Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý Nhà nước đối với hoạt động dịch vụ kiểm định xe cơ giới - Chương 2: Phương pháp nghiên cứu đề tài - Chương 3: Thực trạng công tác quản lý Nhà nước về hoạt động dịch vụ kiểm định tại Trung tâm đăng kiểm xe cơ giới tỉnh Hà Giang - Chương 4: Giải pháp hoàn thiện công tác quản lý Nhà nước về hoạt động dịch vụ kiểm định tại Trung tâm đăng kiểm xe cơ giới tỉnh Hà Giang. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 5 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI HOẠT ĐỘNG DỊCH VỤ KIỂM ĐỊNH XE CƠ GIỚI 1. Một số vấn đề lý luận ơ bản về quản lý Nhà nƣớ đối với hoạt động ị h vụ iểm định xe ơ giới 1. Một số khái niệm về quản lý Nhà nước đối với hoạt động dịch vụ kiểm định xe cơ giới 1.
Khái niệm xe cơ giới Phương tiện giao thông đường bộ gồm phương tiện giao thông cơ giới đường bộ, phương tiện giao thông thô sơ đường bộ. Theo Khoản 18, Điều 3, Luật giao thông đường bộ năm 2008, Phương tiện giao thông cơ giới đường bộ gọi tắt là xe cơ giới gồm xe ô tô; máy kéo; rơ moóc hoặc sơ mi rơ moóc được kéo bởi xe ô tô, máy kéo; xe mô tô hai bánh; xe mô tô ba bánh; xe gắn máy (kể cả xe máy điện) và các loại xe tương tự. [13] Phương tiện giao thông cơ giới đường bộ đang lưu hành là xe cơ giới có đầy đủ tiêu chuẩn, giấy tờ được phép tham gia giao thông đường bộ. Có rất nhiều tiêu thức để phân loại Phương tiện giao thông cơ giới đường bộ, với mỗi tiêu thức khác nhau ta lại có những loại Phương tiện giao thông cơ giới đường bộ khác nhau.
* Phân loại dựa vào công dụng: - Xe ôtô - Máy kéo - Xe môtô 2 bánh - Xe gắn máy… LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 6 * Phân loại theo nguồn gốc: - Xe cơ giới được sản xuất, lắp ráp tại Việt Nam. - Xe cơ giới được nhập khẩu. * Phân loại theo tuổi của xe: - Xe từ 10 năm trở xuống. * Phân loại theo tình trạng sử dụng: - Xe cơ giới mới chưa sử dụng.
- Xe cơ giới đang lưu hành. - Xe cơ giới không đủ tiêu chuẩn được phép lưu hành 1. Khái niệm kiểm định xe cơ giới Kiểm tra định kỳ về an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe cơ giới (Kiểm định) là việc tiến hành kiểm tra đánh giá trạng thái an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường của xe cơ giới có đủ điều kiện tham gia giao thông đường bộ hay không. Nếu xe cơ giới không đạt tiêu chuẩn thì phải sửa chữa, bảo dưỡng và kiểm định lại.
[6] Căn cứ vào tình hình cụ thể các loại và số lượng của mỗi loại xe cơ giới, các quốc gia sẽ quy định các loại xe cơ giới cần phải kiểm tra định kỳ an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường. Đối với Việt Nam, việc kiểm định được tiến hành với các loại xe cơ giới của mọi cơ quan, tổ chức, cá nhân trong và ngoài nước tham gia giao thông đường bộ trên lãnh thổ Việt Nam, trừ xe mô tô, xe gắn máy và các loại xe cơ giới của Quân đội, Công an vào mục đích quốc phòng, an ninh. Các Trung tâm Đăng kiểm xe cơ giới là cơ sở cung cấp dịch vụ kỹ thuật công trong kiểm tra, đánh giá, chứng nhận an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường cho xe cơ giới đang lưu hành. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 7 Cơ quan quản lý nhà nước chuyên ngành về công tác kiểm định xe cơ giới đang lưu hành là Cục Đăng kiểm Việt Nam.
