CHƯƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VE QUAN LY HOAT DONG GIAO DUC ĐẠO ĐỨC CHO HQC SINH TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1. Tống quan nghiên cứu vấn đề 1. Các nghiên cứu nước ngoài Trong sự phát triển nền giáo dục ở mỗi quốc gia, vẫn để giáo dục đạo đức luôn được mọi lớp, mọi giai cắp, mọi thời đại quan tâm. Củng với sự phát triển kinh văn hoá, xã hội và khoa học công nghệ đã góp phẩn giải quyết những vẫn để toàn câu, đưa xã hội loài người phát triển.
Tuy nhiên, đẻ xã hội loài người hướng tới sự tiền bộ, bình đẳng và hướng tới chân, thiện, mỹ thì yêu tế giáo dục đạo đức con người được coi là cốt lõi trong sự phát triển đó. Vấn đẻ đạo đức của thể hệ trẻ không chỉ là vấn để của một đất nước, mã là vấn dé mang tinh toàn cầu của thời đại, là điều kiện quan trọng để báo vệ sự sống còn và tương lai của loi ngưở „ trong lịch sử rất nhiều người quan tâm nghiên cửu đạo đức, nó xem như là động lực tỉnh thần để hoàn thiện nhân cách con người trong từng giai đoạn lịch sử nhất định của mỗi quốc gia, dân tộc. Các nhà tư tưởng, triết học của xã hội phương Đông lẫn phương Tây đều coi trọng vấn đề giáo dục đạo đức © Phuong Đông thời cô đại, Không Tử (551- 479 TCN), nhà hiền triết Trung. Hoa cổ (S51- 479 TCN) đã đưa ra học thuyết “Nhân - Lễ - Chính danh”.
Trong đó, *Nhân” (Lòng thương người) lã yêu tổ hạt nhân, là đạo đức cơ bản nhất của con người. Đứng trên lập trường coi trọng giáo dục đạo đức, ông cha ta đã đưa ra câu nói nổi é , cho đến ngày nay lời dạy này vẫn còn nguyên giá trị đối với giáo dục nước ta và nhiều nền giáo dục trên thể giới [9, tr.21 Ở Phương Tây, Nha triét hoc Socrates (470-399 TCN) da cho rằng đạo đức và sự hiểu biết quy định lẫn nhau. Có được đạo đức là nhờ sự hiểu biết, do vậy chỉ sau khi có hiểu biết mới trở thành có đạo đức. Nhà triết hoc Aristotle (384 -322 TCN) lả một trong ba trụ cột của văn minh Hi Lạp cô đại.
là những người đặt nẻn móng cho triết học phương Tây cho rằng thượng đề không áp đặt đẻ cỏ công dân hoàn thiện về đạo. đức, mà việc phát hiện nhu cầu trên trái đất mới tạo nên được con người hoàn thiện trong quan hệ đạo đức. Ông khang định: “Trước tiên học đạo đức rồi sau đó học trì thức, không có đạo đức, trí thức khó thành đạt” [9, tr. 'Từ thời cô đại Hi Lạp, Đêmôcrit là người dau tiên đưa phạm trủ nghĩa vụ vào đạo.
Ông cho rằng ÿ thức nghĩa vụ là động cơ sâu kín bên trong con người, 7 là động lực thúc đây con người hãnh động.12: Nhà triết học cổ đại Aristote (384-322 TCN) nhà bác học Hy Lạp thời thượng cỗ đã yêu cầu: Trước tiên học đạo đức rồi sau đó học tri thức. Không có đạo đức, trí thức. sẽ khó thành đạt. Xixêrô thì nói: Triết lý về đạo đức là sự chuẩn bị tư duy đề tiếp nhận hạt giống trí tuệ.
[Error! Reference source not found. Thời Hy Lạp - La ä cổ đại. nhà triết học Soerate (469-399 TCN) cho rằng cái gốc của đạo đức là tính thiện. Bản tính con người vốn thiện, nếu tinh thiện ay được lan tỏa thỉ con người sẽ có hạnh phúc.
