Chương 1: Cơ sở lý luận và thực ti n về quản lý hoạt động chuyên môn của giáo viên dạy lái xe. Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động chuyên môn của giáo viên dạy lái xe trong bối cảnh chuyển đổi số. Chương 3: Các biện pháp quản lý hoạt động chuyên môn của giáo viên dạy lái xe tại Trường Cao đẳng Cơ khí nông nghiệp trong bối cảnh chuyển đổi số. 5 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHUYÊN MÔN CỦA GIÁO VIÊN DẠY LÁI XE 1.
Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Nghiên cứu về quản lý hoạt động chuyên môn của giáo viên dạy lái xe ở một số nước trên thế giới Cùng với quá trình hình thành và phát triển của ngành xe hơi trên thế giới thì hoạt động đào tạo lái xe cũng ngày càng được quan tâm, phổ biến ở nhiều quốc gia Việc dạy lái xe được coi là một nghề đào tạo nhằm trang bị cho người lái xe những kĩ năng vận hành, lưu thông xe trên đường một cách an toàn, đúng luật: “giao thông đường bộ” Ở mỗi nước, hoạt động đào tạo lái xe có đặc thù riêng nhưng nhìn chung đều có những nét tương đồng về loại hình và cách thức đào tạo Để lái xe trên đường hợp pháp, bất cứ ai cũng cần phải có bằng lái xe bằng việc vượt qua những bài thi: “sát hạch cấp giấy phép lái xe” Ở mỗi nước khác nhau, quy định cũng như đặc điểm của phần thi sát hạch tay lái cũng rất khác, có những nơi khá d dàng nhưng cũng có nơi rất khó khăn Tại Mỹ, do đặc thù hệ thống chính trị của Mĩ nên các điều luật lái xe cũng thay đổi theo từng bang Ở một số bang như Kansas hay Idaho, tuổi dự thi hợp lệ là 14 trong khi ở nhiều nơi khác, bạn phải đủ 21 tuổi trở lên Tuy nhiên, quy định chung là tất cả thí sinh phải hoàn thành chương trình đào tạo 6 tháng trước khi được phép lái xe trên đường và với sự giám sát của một người 21 tuổi hoặc nhiều hơn Tại Anh, bạn có thể được cấp bằng lái xe tạm thời khi 16 tuổi song để được tham dự khóa đào tạo kỹ năng lái xe, tất cả công dân phải chờ đủ 17 tuổi trở lên Với bằng lái tạm thời, người lái phải đeo biển L-plate và có sự giám sát của một lái xe khác 21 tuổi hoặc nhiều hơn Thi lý thuyết là bắt buộc và chứng chỉ này có thời hạn 2 năm trong thời gian bạn thi thực hành Khi đã đỗ thực hành, các lái xe được cấp bằng chính thức Số tuổi lái xe hợp pháp tại Colombia sớm hơn tại Anh một năm song trước tiên, các thí sinh phải đăng ký tham gia chương trình có tên gọi GRAD (Tích lũy 6 kinh nghiệm cho lái xe trưởng thành) và học viên phải đỗ bài sát hạch về điều luật lái xe, biển báo: “quy tắc an toàn giao thông” Sau đó, học viên bắt đầu khóa đào tạo kỹ năng kéo dài 40 giờ trước khi tham dự kỳ thi cấp bằng tạm thời Khi đã đủ 17 tuổi, hoặc 6 tháng sau khi được cấp bằng lái tạm thời, các thí sinh được xem như đủ tiêu chuẩn dự thi kỳ sát hạch chính thức Ở một số nước như Hà Lan, Bzazil cần có bài đánh giá tâm lý thậm chí cần có người dạy đặc biệt, đối với những học viên có vấn đề về tâm lý thì sẽ được giáo viên hỗ trợ riêng để có thể tham gia học tập nhằm đủ điều kiện thi sát hạch cấp