Luận văn thạc sĩ quản lý hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ 5 6 tuổi tại các trường mẫu giáo thị xã điện bàn tỉnh quảng nam

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu quản lý hoạt động giáo dục thể chất cho trẻ 5 6 tuổi tại các trường mẫu giáo thị xã điện bàn tỉnh, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất biện

• Tác giả: Nguyễn Thị Thanh Hà
• Người hướng dẫn: TS. Lê Mỹ Dung
• Trường học: Trường Đại Học Sư Phạm - Đại Học Đà Nẵng
• Chuyên ngành: Quản Lí Giáo Dục
• Đề tài: Quản Lý Hoạt Động Giáo Dục Thể Chất Cho Trẻ 5-6 Tuổi Tại Các Trường Mẫu Giáo Thị Xã Điện Bàn Tỉnh Quảng Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ
• Năm xuất bản: 2022
• Địa điểm: Đà Nẵng

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Giáo Dục Thể Chất Mầm Non Điện Bàn

Giáo dục thể chất mầm non đóng vai trò quan trọng, sánh ngang với phát triển ngôn ngữ, nhận thức. Nghiên cứu này tổng quan về quản lý giáo dục thể chất cho trẻ 5-6 tuổi. Mục tiêu là nâng cao chất lượng hoạt động thể chất tại Điện Bàn, Quảng Nam. Luận văn này xem xét các công trình nghiên cứu liên quan. Tác giả tổng hợp các khái niệm chính về quản lý giáo dục, quản lý nhà trường, hoạt động giáo dục, và quản lý hoạt động giáo dục thể chất. Các nghiên cứu từ Aristotle, Platon đến Sen Gupta đều nhấn mạnh tầm quan trọng của giáo dục thể chất. UNESCO cũng khẳng định vai trò của giáo dục thể chất trong phát triển nhân cách con người. Mục tiêu là giáo dục toàn diện, chuẩn bị cho trẻ vào lớp 1.

1.1. Các Nghiên Cứu Nước Ngoài Về Giáo Dục Thể Chất

Các nhà khoa học trên thế giới, từ Aristotle đến Sen Gupta, đều nhấn mạnh vai trò quan trọng của giáo dục thể chất. Platon cho rằng giáo dục công dân từ nhỏ quyết định tương lai của quốc gia. Sen Gupta chỉ ra rằng giáo dục thể chất không chỉ tốt cho sức khỏe mà còn phát triển tâm lý. UNESCO cũng khẳng định vai trò của giáo dục thể chất trong phát triển nhân cách con người. Cần chú trọng đến dung chính vận động, tĩnh vân động vận động này động khắc nhau đối với phát toản diện của.

1.2. Nghiên Cứu Trong Nước Về Quản Lý Giáo Dục Thể Chất Mầm Non

Ở Việt Nam, giáo dục thể chất được chú trọng phát triển toàn diện con người. Giáo dục cung cấp kiến thức và kỹ năng để phát huy tiềm năng. Quản lý giáo dục đảm bảo chất lượng giáo dục toàn diện. Các nhà giáo dục cần xây dựng chương trình phù hợp, khoa học và hiệu quả. Cần phải có một quản động thống, hoạch, thức hướng đích của chú quản các cấp khác nhau đến các xích của thống Bộ đến Trường. Harold Koontz cong cing khang một hoạt động yếu, nỏ bảo đảm phối hợp những nhân nhằm được các mục đích của nhóm chức).

II. Thực Trạng Giáo Dục Thể Chất Cho Trẻ 5 6 Tuổi Tại Điện Bàn

Chương này trình bày thực trạng giáo dục thể chất cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mẫu giáo ở Điện Bàn, Quảng Nam. Nội dung khảo sát tập trung vào mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức, điều kiện và công tác kiểm tra đánh giá. Các phương pháp nghiên cứu được sử dụng bao gồm điều tra bằng bảng hỏi, quan sát, phỏng vấn chuyên gia và phân tích số liệu. Tình hình kinh tế, văn hóa, xã hội và giáo dục của Điện Bàn được khái quát. Tình hình giáo dục mẫu giáo của Điện Bàn được phân tích chi tiết. Từ đó, đánh giá được thực trạng hoạt động giáo dục thể chất. Thực trạng quản lý mục tiêu, nội dung, phương pháp, hình thức và điều kiện giáo dục được làm rõ.

