tựu đáng kể. Các quốc gia như Mỹ, Anh, và Nhật Bản đã có những chính sách rõ ràng nhằm thúc đẩy CNTT trong giáo dục. Tại Mỹ, Tổng thống Obama đã nhấn mạnh tầm quan trọng của CNTT trong việc khôi phục nền kinh tế và nâng cao chất lượng giáo dục. Ở Nhật Bản, chính phủ đã công bố kế hoạch phát triển xã hội thông tin từ những năm 1970. Những nghiên cứu này không chỉ cung cấp thông tin quý giá mà còn là nguồn cảm hứng cho các nhà quản lý giáo dục tại Việt Nam trong việc áp dụng CNTT vào quản lý hoạt động dạy học.

1.2. Các khái niệm cơ bản

Để hiểu rõ hơn về ứng dụng công nghệ thông tin, cần làm rõ các khái niệm như quản lý giáo dục, hoạt động dạy học, và công nghệ thông tin. Quản lý giáo dục là quá trình tổ chức, điều hành và kiểm tra các hoạt động giáo dục nhằm đạt được mục tiêu giáo dục. Hoạt động dạy học là quá trình truyền đạt kiến thức từ giáo viên đến học sinh. Công nghệ thông tin là công cụ hỗ trợ cho cả hai quá trình này, giúp nâng cao hiệu quả và chất lượng. Việc hiểu rõ các khái niệm này sẽ giúp các nhà quản lý giáo dục có cái nhìn tổng quát hơn về tầm quan trọng của CNTT trong giáo dục.

II. Thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hoạt động dạy học

Thực trạng ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hoạt động dạy học tại các trường THCS trên địa bàn thành phố Thái Nguyên cho thấy nhiều điểm tích cực nhưng cũng không ít thách thức. Theo khảo sát, nhiều trường đã bắt đầu áp dụng CNTT vào quản lý, tuy nhiên, mức độ ứng dụng còn hạn chế. Một số trường đã sử dụng phần mềm quản lý học sinh, giáo viên, và các hoạt động dạy học, nhưng vẫn còn thiếu sự đồng bộ và hiệu quả. Cơ sở vật chất phục vụ cho CNTT chưa đáp ứng đủ nhu cầu, và nhiều giáo viên vẫn chưa được đào tạo bài bản về kỹ năng sử dụng CNTT. Điều này dẫn đến việc CNTT chưa phát huy hết tiềm năng trong việc nâng cao chất lượng giáo dục.

2.1. Khảo sát thực trạng

Khảo sát thực trạng cho thấy rằng nhiều trường THCS đã có những bước tiến trong việc ứng dụng CNTT. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều khó khăn trong việc triển khai. Nhiều giáo viên cho biết họ chưa được đào tạo đầy đủ về CNTT, dẫn đến việc sử dụng công nghệ không hiệu quả. Hơn nữa, cơ sở vật chất như máy tính, mạng internet còn thiếu thốn, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận công nghệ của học sinh. Việc khảo sát này không chỉ giúp nhận diện thực trạng mà còn là cơ sở để đề xuất các biện pháp cải thiện trong tương lai.

2.2. Kết quả khảo sát

Kết quả khảo sát cho thấy rằng tỷ lệ giáo viên sử dụng CNTT trong giảng dạy còn thấp. Chỉ khoảng 30% giáo viên thường xuyên sử dụng máy tính và internet trong quá trình dạy học. Điều này cho thấy sự cần thiết phải nâng cao nhận thức và kỹ năng cho giáo viên về CNTT. Hơn nữa, việc ứng dụng CNTT trong quản lý hoạt động dạy học cũng chưa được thực hiện một cách đồng bộ, dẫn đến sự thiếu hiệu quả trong quản lý. Các trường cần có kế hoạch cụ thể để cải thiện tình hình này, từ việc đầu tư vào cơ sở vật chất đến việc tổ chức các khóa đào tạo cho giáo viên.

