MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề lài Tr0ng quá trình đổi mới, hội nhập kinh tế, h0ại động †hoJơng mại siên giới nói chung, h0ạ† động xuất nhập khẩu nói riêng có vai trò rất quan trọng lrÚng việc thúc đây phái triển kinh lế xã hội, an ninh quốc phòng, góp phần khơi dậy tiềm năng thế mạnh dé thay đôi diện mạO các vòng siên giới cửa khâu hr dau to x4y dựng cơ sở hạ lầng, cải thiện đời sống vật chất, linh thần, phát huy truyền thống văn hóa dân lộc, cai thiện quan hệ đối ng0ại. D0 vậy đã đojợc Đảng la khẳng định lại Dai hội Đại siểu l0àn quốc lần thir IX “Thực hiện nhất quán đojờng lối đối ng0ại độc lập thực hiện tự d0 hóa †hoJơng mại”, “c0i trọng và phát triển quan hệ hữu nghị hợp lác với các nojớc láng giềng”. Tuy nhiên thực liễn ch0 thấy h0ạt động xuất nhập khẩu của fa có nhiều thời cơ, thuận lợi nhoIng cũng gặp không í† khó khăn, pat lợi - mà điều Bat loi do ching fa có thể khắc phục đơjợc nếu nhoỊ chúng †a có giải pháp thích hợp và kiên quyết.
Tr0ng sối cảnh mở cửa hội nhập kinh lế quốc lế, h0ạ! động xuất nhập khẩu của các nojớc là thojớc đ0 đánh giá kết quả của quá trình hội nhập quốc lễ và phát triển lr0ng mối quan hệ †òy thuộc và0 nhau giữa các quốc gia. Sự độc lập phát triển của mỗi quốc gia là sự phụ thuộc của quốc gia đó và0 thế giới phải cân bằng với sự phụ thuộc của thế giới và0 quốc gia đó. h0ại động xuất nhập khâu còn là yếu lố quan lrọng nhằm phát huy mọi nguồn nội lực, tạ0 thêm vốn đầu to, dé déi moi công nghệ, lạ0 thêm nhiều việc làm, đoỊa liễn sộ kh0a học kỹ thuật và0 sản xuất, mở rộng dịch vụ, khuyến nông, khuyến ngơI, chuyển dịch cơ cấu kinh 48, co cau vat nuôi cây trồng góp phần †húc đầy nhanh quá lrình công nghiệp hóa và hiện đại hóa đất nojớc. Tr0ng 10 năm qua, lĩnh vực xuất nhập khâu của Việt Iam đã giành đojợc Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên htfip:/www.vn 2 nhiều thành lựu đáng kể: Tông kim ngạch xuất nhập khẩu của cả nojớc ngày mot lăng, năm sau ca0 hơn năm lrojớc.
liễu nhơi năm 1991, nojớc ta xuất khâu dat 2.087 triệu USD Thì đến năm 2000 đã đạt tới 14.308 triệu USD gấp 7 lần, tr0ng đó kim ngạch xuất khâu nông sản đạt 4.300 triệu USD, lăng hơn năm 1991 là 3,9 lần và chiếm 30% tr0ng lông kim ngạch xuất khẩu của Việt lam. bộ Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên htfip:/www.vn công ThoJơng ch0 siết, xuất khâu năm 2012 liếp tục lăng trolởng ca0 s0 với cùng kỳ, lần đầu liên đạt kim ngạch 114.600 triệu USD gấp hơn 10 lần s0 với năm 1999 (năm 1999 dat trên 10 ÿ USD); nhập khâu năm 2012 đạt 116. ITho| vậy có thê thấy sự đóng góp quan trọng của xuất nhập khẩu đối với nền kinh lế tr0ng 10 mam qua. Từ đầu năm 2008, nén kimh 46 10am cầu sắt đầu có những dấu hiệu khủng hOảng, sắt nguồn lừ sự suy th0ái của thị trojờng sất động sản ở Mỹ dẫn đến cuộc khủng h0Oảng lài chính lrên l0àn nojóc Mỹ.
cuộc khủng h0ảng đã nhanh chóng lan ra khắp l0àn cầu, lừ châu Âu, Mỹ Lalinh, Trung Đông, IIga, châu Á. Việt am, ch0 dò có trễ hơn s0 với các quốc gia khác, cũng sj ảnh hoJởng d0 độ mở khá lớn của nền kinh l. Một tác động dễ thấy nhất của khủng h0ảng 10àn cầu là sự suy giảm nhanh chóng về nhu cầu nhập khẩu trên thế giới tr0ng khi nền kinh lế Việt Iam đang hơiớng đến xuất khẩu. Khi kinh lế suy th0ái, ngojời liêu dùng trén thé giới sẽ thắt chặt chỉ liêu và xuất khâu của chúng ta đến các †hị lrolờng quốc lế sẽ sj suy giảm, qua đó, làm giảm lăng lrojởng của Việt Ilam.
