ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TRẦN VĂN TẨY QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC AN TOÀN GIAO THÔNG CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ HUYỆN VĂN BÀN, TỈNH LÀO CAI LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Thái Nguyên - 2019 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TRẦN VĂN TẨY QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC AN TOÀN GIAO THÔNG CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ HUYỆN VĂN BÀN, TỈNH LÀO CAI Ngành: Quản lý giáo dục Mã số: 8 14 01 14 LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Người hướng dẫn khoa học: PGS TS. Phạm Minh Mục Thái Nguyên - 2019 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn: “Quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh trung học cơ sở người dân tộc thiểu số huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai” là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu là trung thực và chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Thái Nguyên, ngày 09 tháng 9 năm 2019 Tác giả luận văn Trần Văn Tẩy i LỜI CẢM ƠN Trong quá trình học tập, nghiên cứu, hoàn thiện luận văn này, tác giả đã nhận được sự động viên, khuyến khích và tạo điều kiện giúp đỡ nhiệt tình từ các thầy cô, đồng nghiệp và bạn bè. Tôi xin trân trọng bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến PGS TS. Phạm Minh Mục, người đã trực tiếp hướng dẫn, tận tình chỉ bảo, định hướng, giúp đỡ tác giả trong suốt quá trình nghiên cứu, thực hiện luận văn này. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành đối với các Giáo sư, Tiến sĩ, các thầy giáo cô giáo trường Đại học Sư phạm Thái Nguyên; các thầy cô trong Hội đồng khoa học đã trực tiếp giảng dạy, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và nghiên cứu! Tôi xin chân thành cảm ơn các đồng chí trong ban lãnh đạo, cán bộ chuyên viên Phòng Giáo dục và Đào tạo huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai; xin cảm ơn Ban giám hiệu, giáo viên, các em học sinh một số trường THCS trên địa bàn huyện Văn Bàn và bạn bè, đồng nghiệp đã động viên giúp đỡ, tạo mọi điều kiện, cung cấp và chia sẻ những tư liệu cần thiết cho tác giả trong quá trình nghiên cứu đề tài. Tuy đã rất cố gắng, song luận văn vẫn không tránh khỏi những hạn chế, rất mong các thầy cô giáo, các nhà khoa học, các anh chị em đồng nghiệp đóng góp ý kiến để tác giả hoàn thiện hơn nữa trong những nghiên cứu tiếp theo. Văn Bàn, ngày 30 tháng 8 năm 2019 Tác giả Trần Văn Tẩy ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN . ii MỤC LỤC .iii DANH MỤC KÝ HIỆU CÁC CHỮ VIẾT TẮT . iv DANH MỤC CÁC BẢNG . v DANH MỤC BIỂU ĐỒ, SƠ ĐỒ . vi MỞ ĐẦU . Lý do chọn đề tài . Mục đích nghiên cứu . Nhiệm vụ nghiên cứu . Khách thể, đối tượng nghiên cứu . Phạm vi nghiên cứu . Phương pháp nghiên cứu . Cấu trúc của luận văn . 6 Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC AN TOÀN GIAO THÔNG CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CƠ SỞ NGƯỜI DÂN TỘC THIỂU SỐ . Tổng quan nghiên cứu vấn đề. Các khái niệm cơ bản . Giáo dục an toàn giao thông . Quản lý giáo dục an toàn giao thông . Giáo dục an toàn giao thông trong nhà trường trung học cơ sở . Đặc điểm của học sinh trung học cơ sở và học sinh trung học cơ sở người dân tộc thiểu số . Đặc điểm tham gia giao thông của học sinh trung học cơ sở người dân tộc thiểu số . Mục đích, ý nghĩa của giáo dục an toàn giao thông cho học sinh trung học cơ sở người dân tộc thiểu số . Nội dung giáo dục an toàn giao thông cho học sinh Trung học cơ sở người dân tộc thiểu số . Các hình thức giáo dục an toàn giao thông cho học sinh Trung học cơ sở người dân tộc thiểu số . Nội dung quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh trung học cơ sở người dân tộc thiểu số . Lập kế hoạch giáo dục an toàn giao thông cho học sinh trung học cơ sở người dân tộc thiểu số . Tổ chức hoạt động và tổ chức bộ máy giáo dục an toàn giao thông cho học sinh Trung học cơ sở người dân tộc thiểu số . Chỉ đạo các hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh Trung học cơ sở người dân tộc thiểu số . Kiểm tra, đánh giá các hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh trung học cơ sở người dân tộc thiểu số . Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý giáo dục an toàn giao thông cho học sinh trung học cơ sở người dân tộc thiểu số . Các yếu tố chủ quan. Các yếu tố khách quan . 32 TIỂU KẾT CHƯƠNG 1 . 