Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC MÔN TIẾNG ANH Ở TRƯỜNG CHÍNH TRỊ HÀNH CHÍNH 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Các nghiên cứu trên thế giới Trên thế giới đã có nhiều công trình nghiên cứu về dạy học và quản lý hoạt động dạy học. Cômenxki là người đầu tiên đưa ra kiến nghị đổi mới một cách sâu sắc quá trình dạy học nói chung và hình thức tổ chức dạy học nói riêng.
Comenxki cho rằng phương pháp dạy học phải khiến cho người ít lao lực hơn, nhà trường đỡ vất vả hơn, loại bỏ được những công việc nhàm chán vô ích, nhưng lại yên tĩnh, hồ hởi và đạt kết quả bền lâu. Về nguyên tắc dạy học, Cômenxki đưa ra nguyên tắc trực quan; nguyên tắc phát huy tính tích cực, tự giác của học viên; nguyên tắc hệ thống liên tục;. Ngày nay, những quan điểm của J.Cômenxki vẫn còn ý nghĩa tích cực đối với lý luận dạy học, giúp cho các nhà quản lý giáo dục có cơ sở để vận dụng sáng tạo trong công tác quản lý nhà trường. Theo các nghiên cứu ở Pháp, trong quản lý dạy học, ngành giáo dục nước Pháp coi trọng công tác tuyển chọn, đào tạo bồi dưỡng đội ngũ giảng viên, ưu tiên nguồn sinh viên ưu tú tại chỗ.
Quản lý dạy học được thực hiện bằng cách coi trọng vấn đề tuyển chọn và đào tạo giảng viên, chú ý nguyên tắc trao đổi học viên trong dạy học để có những chỉnh lý kịp thời hướng tới tiêu chí chất lượng đáp ứng yêu cầu của nền giáo dục luôn gắn với tự chủ trong đổi mới quản lý nhà nước về giáo dục [Dẫn theo 7]. Tại Mỹ, ngành giáo dục coi trọng dân chủ trong giáo dục và quản ký dạy học. Người học có quyền lựa chọn và quyết định: Chọn trường, môn học, GV. GV có định hướng phát triển, hướng dẫn người học theo nhu cầu dựa trên nền tảng kinh nghiệm của người học.
Người học tham gia tích cực vào quá trình học tập của mình, GV là người hướng dẫn, định hướng chứ không là người dạy, 6 download by : skknchat@gmail.com học viên là trung tâm, chủ đạo trong quá trình học tập trường học. Khi đó, đòi hỏi Hiệu trưởng phải có kiến thức, hiểu biết, kỹ năng để xây dựng môi trường giáo dục, dạy học dân chủ hướng đến sự phát triển nhân văn và bình đẳng trong xã hội [Dẫn theo 7]. Ở Việt Nam, phát triển giáo dục được Đảng và Chính phủ Việt Nam xác định là quốc sách hàng đầu, “đầu tư cho giáo dục là đầu tư cho phát triển”. Có nhiều công trình nghiên cứu về các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động dạy học, từ đó nâng cao chất lượng dạy học ở các cấp học, các vùng miền khác nhau.
Đối với môn Tiếng Anh, trong nghiên cứu về “Quản lý dạy học môn Tiếng Anh theo hướng tiếp cận năng lực học viên ở các trường Trung học phổ thông huyện Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định”, tác giả Nguyễn Thanh Thạch đã khẳng định nâng cao chất lượng dạy học môn Tiếng Anh đang là đòi hỏi bức thiết của ngành giáo dục trong bối cảnh hội nhập quốc tế. Để dạy học tiếng Anh trong trường Trung học phổ thông có hiệu quả, cần kết hợp nhiều biện pháp khác nhau. Từ phương diện quản lý, cần đổi mới quản lý dạy học Tiếng Anh, thực hiện bước chuyển từ quản lý dạy học Tiếng Anh theo hướng tiếp cận nội dung sang quản lý dạy học Tiếng Anh theo hướng tiếp cận năng lực người học [20]. Trong bài viết “Quản lý dạy học Tiếng Anh theo tiếp cận năng lực thực hành”, tác giả Nguyễn Thị Hạnh cho rằng vấn đề quản lý đổi mới hoạt động dạy học môn Tiếng Anh là rất khó khăn, phức tạp, đòi hỏi cán bộ quản lý phải có sự hiểu biết cơ bản về môn Tiếng Anh, phải nắm được định hướng đổi mới hoạt động dạy học tiếng Anh.