III. Biện pháp ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hoạt động dạy học

Để nâng cao hiệu quả ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hoạt động dạy học, cần có những biện pháp cụ thể. Trước hết, cần nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý và giáo viên về tầm quan trọng của CNTT. Việc tổ chức các khóa bồi dưỡng về CNTT cho giáo viên là rất cần thiết. Thứ hai, cần đầu tư vào cơ sở vật chất để đảm bảo rằng mọi giáo viên và học sinh đều có thể tiếp cận công nghệ. Cuối cùng, cần xây dựng một hệ thống quy định rõ ràng về việc ứng dụng CNTT trong quản lý hoạt động dạy học, từ đó tạo ra một môi trường học tập hiệu quả hơn.

3.1. Nâng cao nhận thức

Nâng cao nhận thức về ứng dụng CNTT là bước đầu tiên và quan trọng nhất. Cán bộ quản lý và giáo viên cần hiểu rõ vai trò của CNTT trong việc nâng cao chất lượng giáo dục. Việc tổ chức các buổi hội thảo, tọa đàm về CNTT sẽ giúp họ nhận thức rõ hơn về lợi ích của việc ứng dụng công nghệ trong dạy học. Hơn nữa, cần có những chương trình tuyên truyền để khuyến khích giáo viên tích cực sử dụng CNTT trong giảng dạy.

3.2. Đầu tư cơ sở vật chất

Đầu tư vào cơ sở vật chất là yếu tố quyết định để ứng dụng CNTT thành công. Các trường cần được trang bị đầy đủ máy tính, thiết bị kết nối internet và phần mềm quản lý. Việc này không chỉ giúp giáo viên dễ dàng tiếp cận công nghệ mà còn tạo điều kiện cho học sinh học tập hiệu quả hơn. Ngoài ra, cần có kế hoạch bảo trì và nâng cấp thiết bị thường xuyên để đảm bảo hoạt động ổn định.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh cách mạng công nghiệp lần thứ tư và công cuộc đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục, việc hiện đại hóa công tác quản trị trường học trở thành một đòi hỏi cấp thiết. Ngành giáo dục thành phố Thái Nguyên sở hữu mạng lưới gồm 36 trường trung học cơ sở với quy mô 17.069 học sinh và 836 giáo viên, đóng vai trò nòng cốt trong việc nâng cao dân trí và đào tạo nguồn nhân lực cho địa phương. Mặc dù tỷ lệ tốt nghiệp trung học cơ sở hàng năm duy trì ở mức cao từ 99,5% đến 100%, song công tác quản lý chuyên môn tại nhiều cơ sở giáo dục vẫn còn mang tính thủ công, thiếu tính đồng bộ và chưa khai thác hết tiềm năng của công nghệ số.

Vấn đề cốt lõi đặt ra là làm thế nào để chuyển dịch phương thức điều hành truyền thống sang mô hình quản trị thông minh, lấy dữ liệu và công nghệ làm nền tảng thúc đẩy chất lượng giảng dạy. Mục tiêu nghiên cứu tập trung làm rõ thực trạng, xác định các điểm nghẽn về hạ tầng cũng như năng lực số của đội ngũ, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp khoa học nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học.

Phạm vi nghiên cứu được thực hiện tại 5 trường trung học cơ sở trọng điểm trên địa bàn thành phố Thái Nguyên trong năm học 2017-2018. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc cung cấp luận cứ khoa học giúp các nhà quản lý rút ngắn khoảng 40% thời gian xử lý hồ sơ học vụ, nâng cao độ chính xác trong kiểm tra đánh giá và thiết lập môi trường dạy học tích hợp công nghệ đạt chuẩn chất lượng giáo dục hiện đại.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết quản lý giáo dục hiện đại của các chuyên gia đầu ngành tại Việt Nam, đặc biệt là quan điểm tiếp cận hệ thống của Giáo sư Viện sĩ Phạm Minh Hạc và Phó Giáo sư Tiến sĩ Nguyễn Thị Tính. Quản lý hoạt động dạy học ở cấp độ vi mô được định nghĩa là hệ thống tác động có mục đích, có kế hoạch và hợp quy luật của Hiệu trưởng đến tập thể sư phạm và học sinh nhằm tối ưu hóa quá trình truyền thụ và lĩnh hội tri thức.

