phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn dự kiến đƣợc trình bày theo 3 chƣơng: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động dạy học ở trƣờng THPT đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý hoạt động dạy họcở các trƣờng THPT thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Chƣơng 3: Các biện pháp quản lý hoạt động dạy học ở trƣờng THPT Thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục Kết luận và khuyến nghị 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC Ở TRƢỜNG THPT ĐÁP ỨNG YÊU CẦU ĐỔI MỚI GIÁO DỤC 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề quản lý hoạt động dạy học ở trƣờng THPT 1.
Tổng quan nghiên cứu vấn đề hoạt động dạy học Đảng và Nhà nƣớc ta coi trọng giáo dục là “ Quốc sách hàng đầu” toàn xã hội đều có ý thức chăm lo cho sự nghiệp giáo dục, vì giáo dục đã tạo nên nguồn lực con ngƣời phục vụ cho sự phát triển kinh tế xã hội. Trong những năm gần đây, đứng trƣớc nhiệm vụ đổi mới giáo dục đào tạo nói chung và đổi mới nội dung, phƣơng pháp dạy học nói riêng, nhiều nhà nghiên cứu đã đi sâu nghiên cứu những vấn đề nhƣ về đổi mới nội dung dạy học theo hƣớng tích hợp và gắn khoa học với thực tiễn sản xuất và đời sống, vấn đề lấy học sinh làm trung tâm, dạy học phát triển năng lực học sinh trong hoạt động dạy học. Tổng quan nghiên cứu vấn đề quản lí hoạt động dạy học Ở nƣớc ta trƣớc hết phải nói đến quan điểm phát triển giáo dục của Chủ Tịch Hồ Chí Minh (1890 – 1969 ). Bằng việc kế thừa các tinh hoa của các tƣ tƣởng giáo dục tiên tiến và bằng việc vận dụng sáng tạo phƣơng pháp luận của triết học Mác – Lê Nin, Ngƣời đã để lại cho chúng ta những nền tảng lý luận về: Vai trò của giáo dục, định hƣớng phát triển giáo dục, vai trò của quản lý và cán bộ quản lý giáo dục, phƣơng pháp lãnh đạo và quản lý.
phải khẳng định rằng: Hệ thống các tƣ tƣởng của Hồ Chủ Tịch về giáo dục có giá trị cao trong quá trình phát triển lý luận dạy học, lý luận giáo dục của nền giáo dục cách mạng Việt Nam. Trong luận văn bản thân chỉ đề cập tới năm quan điểm cụ thể của Ngƣời nhƣ sau : + Thứ nhất, Ngƣời quan tâm đến chính sách giáo dục và dạy học. Ngƣời nói “ Muốn lãnh đạo cho đúng, tất nhiên phải theo đƣờng lối chung” [26, tập VII, tr 415] và “Chính sách đúng nguồn gốc của mọi thắng lợi”[26, tập V, tr 154]. Nhƣ vậy trong quản lý giáo dục cần phải có chính sách đúng.
7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com + Thứ hai,việc bồi dƣỡng nâng cao trình độ cán bộ, Ngƣời dạy “Những cán bộ giáo dục phải luôn luôn cố gắng học tập thêm, học chính trị, học chuyên môn, nếu không tiến bộ mãi, thì sẽ không theo kịp đà tiến chung, sẽ trở thành lạc hậu” [26, tập VII, tr 34]. “Trong công tác, trong học tập, các cô các chú nên cố gắng thi đua, trao đổi kinh nghiệm, để cùng nhau tiến bộ không ngừng” [26, tập VII, tr 150]. Nhƣ vậy muốn dạy học có kết quả cao thì phải chăm lo đến việc nâng cao chất lƣợng đội ngũ giáo viên bằng phƣơng thức kèm cặp nhau trong lao động sƣ phạm hàng ngày của họ. + Thứ ba, đối với các thành tố cấu trúc quá trình dạy học, Ngƣời chỉ rõ “Huấn luyện ai, ai huấn luyện, huấn luyện gì, huấn luyện thế nào và tài liệu huấn luyện” [26, tập V, tr 367].
