phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được cấu trúc thành 3 chương. Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về quản lý dạy học thực hành trong giáo dục nghề nghiệp. Chƣơng 2: Thực trạng quản lý dạy học thực hành tại Trường Trung cấp Kỹ thuật nghiệp vụ CAND. Chƣơng 3: Một số biện pháp quản lý dạy học thực hành tại Trường Trung cấp Kỹ thuật nghiệp vụ CAND.
LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ DẠY HỌC THỰC HÀNH TRONG GIÁO DỤC NGHỀ NGHIỆP 1. Tổng quan về hệ thống giáo dục nghề nghiệp tại Việt Nam Cũng như bất cứ một lĩnh vực khoa học nào khác, giáo dục học nghề nghiệp (GDHNN) bao gồm hệ thống các tri thức và khái niệm khoa học phản ánh những đặc trưng thuộc tính cũng như qui luật vận động phát triển của các sự vật hiện tượng trong lĩnh vực giáo dục nghề nghiệp. Sự tồn tại, phát triển của bản thân GDHNN với tư cách là một chuyên ngành khoa học nĩ phụ thuộc vào hệ thống tri thức, khái niệm khoa học và các cơng cụ nghiên cứu của nĩ thích ứng với từng giai đoạn phát triển của nền kinh tế xã hội của đất nước, phù hợp với xu hướng và trình độ phát triển của thế giới. 8 Hệ thống GDHNN là một bộ phận cấu thành trong hệ thống giáo dục quốc dân bao gồm nhiều loại hình đào tạo khác nhau như: Trường trung cấp chuyên nghiệp, các loại hình trường dạy nghề, các trung tâm dạy nghề.
Với nhiều hình thức đào tạo đa dạng như chính qui, tại chức, ngắn hạn, dài hạn. Các loại hình đào tạo nghề nghiệp luơn luơn vận động phát triển để đáp ứng nhu cầu nhân lực ngày càng cao và đa dạng của xã hội, do đĩ vấn đề nghiên cứu phát triển các loại hình đào tạo nghề nghiệp cĩ vai trị và ý nghĩa to lớn là một yêu cầu cấp bách hiện nay. 18 Hệ thống GDHNN là một phân hệ lớn trong hệ thống giáo dục quốc dân với qui mơ đào tạo hàng vạn học sinh ở hàng trăm cơ sở đào tạo trực thuộc quản lý của các Bộ, các địa phương và các ngành kinh tế xã hội khác. Chất lượng và hiệu đào tạo nghề nghiệp cĩ ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng nguồn nhân lực và hiệu quả kinh LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tế đầu tư cho GDNN.
Do đĩ vấn đề hồn thiện cơng tác quản lý giáo dục (QLGD) nĩi chung và quản lý GDNN nĩi riêng là một vấn đề cấp bách hiện nay. Một trong những hướng lớn nghiên cứu về QLGD nghề nghiệp trong những năm vừa qua và hiện nay là nghiên cứu nâng cao chất lượng và hiệu quả các nội dung về quản lý nhà nước về GDNN từ các vấn đề hoạch định chiến lược, xây dựng chính sách, qui hoạch phát triển giáo dục và đào tạo ở các địa phương đến các vấn đề về tổ chức bộ máy, phân cấp quản lý giáo dục ở các cấp trung ương, địa phương, quản lý nhà trường, quản lý quá trình đào tạo, quản lý văn bằng, chứng chỉ.Đặc biệt là yêu cầu nghiên cứu xây dựng cơ sở lý luận và ứng dụng trong thực tiễn các mơ hình về quản lý và kiểm định chất lượng đào tạo trong các trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp và dạy nghề nhằm gĩp phần nâng cao chất lượng và hiệu quả quản lý nhà nước về giáo dục, xây dựng hệ thống các chuẩn mực, các định mức quốc gia, hệ thống thơng tin phục vụ cơng tác quản lý giáo dục. GDNN là một phân hệ của hệ thống giáo dục, bao gồm trung cấp chuyên nghiệp và dạy nghề (TCCN và DN), cĩ vị trí tiếp thu thành quả giáo dục của phổ thơng và tạo nguồn đào tạo cho cao đẳng, đại học và nguồn lao động trực tiếp cho xã hội. Giáo dục nghề nghiệp gồm 16, tr.