2.1. Khái Quát Về Điều Kiện Kinh Tế Xã Hội Điện Bàn Quảng Nam

Khảo sát thực trạng giáo dục thể chất mầm non cần nắm bắt bối cảnh kinh tế - xã hội địa phương. Điện Bàn là một thị xã đang phát triển ở Quảng Nam. Tình hình kinh tế, văn hóa, xã hội ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng giáo dục mầm non. Cần xem xét tình hình phát triển kinh tế, đời sống văn hóa, và nhận thức của người dân về giáo dục thể chất cho trẻ.

2.2. Thực Trạng Mục Tiêu Của Giáo Dục Thể Chất Cho Trẻ 5 6 Tuổi

Mục tiêu của giáo dục thể chất cho trẻ 5-6 tuổi là phát triển toàn diện về thể chất và tinh thần. Khảo sát cho thấy mục tiêu chưa được xác định rõ ràng và thực hiện đầy đủ. Cần có sự thống nhất về mục tiêu giữa nhà trường, giáo viên và phụ huynh. Cần tăng cường nhận thức về tầm quan trọng của giáo dục thể chất trong việc phát triển toàn diện cho trẻ.

2.3. Đánh Giá Về Cơ Sở Vật Chất Giáo Dục Thể Chất Tại Điện Bàn

Cơ sở vật chất đóng vai trò quan trọng trong giáo dục thể chất mầm non. Khảo sát cho thấy cơ sở vật chất tại các trường mẫu giáo ở Điện Bàn còn hạn chế. Thiếu sân chơi, dụng cụ thể thao, và không gian vận động an toàn. Cần đầu tư nâng cấp cơ sở vật chất để đảm bảo chất lượng hoạt động thể chất cho trẻ.

III. Biện Pháp Quản Lý Giáo Dục Thể Chất Hiệu Quả Tại Điện Bàn

Chương này đề xuất các biện pháp quản lý giáo dục thể chất hiệu quả cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mẫu giáo ở Điện Bàn, Quảng Nam. Các nguyên tắc chung được đưa ra bao gồm đảm bảo mục tiêu, tính thực tiễn, tính khoa học và hiệu quả. Các biện pháp tập trung vào nâng cao nhận thức, bồi dưỡng giáo viên, xây dựng môi trường và tăng cường kiểm tra đánh giá. Đảm bảo nguyên tắc thực hiện các hoạt động giao duc chat cho các trưởng. Cần có sự phối hợp giữa nhà trường, gia đình và xã hội.

3.1. Nâng Cao Nhận Thức Về Tầm Quan Trọng Của Thể Chất

Nâng cao nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên, phụ huynh về tầm quan trọng của giáo dục thể chất là yếu tố then chốt. Cần tổ chức các buổi tập huấn, hội thảo, và tuyên truyền trên các phương tiện truyền thông. Cần giúp mọi người hiểu rõ vai trò của giáo dục thể chất trong việc phát triển toàn diện cho trẻ.

3.2. Bồi Dưỡng Phương Pháp Giáo Dục Thể Chất Cho Giáo Viên

Giáo viên cần được bồi dưỡng về nội dung, phương pháp và hình thức giáo dục thể chất phù hợp với trẻ 5-6 tuổi. Cần cập nhật kiến thức mới về giáo dục thể chất và kỹ năng tổ chức các hoạt động vận động sáng tạo. Cần tạo điều kiện cho giáo viên học hỏi kinh nghiệm từ các đồng nghiệp và chuyên gia.

