phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn đƣợc kết cấu thành 4 chƣơng, cụ thể nhƣ sau: Chƣơng 1. Tổng quan nghiên cứu và một số vấn đề lý luận về quản lý du lịch di sản thiên nhiên thế giới theo hƣớng bền vững Chƣơng 2. Phƣơng pháp nghiên cứu 3 Chƣơng 3.Thực trạng quản lý du lịch di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long giai đoạn 2011 - 2014 Chƣơng 4. Giải pháp tăng cƣờng quản lý du lịch di sản thiên nhiên thế giới vịnh Hạ Long theo hƣớng bền vững thời gian tới.
4 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ DU LỊCH THIÊN NHIÊN THẾ GIỚI THEO HƢỚNG BỀN VỮNG 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Phát triển du lịch nói chung và việc quản lý du lịch đối với các di sản thiên nhiên thế giới nói riêng, trong đó có Di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long là vấn đề đã và đang thu hút sự quan tâm của nhiều nhà khoa học dƣới nhiều góc độ tiếp cận khác nhau, có thể kể đến một số công trình nhƣ: - Bài viết “Phát triển du lịch Quảng Ninh nhìn từ kinh nghiệm của Singapore“, tác giả Nguyễn Đức Thành (Bí thƣ Huyện ủy, Chủ tịch UBND huyện Cô Tô), năm 2013. Bài viết đã đề cập đến kinh nghiệm phát triển du lịch thành công của Singapore và vấn đề phát triển du lịch tỉnh Quảng Ninh. Trong đó bài nghiên cứu tập trung đề cập vấn đề cập tới vấn đề hoạch định, xây dựng, triển khai thực hiện chiến lƣợc, kế hoạch phát triển du lịch của Việt Nam nói chung và của tỉnh Quảng Ninh nói riêng.
Đồng thời, chỉ rõ thế mạnh của du lịch tỉnh Quảng Ninh là di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long và các lễ hội truyền thống, địa điểm du lịch tâm linh, với các điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch biển đảo. Bài nghiên cứu cũng chỉ rõ: Để phát huy tối đa tiềm năng, lợi thế sẵn có và để du lịch đóng góp nhiều hơn cho sự phát triển của Quảng Ninh, các nhà quản lý cần có tầm nhìn dài hạn, lựa chọn đƣợc những ý tƣởng, phƣơng án quy hoạch phù hợp, lựa chọn đƣợc các nhà tƣ vấn thực sự có kinh nghiệm trong lĩnh vực phát triển du lịch và phải đúc kết, học tập kinh nghiệm từ sự thành công cũng nhƣ thất bại trong xây dựng, thực thi chính sách phát triển du lịch của các quốc gia, vùng lãnh thổ trên thế giới. Tỉnh Quảng Ninh nên nghiên cứu, triển khai việc đấu thầu quản lý và phát triển các hoạt động dịch vụ trên vịnh Hạ Long. Ban quản lý Vịnh Hạ Long chỉ thực hiện nhiệm vụ quản lý nhà nƣớc, bảo tồn, phát huy giá trị ngoại hạng của Vịnh Hạ Long, còn việc phát triển dịch vụ thì để cho các doanh nghiệp.
- Bài viết “Bảo tồn, phát huy giá trị các di sản văn hóa - thiên nhiên thế giới phục vụ phát triển ở nước ta”, tác giả Nguyễn Quốc Hùng, Tạp chí Di sản văn hóa số 1 (14), năm 2006. Nghiên cứu của tác giả nhấn mạnh đến vấn đề bảo tồn và phát 5 huy giá trị các di sản, trong đó tập trung vào di sản văn hóa và di sản thiên nhiên thế giới ở Việt Nam nhƣ: Quần thể di tích kiến trúc Huế (1993), Vịnh Hạ Long (1994, 2000), Khu phố cổ Hội An (1999), Khu di tích Chăm Mỹ Sơn (1999), Vƣờn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng (2003); Nhã nhạc - nhạc cung đình Việt Nam (2003) và Không gian văn hóa cồng chiêng Tây nguyên (2005). Nghiên cứu đã tập trung chỉ ra các thế mạnh của di sản văn hóa - thiên nhiên thế giới của Việt Nam so với các di sản khác cùng loại trên thế giới. Đồng thời nhấn mạnh những đóng góp về kinh tế, xã hội to lớn của những di sản văn hóa - thiên nhiên thế giới đối vơi sự phát triển kinh tế xã hội của Việt Nam nói riêng và thế giới nói chung.