Khung năng lực công nghệ thông tin trong giáo dục được tham chiếu theo tiêu chuẩn quốc tế của Hiệp hội Công nghệ trong Giáo dục (ISTE), bao gồm kỹ năng vận hành kỹ thuật, thiết kế bài giảng số và đánh giá trực tuyến. Nghiên cứu tập trung vào 4 khái niệm công cụ chính: quản lý giáo dục, hoạt động dạy học, ứng dụng công nghệ thông tin, và chu trình quản lý dạy học 4 chức năng gồm lập kế hoạch, tổ chức thực hiện, chỉ đạo chuyên môn, kiểm tra đánh giá.

Cơ sở pháp lý của đề tài dựa trên Luật Công nghệ thông tin số 67/2006/QH11, Quyết định số 698/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, Chỉ thị số 55/2008/CT-BGDĐT và Quyết định số 558/QĐ-BGDĐT của Bộ Giáo dục và Đào tạo về triển khai hệ thống thông tin quản lý trường học VEMIS.

Phương pháp nghiên cứu

Để đảm bảo tính khách quan và độ tin cậy khoa học, nghiên cứu sử dụng cỡ mẫu gồm 77 khách thể, bao gồm 27 cán bộ quản lý (12 thành viên Ban Giám hiệu, 15 Tổ trưởng chuyên môn) và 50 giáo viên, nhân viên trực tiếp giảng dạy tại 5 trường trung học cơ sở đại diện: Nha Trang, Nguyễn Du, Quang Trung, Gia Sàng và Tân Thịnh. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp ngẫu nhiên được lựa chọn nhằm đảm bảo tính đại diện cho các trường nội thành có quy mô lớn và các trường vùng ven có điều kiện cơ sở vật chất ở mức trung bình.

Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phiếu trưng cầu ý kiến với thang đo Likert 5 mức độ, kết hợp phỏng vấn sâu 10 cán bộ quản lý và khảo sát trực tiếp hệ thống hồ sơ chuyên môn số hóa. Phương pháp phân tích thống kê toán học bằng phần mềm Microsoft Excel được sử dụng để tính toán tần suất, điểm trung bình và độ lệch chuẩn. Lý do lựa chọn phương pháp này là nhằm định lượng hóa chính xác các chỉ số thực trạng, tạo cơ sở so sánh đối chiếu đa chiều giữa nhận thức của cấp quản lý và thực tế triển khai của đội ngũ giáo viên trong suốt năm học 2017-2018.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Khảo sát thực tiễn cho thấy 100% các trường trung học cơ sở trên địa bàn thành phố Thái Nguyên đã hoàn thành kết nối mạng Internet cáp quang, với tổng số khoảng 1.000 máy vi tính và gần 100 máy chiếu phục vụ công tác dạy học. Tuy nhiên, có đến hơn 30% số lượng thiết bị đã sử dụng lâu năm, cấu hình cũ kỹ và thường xuyên gặp sự cố kỹ thuật, gây khó khăn cho việc triển khai các phần mềm quản lý chuyên dụng thế hệ mới.

Tỷ lệ ứng dụng công nghệ trong khâu quản lý hồ sơ điểm số và kết quả học tập của học sinh đạt mức cao, với hơn 85% cơ sở áp dụng thành công sổ điểm điện tử và cổng thông tin giáo dục trực tuyến. Ngược lại, kỹ năng ứng dụng công nghệ trong việc lập kế hoạch chiến lược và kiểm tra dự giờ chuyên môn chỉ đạt mức trung bình, với khoảng 45% đến 50% cán bộ quản lý thực hiện thường xuyên.

Đặc biệt, có sự chênh lệch rõ rệt về năng lực số giữa các thế hệ giáo viên: 100% cán bộ quản lý nhận thức được tầm quan trọng sống còn của chuyển đổi số, song chỉ có khoảng 55% giáo viên làm chủ được các phần mềm thiết kế bài giảng tương tác E-learning và khai thác hiệu quả cơ sở dữ liệu trên hệ thống Trường học kết nối.

Thảo luận kết quả

Dữ liệu khảo sát phản ánh thực trạng phân hóa rõ rệt và có thể được mô hình hóa sinh động thông qua biểu đồ cột so sánh tương quan đánh giá giữa cán bộ quản lý và giáo viên, đi kèm bảng phân tích ma trận các yếu tố cản trở. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc thiếu các chương trình tập huấn thực hành chuyên sâu, cơ chế thi đua khen thưởng chưa gắn liền với sản phẩm số hóa, và kinh phí đầu tư cho cơ sở vật chất chưa đáp ứng kịp tốc độ phát triển công nghệ.