3.3. Xây Dựng Môi Trường Giáo Dục Thể Chất An Toàn Hấp Dẫn

Xây dựng môi trường giáo dục thể chất an toàn, hấp dẫn là yếu tố quan trọng để thu hút trẻ tham gia. Cần đảm bảo sân chơi, dụng cụ thể thao an toàn và phù hợp với lứa tuổi. Cần tạo không gian vận động thoáng đãng, sạch sẽ và có tính thẩm mỹ cao. Cần khuyến khích trẻ tự do vận động, khám phá và sáng tạo.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Về Giáo Dục Thể Chất

Chương này trình bày kết quả khảo nghiệm tính cấp thiết và khả thi của các biện pháp quản lý giáo dục thể chất đã đề xuất. Mục đích khảo nghiệm là đánh giá tính hiệu quả và khả năng ứng dụng của các biện pháp trong thực tế. Đối tượng khảo nghiệm là cán bộ quản lý, giáo viên và phụ huynh của các trường mẫu giáo ở Điện Bàn. Kết quả cho thấy các biện pháp được đánh giá cao về tính cấp thiết và khả thi.

4.1. Mục Đích Của Việc Khảo Nghiệm Các Biện Pháp

Việc khảo nghiệm các biện pháp quản lý giáo dục thể chất nhằm đánh giá tính hiệu quả và khả năng ứng dụng trong thực tế. Cần xác định rõ mục tiêu khảo nghiệm, đối tượng khảo nghiệm và nội dung khảo nghiệm. Cần sử dụng các phương pháp khảo nghiệm phù hợp để thu thập dữ liệu khách quan và tin cậy.

4.2. Kết Quả Đánh Giá Tính Cấp Thiết Của Biện Pháp Quản Lý

Kết quả khảo nghiệm cho thấy các biện pháp quản lý giáo dục thể chất được đánh giá cao về tính cấp thiết. Cán bộ quản lý, giáo viên và phụ huynh đều nhận thấy sự cần thiết phải cải thiện công tác quản lý giáo dục thể chất để nâng cao chất lượng hoạt động thể chất cho trẻ.

4.3. Đánh Giá Tính Khả Thi Của Các Biện Pháp Trong Thực Tế

Kết quả khảo nghiệm cũng cho thấy các biện pháp quản lý giáo dục thể chất được đánh giá cao về tính khả thi. Các biện pháp được cho là phù hợp với điều kiện thực tế của các trường mẫu giáo ở Điện Bàn. Cần có sự hỗ trợ từ các cấp quản lý và sự tham gia tích cực của cán bộ quản lý, giáo viên và phụ huynh để triển khai các biện pháp thành công.

V. Kết Luận Và Khuyến Nghị Về Giáo Dục Thể Chất Mầm Non

Luận văn này đã nghiên cứu về quản lý giáo dục thể chất cho trẻ 5-6 tuổi tại Điện Bàn, Quảng Nam. Đã làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng và đề xuất các biện pháp hiệu quả. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để nâng cao chất lượng giáo dục thể chất cho trẻ mầm non. Cần tiếp tục nghiên cứu để hoàn thiện các biện pháp và nhân rộng mô hình thành công.

5.1. Tóm Tắt Những Đóng Góp Mới Của Luận Văn Thạc Sĩ

Luận văn này đã hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý giáo dục thể chất. Đã đánh giá một cách khách quan thực trạng giáo dục thể chất tại Điện Bàn. Đã đề xuất các biện pháp quản lý giáo dục thể chất phù hợp với điều kiện địa phương. Kết quả nghiên cứu có giá trị khoa học và thực tiễn cao.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Các Cấp Quản Lý Giáo Dục Điện Bàn

Các cấp quản lý giáo dục cần quan tâm hơn nữa đến giáo dục thể chất mầm non. Cần đầu tư cơ sở vật chất, bồi dưỡng giáo viên và xây dựng chương trình phù hợp. Cần tăng cường kiểm tra, đánh giá và chia sẻ kinh nghiệm giữa các trường. Phối hơp với gia đình và cộng đồng để tạo môi trường hỗ trợ phát triển thể chất cho trẻ.