Đây là những lý luận cơ bản, những nội dung thiết yếu mà nhà quản lý giáo dục cần thực hiện trong quá trình quản lý, chỉ đạo, điều hành công tác đổi mới hoạt động dạy học môn Tiếng Anh của nhà trường để đảm bảo thành công cho quá trình giáo dục [12]. 7 download by : skknchat@gmail.com Ngoài ra, một số công bố báo chí đề cập đến quản lý dạy học môn Tiếng Anh như “Ứng dụng công nghệ thông tin để nâng cao chất lượng quản lí dạy học tiếng Anh cho sinh viên Trường Đại học Giao thông vận tải” của Trần Thị Hồng Thuý, “Các yếu tố tác động tới dạy học môn Tiếng Anh ở trường Tiểu học” của Phạm Thị Quỳnh Như,… Quản lý dạy học môn Tiếng Anh cũng là đề tài của một số luận văn Thạc sĩ như “Quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh tại Trường Trung học phổ thông Nam Phù Cừ, tỉnh Hưng Yên” của Trần Thị Hằng… 1. Các nghiên cứu ở nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào Ở CHDCND Lào, dạy học môn Tiếng Anh và quản lý dạy học môn Tiếng Anh chưa được nghiên cứu nhiều. Năm 1991, ở Lào, Tiếng Anh đã là công cụ trong việc truyền thông để tiếp thu thông tin mới về công nghệ và khoa học từ các nước khác.
Vì vậy, tiếng anh đã được góp phần vào trong giáo trình dạy học ở các trường học, các cấp học và đã phổ biến trong các ngành học. Vì thế việc dạy học bằng tiếng anh mới được củng cố dưới sự ủng hộ của chương trình TTEST. Chương trình dạy học bằng tiếng anh đã được dạy như trong các trường sư phạm gồm có: General English (Textboox 1,2,3,4,), Methodology (Book 1,2,3,4,5), Presentation và study skills (Book 1,2). Nhưng cuốn sách này là do các chuyên gia nước ngoài biên soạn.
Năm 1994, trường Sư phạm đã hợp tác với tổ chức quốc tế và các chương trình khác xây dựng lên trung tâm rèn luyện tiếng anh như: Chương trình Ausaid (Lao - Australia), Lao - Singapore. Ngoài ra một số giảng viên còn được rèn luyện phương pháp dạy tiếng anh với trình độ TESOL course. Như vậy, qua các công trình nghiên cứu đã xuất bản, dạy học Tiếng Anh và quản lý dạy học môn Tiếng Anh đã được làm rõ ở một số khía cạnh. Tuy nhiên, chưa có công trình nào nghiên cứu về “Quản lý hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở Trường Chính trị Hành chínhtỉnh Savannakhet”.
8 download by : skknchat@gmail. Hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở các trường Chính trị hành chính 1. Các khái niệm cơ bản * Dạy học Tác giả Đỗ Ngọc Đạt cho rằng: Dạy học bao gồm hai hoạt động kết hợp chặt chẽ, tác động qua lại lẫn nhau nên khái niệm dạy sẽ kéo theo khái niệm học, cũng có quan niệm có hoạt động học nên mới cần đến việc dạy nên nhu cầu học và cách học sẽ chi phối, quyết định quá trình dạy [6]. Tác giả Thái Duy Tuyên cho rằng: Dạy học là “sự tương tác giữa người với người, người với xã hội” [23, tr.