Từ đó, tác giả đề cập đến vấn đề cấp thiết hiện nay đối với các nhà quản lý di sản đó là: Nâng cao hiệu quả công tác bảo tồn và phát huy giá trị các di sản văn hóa và thiên nhiên của Việt Nam hiện nay. Để thực hiện đƣợc công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản, tác giả đã đề xuất một số giải pháp thực hiện nhƣ: Thành lập đơn vị quản lý di sản thế giới trực thuộc cấp tỉnh, có đợn vị trực thuộc cấp huyện; tăng cƣờng xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên môn nghiệp vụ của các cơ quan quản lý di sản để đáp ứng nhiệm vụ bảo tồn và phát huy giá trị di sản thế giới; Phối hợp với các tổ chức cá nhân trong và ngoài nƣớc cùng tham gia vào công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản; nhà nƣớc cần còn có những cơ chế riêng về tài chính nhƣ bố trí lại các nguồn thu cho các di sản thế giới nhằm tạo sự chủ động cho các hoạt động của di sản thế giới. - Bài viết “Hoạt động bảo tồn các di sản văn hóa trong phát triển du lịch”, tác giả Đặng Hoàng Lan, Tạp chí Văn hoá và Du lịch, số 11, tháng 5 năm 2013. Nghiên cứu đã đề cập đến vấn đề hoạt động bảo tồn di sản văn hóa trong phát triển du lịch của Việt Nam hiện nay.
Đặc biệt, tác giả Đặng Hoàng Lan đã chỉ rõ những bất cập trong việc hiểu và thực hiện hoạt động bảo tồn di sản văn hóa trong phát triển du lịch của Viêt Nam hiện nay chƣa thực sự thống nhất và cần khắc phục. Cụ thể, trong nghiên cứu của mình Đặng Hoàng Lan chỉ rõ: “Việt Nam là quốc gia có nguồn tài nguyên về di sản văn hóa vật thể, phi vật thể khá đa dạng, phong phú. Đây là nguồn tài nguyên quan trọng trong phát triển du lịch văn hóa của đất nƣớc. Hoạt động bảo tồn di sản văn hóa có ý nghĩa lớn đối với phát triển du lịch.
Tuy nhiên, việc hiểu đúng về yêu cầu của công tác bảo tồn, hơn nữa bảo tồn để khai thác cho phát triển 6 du lịch, thì không hẳn đã có quan điểm thống nhất”. Từ những nhận định xác đáng về hoạt động bảo tồn di sản trong phát triển du lịch tại Việt Nam hiện nay, tác giả đã đề cập đến những vấn đề mà các nhà quản lý hiện nay cần quan tâm trong hoạt động bảo tồn di sản văn hóa phục vụ phát triển du lịch đó là: Bảo tồn di sản phục vụ du lịch trƣớc hết phải đảm bảo đúng yêu cầu của Luật Di sản văn hóa; Bảo tồn và phát huy giá trị di sản văn hoá cũng có nghĩa là bảo vệ ngƣời kế thừa di sản văn hoá - những nghệ nhân dân gian; Bảo vệ, tôn tạo di sản phải nhằm mục đích giới thiệu di sản đến với công chúng; Đẩy mạnh công tác tuyên truyền giáo dục ý thức tự giác của ngƣời dân trong việc bảo tồn và phát huy di sản văn hóa; bảo vệ và tôn tạo môi trƣờng tại các khu di sản. - Đề tài luận văn thạc sỹ “Tăng cường quản lý nhà nước về du lịch ở thành phố Hạ Long” - tác giả Lê Anh Cƣờng, Đại học kinh tế và Quản trị kinh doanh, Đại học Thái Nguyên, năm 2013. Luận văn tập trung nghiên cứu nội dung quản lý nhà nƣớc về du lịch, trong đó làm rõ những vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý nhà nƣớc về du lịch nhƣ: khái niệm du lịch, các loại hình du lịch, vai trò của du lịch đối với phát triển kinh tế, xã hội địa phƣơng và những nội dung chủ yếu của quản lý nhà nƣớc về du lịch, các nhân tố ảnh hƣởng tới quản lý nhà nƣớc về du lịch, một số kinh nghiệm thực tiễn về quản lý nhà nƣớc về du lịch của một số địa phƣơng trong nƣớc.
Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý nhà nƣớc về du lịch trên địa bàn thành phố Hạ Long để tìm ra những kết quả đạt đƣợc, hạn chế và nguyên nhân. Từ đó, đƣa ra quan điểm, định hƣớng, giải pháp tăng cƣờng quản lý nhà nƣớc về phát triển du lịch ở thành phố Hạ Long trong thời gian tới. - Đề tài luận văn thạc sỹ “Tăng cường quản lý nhà nước trong lĩnh vực hoạt động du lịch bền vững tại Hạ Long”, tác giả Lê Thị Thúy Vinh, Học viện Hành chính, năm 2010. Luận văn làm rõ một số vấn đề lý luận về hoạt động du lịch và quản lý nhà nƣớc về du lịch, tổng quan quản lý nhà nƣớc về du lịch, mối quan hệ giữa quản lý, bảo tồn di sản với phát triển du lịch.
Tác giữa khái quát một số bất cập hiện nay trong quản lý nhà nƣớc đối với hoạt động du lịch ở Việt Nam, đƣa ra một số kinh nghiệm quốc tế về phát triển du lịch và quản lý nhà nƣớc đối với hoạt động 7 du lịch. Tác giả phân tích thực trạng hoạt động du lịch và công tác quản lý nhà nƣớc về du lịch trên Vịnh Hạ Long, đƣa ra những ƣu điểm, hạn chế và nguyên nhân. Từ đó, tác giả đề xuất một số giải pháp quản lý nhà nƣớc về hoạt động du lịch bền vững trên Vịnh Hạ Long và có đƣa ra một số kiến nghị với Trung ƣơng và tỉnh Quảng Ninh, các doanh nghiệp kinh doanh du lịch trên địa bàn Quảng Ninh. Bùi Thị Thu Hƣơng (2014), nghiên cứu khoa học trong công tác bảo tồn và phát huy giá trị di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long, đăng trên Website halongbay.
Nghiên cứu đã chỉ rõ đặc điểm địa chất - địa mạo, đa dạng sinh học và văn hóa lịch sử và giá trị thẩm mỹ của di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long. Đông thời, nghiên cứu cũng chỉ ra sức thu hút khách du lịch trong và ngoài nƣớc đến với Vịnh Hạ Long trong gần 20 năm từ khi đƣợc công nhận Di sản thế giới đến nay đã đón gần 25 triệu lƣợt khách du lịch và trở thành một nhân tố quan trọng trong lĩnh vực phát triển du lịch của tỉnh Quảng Ninh và khu vực. Tuy nhiên, tác giả cũng chỉ ra rằng, chính sự gia tăng các hoạt động kinh tế xã hội cũng nhƣ hoạt động du lịch diễn ra trên vịnh đã gây ảnh hƣởng không nhỏ đến việc bảo tồn các giá trị của Di sản. Vì vậy, tác giả đã chỉ ra tầm quan trọng của công tác bảo tồn và phát huy giá trị các giá trị di sản thiên nhiên thế giới tại Việt Nam nói chung và Vịnh Hạ Long nói riêng.