25 - Trung cấp chuyên nghiệp đƣợc thực hiện từ ba đến bốn năm học đối với ngƣời có bằng tốt nghiệp trung học cơ sở, từ một đến hai năm học đối với ngƣời có bằng tốt nghiệp trung học phổ thông; - Dạy nghề đƣợc thực hiện dƣới một năm đối với đào tạo nghề trình độ sơ cấp, từ một đến ba năm đối với đào tạo nghề trình độ trung cấp, trình độ cao đẳng. Việc hình thành ba cấp trình độ đào tạo nhằm đổi mới hệ thống dạy nghề đáp ứng nhu cầu phát triển nguồn nhân lực, phù hợp với cơ cấu sản xuất, thay đổi của kỹ thuật, cơng nghệ mới trong quá trình cơng nghiệp hố, hiện đại hố đất nước và hội nhập kinh tế quốc tế; đồng thời, cũng tạo tính liên thơng giữa các cấp đào tạo. Và đây là một trong những yêu cầu rất quan trọng, trọng tâm và cấp bách của hệ thống đào tạo hiện nay. Mục tiêu của giáo dục nghề nghiệp: LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Mục tiêu của giáo dục nghề nghiệp là đào tạo ngƣời lao động có kiến thức, kỹ năng nghề nghiệp ở các trình độ khác nhau, có đạo đức, lƣơng tâm nghề nghiệp, ý thức kỷ luật, tác phong công nghiệp, có sức khoẻ nhằm tạo điều kiện cho ngƣời lao động có khả năng tìm việc làm, tự tạo việc làm hoặc tiếp tục học tập nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội, củng cố quốc phòng an ninh.
Trung cấp chuyên nghiệp nhằm đào tạo ngƣời lao động có kiến thức, kỹ năng thực hành cơ bản của một nghề, có khả năng làm việc độc lập và có tính sáng tạo, ứng dụng công nghệ vào công việc. Dạy nghề nhằm đào tạo nhân lực kỹ thuật trực tiếp trong sản xuất, dịch vụ, có năng lực thực hành nghề tƣơng xứng với trình độ đào tạo. Yêu cầu về nội dung, phương pháp giáo dục nghề nghiệp: - Nội dung giáo dục nghề nghiệp phải tập trung đào tạo năng lực thực hành nghề nghiệp, coi trọng giáo dục đạo đức, rèn luyện sức khoẻ, rèn luyện kỹ năng theo yêu cầu đào tạo của từng nghề, nâng cao trình độ học vấn theo yêu cầu đào tạo. - Phƣơng pháp giáo dục nghề nghiệp phải kết hợp rèn luyện kỹ năng thực hành với giảng dạy lý thuyết để giúp ngƣời học có khả năng hành nghề và phát triển nghề nghiệp theo yêu cầu của từng công việc.
Chương trình, giáo trình giáo dục nghề nghiệp: - Chƣơng trình giáo dục nghề nghiệp thể hiện mục tiêu giáo dục nghề nghiệp; quy định chuẩn kiến thức, kỹ năng, phạm vi và cấu trúc nội dung giáo dục nghề nghiệp, phƣơng pháp và hình thức đào tạo, cách thức đánh giá kết quả đào tạo đối với mỗi môn học, ngành, nghề, trình độ đào tạo của giáo dục nghề nghiệp; bảo đảm yêu cầu liên thông với các chƣơng trình giáo dục khác. Bộ trƣởng Bộ Giáo dục và Đào tạo phối hợp với bộ trƣởng, thủ trƣởng cơ quan ngang bộ có liên quan, trên cơ sở thẩm định của hội đồng thẩm định ngành về chƣơng trình trung cấp chuyên nghiệp, quy định chƣơng trình khung về đào tạo trung cấp chuyên nghiệp gồm cơ cấu nội dung, số môn học, thời LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com lƣợng các môn học, tỷ lệ thời gian giữa lý thuyết và thực hành, thực tập đối với từng ngành, nghề đào tạo. Căn cứ vào chƣơng trình khung, trƣờng trung cấp chuyên nghiệp xác định chƣơng trình đào tạo của trƣờng mình. Thủ trƣởng cơ quan quản lý nhà nƣớc về dạy nghề phối hợp với Bộ trƣởng, thủ trƣởng cơ quan ngang bộ có liên quan, trên cơ sở thẩm định của hội đồng thẩm định ngành về chƣơng trình dạy nghề, quy định chƣơng trình khung cho từng trình độ nghề đƣợc đào tạo bao gồm cơ cấu nội dung, số lƣợng, thời lƣợng các môn học và các kỹ năng nghề, tỷ lệ thời gian giữa lý thuyết và thực hành, đảm bảo mục tiêu cho từng ngành, nghề đào tạo.