giấy phép lái xe Tại Pháp nếu đủ 16 tuổi có thể cầm vô lăng nhưng cần cần đăng ký học tại trường đào tạo lái xe và hoàn thành đủ 20 giờ thực hành, trước khi thi lý thuyết Sau đó, các thí sinh đỗ kỳ thi sát hạch sẽ được cấp bằng lái xe thời hạn 3 năm, có sự giám sát của người lớn Bài thi thực hành chỉ được tiến hành khi thí sinh đủ 18 tuổi trở lên và đã lái được 3 000 km với sự giám sát của người trưởng thành Tại Úc người đủ 16 tuổi trở lên phải trải qua một quá trình đào tạo để được cấp bằng lái xe Bằng này có hiệu lực khoảng 2 năm trước khi học viên tham dự kỳ thi sát hạch chính thức Các tay lái mới phải ghi lại số giờ học đã tham gia cùng người hướng dẫn để bảo đảm đã đạt đủ số giờ quy định Tại Nhật Bản để có giấy phép lái xe, tài xế Nhật phải đủ 18 tuổi và vượt qua một bài kiểm tra thực hành nghiêm khắc Nếu phạm một lỗi – như lái xe quá nhiều sang bên phải – họ lập tức bị đánh trượt Thực tế, chỉ có 35% vượt qua kì thi sát hạch Tài xế phải vượt qua các bài kiểm tra thực hành như lái xe theo đường chữ S, khởi hành ngang dốc, tất cả đều được mô phỏng theo điều kiện đường sá thực tế Họ cũng phải duy trì tốc độ 30 km/h và tuân thủ một số quy định nghiêm ngặt Để tham dự quá trình sát hạch, yêu cầu học viên phải có đủ 30 giờ đào tạo, số giờ học trong một ngày không được vượt qua 2 tiếng Mỗi khóa học lái xe ở Nhật Bản có thể kéo dài đến 3 - 4 tháng và tối đa 09 tháng tùy theo loại bằng lái xe 1. Nghiên cứu về quản lý hoạt động chuyên môn của giáo viên dạy lái xe ở Việt Nam Ở Việt Nam, đào tạo lái xe phát triển chậm hơn so với các quốc gia tiên tiến trên thế giới, bắt đầu từ cuối thế kỉ XIX đến nay đã trải qua nhiều giai đoạn và hình 7 thức đào tạo khác nhau nhằm phục vụ, đáp ứng nhu cầu thực tế của lịch sử phát triển đất nước qua các thời kì Theo Nguy n Xuân Trung trong bài “Nghiên cứu khoa học về đào tạo, sát hạch lái xe ô tô tại Việt Nam: Thực trạng và thách thức” thống kê ở Việt Nam hiện nay có 370 cơ sở đào tạo, 149 trung tâm sát hạch, 41 651 giáo viên tại hầu khắp các tỉnh, thành phố, đào tạo và sát hạch cấp giấy phép lái xe ô tô có thể được coi là một ngành nhỏ ở nước ta, do Nhà nước quản lý chặt chẽ Trong năm 2020, đã có gần 600 ngàn giấy phép lái xe ô tô được cấp mới, nếu ước tính chi phí trung bình 10 triệu đồng/giấy phép lái xe thì doanh thu đạt khoảng 6 000 tỷ đồng, đây là một con số không nhỏ Quan trọng hơn, chất lượng đào tạo và sát hạch lái xe rõ ràng có ảnh hưởng quyết định đến năng lực tham gia giao thông an toàn của người được cấp giấy phép lái xe ô tô, từ đó ảnh hưởng đến đời sống xã hội nói chung [41] Rõ ràng chất lượng đào tạo lái xe có ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động tham gia giao thông của người dân, đời sống xã hội Vì vậy, hoạt động chuyên môn của giáo viên dạy lái xe cần được đặc biệt quan tâm Hiện nay hoạt động này đang thuộc lĩnh vực quản lý về giáo dục nghề nghiệp Được thực hiện giảng dạy tại các cơ sở giáo dục nghề nghiệp dân lập, công lập, các