Kết quả này tương đồng với các công trình nghiên cứu của các tác giả nghiên cứu tại Hải Phòng và Hà Giang, khẳng định rằng nút thắt lớn nhất của việc ứng dụng công nghệ thông tin trong trường học không nằm ở việc thiếu trang thiết bị ban đầu mà nằm ở năng lực điều hành thích ứng số của người đứng đầu. Khi dữ liệu được tổng hợp trên bảng thống kê ma trận, các yếu tố về kỹ năng lập kế hoạch trên môi trường mạng và năng lực kiểm tra đánh giá khách quan bằng công nghệ đóng vai trò then chốt, quyết định đến hơn 60% chất lượng đổi mới phương pháp giảng dạy tại nhà trường.

Đề xuất và khuyến nghị

Nghiên cứu đề xuất hệ thống 5 giải pháp đồng bộ mang tính đột phá nhằm nâng cao hiệu quả quản lý dạy học:

• Nâng cao nhận thức tư tưởng và cam kết chuyển đổi số: Quán triệt các văn bản chỉ đạo của Đảng và Nhà nước, đưa tiêu chí ứng dụng công nghệ vào đánh giá chuẩn nghề nghiệp định kỳ, đặt mục tiêu 100% cán bộ quản lý và giáo viên hoàn thành chỉ tiêu số hóa bài giảng trong từng học kỳ. Chủ thể thực hiện là Chi ủy và Ban Giám hiệu nhà trường, triển khai ngay từ đầu quý 1 hàng năm.
• Tổ chức bồi dưỡng kỹ năng thực hành chuyên sâu: Thiết kế tối thiểu 2 đến 3 đợt tập huấn chuyên đề mỗi năm học về kỹ năng quản trị dữ liệu học sinh, sử dụng phần mềm quản trị VEMIS, VnEdu và thiết kế bài giảng E-learning. Mục tiêu nâng tỷ lệ giáo viên thành thạo công nghệ lên trên 90%. Chủ thể thực hiện là Tổ chuyên môn phối hợp với chuyên viên công nghệ thông tin của Phòng Giáo dục và Đào tạo.
• Đổi mới chu trình lập kế hoạch và điều hành hoạt động dạy học: Xây dựng quy trình phê duyệt giáo án, gửi nhận công văn và điều hành tác nghiệp 100% trên môi trường số hóa qua hòm thư điện tử và cổng thông tin nội bộ trong vòng 6 đến 12 tháng. Chủ thể điều hành trực tiếp là Hiệu trưởng và các Phó Hiệu trưởng.
• Đa dạng hóa nguồn lực đầu tư nâng cấp hạ tầng công nghệ: Đẩy mạnh công tác xã hội hóa giáo dục, huy động sự phối hợp từ phụ huynh và các doanh nghiệp viễn thông để trang bị tối thiểu 1 đến 2 phòng học đa phương tiện chuẩn quốc gia cho mỗi trường, hoàn thành lộ trình thay thế thiết bị lạc hậu trong 2 năm. Chủ thể chịu trách nhiệm là Hội đồng trường phối hợp Ban đại diện cha mẹ học sinh.
• Chuẩn hóa hệ thống quy chế và tiêu chí kiểm tra đánh giá số: Ban hành văn bản hướng dẫn nội bộ về kiểm tra dự giờ trực tuyến, số hóa ngân hàng đề thi trắc nghiệm và bảo mật thông tin học đường. Chủ thể thực hiện là Phòng Giáo dục và Đào tạo thành phố Thái Nguyên phối hợp cùng Ban Giám hiệu các trường trung học cơ sở.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nội dung và kết quả nghiên cứu của luận văn mang lại giá trị ứng dụng thực tiễn cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cán bộ quản lý trường trung học cơ sở: Cung cấp khung hướng dẫn chuẩn xác giúp Hiệu trưởng và Phó Hiệu trưởng tại 36 trường trung học cơ sở thiết lập kế hoạch chuyển đổi số, tối ưu hóa quy trình kiểm tra chuyên môn và nâng cao năng suất quản trị trường học lên hơn 40%.
• Giáo viên bộ môn và Tổ trưởng chuyên môn: Tài liệu hỗ trợ phương pháp khai thác kho học liệu số, kỹ năng thiết kế bài giảng tương tác và thực hành quản lý điểm số học sinh trên các nền tảng trực tuyến đạt chuẩn của ngành.
• Chuyên viên quản lý tại các Phòng và Sở Giáo dục và Đào tạo: Cung cấp nguồn số liệu khảo sát thực chứng từ 77 cán bộ giáo viên để tham mưu chính sách đầu tư trang thiết bị, xây dựng kế hoạch bồi dưỡng nhân lực công nghệ thông tin phù hợp với thực tiễn địa phương.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý giáo dục: Nguồn tài liệu học thuật giá trị về phương pháp thiết kế công cụ khảo sát, xử lý dữ liệu định lượng và phát triển hệ thống giải pháp quản lý dạy học trong giai đoạn chuyển đổi số.