5.3. Hướng Nghiên Cứu Tiếp Theo Về Quản Lý Giáo Dục Thể Chất

Cần tiếp tục nghiên cứu về quản lý giáo dục thể chất trong bối cảnh mới. Cần nghiên cứu về tác động của giáo dục thể chất đến sự phát triển toàn diện của trẻ. Cần nghiên cứu về các phương pháp giáo dục thể chất tiên tiến trên thế giới. Cần nghiên cứu về vai trò của công nghệ trong giáo dục thể chất.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương I: Cơ sở lý luận về quản lý hoạt động phát triên thê chất cho trẻ 5-6 tuôi tại các trường mẫu giáo; Chương 2: Thực trạng quản lý hoạt động phát triển thê chất cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mẫu giáo thị xã Điện Bản, tỉnh Quảng Nam ; Chương 3: Biện pháp quán lý hoạt động phat triển thể chất cho trẻ 5-6 tuổi tại các trường mẫu giáo thị xã Điện Bản, tỉnh Quảng Nam. Chuong 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VE QUAN LY HOAT DONG GIAO DUC THE CHAT CHO TRE 5-6 TUỔI TẠI CÁC TRƯỜNG MẪU GIÁO. Tổng quan các công trình nghiên cứu về quản lý hoạt động giáo dục thể chất trẻ mẫu giáo 1. Các nghiên cứu ở nước ngoài Trên cơ sở nhận thức khoa học về vai trò quan trọng vả đặc biệt của hoạt động, quản lý, giáo duc thé chất cho trẻ, nhất là đối với trẻ 5-6 tuổi, các nhả khoa học trên khắp thể giới đã tập trung nghiên cứu vẫn đẻ nảy ngay từ thời cổ đại với các triết gia tiêu biểu nhu: Aristotle, Platon, Alexandros.

Tuy nhiên, các quan điểm, các phát hiện khoa học mới chỉ được trình bảy bằng các câu chuyện, các bải học đơn giản nhưng sâu sắc, dễ nhớ, đễ thuộc. Củng với sự phát triển của xã hội, khoa học nghiên cứu giáo dục. nói chung, giáo dục thể chất nói riêng càng được nhiều nhả khoa học tập trung nghiên cứu và đạt được nhiều kết quả quan trọng. Triết gia Platon nhấn mạnh đến vai trò đặc biệt của giai đoạn đầu trong giáo dục “Muốn có được nhà nước lý tưởng cần giáo dục các công dân ngay từ khi còn trẻ, giáo dục đóng vai trò quyết định hình thành nhân phẩm công dân tương lai.

Mọi người được giáo dục theo hướng nào thì sẽ quyết định đởi sống tương lai của họ theo hướng. Mọi sản phẩm cúa xã hội là do bàn tay của con người tạo ra và nó. mang đặc điểm, mang dấu ân và sự sáng tạo của con người. Nếu con người được giáo.

dục vả đảo tạo tốt về mọi mặt như: thê lực, trí tuệ, nhân cách, tâm lý.thì đương nhiên lä những sản phẩm vật chất vả sản phẩm tỉnh thần mả họ tạo ra, ta sẽ hoàn hảo va ngược lại Bằng quả trình nghiên cứu nghiêm túc, không mệt mỏi nhà nghiên cứu M. Sen Gupta da phat hiện va chia quả trình vận động thể chất của trẻ thảnh hai loại với những đặc điểm phát triển về mặt thể chất và nhân cách khác nhau. Ông khang dinh ring: “Để phát triên thể chất của trẻ, cần chú ÿ cả hai mảng nội dung chính lả vận động tỉnh vả vân động thô, bởi vi cả hai loại vận động này có vai trỏ vả có sự tác động khắc nhau đối với sự phát triển toản diện của trẻ. Rõ rằng là các gid hoc, cdc bai tap thé duc có hệ thống trong chế độ sinh hoạt hãng ngảy đã kích thích việc nâng cao hiệu quá hoạt động.

của hệ thần kinh trung ương, hạ thấp sự căng thăng của hệ tim mạch vả hệ hồ hấp, vận động" [29, tr 176]. Như vậy, nhà khoa học M. Sen Gupta không chỉ nhắn mạnh đến vai trò đặc biệt của giáo dục thẻ chất đối với sức khỏe mả còn có vai trò vô củng. quan trọng đối với quá trình phát triên trí tuệ, tâm lý của học sinh.

