phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và các phụ lục, luận văn đƣợc trình bày trong 4 chƣơng: Chƣơng 1: Tổng quan tình hình nghiên cứu, cơ sở lý luận và thực tiễn về quản lý đào tạo nghề cho lao động nông thôn thuộc diện thu hồi đất nông nghiệp Chƣơng 2: Phƣơng pháp nghiên cứu Chƣơng 3: Thực trạng quản lý đào tạo nghề cho lao động nông thôn thuộc diện thu hồi đất nông nghiệp tại huyện Chƣơng Mỹ, thành phố Hà Nội Chƣơng 4: Quan điểm và giải pháp hoàn thiện quản lý hoạt động đào tạo nghề cho lao động nông thôn thuộc diện thu hồi đất nông nghiệp tại huyện Chƣơng Mỹ, thành phố Hà Nội 5 Chƣơng 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀQUẢN LÝĐÀO TAỌ NGHỀCHO LAO ĐÔNG̣ NÔNG THÔN THUÔC̣ DIÊṆ THU HỒI ĐẤT NÔNG NGHIÊP̣ 1. Tổng quan tình hình nghiên cứu Đào tạo nghề cho lao động nông thôn là vấn đề đang đƣợc Đảng, Nhà nƣớc và các cấp, các ngành, các địa phƣơng quan tâm. Vấn đề này cũng đƣợc nhiều nhà khoa học nghiên cứu, tiếp cận dƣới nhiều góc độ khác nhau: Nghiên cƣ́u vềchiến lƣơc̣ , chính sách phát triển dạy nghề nói chung có thểtổng quan môṭsốcông trinh̀‰ nghiên cƣ́u sau: Cuốn sách: “Báo cáo dạy nghề ViêṭNam 2012” (2013) - Viện Nghiên cứu Khoa học Dạy nghề, Nhà xuất bản Lao động – Xã hội, Hà Nội. Cuốn sách chỉ ra “bức tranh” tổng thể về dạy nghề ở Việt Nam hiện nay (cập nhật đến thời điểm tháng 12/2012), những ƣu điểm, những tồn tại và hạn chế chính của hệ thống dạy nghề mà còn nêu lên những xu hƣớng, những nhận định; qua đó đề xuất các khuyến nghị để hoàn thiện chính sách nhằm nâng cao chất lƣợng và hiệu quả dạy nghề, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu nhân lực cho nền kinh tế.
Cuốn sách "Đào tạo nguồn nhân lực ở các huyện ngoại thành Hà Nội trong quá trình đô thị hoá" (2005) - PGS, TS. Nguyễn Tiệp, trong cuốn sách này tác giả đã đi vào phân tích về thực trạng nguồn nhân lực ở các huyện ngoại thành Hà Nội, phân tích vai trò của đào tạo nguồn nhân lực; thực trạng đào tạo nguồn nhân lực ở các huyện ngoại thành Hà Nội; từ đó tác giả đƣa ra các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả đào tạo nguồn nhân lực ở các huyện ngoại thành Hà Nội trong quá trình đô thị hoá, phát triển kinh tế của TP Hà Nội: quy hoạch hệ thống giáo dục quốc dân, nâng cao chất lƣợng giáo viên, 6 sử dụng có hiệu quả nguồn lực cho phát triển giáo dục, đào tạo nghề cho lao động nông thôn. “Việc làm của nông dân trong quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa vùng đồng bằng sông Hồng đến 2010”, Trần Thị Minh Ngọc (Chủ biên , 2010), NXB Chính tri Quốc̣ gia, Hà Nội. Trong cuốn sách này, các tác giả đã phân tích thực trạng việc làm của nông dân đồng bằng sông Hồng dƣới tác động của công nghiệp hóa, hiện đại hóa giai đoạn 2000-2007, trong đó có vấn đề việc làm của nông dân bị thu hồi đất; đề xuất một số giải pháp tạo việc làm, tăng thu nhập cho nông dân vùng đồng bằng sông Hồng đến năm 2020, trong đó có giải pháp tạo việc làm cho nông dân bị thu hồi đất.