Câu hỏi thường gặp

• Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý dạy học mang lại lợi ích lớn nhất nào? Việc ứng dụng công nghệ giúp tự động hóa khâu xử lý dữ liệu học vụ, nâng cao tính chính xác và minh bạch trong kiểm tra đánh giá. Khảo sát tại 5 trường trung học cơ sở cho thấy việc số hóa giúp giảm thiểu 40% thủ tục giấy tờ, đồng thời tạo kênh kết nối tức thì giữa nhà trường, giáo viên và phụ huynh học sinh.

• Phần mềm quản lý nào đang được áp dụng phổ biến nhất tại các trường trung học cơ sở? Hệ thống phần mềm quản lý trường học VEMIS theo Quyết định số 558/QĐ-BGDĐT kết hợp cùng cổng thông tin điện tử VnEdu của Tập đoàn VNPT là hai công cụ chủ lực. Các hệ thống này cung cấp đầy đủ phân hệ quản lý nhân sự, sổ điểm điện tử, thời khóa biểu và theo dõi học tập của học sinh.

• Đâu là rào cản lớn nhất khi triển khai công nghệ thông tin tại các trường vùng ven? Rào cản lớn nhất là sự xuống cấp của trang thiết bị phần cứng, với khoảng 30% máy tính quá hạn sử dụng và tâm lý e ngại đổi mới của một bộ phận giáo viên lớn tuổi. Việc thiếu kinh phí bảo trì thường xuyên cũng gây gián đoạn quá trình vận hành hệ thống mạng nội bộ.

• Tiêu chuẩn năng lực công nghệ thông tin của cán bộ quản lý gồm những gì? Cán bộ quản lý cần làm chủ kỹ năng điều hành văn phòng điện tử, phân tích dữ liệu quản lý giáo dục, xây dựng kế hoạch ứng dụng công nghệ dài hạn và có năng lực hướng dẫn, đánh giá tiết dạy số hóa của giáo viên theo chuẩn ISTE quốc tế.

• Làm thế nào để đánh giá tính khả thi của các biện pháp đề xuất trong luận văn? Tính khả thi được đo lường thông qua phương pháp khảo nghiệm ý kiến từ 77 cán bộ quản lý và giáo viên, đồng thời dựa trên 5 nguyên tắc khoa học: tính kế thừa, tính thực tiễn, tính hiệu quả, tính hệ thống và tính tương thích với hạ tầng sẵn có tại 36 trường trung học cơ sở.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý hoạt động dạy học tại bậc trung học cơ sở theo chuẩn khoa học giáo dục hiện đại.
• Khảo sát thực chứng tại 5 trường trung học cơ sở ở thành phố Thái Nguyên đã làm rõ bức tranh thực trạng về hạ tầng mạng 100% kết nối Internet song vẫn còn hơn 30% thiết bị cần nâng cấp.
• Đóng góp quan trọng của công trình là đề xuất hệ thống 5 giải pháp đồng bộ giúp tháo gỡ điểm nghẽn về năng lực số của đội ngũ và quy trình quản trị chuyên môn.
• Lộ trình triển khai khuyến nghị kéo dài từ 12 đến 24 tháng, ưu tiên thí điểm tại các trường nòng cốt trước khi mở rộng ra toàn bộ 36 cơ sở giáo dục trên địa bàn thành phố Thái Nguyên.
• Các nhà quản lý giáo dục và lãnh đạo trường học cần chủ động đưa các giải pháp số hóa vào kế hoạch chiến lược nhằm tạo bước chuyển biến đột phá về chất lượng giáo dục trong kỷ nguyên số.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở CÁC TRƯỜNG THCS 1. Lịch sử nghiên cứu vấn đề 1. Những nghiên cứu ở nước ngoài Xu hướng ứng dụng CNTT trong quản lí giáo dục và dạy học đã trở thành một xu thế toàn cầu. Rất nhiều các quốc gia trên thế giới đã chú trọng đến các ứng dụng này trong thực tiễn hoạt động dạy học và công tác quản lí ở các cơ sở giáo dục.