Trên cơ sở những nghiên cứu mang tính “bản lề” của các nhà khoa học trên khắp thể giới, năm 1972 Tô chức Giáo dục, khoa học và Văn hóa Liên hiệp quốc (Unesco) đã soạn thảo Chiến lược mới về phát triển giáo dục. Chiến lược nảy thể hiện rõ hệ thống quan điểm khoa học, tiến bộ, khẳng định những đóng góp có ý nghĩa tích cực. của giảo dục đối với sự phát triển nhân cách con người, kinh tế, văn hóa, xã hội. Qua đó, đặt ra yêu cầu đối với giáo dục lả phải thực hiện tốt 21 nhiệm vụ quan trọng.

Trong đó, nhiệm vụ số 5 là: “Giáo dục cho trẻ em trước tuổi đến trưởng phải là một trong. những mục tiêu lớn của các chiến lược giáo dục” [I, tr 84]. “Trẻ em trước tuôi đến trường” được xác định là trẻ từ mầm non và trẻ mẫu giáo. Trong hoạt động “giáo dục cho trẻ em trước tuôi lên trường”, phải thực hiện hai nội dung chính lả: giáo dục thẻ chất và giáo dục kiến thức tự nhiên, xã hội Thông qua quá trình nghiên cứu của mình, nhả khoa học V.

Siskinna có phát hiện độc đáo: “Nếu giờ học thể dục tạo cho trẻ có được cảm giác như du hành vảo một thế giới kỉ diệu, hấp dẫn, đa dạng của các loại vận động, nhịp điều, sự tương tác hợp lý: với thế giới bên ngoài. thi hoạt động thê chất sẽ được đỏn nhận như lả một “niềm vui” cơ bắp” [1, tr 87]. Phát hiện này cũng chỉ ra nhiệm vụ, phương pháp giảng dạ! các yêu cầu đối với giáo viên trong quá trình giảng dạy. Muôn làm cho học sinh có cảm giác như đang “du hành vào một thế giới kỳ diệu, hấp dẫn, đa dạng”, người giáo viên phải không ngừng đổi mới phương pháp dạy học, phát huy sự tích cực, chú động, sáng tạo của người học, luôn nỗ lực tạo ra một môi trưởng dạy và học thân thiện.

Nha nghiên cứu Robert. Mayer đã phát hiện và nhẫn mạnh: “Phải đầu tư vào chương trình chăm sóc và phát triển trẻ thơ từ những năm nhỏ tuôi, coi đây là một ản, bởi vì cũng như trước khi xây dựng tòa nhà, ta cần xây dựng một cái nền bằng đá vững chắc trên cơ sở đó làm nên tảng xây nên toàn bộ công. trình kiến trúc” [42, tr 312]. Ông cho rằng: chương trình giáo dục có vai trò quyết định.

đối với kết quả cuối cùng của hoạt động này. Nhiệm vụ đặt ra đối với nền giáo dục nói chung, các nhà giáo dục nói riêng là phải xây dựng vả thực hiện được một chương. trình giáo dục phủ hợp, khoa học vả hiệu quả. Nhà khoa học giáo dục người Nga, M.

L Kônđacốp phát hiện: “Quán lý giáo dục là tác động có hệ thống, có kế hoạch, có ý thức và hướng đích của chú thể quản lý ở các cấp khác nhau đến tất cả các mắt xích của hệ thống (từ Bộ đến Trường) nhằm mục đích đảm bảo việc hình thành nhân cách cho thế hệ trẻ trên cơ sở nhận thức và vận dụng những quy luật của quá trình giáo dục, của sự phát triển thể lực và tâm lý của trẻ em” [39, tr 10]. Harold Koontz va cong su cing khang dinh: “Quan ly là một hoạt động thiết yếu, nỏ bảo đảm phối hợp những nỗ lực cá nhân nhằm đạt được các mục đích của nhóm (tổ chức). Mục tiêu của mọi nhả quản lý là nhằm hình thành một môi trường, mả trong đó con người có thê đạt được các mục đích của nhóm với thời gian, tiền bạc, vật chất và sự bất mãn cá nhân ít nhất” [4, tr 187]. Trên cơ sở kết quá nghiên cứu của các nhà khoa học trên khắp thể giới íc quốc gia hiện nay đều nhận thức sâu sắc về vai trò của giáo dục, quản lý giáo dục thê chất cho trẻ 5-6 tuổi.