+ Thứ tƣ, Ngƣời chỉ giáo về phƣơng pháp dạy học “Phải nâng cao và hƣớng dẫn tự học” và “Lấy tự học làm cốt, do thảo luận và chỉ đạo giúp vào” [26, tập V, tr 273]. Quan điểm này thể hiện : Muốn mang lại hiệu quả dạy học phải lựa chọn đƣợc những phƣơng pháp dạy học nhằm đề cao năng lực tự học, phát huy tinh thần độc lập suy nghĩ và sáng tạo của ngƣời học. + Thứ năm, là về điều kiện và phƣơng tiện dạy học, Ngƣời khẳng định “Kinh tế tiến bộ thì giáo dục mới tiến bộ, kinh tế không phát triển thì giáo dục cũng không phát triển đƣợc .hai việc đó có quan hệ mật thiết với nhau” [26, tập VII, tr 402]. Nhƣ vậy, theo Chủ Tịch Hồ Chí Minh: Để nâng cao hiệu quả dạy học và hiệu quả quản lý dạy học cần có chính sách dạy học đúng; Phải có đội ngũ giáo viên đƣợc nâng cao về trình độ và học hỏi kinh nghiệm của nhau; Phải đề cao năng lực tự học; Phát huy tinh thần độc lập suy nghĩ và sáng tạo của học sinh; Phải có đầy đủ phƣơng tiện điều kiện phục vụ dạy học.
Việc nâng cao chất lƣợng DH trong nhà trƣờng nói chung và nhà trƣờng phổ thông nói riêng từ lâu đã trở thành vấn đề quan tâm của nhiều quốc gia trên thế giới trong đó có Việt Nam. Chất lƣợng DH phụ thuộc vào rất nhiều yếu tố, trong đó yếu tố quản lý hoạt động dạy học (HĐDH) giữ vai 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trò quan trọng. Do đó, quản lý HĐDH là một nội dung đƣợc nhiều ngƣời quan tâm nghiên cứu. Trong những năm 80, nhiều nhà sƣ phạm nhƣ Hà Thế Ngữ, Đặng Vũ Hoạt, Nguyễn Kỳ, Thái Duy Tuyên, Trần Kiều, Hồ Ngọc Đại …đã tiến hành nghiên cứu một cách toàn diện các vấn đề về tổ chức quá trình DH, ý nghĩa của việc nâng cao chất lƣợng DH trên lớp đối với việc nâng cao chất lƣợng DH.
Những ƣu điểm và nhƣợc điểm của hình thức tổ chức DH trên lớp, vai trò của ngƣời dạy và ngƣời học; cách tiến hành các hình thức tổ chức DH trên lớp. Bƣớc sang thế kỉ XXI, trong bối cảnh hội nhập quốc tế, GD và quản lý giáo dục (QLGD) đƣợc đánh giá là một trong những yếu tố vô cùng quan trọnggóp phần phát triển đất nƣớc. Các nghiên cứu về quản lý và QLGD ngày càng phong phú, đa dạng gắn liền với các tác giả tên tuổi nhƣ Đặng Quốc Bảo, Nguyễn Quốc Chí, Nguyễn Đức Chính, Trần Khánh Đức, Phạm Minh Hạc, Nguyễn Thị Mỹ Lộc, Phạm Viết Vƣợng .Điểm chung mà các tác giả thể hiện trong các công trình nghiên cứu là: khẳng định vai trò quan trọng của công tác quản lý trong việc nâng cao chất lƣợng dạy và học ở các cấp học. Đây cũng chính là một trong những tƣ tƣởng mang tính chiến lƣợc về phát triển giáo dục của Đảng tatrongNghị quyết Trung ƣơng 8 (khoá XI): "Nâng cao nhận thức về vai trò quyết định chất lƣợng giáo dục và đào tạo của đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lí giáo dục".