Không chỉ các quốc gia Châu Âu, Châu Mỹ mà ngay cả các nước châu Á như Trung Quốc, Malaysia, Nhật Bản đã xác định và đưa ứng dụng CNTT vào chính sách giáo dục quốc gia, bước đầu đã thực hiện những chương trình mới và bắt đầu tái đào tạo giáo viên để họ biết cách khai thác ứng dụng CNTT vào nghiên cứu và giảng dạy. Ở Anh quốc các trường phổ thông trung bình được đầu tư 198 máy tính PC và 53 máy tính xách tay, các phần mềm dạy học / đơn vị trường. Tỷ lệ nối mạng ở trường trung học cơ sở là 99,8%. CNTT được ứng dụng trong tất cả các môn học; máy chiếu, mạng internet có ở mọi phòng học.

Ở Australia vào tháng 3 năm 2000, Hội đồng Bộ trưởng đã ủng hộ hướng đi được trình bày trong tài liệu "Cơ cấu chiến lược cho nền kinh tế thông tin", tài liệu này bao gồm hai mục tiêu giáo dục trường học bao quát cho nền kinh tế thông tin, đó là: + Tất cả mọi học sinh sẽ rời trường học như những người sử dụng tin cậy, sáng tạo và hiệu quả những công nghệ mới, bao gồm CNTT và viễn thông, và những học sinh này cũng ý thức được tác động của những ngành công nghệ này lên xã hội. + Tất cả các trường đều hướng tới việc kết hợp CNTT và viễn thông vào trong hệ thống của họ, để cải thiện khả năng học tập của học sinh, để đem lại nhiều cơ hội học tập hơn cho người học và làm tăng hiệu quả của việc thực tập kinh doanh của họ". [7] 6 Ở Mỹ trong thông điệp liên bang ngày 25/01/2011, tổng thống Mỹ Obama nhấn mạnh CNTT là một trong ba ưu tiên hàng đầu sẽ giúp Mỹ năng động hoá nền kinh tế, khôi phục sự phát triển vị trí hàng đầu trên thế giới. Tại Nhật Bản, kế hoạch về một xã hội thông tin, mục tiêu quốc gia tới năm 2000 đã được chính phủ Nhật Bản công bố từ năm 1972.

Ở Singapo: Năm 1981, chính phủ Singapo thông qua đạo luật về tin học quốc gia, duy đinh ba nhiệm vụ: Một là, thực hiện việc tin học hóa mọi công việc hành chính và hoạt động của chính phủ; Hai là, phối hợp giáo dục và đào tạo tin học; Ba là, phát triển và thúc đẩy công nghiệp dịch vụ tin học ở Singapo. Ở Hàn Quốc, các hoạt động về chính phủ điện tử và ứng dụng CNTT được phân biệt: Các dự án có liên quan đến nhiều Bộ, Ngành, địa phương được xem như là dự án chính phủ điện tử được sử dụng ngân sách tập trung. Các dự án ứng dụng CNTT được tiến hành bởi từng Bộ, Ngành, địa phương sử dụng ngân sách chi thường xuyên hoặc "Quỹ Thúc Đẩy" CNTT do Bộ Thông tin và Truyền thông quản lý. Tương ứng, có hai cơ quan chỉ đạo và điều phối: Ban thúc đẩy tin học hóa và Ban đặc biệt về chính phủ điện tử thuộc Ban đổi mới chính phủ của Tổng thống.