tổ chức doanh nghiệp có đủ điều kiện hoạt động theo quy định quản lý nhà nước đối với đào tạo nghề lái xe Mục tiêu của Đào tạo nghề lái xe giúp người học nắm được các quy định về pháp luật giao thông đường bộ, có đạo đức nghề nghiệp, có văn hóa giao thông, có kỹ năng điều khiển phương tiện tham gia giao thông an toàn; nắm vững hệ thống biển báo hiệu đường bộ Việt Nam, có trách nhiệm trong việc tự giác chấp hành pháp luật về trật tự an toàn giao thông đường bộ; nắm vững trách nhiệm, nghĩa vụ của người lái xe; các thủ tục giao nhận, chuyên chở hàng hóa, phục vụ hành khách trong quá trình vận tải; điều khiển được phương tiện cơ giới đường bộ tham gia giao thông an toàn trên mọi địa hình, trong các điều kiện, thời gian khác nhau, xử lý các tình huống an toàn Để thực hiện hoạt động đào tạo lái xe về cơ bản các cơ sở đào tạo cần tuân thủ các thông tư, nghị định, hướng dẫn của các cơ quan quản lý nhà nước về hoạt động này cụ thể có một số quy định hướng dẫn hiện nay đang được áp dụng cụ thể như sau: 8 Nghị định số 65/2016/NĐ - CP ngày 01 tháng 07 năm 2016 của Chính phủ quy định về điều kiện kinh doanh dịch vụ đào tạo lái xe và dịch vụ sát hạch lái xe; Thông tư 12/2017/TT- BGTVT ngày 15 tháng 4 năm 2017 của Bộ trưởng Bộ giao thông vận tải quy định về đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe cơ giới đường bộ; Nghị định số 138/2018/NĐ-CP ngày 08 tháng 10 năm 2018 của Chính phủ sửa đổi, bổ sung một số điều Nghị định số 65/2016/NĐ-CP ngày 01 tháng 7 năm 2016 của Chính phủ quy định về điều kiện kinh doanh dịch vụ đào tạo lái xe và dịch vụ sát hạch lái xe; Thông tư số 38/2019/TT- BGTVT ngày 18 tháng 10 năm 2019 sửa đổi, bổ sung một số điều Thông tư 12/2017/TT- BGTVT ngày 15 tháng 4 năm 2017 của Bộ trưởng Bộ giao thông vận tải quy định về đào tạo, sát hạch cấp giấy phép lái xe cơ giới đường bộ; Thông tư số 04/2022/TT- BGTVT ngày 22 tháng 4 năm 2022 sửa đổi, bổ sung một số điều Thông tư 12/2017/TT- BGTVT ngày 15 tháng 4 năm 2017 của Bộ trưởng Bộ giao thông vận tải quy định về đào tạo, sát hạch cấp giấy phép lái xe cơ giới đường bộ; Thông tư số 19/VBHN- BGTVT ngày 9 tháng 6 năm 2022 quy định về đào tạo, sát hạch, cấp giấy phép lái xe cơ giới đường bộ Về cơ bản để được cấp giấy phép lái xe, người học phải trải qua 2 kỳ thi, là kỳ thi cấp chứng chỉ do cơ sở đào tạo lái xe thực hiện, kỳ thi thứ hai là kỳ thi sát hạch do cơ quan quản lý nhà nước về đào tạo lái xe thực hiện như Sở Giao thông vận tải các tỉnh, thành phố hoặc các cơ quan có thẩm quyền được nhà nước quy định Về độ tuổi của người học và điều khiển xe ô tô cụ thể như sau: Người học đủ 18 tuổi trở lên được học lái xe hạng B1, B2 chở người đến 9 chỗ ngồi là lái xe tải có trọng lượng dưới 3500kg Công dân đủ 21 tuổi trở lên được phép điều khiển ôtô tải, lái xe hạng B2 chở người từ 4 đến 9 chỗ, kéo rơ moóc, máy kéo có trọng tải từ 3 500 kg trở lên (FB2); Công dân đủ 24 tuổi trở lên được phép điều khiển xe ô tô chở người từ 10 đến 30 chỗ, lái…