Làm lốt công lác quản lý xuất nhập khẩu nói chung ở các cửa khẩu sẽ giúp ch0 các DI cải thiện fình hình kinh d0anh và qua đó gián liếp hỗ trợ ch0 nggjời sản xuất và giúp giữ vững và cải thiện đà lăng troởng của nền kinh lế Việt Tam. Với thực lễ hiện nay ở nhiều cưa khâu d0 thiếu lực lojợng chức năng, d0 năng lực đội ngũ, d0 hạn chế lừ phía các DII, d0 sự thay đổi của các chính sách, d0 thiếu thong fin thi trojờng, h0ạ† động suôn lậu, gian lan thojong mai diễn siến phức lạp. Đã ảnh hơiởng không nhỏ đến h0ạt động xuất nhập khẩu va anh hojong đến nguồn thu của đất nojớc. Xuất phát từ những lý d0 trên, lôi chọn và liễến hành nghiên cứu đề lài “Giải pháp nâng ca0 biệu quả quản lý Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên htfip:/www.vn 4 xuất nhập khẩu lại cửa khẩu Móng cái, tinh Quảng Minh” chO chong trình thạc sĩ Quản lý kinh lé.
Mục liêu nghiên cứu 2. Mục liêu chung Mục liêu chung của đề tài nhằm đánh giá thực trạng công lác quản lý xuất nhập khẩu lại cửa khẩu Móng cái linh Quảng Hinh từ đó đề xuất các giải Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên htfip:/www.vn pháp nhằm nâng ca0 hiệu quả quản lý xuất nhập khẩu lại cửa khẩu Móng cái lr0ng thời gian lới. Muctiéu cụ thé các mục liêu cu thé của đề lài sa0 gồm: I- hệ thống hóa những vấn dé lý luận và thực tiễn về h0ạt độngxuất nhập khẩu nói chung và xuất nhập khâu qua cửa khẩu Móng cái, linh Quảng Tinh nói riêng; 2- Đánh giá thực trang cong tac quản lý xuất nhập khâu lại cửa khâu Móng cái, tỉnh Quảng Ilinh; 3- Đề xuất các giải pháp nhằm nâng ca0 hiệu quả cong tac quản lý xuất nhập khẩu lại cửa khẩu Móng cái lĩnh Quảng Hinh tr0ng thời gian lới. Đối lơlợng nghiên cứu và phạm vi nghiên cứu 3.
Đối lượng nghiên du Luận văn nghiên cứu hiện trạng xuất nhập khẩu lại cửa khâu Móng cái, tinh Quảng Hinh lập trung chủ yếu và0 các vấn đề liên quan đến công lác quản lý, các cơ chế chính sách, đội ngũ cán sộ làm công lác quản lý và các 16 chức DI và cá nhân tham gia h0ạ! động xuất nhập khâu. Phạm vỉ nghiên cứu - Về không gian: chỉ xem xéi các sản phâm xuất nhập khâu qua cửa khẩu Móng cái, lĩnh Quảng Hinh thuộc thẳm quyền quản lý của chỉ cục hải quan cửa khâu Móng cái, linh Quảng Hinh. - Về thời gian: Đề lài thực hiện nghiên cứu tr0ng giai đạn 2008-2012. Đề xuất các giải pháp về chính sách đến năm 2015.
Ý nghĩa kh0a học của đề lài nghiên cứu Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên htfip:/www.vn 6 - Làm rõ mội số vấn đề lý luận cơ sản về xuất nhập khẩu nói chung. - Đánh giá thực trạng về lình hình quản lý xuất nhập khâu qua cửa khẩu Móng cái, tỉnh Quảng Hinh làm cơ sở ch0 việc đề xuất giải pháp quản lý tốt hơn h0ại động này. Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên htfip:/www.vn - Luận văn là lài liệu tham khả0 ch0 các cơ quan chức năng h0Oạch định chính sách của thành phố Móng cái, của linh Quảng Tinh và phục vụ công lác nghiên cứu, giảng dạy lr0ng lĩnh vực quản lý. Kết cấu của luận văn Tg0ài phần giới thiệu, kết luận và danh mục lài liệu tham khả0, phụ lục.