Muốn xác định được chuẩn mục đạo đức, theo Socrate, con người phải tự ý thức, phải bằng nhận thức ly tính với phương pháp khoa học nhận thức [9, tr. Ở Liên Xô, nhà giáo dục học Makarenco.C đại diện cho nền giáo dục đương đại, đã nhân mạnh đến vai trỏ của giáo dục đạo đức vả các biện pháp giáo duc ding dan nhu su néu gương, “giáo dục trong tập thể vả giáo dục bằng tập thể” trong tác phim “Bai ca su phạm”, các vấn đề giáo dục người công dân (giáo dục trẻ em phạm. pháp vả không gia đình). Ông kết luận “Nhiệm vụ giáo dục của chúng ta nói tóm lại giảo dục tập thể”.
Điều đó cỏ nghĩa là hình thành nhận thức, tỉnh cảm. hành vi, thỏi quen tập thế; là góp phần tạo ra nhân sinh quan XHCN. bộ mặt đạo đức chủ yếu của con người mới XHCN để phân biệt với con người của giai cấp bóc lột- con người ich kỷ, cá nhân [18, tr.234] Giáo dục đạo đức cho học sinh ở Mỹ: Mục tiêu giáo dục đạo đức HS ở Mỹ là cung cấp cho học sinh những kiến thức và cơ hội thực hành, vận dụng đẻ xây dựng. được một nên tảng tỉnh cách bền vững, hài hòa dựa trên ba mục tiêu lớn của cuộc đời.
Giáo dục học sinh trở thành những công dân có trách nhiệ „ hiểu biết và có thể tham gia hiệu quả vào đời sống chỉnh trị, xã hôi của đất nước. Nội dung giáo dục đạo đức. HS ở Mỹ bao gồm 6 trụ c‹ ộ : Trụ cột thứ hai: Tôn trọng: Trụ cột thử ba: Tỉnh thần trách nhiệm; Trụ cột thứ tư: Công bằng; Trụ cột thứ năm: Quan tâm; Trụ cột thứ sáu: Bồn phận công dân. Phương pháp giáo dục đạo đức HS ở Mỹ bao gồm các cách cơ bản như: Nêu gương; Giải thích; Cổ vũ, khich lệ Bảo đảm môi trường đạo đức; Trải nghiệm; Kỳ vọng vào sự tru tú.
Quan điểm của Chủ nghĩa Mác - Lê Nin: Những quy tắc, chuẩn mực đạo đức được xã ¡ thừa nhận, đỏ l thức xã h. Nó chỉ phối đời sống đạo đức của các cá nhân trong xã hội. Ý thức xã hội được các cá nhân tiếp nhận chuyên hóa thành ý thức cá nhân, được cá thể hóa và thể hiện ra thông qua hành vi đạo đức, dưới những biểu hiện: cảm xúc, tỉnh cảm, động cơ, ham muốn, niềm tin, hành động đạo đức. Giáo dục đạo đức cho học sinh ở các nước Châu Á.
Giáo dục đạo đức HS ở Nhật: Mục đích của giáo dục đạo đức học sinh ở Nhật là boi dưỡng tỉnh thân tôn trọng nhân phẩm con người, trân trọng cuộc sông; Nỗ lực kế thừa và phát triển văn hóa truyền thống. tạo dựng một nền văn hóa phong phú về mặt cá nhân; Nỗ lực hình thành và phát triển xã hội và quốc gia dân chủ; Đóng góp vào việc xây dựng một cộng đồng thế é lập; Bồi dưỡng ý thức đạo đức. Nội dung giáo dục bao gâm: Sự đúng mực; Sự chuyên cần; Lòng đũng cảm; Sự chân thành; Tự do và luật lệ, Tự hoàn thiện; Phép lịch sự, sự quan tâm và lông tốt; Biết ơn va kinh trọng, khiêm tốn; Tôn trọng thiên nhiên và cuộc sống: Tỉnh cao thượng; Công bằng: Trách nhiệm. Phương pháp chính để giáo dục đạo đức cho học sinh ở Nhật là: Giáo dục đạo đức với tư cách một môn học độc lập; Giáo dục đạo đức qua các mồn học.
trong nhà trường; Giáo dục đạo đức qua các hoạt động đặc biệt: áo dục đạo đức. thông qua các hoạt động hàng ngây. Giáo dục đạo đức họ học sinh ở Thái Lan: Mục tiêu của giáo dục đạo đức học sinh ở Thái Lan là giúp học sinh nhận thức được điều tốt, quan tâm đến điều tốt, lâm. Nội dung bao gồm: Đáng tin cậy - trung thực và nói sự thật; Tôn trọng - lịch sur va nha nl Trách nhiệm; Tính công bằng; Sự chu đáo - tốt bụng, lòng thương; Ý' thức công dân.
