Chương 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, những vấn đề lý luận và thực tiễn về dự án, quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản. Chương 2: Phương pháp nghiên cứu. Chương 3: Thực trạng công tác quản lý các dự án đầu tư xây dựng cơ bản của ĐHQGHN. Chương 4: Định hướng và giải pháp hoàn thiện quản lý các dự án đầu tư xây dựng cơ bản của ĐHQGHN.
3 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ DỰ ÁN, QUẢN LÝ DỰ ÁN ĐẦU TƢ XÂY DỰNG CƠ BẢN 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu về quản lý nhà nƣớc đối với các dự án đầu tƣ xây dựng cơ bản. Tình hình nghiên cứu nước ngoài. Nghiên cứu về quản lý xây dựng cơ bản nói chung, quản lý nhà nước đối với các dự án đầu tư xây dựng cơ bản (từ nguồn vốn ngân sách nhà nước) nói riêng đã được các nhà nghiên cứu nước ngoài đề cập khá nhiều.
Sau đây có thể nêu lên một số công trình có liên quan đến lĩnh vực này. Đề tài “Nghiên cứu về hệ thống quản lý chi phí trong xây dựng” của Peter E. Love, Zahir Irani (năm 2002) cho rằng mỗi mẩu dự án quản lý hệ thống chi phí chất lượng được phát triển để xác định chi phí chất lượng trong dự án xây dựng. Cấu trúc và các thông tin quan trọng là cần thiết được xác định và thảo luận để cung cấp cho một hệ thống phân loại chi phí chất lượng.
Hệ thống phát triển đã đã được thử nghiệm và triển khai thực hiện trong hai trường hợp xây dựng các dự án nghiên cứu để xác định các vấn đề thông tin và quản lý cần thiết để phát triển một chương trình phần mềm trong hệ thống thông tin quản lý chi phí trong xây dựng. Bài viết Construction industry in France, Issabelle Louis phân tích thực trạng của ngành công nghiệp xây dựng Pháp. Vấn đề này liên quan đến một mô tả ngắn gọn của nền kinh tế nói chung và cái nhìn về vai trò và ảnh hưởng của chính phủ. Một cái nhìn từ thế kỷ 18 về phía trước, đó là các minh chứng cho cuộc cách mạng trong ngành công nghiệp xây dựng Pháp và nó có tác động rất mạnh mẽ đến thực trạng trong ngành công nghiệp xây dựng hiện nay.
4 Các đặc tính của ngành công nghiệp xây dựng tập trung vào cấu trúc của các công ty xây dựng và phương thức hoạt động của họ. Mô tả của ngành công nghiệp xây dựng bao gồm tình hình các yếu tố đầu vào khác nhau cho ngành công nghiệp như lao động, thiết bị, vật liệu và tài chính. Ngoài ra, việc điều tra các khu vực nghiên cứu và phát triển ngành công nghiệp xây dựng cũng được thảo luận. Sau khi xem xét các phần quan trọng của hoạt động này, nó được mô tả chi tiết hơn theo các vị trí địa lý khác nhau.
Bài viết „„Nghiên cứu lịch sử phát triển đối với quản lý xây dựng hệ thống đấu thầu ở Nhật Bản‟‟ của Hiroshi Isohata, Trường Cao đẳng Công nghệ Công nghiệp, đại học Nihon, Chiba, Nhật Bản, 2009. nghiên cứu về lịch sử phát triển của hệ thống đấu thầu xây dựng cho các công trình công cộng, từ thời xưa thông qua các kỷ nguyên hiện đại đến nay. Tác giả làm rõ đặc trưng của sự phát triển trong mua sắm và quản lý hệ thống xây dựng như công nghệ phần mềm đối với đấu thầu, hợp đồng, và quản lý xây dựng hiện đại ở Nhật Bản. Nghiên cứu này cũng làm sáng tỏ các yếu tố lịch sử đã bị ảnh hưởng đến xây dựng hệ thống mua sắm và đấu thầu xây dựng cho các công trình công cộng.
Tình hình nghiên cứu trong nước. Đã có nhiều đề tài nghiên cứu liên quan đến quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách nhà nước như: - Luận án của Nghiên cứu sinh Nguyễn Huy Chí (năm 2016): “Quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản bằng ngân sách nhà nước ở Việt Nam”. Trên cơ sở hệ thống các nội dung và nhân tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản từ vốn ngân sách nhà nước, tác giả sử dụng để đánh giá tình hình đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách nhà nước ở Việt Nam cũng như công tác quản lý nhà nước giai đoạn 2006 – 2015; Kết 5 quả đánh giá chú trọng về mặt định tính và phân tích sâu sắc kết quả để chỉ ra nguyên nhân trong từng hạn chế; Hệ thống các giải pháp hoàn thiện quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách nhà nước ở Việt Nam được đặt trong bối cảnh cụ thể, đó là thâm hụt ngân sách kéo dài, nợ công tăng cao nghiêm trọng. Điều quan trọng là triển khai đồng bộ, hiệu quả các giải pháp để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách nhà nước, góp phần cùng các nguồn vốn khác trong toàn xã hội đưa lại hiệu quả đầu tư công nói chung, đẩy mạnh phát triển đất nước.
