phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, nôi dung của luận văn gồm 3 chương: Chương l: Cơ sở lý luận về quản lý HĐDH môn GDCD theo định hưởng phát triển phâm chất và năng lực HS ở trường THCS Chương II: Thực trạng quản lý HĐDH môn GDCD theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực HS tại các trường THCS quận Câm Lệ thành phố Đà Nẵng Chương III: Biện pháp quan lý HĐDH môn GDCD theo định hướng phát triển phẩm chất và năng lực HS tại các trường THCS quận Câm Lệ thành phổ Đả Nẵng. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUAN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN GIÁO DUC CONG DAN THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIEN PHAM CHAT VA NANG LUC HOC SINH Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ 1. Tổng quan các nghiên cứu liên quan đến để tài 1. Cúc nghiên cứu ngoài nước HĐDH luôn là vấn đẻ được phần lớn các quốc gia ưu tiên, với mục đích là truyền lại cho thế hệ sau những kiến thức, kinh nghiệm của người đi trước nhằm tạo ra nguồn nhân lực có chất lượng góp phần vào việc xây dựng đất nước.
Trong nhà trường, hoạt động đặc trưng nhất là HĐDH, bao gồm hoạt động dạy của GV và hoạt động học cúa HS. Quản lí HĐDH theo hướng tiếp cận phát triển phẩm chất và năng lực HS là vẫn đề được các nhà giáo dục, quản lí giáo dục quan tâm nghiên cứu, phát triển. Theo dong phat triển của lịch sử, có giai đoạn các nhà nghiên cứu chủ trọng xây. dựng nội dung day học, có giai đoạn chủ trọng cải tiến, nâng cao chất lượng soạn giáo.
án hoặc nâng cao chất lượng tỏ chức phối hợp HĐDH trên lớp, có giai đoạn hướng vảo. nâng cao chất lượng tự học, phân hỏa dạy học, tăng cưởng hoạt đông của người học hoặc cải tiến PPDH, phương pháp kiểm tra, đánh giá. Giáo dục là quốc sách hàng. đầu, đầu tư cho giáo dục lả đầu tư cho sự phát triển của đất nước.
Với tắt cả các quốc gia trên thế giới muốn phát triển xã hội phải quan tâm đến giáo dục và đầu tư cho giáo. dục lä đầu tư cho sự phát triển. Chính vi vậy nghiên cửu về giáo dục và quản lý giáo dục (QLGD) đã dành được nhiễu sự quan tâm, nghiên cứu của các nhả khoa học. Nhiều công trình nghiên cứu của các nhả quản lý nước ngoài đã đẻ cấp đến quản lý và QLGD như: Nhà triết hoc Socate (469 - 399 TCN), Platon (427-347 TCN), H.
O phuong Déng co Khéng Tir (551- 497 TCN), Mạnh Tứ (372- 289 TCN). Đó là những nhà khoa học đã cỏ cổng hiến lớn cho khoa học quản lý và sự phát triển của giáo dục thể giới [33, tr. Nhà sư phạm vĩ đại J.Comenxki (1592-1670), người sáng lập ra hình thức tổ chức dạy - học lớp bài, đặt nền móng và chính thức tách Giáo dục học ra khỏi Triết học để trở thành một ngành khoa học riêng biệt, khi bàn về van dé hoc đã đưa ra những yêu câu cái tổ nền giáo dục theo hướng phát huy tỉnh tích cực, độc lập, sáng tạo của người học. Theo ông, dạy học phải làm như thể nảo để người học tự tìm tòi, suy nghĩ để tự nắm bắt lấy bản chất của sự vật và hiện tượng [32, tr.
117] John Dewey (1859-1925) là nhà sư phạm người Mỹ, góp phần lớn vảo việc canh tân giáo dục, đề cao hoạt động đa dạng của HS, đặc biệt là hoạt động thực tiễn để bổ sung vảo kiến thức của HS ngoài sách giáo khoa vả lời giảng của GV. Ông đặc biệt chú ý đến hoạt động học khi viết: “HS là mặt trời, xung quanh nó quy tụ mọi phương. tiện giáo dục, nỏi không phái là dạy, nói ít hơn, chú ÿ nhiêu đến việc tô chức hoạt động của HS” [24, tr.Dewey (1916) cho rằng, Giáo dục vả dạy học là sự chỉ dẫn phát triển tiểm năng, năng lực vốn cỏ cúa HS. Việc học tập là quá trình xử lý kinh nghiệm mà người học tự tiến hành với sự giúp đỡ của nhà giáo dục theo nhu cầu và lợi ích cá nhân.