Vì thể luôn chú trọng hoạt động bồi đưỡng phát triển chuyên môn cho. giáo viên và gắn hoạt động này với công cuộc đổi mới giáo dục của quốc gia. Các hoạt động phát triển chuyên môn cho giáo viên được thực hiện ngày càng có tính thực tiễn cao, gắn liền với các mục tiêu giáo dục của nhà trường. Các nghiên cứu trong nước Mục tiêu của giáo dục là tập trung vào sự phát triển con người một cách toàn diện cả về thể lực, trí lực và tâm lực nhằm thích ứng với điều kiện thực tế, ứng dụng.

vào điều kiện thực tế, nhất là sáng tạo ra trí thức mới. Giáo dục sẽ cung cấp cho mỗi cá nhân về cách thức tiếp cận tri thức và phương tiện để phát triển tiềm năng của mỗi người. Mục tiêu nói trên chỉ có thể đạt được khi đảm bảo việc quản lý hệ thống giáo. dục của một quốc gia được đánh giá là tốt, cũng có nghĩa lả khi các thành viên cấu thành nên hệ thống đỏ cỏ chất lượng tốt.

Xu thế toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế đang. doi hỏi giáo dục Việt Nam nói chung, giáo dục mẫu giáo nói riêng phải nhanh chóng. đổi mới cách quan ly dé dam bảo và ngày cảng nâng cao chất lượng đảo tạo, nhất là đối với công tắc quản lý giáo dục thê chất cho trẻ 5-6 tuôi. Quản lý giáo dục được các nhà khoa học tập trung nghiên cứu và thu được nhiều kết quả, tạo nên tảng khoa học, làm động lực thúc đẩy khoa học quản lý giáo dục phát triển, Bằng quá trình nghiên cửu nghiêm túc, các tác giả: Phạm Thị Châu, Nguyễn Thị Oanh và Trần Thị Sinh đã phát hiện đặc điềm của trẻ 5-6 tuôi: “Đó là sự khác biệt hoàn toàn về thê trạng, tâm lý, sinh lý và tư duy” [22, tr 157].

Nhóm tác giả này cùng khái quát được những vấn đề cơ bản trong hoạt động quản lý giáo dục ở bậc học mắm non. Đặc biệt, đã chỉ ra những đặc điểm và sự khác biệt trong công tác quản lý ở bậc học này so với các bậc học khác và những yêu cầu đối với người quản ly ở bậc hoe na Trong công trình nghiên cứu: “Những cơ sở về khoa học quản lý" tác giả Nguyễn Quốc Chỉ và Nguyễn Thị Mỹ Lộc đã chỉ ra quy trình quản lý giáo dục gồm 4 bước như sau: “Kế hoạch hóa - Tổ chức - Lãnh đạo - Chỉ đạo - Kiểm tra” [21, tr 76]. Theo nhóm tác giá này thì quá trình quản lý giáo dục, nhất là giáo dục thể chất cho. trẻ 5-6 tuôi phải được thực hiện theo một quy trình nhất định.

Từ công tác lập kế hoạch quản lý giáo dục đến tổ chức thực hiện quả trình quản lý giáo dục, lãnh đạo - chỉ đạo thực hiện công tác quản lý giáo dục một cách sâu sát, đến kiêm tra - đánh giá một cách nghiêm túc, công bằng. Cũng trên quan điểm khoa học của nhóm nghiên cứu nỏi trên, nhà nghiên cứu Địng Hồng Phương phân tích đặc điểm thê chất và như cầu giáo dục thể chất cho trẻ mẫu giáo như sau “Từ \việc nghiên cửu tông.hợp các căn cử khoa học vẻ thực tiễn vả lý luận giáo dục thể chất, đề ra các nhiệm vụ cần giải quyết trong quá trình giáo dục thê chất; xác định các quan điêm có tính nguyên tắc, dự đoán những phương pháp, phương tiện giải quyết có hiệu quả các nhiệm vụ ấy; đề xuất nội dung, hình thức hợp. theo lứa tuổi và với các điều kiện sống của con người” [42, tr 5].