33 Chương 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC AN TOÀN GIAO THÔNG TẠI CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN VĂN BÀN, TỈNH LÀO CAI . Khái quát về kinh tế - xã hội huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai . Đặc điểm kinh tế - xã hội huyện Văn Bàn . Giáo dục Trung học cơ sở huyện Văn Bàn . Cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ và ý thức tham gia giao thông ở huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai . Khái quát về khảo sát thực trạng . Mục đích khảo sát . Nội dung khảo sát . Địa bàn và khách thể khảo sát . Công cụ khảo sát và thang đo . Xử lý kết quả khảo sát: . Kết quả nghiên cứu thực trạng . Thực trạng nhận thức của cán bộ quản lý, giáo viên, học sinh và cha mẹ học sinh về vai trò giáo dục an toàn giao thông trong nhà trường . Thực trạng nội dung chương trình giáo dục an toàn giao thông . Thực trạng hình thức tổ chức giáo dục an toàn giao thông . Thực trạng quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh Trung học cơ sở người dân tộc thiểu số huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai . Thực trạng lập kế hoạch giáo dục an toàn giao thông cho học sinh các trường Trung học cơ sở . Thực trạng tổ chức thực hiện hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh THCS người dân tộc thiểu số . Thực trạng chỉ đạo triển khai các hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh trung học cơ sở . Thực trạng kiểm tra, đánh giá các hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh trung học cơ sở người dân tộc thiểu số . Thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý GD ATGT trên địa bàn huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai . Đánh giá chung thực trạng các yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý giáo dục an toàn giao thông trên địa bàn huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai . Điểm hạn chế . Nguyên nhân của thực trạng . 57 TIỂU KẾT CHƯƠNG 2 . 59 Chương 3: BIỆN PHÁP QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG GIÁO DỤC AN TOÀN GIAO THÔNG CHO HỌC SINH DÂN TỘC THIỂU SỐ TẠI CÁC TRƯỜNG THCS HUYỆN VĂN BÀN, TỈNH LÀO CAI . Nguyên tắc đề xuất các biện pháp . Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích . Nguyên tắc đảm bảo tính pháp lý . Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống . Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và phát huy . Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn và khả thi . Các biện pháp quản lý hoạt động giáo dục An toàn giao thông cho học sinh THCS người dân tộc thiểu số huyện Văn Bàn, tỉnh Lào Cai . Tổ chức bồi dưỡng nâng cao nhận thức về ATGT, giáo dục ATGT cho cán bộ quản lý nhà trường, giáo viên, học sinh và phụ huynh học sinh . Chú trọng việc lập kế hoạch giáo dục an toàn giao thông trong kế hoạch giáo dục tổng thể và toàn diện của nhà trường . Xây dựng cơ cấu tổ chức hợp lý và nâng cao năng lực của bộ máy quản lý hoạt động GD ATGT trong nhà trường . Chỉ đạo thực hiện giáo dục an toàn giao thông qua các môn học chính khóa và hoạt động trải nghiệm . Kiểm tra, đánh giá kết quả công tác giáo dục an toàn giao thông cho học sinh trung học cơ sở người dân tộc thiểu số . Chỉ đạo phối kết hợp các lực lượng trong và ngoài nhà trường trong giáo dục và quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông cho học sinh trung học cơ sở người dân tộc thiểu số . Mối quan hệ giữa các biện pháp . Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp . Mục đích khảo nghiệm . Quy trình khảo nghiệm . Khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp . 94 TIỂU KẾT CHƯƠNG 3 . 98 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ . Đối với Sở GD&ĐT Lào Cai và Phòng GD&ĐT huyện Văn Bàn . Đối cán bộ quản lý các trường trung học cơ sở . Đối với Cha mẹ học sinh các trường Trung học cơ sở . Đối với cơ quan truyền thông huyện . 102 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 103 PHỤ LỤC vii DANH MỤC KÝ HIỆU CÁC CHỮ VIẾT TẮT 1. ATGT An toàn giao thông 2. CBQL Cán bộ quản lý 4. CSVC Cơ sở vật chất 5. GD Giáo dục 6. GDDT Giáo dục dân tộc 7. GD ATGT Giáo dục an toàn giao thông 8. GD&ĐT Giáo dục và đào tạo 9. GT Giao thông 10. GV Giáo viên 11. GVCN Giáo viên chủ nhiệm 12.TS KH Giáo sư. Tiến sĩ khoa học 13. HS Học sinh 14. HS DTTS Học sinh dân tộc thiểu số 15. DTTS Dân tộc thiểu số 16. CMHS Cha mẹ học sinh 17. CMHS-PHHS Cha mẹ học sinh - Phụ huynh học sinh 18. HĐGDATGT Hoạt động giáo dục an toàn giao thông 19. QL HĐGDATGT Quản lý hoạt động giáo dục an toàn giao thông 20. TNGT Tai nạn giao thông 21. THCS Trung học cơ sở 22. TNCS HCM Thanh niên công sản Hồ Chí Minh iv DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2. Các trường THCS được khảo sát trên địa bàn huyện Văn Bàn . Thực trạng nhận thức của giáo viên, học sinh và CMHS - PHHS về sự cần thiết của việc GD ATGT ở trường THCS . Thực trạng nhận thức về ý nghĩa của việc GD ATGT thông cho học sinh . Hệ thống bài giảng trong chương trình GDATGT ở THCS . Thực trạng nội dung GD ATGT trong nhà trường . Thực trạng các hình thức tổ chức GD ATGT trong nhà trường . Thực trạng nhu cầu của HS đối với hoạt động GD ATGT . Thực trạng việc lập kế hoạch GD ATGT cho HS của Hiệu trưởng .