Các tác giả trên đã làm sáng tỏ cơ sở lý luận về quản lý HĐDH các nhà trƣờng, đồng thời giúp cho tác giả luận văn nghiên cứu định hƣớng nghiên cứu đề tài của mình. Tỉnh Bắc Ninh trong nhiều năm gần đây đã quan tâm đến công tác giảng dạy của giáo viên trên lớp. Ngành giáo dục đã tổ chức tốt công tác bồi dƣỡng thƣờng xuyên cho giáo viên theo từng nội dung phù hợp với mỗi đối tƣợng CBGV trong ngành, hàng năm có tổ chức các hội thi giáo viên dạy giỏi ở các cấp học, bậc học các hội nghị, chuyên đề về đổi mới phƣơng pháp dạy học theo hƣớng tích hợp liên môn, đổi mới trong kiểm tra đánh giá giáo viên 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com và học sinh. Việc làm này đã kích thích đƣợc tinh thần học hỏi, nâng cao trình độ chuyên môn cho giáo viên và góp phần nâng cao nhận thức về việc dạy học đáp ứng yêu cầu đổi mới trong giáo dục hiện nay.Tuy nhiên để nâng cao chất lƣợng chuyên môn cho đại đa số giáo viên đáp ứng đƣợc yêu cầu đổi mới thì rất cần có các biện pháp cụ thể, phù hợp, khoa học hơn.
(Báo cáo tổng kết năm học từ 2011 đến 2015 của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Bắc Ninh) Quản lý HĐDH là nội dung hoạt động trung tâm của ngƣời quản lý ở nhà trƣờng. Đồng thời cũng là nội dung cơ bản, quan trọng nhất trong công tác quản lý trƣờng học. Chính vì lẽ đó, vấn đề quản lý HĐDH luôn đƣợc các nhà nghiên cứu, các nhà quản lý giáo dục đề cập trong các công trình nghiên cứu khoa học. Trƣờng Đại học giáo dụcđã có nhiều công trình nghiên cứu và giảng dạy về chuyên đề quản lý HĐDH trong trƣờng phổ thông.
Các công trình nghiên cứu, các luận văn thạc sĩ này chủ yếu dừng lại ở các giai đoạn trƣớc khi Nghị quyết trung ƣơng 8 khóa XI ban hành về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo. Nhƣ vậy HĐDH và quản lý HĐDH luôn là hoạt động trọng tâm của mỗi cơ sở giáo dục, nhƣng tại mỗi thời điểm khác nhau cần có những đổi mới, cải tiến cho phù hợp. Từ thực tế công tác và qua học tập, nghiên cứu tại khoa Quản lý giáo dục –trƣờng Đại học Giáo dục- ĐH Quốc gia Hà Nội tác giả thấy trong bối cảnh hiện nay cần thiết phải nghiên cứu và đề xuất một số biện pháp “Quản lý hoạt động dạy học ở trường trung học phổ thông Thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh đáp ứng yêu cầu đổi mới”. Các khái niệm cơ bản 1.
Quản lý, quản lý nhà trường 1. Ngày nay hầu nhƣ tất cả mọi ngƣời đều công nhận tính thiết yếu của quản lý, nên hoạt động quản lý đã trở thành vấn đề đƣợc nhiều ngƣời quan tâm, từ nhà lãnh đạo tới ngƣời dân bình thƣờng. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Nhƣ vậy quản lý đã trở thành một hoạt động phổ biến mọi lúc, mọi nơi, ở mọi lĩnh vực, mọi cấp độ và có liên quan đến mọi ngƣời. Đó là một hoạt động xã hội bắt nguồn từ tính chất cộng đồng dựa trên sự phân công hợp tác để bàn một số việc nhằm đạt một mục tiêu chung.
Quản lý hình thành cùng với sự xuất hiện lao động tập thể của xã hội loài ngƣời. Khi xã hội loài ngƣời phát triển qua các phƣơng thức sản xuất khác nhau thì trình độ tổ chức và điều khiển xã hội ngày càng nâng cao. Sự phát triển của xã hội loài ngƣời dựa vào nhiều yếu tố trong đó có 3 yếu tố cơ bản: Tri thức, sức lao động và trình độ quản lý. Mọi hoạt động xã hội đều cần đến hoạt động quản lý, hoạt động quản lý cũng chính con ngƣời tiến hành.
Nói đến sự cần thiết của quản lý, trong bộ “Tƣ bản” C.