- Luận án tiến sĩ của Nghiên cứu sinh Nguyễn Thị Bình (năm 2012): “Hoàn thiện quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng cơ bản từ vốn ngân sách trong ngành giao thông vận tải Việt Nam”. Luận án đưa ra cách tiếp cận mới về quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng cơ bản từ vốn ngân sách nhà nước theo năm khâu của quá trình đầu tư xây dựng cơ bản (…). Luận án đã xây dựng các chuẩn (yêu cầu) của quá trình đầu tư xây dựng cơ bản là quy hoạch, kế hoạch; lập, thẩm định, phê duyệt dự án; triển khai các dự án; nghiệm thu, thẩm định chất lượng, bàn giao công trình; và thanh quyết toán, được nghiên cứu dưới sự tác động của các yếu tố môi trường luật pháp, cơ chế chính sách, tổ chức quản lý, năng lực bộ máy và thanh tra, kiểm tra giám sát đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách nhà nước trong ngành giao thông vận tải để đánh giá một cách một cách cụ thể, rõ ràng những mặt đạt được và chưa đạt được của quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách nhà nước trong ngành giao thông vận tải. - Luận văn thạc sĩ của Đoàn Thanh Phượng (năm 2015): “Quản lý nhà nước về đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách nhà nước tại Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội”.
Luận văn đề cập các vấn đề lý luận cơ bản về quản lý nhà nước đối với lĩnh vực đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân 6 sách nhà nước; Phân tích, đánh giá thực trạng về quản lý nhà nước đối với lĩnh vực đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn vốn ngân sách nhà nước tại Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội; Đề xuất về định hướng và hệ thống các giải pháp quản lý nhà nước để nâng cao hiệu quả sử dụng vốn nhà nước trong đầu tư xây dựng cơ bản nói chung và trong Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội nói riêng trong thời gian tới. - Đề tài: “Quản lý các dự án đầu tư xây dựng cơ bản sử dụng ngân sách nhà nước tại Hà Tĩnh”, luận văn thạc sĩ của Trần Tuấn Nghĩa (năm 2014). Đề tài đã hệ thống hóa những vấn đề cơ bản về công tác quản lý các dự án đầu tư xây dựng cơ bản sử dụng nguồn vốn ngân sách; Khảo sát, phân tích tình hình quản lý dự án đầu tư xây dựng cơ bản trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh; Đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả qu ản lý các dự án đầu tư xây dựng cơ bản sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh Hà Tĩnh nhằm đáp ứng yêu cầu và mục tiêu phát triển kinh tế trong giai đoạn tới. - Luận văn thạc sĩ của Bùi Mạnh Tuyên (năm 2015): “Quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh Hà Giang”.
Đề tài đã hệ thống hóa các l ý luận cơ bản về quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách nhà nước; Phân tích thực trạng quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh Hà Giang; Đề xuất các giải pháp tiếp tục hoàn thiện quản lý vốn đầu tư xây dựng cơ bản từ nguồn ngân sách nhà nước trên địa bàn tỉnh. Nhận xét chung về kết quả của các công trình đã nghiên cứu và nhiệm vụ của luận văn Qua tìm hiểu và nghiên cứu các luận văn nói trên, thấy rằng: các luận văn đều đã đề cập đến cơ sở lý luận công tác quản lý đầu tư xây dựng cơ bản và một số nội dung về công tác quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng cơ 7 bản từ nguồn vốn ngân sách. Tuy nhiên, các luận văn nói trên chưa đề cập đến phạm vi quản lý nhà nước đối với các dự án đầu tư xây dựng cơ bản do chính đơn vị làm chủ đầu tư; Chưa phân tích được cụ thể vai trò của quy trình quản lý các dự án đầu tư xây dựng cơ bản trong quá trình đầu tư, từ giai đoạn chuẩn bị đầu tư, thực hiện đầu tư đến giai đoạn kết thúc đầu tư; Chưa phân tích một số công cụ quan trọng trong công tác quản lý các dự án đầu tư xây dựng cơ bản như: hồ sơ khảo sát, thiết kế kỹ thuật thi công; chưa đi sâu phân tích và đánh giá thực trạng để từ đó đưa ra giải pháp nhằm tăng cường vai trò công tác thanh tra, kiểm tra, kiểm định, giám sát hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản từ vốn ngân sách. Vì vậy, đề tài này vẫn có tính cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn, đặc biệt là đối với một đơn vị sự nghiệp giáo dục hàng đầu như Đại học Quốc gia Hà Nội.
Cơ sở lý luận về dự án, quản lý dự án đầu tƣ xây dựng cơ bản 1.1 Khái nhiệm dự án Hiện nay, trên thế giới tồn tại rất nhiều khái niệm về dự án: - Theo ngân hàng thế giới: Dự án là tổng thể các chính sách, hoạt động và chi phí liên quan với nhau được hoạch định nhằm đạt được những mục tiêu nào đó trong một thời gian nhất định. - Theo Luật đầu tư: Dự án là tập hợp các đề xuất bỏ vốn trung và dài hạn để tiến hành các hoạt động đầu tư trên địa bàn cụ thể trong khoảng thời gian xác định.