Khái niệm dịch vụ kiểm định xe cơ giới Theo Từ điển tiếng Việt “Dịch vụ là công việc phục vụ trực tiếp cho những nhu cầu nhất định của số đông, có tổ chức và được trả công.” Dịch vụ kiểm định xe cơ giới là một loại hình dịch vụ do đó có bốn đặc điểm của dịch vụ nói chung: tính vô hình, tính không thể chia cắt được, tính không ổn định, tính không lưu giữ được. Khái niệm quản lý Nhà nước về hoạt động dịch vụ kiểm định xe cơ giới * Khái niệm quản lý Nhà nước Quản lý nhà nước là việc nhà nước thể hiện vai trò quản lý nhằm tạo sự thống nhất trong tổ chức và phối hợp các hoạt động của hệ thống các cơ quan quản lý nhà nước đối với các hoạt động của các thành phần kinh tế. [1] Quản lý nhà nước với chức năng đầu tiên là phải xây dựng được các văn bản pháp quy (Luật, Nghị định, Chỉ thị, Quyết định, Thông tư hướng dẫn …v.v) để tạo ra một hành lang pháp lý cho các thành phần kinh tế thực hiện. * Khái niệm quản lý Nhà nước về hoạt động dịch vụ kiểm định xe cơ giới Quản lý Nhà nước về hoạt động dịch vụ kiểm định xe cơ giới theo cách hiểu đơn giản là Nhà nước tạo môi trường pháp lý thông thoáng và thuận lợi cho hoạt động dịch vụ kiểm định xe cơ giới phát triển, đồng thời cũng ngăn chặn kịp thời những biểu hiện không đúng hướng trong dịch vụ kiểm định xe cơ giới.
Chất lượng kiểm định xe cơ giới phụ thuộc rất lớn vào chất lượng hoạt động dịch vụ kiểm định. Vì vậy, vấn đề quản lý Nhà nước về hoạt động dịch vụ kiểm định xe cơ giới là vấn đề cần thiết được đặt lên hàng đầu. Cụ thể quản lý Nhà nước về hoạt động dịch vụ kiểm định xe cơ giới được thực hiện bởi các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền, trong đó trực tiếp là Cục Đăng kiểm Việt Nam. Nhà nước ban hành các văn bản pháp luật liên quan đến hoạt động kiểm định, là căn cứ để các cơ quan chức năng thực hiện nhiệm LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 8 vụ và các đơn vị đăng kiểm có căn cứ để tiến hành hoạt động theo đúng quy định của pháp luật.
Thủ tướng Chính phủ đã ký ban hành Nghị định 63/2016/NĐ-CP (NĐ 63/CP) quy định về điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm định xe cơ giới trên tinh thần tăng cường quản lý, giảm bớt thủ tục. Nguyên tắc của Nghị định 63/CP là thông thoáng, minh bạch hơn, nhằm “trải thảm đỏ” tạo thuận lợi cho nhà đầu tư, đồng thời đáp ứng tiêu chí kiểm soát chặt chất lượng kiểm định. Sự thông thoáng, minh bạch thể hiện bằng các quy định rõ ràng và giảm các thủ tục “tiền kiểm”, tạo thuận lợi cho nhà đầu tư, nhưng đồng thời tăng điều kiện “hậu kiểm” để kiểm soát chất lượng dịch vụ. Chẳng hạn như: Nghị định 63/CP bỏ việc chấp thuận chủ trương mà thực hiện theo quy hoạch đã được phê duyệt, đơn giản hóa thủ tục trước khi cấp.