Quá trình dạy học phái hướng vào người học, đảm bảo cho họ học bằng. sự phân tích kinh nghiệm của minh. Như vậy, dạy học phải chú ý đến cái riêng của mỗi người, đặc biệt là nhu cầu, hứng thú. Dạy học dựa trên kinh nghiệm cả nhân và hiệu quả học tập do từng người quyết định.
Tô chức Giáo dục, Khoa học vả Văn hoá của Liên Hợp Quốc (UNESCO) suốt chiều dải lịch sử tồn tại của mình đã tập hợp các học giá trên thể giới để nghiên cứu vấn để QLGD dựa trên quy mô toản cầu cũng như trong phạm vi khu vực hoặc quốc gia. Từ năm 1964, trong loạt sách về kế hoạch hóa giáo dục đã tập hợp các khuynh hướng khác nhau về một trong các vấn đẻ quan trọng của QLGD đó là kế hoạch giáo. Đầu những năm 90, UNESCO PROAP đã xuất bản cuốn sách có tính câm nang vẻ QLGD mang tựa đề “Kể hoạch hóa và quản lÿ giáo dục vi mô". của thế kỷ XX, sách báo về QLGD đã xuất hiện khá nhiều, điễn hình là những công trình đề cập đến những quan điểm mới về QLGD nói chung và quản lý HĐDH nói rigng [25, tr.
38] ‘Tae gia Brent Davie, Linda Ellison, Christopher Borwing - Carr (2005) vai cong trình “Lãnh đạo nhà trường thé ky 21° duge Ha Nhat Thang trich dn ring: Brent Davie va cộng sự đã nêu được hoạch định chiến lược phát triển nhà trường, quản lý sự thay đôi, lãnh đạo và quản lý chất lượng, quản lý việc giảng dạy vả học tập, vai trò của. GV trong việc tổ chức học tập, sử dụng công nghệ thông tin (CNTT) trong việc đôi mới PPDH [33, tr. Như vậy, vấn đề quản lý HĐDH đã được đẻ cập tới trong nhiều công trình nghiên cứu ở nước ngoài. Nhìn chung, các công trình nghiên cứu đều hướng vào mục đích nâng cao chất lượng dạy học.
Theo đó, van dé phoi hop HĐDH trên lớp, phân hóa. dạy học, cải tiên PPDH. được các tác giả quan tâm nghiên cứu. Các nghiên cứu trong nước Trong chương trình GDPT bậc THCS, môn GDCD đóng vai trỏ quan trọng trong việc thực hiện mục tiêu giáo dục toàn diện.
Hiện nay đã có một số nghiên cứu quan tâm đến HĐDH môn GDCD và quán lý HĐDH môn GGCD nhằm tìm kiếm các giải pháp nâng cao chất lượng dạy học và quản lý HĐDH môn GDCD theo định hướng phát triển phẩm chất và đạo đức HS, đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục hiện nay. Tác giả Vương Tắt Đạt với cuôn sách “Phương pháp giảng dạy môn GDCD” do Nhà xuất bản (Nxb) Đại học Sư phạm Hà Nội ấn hành năm 1994 đã nêu lên những phương pháp phổ biến được áp dụng trong dạy học môn GDCD ở nước ta hiện nay. Tác giả đồng ý với việc các GV càng linh hoạt trong việc sử dụng đa dạng các PPDH sẽ cảng mang lại hiệu quá cao trong quá trình truyền thụ trí thức của môn học cho HS, khơi dây hứng thú và đam mê khám phá các nội dung có trong các bài học. Cụ thể, GV cần phải sử dụng tốt phương pháp thuyết trình để truyền thụ các khái niệm, phạm trủ, quy luật mang tính trừu tượng cao, khái quát hóa đê giúp HS có thê hiểu được chúng.