Căn cứ vào chƣơng trình khung, cơ sở dạy nghề xác định chƣơng trình dạy nghề của cơ sở mình. - Giáo trình giáo dục nghề nghiệp cụ thể hoá các yêu cầu về nội dung kiến thức, kỹ năng quy định trong chƣơng trình giáo dục đối với mỗi môn học, ngành, nghề, trình độ đào tạo của giáo dục nghề nghiệp, đáp ứng yêu cầu về phƣơng pháp giáo dục nghề nghiệp. Giáo trình giáo dục nghề nghiệp do Hiệu trƣởng nhà trƣờng, Giám đốc trung tâm dạy nghề tổ chức biên soạn và duyệt để sử dụng làm tài liệu giảng dạy, học tập chính thức trong cơ sở giáo dục nghề nghiệp trên cơ sở thẩm định giáo trình do hiệu trƣởng, giám đốc trung tâm dạy nghề thành lập. Cơ sở giáo dục nghề nghiệp gồm: + Trƣờng trung cấp chuyên nghiệp; + Trƣờng cao đẳng nghề, trung cấp nghề, trung tâm dạy nghề, lớp dạy nghề (sau đây gọi chung là cơ sở dạy nghề).
Cơ sở dạy nghề có thể đƣợc tổ chức độc lập hoặc gắn với cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, cơ sở giáo dục khác. Văn bằng, chứng chỉ giáo dục nghề nghiệp: - Học sinh học hết chƣơng trình dạy nghề trình độ sơ cấp, chƣơng trình bồi dƣỡng nâng cao trình độ nghề, có đủ điều kiện theo quy định của thủ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com trƣởng cơ quan quản lý nhà nƣớc về dạy nghề thì đƣợc dự kiểm tra và nếu đạt yêu cầu thì đƣợc thủ trƣởng cơ sở giáo dục nghề nghiệp cấp chứng chỉ nghề. - Học sinh học hết chƣơng trình trung cấp chuyên nghiệp, có đủ điều kiện theo quy định của Bộ trƣởng Bộ Giáo dục và Đào tạo thì đƣợc dự thi và nếu đạt yêu cầu thì đƣợc Hiệu trƣởng nhà trƣờng cấp bằng tốt nghiệp trung cấp chuyên nghiệp. - Học sinh học hết chƣơng trình dạy nghề trình độ trung cấp, có đủ điều kiện theo quy định của thủ trƣởng cơ quan quản lý nhà nƣớc về dạy nghề thì đƣợc dự thi và nếu đạt yêu cầu thì đƣợc Hiệu trƣởng nhà trƣờng cấp bằng tốt nghiệp trung cấp nghề.
Sinh viên học hết chƣơng trình dạy nghề trình độ cao đẳng, có đủ điều kiện theo quy định của thủ trƣởng cơ quan quản lý nhà nƣớc về dạy nghề thì đƣợc dự thi và nếu đạt yêu cầu thì đƣợc hiệu trƣởng nhà trƣờng cấp bằng tốt nghiệp cao đẳng nghề. Đặc điểm của ngành Giáo dục TCCN và DN Giáo dục TCCN và DN là một bộ phận của hệ thống giáo dục quốc dân, đào tạo ngƣời lao động có kiến thức kỹ năng nghề nghiệp ở trình độ trung cấp hoặc kỹ năng nghề nghiệp phổ thông, công nhân kỹ thuật, nhân viên nghiệp vụ, có trình độ văn hoá tƣơng đƣơng trung học phổ thông để trực tiếp tham gia lao động sản xuất và tiếp tục học cao hơn khi có điều kiện và nhu cầu.