Nghị định cũng bỏ thời hạn hiệu lực của giấy chứng nhận hoạt động kiểm định, thay vào đó sẽ “hậu kiểm” bằng hình thức xử lý thu hồi giấy chứng nhận, đình chỉ hoạt động. Nghị định 63/CP đã nêu rõ, đơn vị kinh doanh dịch vụ kiểm định xe cơ giới phải đáp ứng các điều kiện như: Việc thành lập đơn vị đăng kiểm phải phù hợp với quy hoạch tổng thể mạng lưới các đơn vị đăng kiểm và dây chuyền kiểm định; hoạt động đăng kiểm phải đáp ứng điều kiện về cơ sở vật chất, thiết bị, nhân lực theo quy định, được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện hoạt động kiểm định xe cơ giới. những nội dung đáng chú ý trong Nghị định số 63/CP là chỉ tổ chức được cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện kiểm định mới được phép kinh doanh dịch vụ kiểm định xe cơ giới. Đơn vị đăng kiểm sẽ bị đình chỉ một phần hoặc toàn bộ hoạt động kinh doanh đăng kiểm từ một đến ba tháng nếu không đảm bảo điều kiện về cơ sở vật chất, nhân lực, thiết bị.
Điều đáng chú ý của nghị định này là, đơn vị đăng kiểm không đồng thời được kinh doanh hoặc có liên quan trực tiếp với tổ chức vận tải khách bằng xe ô tô, bảo dưỡng, sửa chữa xe. Nếu đơn vị đăng kiểm là doanh nghiệp cổ phần, tổ chức, cá nhân kinh doanh vận tải bằng xe ô tô, bảo dưỡng, sửa chữa xe cơ giới không được nắm giữ 10% cổ phần của tổ chức kinh doanh dịch vụ kiểm định. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Mục đích, đặc điểm, nguyên tắc hoạt động dịch vụ kiểm định xe cơ giới 1.
Mục đích kiểm định xe cơ giới Kiểm định xe cơ giới nhằm mục đích đánh giá tình trạng kỹ thuật các hệ thống, cơ cấu, chi tiết của phương tiện. Dựa vào đó xác định được phương tiện có đảm bảo an toàn khi lưu thông trên đường hay không? Đối với các phương tiện không đạt tiêu chuẩn, chủ phương tiện và lái xe sẽ biết được các hệ thống, cơ cấu, chi tiết phải khắc phục, sửa chữa, bảo dưỡng để đảm bảo tiêu chuẩn. Ngay cả những phương tiện đảm bảo tiêu chuẩn nhưng lái xe, chủ phương tiện cũng biết được những mặt còn hạn chế của phương tiện để có kế hoạch bảo dưỡng, sửa chữa, thay thế. [11] Đối với một số quốc gia, việc kiểm định xe cơ giới cũng phân tích được nguyên nhân gây ra tai nạn giao thông đường bộ.
Ngoài ra, việc kiểm định xe cơ giới cũng giúp cho các cơ quan nhà nước có cơ sở cho việc định giá phương tiện cơ giới đường bộ. Phần lớn các quốc gia đều quy định niên hạn sử dụng của phương tiện. Thông qua việc kiểm định phương tiện cơ giới đường bộ sẽ loại bỏ được các phương tiện quá niên hạn sử dụng hoặc các phương tiện quá cũ nát. Việc kiểm định phương tiện cơ giới đường bộ cũng làm cho chất lượng phương tiện được nâng cao, hạn chế tai nạn giao thông do lỗi kỹ thuật gây ra, giảm độ ồn, khí thải làm cho môi trường đỡ ô nhiễm, người dân được sống trong môi trường trong lành.
Đặc điểm của hoạt động dịch vụ kiểm định xe cơ giới Dịch vụ kiểm định xe cơ giới là một loại hình dịch vụ do đó có bốn đặc điểm của dịch vụ nói chung: tính vô hình, tính không thể chia cắt được, tính không ổn định, tính không lưu giữ được. [11] Dịch vụ kiểm định xe cơ giới là kết quả của một quá trình chứ không phải là một cái gì cụ thể. Nó không tồn tại dưới dạng vật thể. Tính vô hình thể hiện ở chỗ khách hàng không thể nhìn thấy, không nghe được, không cầm LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 10 được dịch vụ trước khi sử dụng chúng.