Giảng viên là người điều khiển quá trình dạy học. Hai thành tố cơ bản nhất của dạy học đó là dạy của người và học của người học. Hai hoạt động này có mối quan hệ tương tác với nhau. Tác giả Trần Khánh Đức cho rằng: Dạy học là hai mặt của quá trình luôn tác động qua lại, bổ sung cho nhau, quy định lẫn nhau, thâm nhập vào nhau thông qua hoạt động cộng tác nhằm tạo cho người học khả năng phát triển trí tuệ, góp phần hoàn thiện nhân cách.
Sự thống nhất giữa dạy và học là quy luật của quá trình dạy học, bản chất của quá trình dạy học là một quá trình toàn vẹn và tương tác chặt chẽ của các yếu tố liên quan [8, tr. Như vậy, hiểu một cách chung nhất: Dạy học là quá trình xã hội được tổ chức có mục đích, có kế hoạch. Trong đó, dưới vai trò chủ đạo của giáo viên, học sinh tự giác, tích cực, chủ động tự tổ chức, tự điều khiển hoạt động nhận thức nhằm thực hiện có hiệu quả các nhiệm vụ dạy học, đạt mục đích dạy học đề ra. Mục tiêu dạy học là các kết quả học tập cần đạt của người học sau khi hoạt động dạy học kết thúc.
Nội dung dạy học là những kiến thức khoa học cơ bản về tự nhiên, xã hội, con người và phương thức hoạt động cần thiết cho người học trong cuộc sống mà họ cần phải lĩnh hội và chuyển hoá thành giá trị nhân cách, giúp người học tồn tại và phát triển xã hội. * Hoạt động dạy học môn Tiếng Anh Theo quan niệm dạy học hiện đại, hoạt động dạy học được xem xét trên ba phương diện chính như sau: 9 download by : skknchat@gmail.com Xét về phương diện xã hội - lịch sử, hoạt động dạy học là quá trình, kết quả của sự tái sản xuất và phát triển những giá trị kinh nghiệm xã hội cơ bản, có chọn lọc, ở từng cá nhân thuộc những thế hệ HS nhất định để thực hiện những chức năng phát triển cá nhân và cộng đồng. Xét về phương diện tâm sinh lí, hoạt động dạy học là hình thức phổ biến của sự phát triển cá nhân và cộng đồng. Mỗi cá nhân trong bất kì xã hội nào cũng đều đồng thời phát triển dưới hai hình thức: hình thức cá biệt, đặc thù, của riêng cá nhân HS, do gen và môi trường hoạt động cá nhân của người đó quy định; hình thức phổ biến, chung cho cả thế hệ hoặc vài thế hệ người thuộc cộng đồng nhất định.
Xét về mặt sư phạm, hoạt động dạy học chính là việc gây ảnh hưởng có chủ định đến hành vi học tập và quá trình học tập của học viên, tạo ra môi trường và những điều kiện để học viên duy trì việc học, cải thiện hiệu quả chất lượng học tập, kiểm soát quá trình và kết quả học tập của họ [3]. Theo cách định hướng ở trên, hoạt động dạy học môn tiếng Anh được hiểu là một quá trình bao gồm 2 hoạt động thành phần đó là hoạt động dạy Tiếng Anh và hoạt động học môn Tiếng Anh. Trong hoạt động dạy, các giáo viên môn tiếng Anh giữ vai trò chủ đạo, là người tổ chức điều khiển người học nghiên cứu các nội dung học tập theo 4 kỹ năng: nghe, nói, đọc, viết. Trong hoạt động học, người học giữ vai trò chủ động, tự giác tích cực tiếp nhận các tác động của giáo viên để hoàn thành các nhiệm vụ học tập môn tiếng anh do giáo viên hướng dẫn.
* Hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở trường Chính trị Hoạt động dạy học môn Tiếng Anh ở trường Chính trị có nhiều điểm khác biệt so với các nhà trường khác.