Bên cạnh đó mỗi GV phải tích cực tạo các hoạt động thảo luận nhóm đề tránh tình trạng đơn điệu, phát huy tư duy độc lập và sáng tạo cúa HS. Nghiên cứu của Trung tâm Giáo dục vả Phát triển mang tên “7äng cưởng GDCD cho giới trẻ”, ân hành 2018 đã khẳng định: “Giáo dục công dân la môn học tăng cường sự tham gia tích cực của công dân vào các lĩnh vực chính trị, xã hội đã trở thành một nhiệm vụ quan trọng tại nhiều quốc gia trên thế giới. Nhiệm vụ này đặc biệt phù hợp với Việt Nam, giúp đất nước phát triên theo định hướng kinh tế thị trưởng vả hội nhập quốc tế” [34, tr. Hoạt động nảy nhằm mục nâng cao nhận thức cho giới trẻ về quản trị nhả nước và tăng cường sự tham gia tích cực của công dân vào các hoạt đông liên quan đến chính trị, xã hội thông qua việc xây dựng các chương trình và hoạt động trải nghiêm cho môn GDCD ở các trường phô thông.
Các hoạt động của dự án tập trung nâng cao hiểu biết của học sinh THCS, trung học phô thông (THPT) ở thành phố Hà Nội về vai trò quan trọng của chính quyền cấp địa phương, Chính phủ và các cơ quan xây dựng pháp luật. Nghiên cứu này đã góp phần gợi ý cho chúng tôi một số. giải pháp giúp nâng cao chất lượng công tác quản lý hoạt động giáo dục môn GDCD theo định hướng phat trién phim chất và năng lực HS trên địa bản quan Cảm Lệ thành phố Đà Nẵng hiện nay. Tác giả Hoàng Phi Hải với bài viết “Tổ chức hoạt động trải nghiệm trong môn GDCD trong trường THCS thông qua dạy học dự én”, an hành trên Tạp chỉ Khoa học của Trường Đại học Sư phạm Hà Nội, Số 09, 2019.
Bải viết đã cỏ nhiễu phân tích quan trọng về việc tổ chức hoạt động trải nghiệm trong dạy học môn GDCD ở trường THCS thông qua hình thức dạy học dự án. Trong đó, tác giả tập trung nêu bậc ý nghĩa của việc tô chức hoạt động trái nghiệm trong dạy học môn GDCD ở trường THCS đối với việc đáp ứng mục tiêu đổi mới của chương trình GDPT hiện nay và cho rằng đây là hoạt động cần thiết nhằm phát triển phâm chất và năng lực HS. ‘Tae giả Đình Quang Báo (chủ biên) với cuỗn sách “Dạy học phát triển năng lực môn GDCD THCS” do Nxb Đại học Sư Phạm Hà Nội ấn hành năm 2019 đã giới thiệu một số vấn đề lí thuyết về năng lực, phát triển năng lực, tiếp cận năng lực, phương. pháp tổ chức dạy học phát triển năng lực, kiểm tra đánh giá (KTĐG) trong giáo dục nói chung và GDPT nói riêng.
Cuốn sách tập trung vào ba vấn đẻ chính: (1) Đặc điểm, bản chất các PPDH môn học, đạy học PTNL học sinh. (2) Hướng dẫn dạy học PTNL học sinh một số chủ đẻ trong môn học cụ thể. Trong đó, trình bày chỉ tiết kế hoạch bài học được thiết kế theo logic PTNL học sinh: Xác định, mô tả mục tiêu, chuẩn đầu ra bằng các động từ hành động thể hiện hoạt động của HS bộc lộ quá trình nhận thức, mức độ đạt được nội dung, năng lực, thái độ: Xác định, lựa chọn PPDH thê hiện quy trình tổ chức hoạt động học nhằm đạt mục tiêu đã xác định; Nội dung tham chiếu, hình thức, công cụ kiểm tra, đánh giá kết quà học tập phản ánh năng lực HS theo yêu cầu cần đạt.