Nhả trường Thái Lan đã vận dụng một số phương pháp đề giảo dục đạo. đức học sinh như: Phương pháp tương tắc; Phương pháp học tập hợp tác; Phương pháp. giảo dục truyền thống; Phương pháp thảo luận nhóm; Phương pháp sắm vai; Phương. pháp học tập từ kinh nghiệm.
Theo kết quả nghiên cửu tổng quan các tài liệu nước ngoài cho thấy, hầu hết các nước đều có những chiến lược và triết lý trong giáo dục đạo đức. Do đó, vấn đê giáo. dục đạo đức được hầu hết các nước trên thế giới coi trọng, nhưng mô hình giáo dục. quản lý hoạt động giáo dục ở mỗi quốc gia lại có sự khác nhau.
Điều nảy tủy thuộc. vào văn hóa, đặc điểm kinh tế, xã hội và hệ giá trị và triết lý giáo dục ở mỗi quốc gia trong những bối cảnh nhất định. Hoạt động quản lỷ giáo dục cho học sinh thể hiện triết lý. mục tiêu, nội dung và phương pháp giáo dục.
Giáo dục đạo đức cho học sinh được thực hiện qua nhiễu con đường, cách thức, phương pháp cụ thể, Trong đỏ ở Việt Nam luôn coi giáo dục đạo đức cho học sinh phải có sự kết hợp giữa gia đình, nhà trường và xã hội chứ không có nhà trường với có chi áo dục này. Từ thực tiễn về sự phát triển con người cho thấy, việc giáo dục, uấn năn đối với học sinh cân phải có phương pháp giáo dục, phương pháp tác động tâm lý và có nội dung phủ hợp với từng lứa tuổi. dân tộc và tập quản văn hỏa. sinh sống của học sinh.
Do đó không có mô hình chung nhất áp dụng cho tắt cả học sinh, ngoài những triết lý và mục tiêu chung. Qua những kết quả nghiên cứu này sẽ là cơ sở lý luận quan trọng để tắc giả vận dụng vào điều kiện thực tiễn ở Việt Nam nỏi chung và ở các trường THCS thị xã Trảng Bảng nói riêng. Qua đó tiếp thu có chọn lọc những mô hình giáo dục đạo đức phù hợp với văn hóa và con người Việt Nam. Các nghiên cức trong nước Giáo dục đạo đức có vai trỏ và vị trí rất quan trọng trong giáo dục hình thành nhân cách con người.
Giáo dục đạo đức, lỗi sống cho thế hệ trẻ được xác định là nhiệm vụ quan trọng, lâu dài, mang tính chiến lược trong phát triển giáo dục nói riêng và phát triển đất nước nói chung. Giáo dục đạo đức, lỗi sống không chỉ bồi dưỡng nhận thức về các chuẩn mực xã hội mà còn góp phần định hình, phát huy những phẩm. in thiết của nhân cách con người. Hiện nay chương trình, nội dung, hình thức giáo dục đạo đức, lỗi sống cho học sinh cũng đã có nhiễu đổi mới, phù hợp hơn.
Giáo dục đạo đức được giảng dạy liên tục, xuyên suốt từ trung học đến THPT trong các chương trình môn học; hoạt động giáo dục. Các cơ sở giáo dục chú động lựa chọn nội dung để xây dựng chuyên để dạy. học trong mỗi môn học vả các chuyên để tích hợp, liền môn phủ hợp với việc tổ chức. hoạt động học tập tích cực, tự lực, sáng tao của học sinh.
Nhiều trường học thảnh lập tổ tư vấn tâm lý, để cao vai trò của giáo viên chủ nhiệm trong việc thường xuyên quan tâm, kịp thời nắm bắt tư tưởng, tâm lý, phát hiện vả xử lý những mâu thuẫn.