Luận văn đojợc kết câu gồm 04 choJơng nhơ| sau: - chơJơng 1: cơ sở lý luận và thực liễn về xuất nhập khau - chojong 2: Phơjơng pháp nghiên cứu - chơiơng 3: Thực rạng quản lý xuất nhập khẩu lại cửa khẩu Móng cái, tinh Quảng Hinh - chơjơng 4: Giải pháp quản lý h0ạ! động xuất nhập khẩu lại cửa khẩu Mong cai, tinh Quang Ninh Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên htfip:/www.vn chojong 1 cƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ ThỰc TIÊN VÈ XUẤT HIhẬP KhÂU 1. cơ sở lý luận về XIIK và công lác quản lý XIK 1. Một số khái niệm cơ sản Xuất nhập khẩu (XIIK) là h0ại động kinh d0anh suôn sán lrên phạm vi quốc lế. Ió không phải là hành vi suôn sán riêng lẻ mà là cả mội hệ thong các quan hệ mua bán phức tạp có tổ chức cả sên lr0ng và sên ng0ài nhằm mục liêu lợi nhuận, thúc đây sản xuất hàng h0á phát triển, chuyên đổi cơ cau kinh !é, ôn định và lừng poe nâng ca0 mức sống của nhân dân.
XIIK là h0ạ† động đễ đem lại hiệu quả đội siến nhoịng có thể gây thiệt hại lớn vì nó phải đối đầu với một hệ thống kinh lế khác từ bên ngÖài mà các chủ thê tr0ng nojớc tham gia XIIK không dễ dàng khống chế đojợc. XITIK là việc mua bán hàng h0á với nojớc ng0ài nhằm phát triển sản xuất kinh d0anh đời sống. S0ng mua sán ở đây có những nét riêng phức lạp hơn lr0ng nơjớc nhơi gia0 dịch với ngojời có quốc lịch khác nhau, thị trojong rong lớn khó kiểm s0ál, mua sán qua trung gian chiếm ty trong lon, déng liền thanh l0án bang ng0ại lệ mạnh, hàng h0á vận chuyên qua siên giới cửa khâu, cửa khâu các quốc gia khác nhau phải luân †he0 các lập quán quốc lế cũng nhơt địa phoơng. h0al động XIIK đoợc lỗ chức thực hiện với nhiều nghiệp vụ, nhiều khâu từ điều tra thị troiờng nojớc ngài, lựa chọn hàng h0á XIIK, thơtơng nhân gia0 dich, các solớc liến hành gia0 dịch đam phán, ký kết hợp đồng tổ chức lhực hiện hợp đồng ch0 đến khi hàng h0á chuyên đến cảng chuyên gia0 quyền sở hữu ch0 ngoiời mua, h0àn thành các lhanh l0án.
Mỗi khâu, mỗi nghiệp vụ này phải đojợc nghiên cứu đầy đủ, kỹ loỡng đặt chúng lr0ng mối quan hệ lẫn nhau, tranh thủ nắm sắi những lợi thế nhằm đảm sả0 hiệu quả ca0 nhất, phục vụ đầy Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên htfip:/www.vn 9 đủ kịp thời ch0 sản xuất, liêu dùng lr0ng nơjớc. Đối với ngojời tham gia h0ại động XIIK trojớc khi sojớc và0 nghiên cứu, thực hiện các khâu nghiệp vụ phải nắm sắt đojợc các thông in về nhu cầu hàng h04 thi Số hóa bởi Trung tâm Học liệu — Đại học Thái Nguyên htfip:/www.vn 10 hiếu, lập quán liêu dòng khả năng mở rộng sản xuất, liêu dùng lr0ng nơjớc, xu hơiớng biến động của nó. IIhững yêu cầu đó đòi hỏi lr0ng lơi duy của mỗi nhà kinh d0anh XIIK đều phải nắm sắt đojợc. Hhập khẩu (TIK), tr0ng lý luận thoJơng mại quốc lế, là việc quốc gia này mua hàng hóa và dịch vụ từ quốc gia khác.
Ilói cách khác, đây chính là việc nhà sản xuất nojớc ngÖài cung cấp hàng hóa và dịch vụ ch0 nggjời co\ trú tr0ng noớc.