Ban thúc đẩy tin học hóa có nhiệm vụ trông coi và khai thông các chính sách, kế hoạch và dự án để tạo điều kiện thúc đẩy Hàn Quốc thành một xã hội thông tin tiên tiến. Ban này có trách nhiệm trông coi các chức năng về tin học hóa, khởi xướng và hiệu đính kế hoạch các chiến lược về tin học hóa và các kế hoạch triển khai liên quan, điều phối việc xây dựng các dự án và các chính sách, xây dựng và sử dụng siêu xa lộ thông tin quốc gia, đưa ra các biện pháp quản lý và vận hành các nguồn tài chính, đánh giá hiệu quả của các chính sách và hoạt động về CNTT. [6] Các công trình nghiên cứu trên thế giới về lĩnh vực này khá phong phú, đây cũng là nguồn tài nguyên dữ liệu phong phú giúp tác giả có những định hướng khoa học trong nghiên cứu đề tài luận văn của mình. Những nghiên cứu trong nước Ở Việt Nam, Thủ tướng Chính phủ đã ký quyết định thành lập Ủy ban Quốc gia về ứng dụng CNTT.

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Tấn Dũng làm chủ tịch ủy ban, Phó thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam làm Phó chủ tịch ủy ban. Tại quyết định số 109/QĐ-TTg, các ủy viên thường trực gồm Bộ trưởng Thông tin và Truyền thông; Bộ Tài chính; Bộ Kế hoạch và Đầu tư; Bộ GD&ĐT và 18 ủy viên gồm các lãnh đạo Bộ, cơ quan. Chỉ thị 58/CT - TƯ ngày 17/10/2000 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh ứng dụng phát triển CNTT phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa nêu rõ việc đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong công tác GD&ĐT [24]. Bộ trưởng Bộ GD&ĐT đã ra Chỉ thị 29/2001/CT-BGDĐT, ngày 30/7/2001, nêu rõ: Tập trung phát triển mạng máy tính phục vụ GD&ĐT, kết nối internet đến tất cả các cấp quản lý và cơ sở giáo dục và đào tạo, hình thành một mạng giáo dục (EduNet) nhằm tăng cường giảng dạy, đào tạo và ứng dụng CNTT trong giai đoạn 2001-2005.

Các nhà khoa học đã tập trung nghiên cứu, tìm hiểu học tập các nước về quản lý ứng dụng CNTT trong hệ thống giáo dục để áp dụng ở Việt Nam nhưng không nhiều. [25] Thủ tướng Chính phủ quyết định phê duyệt kế hoạch tổng thể phát triển nguồn nhân lực CNTT đến năm 2015 và định hướng đến năm 2020. Chính phủ đã ban hành Nghị định số 64/2007/NĐ-CP ngày 10/4/2007 của Chính phủ về Ứng dụng công nghệ thông tin trong hoạt động của cơ quan nhà nước. [27] Gần đây các hội nghị, hội thảo hay trong các đề tài nghiên cứu khoa học về CNTT và giáo dục đều có đề cập đến vấn đề ứng dụng CNTT trong giáo dục và khả năng áp dụng vào môi trường đào tạo ở Việt Nam như: Hội thảo về CNTT và tương lai của đất nước, do Ban tuyên giáo Trung ương, Bộ Thông tin và Truyền thông cùng với Hiệp hội phần mềm Việt nam phối hợp tổ chức cũng đã xác định rõ vị trí của CNTT trong sự phát triển chung 8 của Việt Nam.

Các báo cáo cho thấy việc ứng dụng CNTT trong xã hội lan truyền với tốc độ nhanh cả về chiều rộng và chiều sâu với hơn 1/4 dân số Việt Nam sử dụng internet, 1/2 hộ gia đình có điện thoại cố định, tuyệt đại đa số cán bộ, công chức cấp trung ương và hơn 2/3 cán bộ công chức cấp tỉnh có máy tính và đa số kết nối internet. Hội thảo khoa học toàn quốc về CNTT & TT “Các biện pháp công nghệ và quản lý trong ứng dụng CNTT & TT vào đổi mới phương pháp dạy học” Trường ĐHSP Hà Nội phối hợp với Dự án Giáo dục đại học tổ chức tháng 12/2006 tại trường ĐHSP Hà Nội. Hội thảo quốc gia về CNTT và Truyền thông lần thứ IV diễn ra tại thành phố Huế với chủ đề: "CNTT và sự nghiệp giáo dục - y tế" là: làm thế nào để thúc đẩy mạnh mẽ hoạt động ứng dụng CNTT nhằm phục vụ một cách hiệu quả nhất cho sự phát triển của giáo dục trong điều kiện nguồn lực còn hạn chế của chúng ta. Năm 2011 là năm khởi động của đề án đưa Việt Nam trở thành nước mạnh về CNTT.

Chính phủ, Bô Thông tin và Truyền thông sẽ thực hiện một loạt biện pháp, trong đó áp dụng nhiều chính sách ưu đãi cho chương trình, kế hoạch trọng tâm phát triển CNTT trong năm 2011 và giai đoạn tiếp theo. [26] Hiện nay, đã có một số công trình nghiên cứu trong các đề tài luận văn thạc sĩ về ứng dụng CNTT trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo ở nước ta, chẳng hạn như: Tác giả Nguyễn Thanh Minh có nghiên cứu: "Một số biện pháp ứng dụng CNTT trong quản lý đào tạo và đổi mới phương pháp giảng dạy ở trường trung cấp thương mại TW V". Tác giả Bùi Thị Ngọc Quyên: "Biện pháp quản lý ứng dụng CNTT vào dạy học các trường THCS quận Lê Chân, thành phố Hải Phòng" (Luận văn thạc sĩ Quản lý giáo dục - Đại học sư phạm Hà Nội, năm 2010. Tác giả Phan Văn Vinh: "Biện pháp tăng cường ứng dụng CNTT và Truyền thông trong hoạt động quản lý của phòng giáo dục và đào tạo Huyện Bắc Quang, Tỉnh 9 Hà Giang" (Luận văn thạc sĩ Quản lý giáo dục - Học viện quản lý giáo dục, năm 2011).

Tác giả Lê Hồng Sơn (2002): “Công nghệ thông tin và truyền thông với giáo dục và đào tạo ở Việt Nam “ (Tạp chí giáo dục số 32). Đề tài KH_CN cấp Bộ: “ Nghiên cứu tổ chức và quản lý việc ứng dụng CNTT - TT trong quản lý trường THCS”(2007) và nhiều công trình nghiên cứu khác có liên quan đến hướng nghiên cứu về ƯDCNTT trong quản lí nhà trường. Những công trình nghiên cứu trên của các tác giả đều tập trung vào một địa phương với các cơ sở giáo dục nhất định. Nhờ vậy làm rõ được thực trạng và đưa ra được các biện pháp phát huy vai trò của việc ứng dụng CNTT trong quản lí nhà trường sát với tình hình thực tiễn của cơ sở.

Qua những nghiên cứu các tác giả đều khẳng định vai trò của việc ứng dụng CNTT vào quản lí giáo dục nói chung và quản lí giáo dục nói riêng. Với mong muốn làm rõ thực trạng việc ứng dụng CNTT trong quản lí hoạt động dạy học cho các trường THCS tại địa bàn TP Thái Nguyên, tác giả đã lựa chọn đây là đề tài nghiên cứu trong luận văn. Các khái niệm công cụ 1. Quản lý giáo dục * Quản lí giáo dục Quản lí giáo dục theo nghĩa tổng quan là hoạt động điều hành, phối hợp các lực lượng xã hội nhằm đẩy mạnh công tác đào tạo thế hệ trẻ theo yêu cầu phát triển xã hội.

Ngày nay với sứ mệnh phát triển giáo dục thường xuyên, công tác giáo dục không chỉ giới hạn ở thế hệ trẻ mà giáo dục cho mọi người. Quản lí nhà trường, quản lí giáo dục là tổ chức hoạt động dạy học, hoạt động giáo dục, vận hành nhà trường, cơ sở giáo dục phù hợp với chức năng, sứ mệnh, tính chất của nhà trường, cơ sở giáo dục. Quản lí giáo dục được tiếp cận dưới 2 góc độ là góc độ vĩ mô và góc độ vi mô.