Đề tài: “Một số luận cứ khoa học để xây dựng chiến lƣợc dạy nghề giai đoạn 2001 -2010” (2000) - Tổng cục Dạy nghề, Đề tài cấp Bộ, mã số CB-19- 2000. Đề tài nghiên cứu cơ sở lý luận về dạy nghề, đi sâu khảo sát kết quả dạy nghề ở nƣớc ta, đề ra chiến lƣợc dạy nghề 2001-2010; Đề tài: “Thực trạng chính sách dạy nghề và tạo việc làm cho thanh niên, định hƣớng và giải pháp 2001-2020” (2000) - Nguyễn Hải Hữu, Đề tài cấp Bộ, Trung ƣơng Đoàn Thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh. Nội dung cuốn sách đi sâu tìm hiểu công tác dạy nghề và tạo việc làm cho thanh niên nông thôn, thanh niên xuất ngũ và các đối tƣợng thanh niên Việt Nam trong nền kinh tế thị trƣờng; Luận văn thạc sỹ kinh tế: “Hoàn thiện quản lý nhà nƣớc về dạy nghề ở nƣớc ta hiện nay” (2001) của Nguyễn Đức Tĩnh, Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh. Luận văn nghiên cứu một cách khái quát hệ thống cơ sở lý luận, thực tiễn và một số giải pháp hoàn thiện phƣơng thức quản lý nhà nƣớc về dạy nghề ở nƣớc ta; Báo cáo tóm tắt: “Nghiên cứu, đề xuất chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn đến năm 2020” của TS.
Phạm Bảo Dƣơng-Viện Chính sách 7 và Chiến lƣợc phát triển nông nghiệp nông thôn, Bộ Nông nghiệp. Tiến sỹ nghiên cứu về cơ sở khoa học, đề xuất một số chính sách dạy nghề cho lao động nông thôn; tập trung vào 3 khía cạnh chính: (1) Phân tích, đánh giá nhu cầu và nguyện vọng học nghề của lao động nông thôn; (2) Nghiên cứu trƣờng hợp, đánh giá khả năng đáp ứng nhu cầu học nghề cho lao động nông thôn của một số trƣờng/cơ sở dạy nghề và (3) Đề xuất một số cơ chế, chính sách dạy nghề chủ yếu cho lao động nông thôn. Để trả lời các câu hỏi nghiên cứu đặt ra, các tác giả đã tiến hành tổng quan các chính sách liên quan đến đào tạo nghề, phát triển nguồn nhân lực ở Việt Nam, tìm hiểu kinh nghiệm quốc tế liên quan đến đào tạo nghề của các quốc gia trên thế giới nhƣ các nƣớc trong khối ASEAN, Trung Quốc, Nhật Bản và một số nƣớc phƣơng Tây (Mỹ, Đức,.) để rút ra bài học kinh nghiệm cho Việt Nam. Trong phạm vi giới hạn của Đề tài, các tác giả đã chọn 2 tỉnh Ninh Bình và Hƣng Yên để tiến hành các khảo sát thực địa các nhóm đối tƣợng lao động hiện đang sinh sống ở nông thôn, lao động đang làm việc ở các doanh nghiệp, học viên đang đi học nghề tại các cơ sở đào tạo, phỏng vấn, trao đổi, toạ đàm với các cán bộ làm công tác quản lý nhà nƣớc, chính quyền địa phƣơng, lãnh đạo các doanh nghiệp, các cơ sở đào tạo nghề trên địa bàn 2 tỉnh.
Các công trình nghiên cứu về thực trạng đào tạo nghề , giải quyết việc làm cho lao động bị thu hồi đất trong quá trình đô thị hóa: Đề tài: "Xây dựng một số mô hình tạo việc làm đối với lao động bị mất việc làm tại các vùng chuyển đổi mục đích sử dụng đất" năm 2008 của tác giả Nguyễn Tiệp, trƣờng Đại học Lao động Xã hội cũng là một báo cáo đƣa ra nhiều vấn đề nổi cộm trong quá trình chuyển đổi mục đích sử dụng đất ở nƣớc ta hiện nay. Cũng nhƣ các báo cáo khác, thông qua quá trình thống kê, phân tích số liệu từ các cuộc điều tra, tác giả đã chỉ ra những khó khăn trong quá trình giải quyết vấn đề việc làm cho lao động tại các hộ gia đình bị thu hồi đất 8 nông nghiệp nhƣ: chuyển đổi nghề nghiệp khó khăn do trình độ thấp, ngoài độ tuổi tuyển dụng của doanh nghiệp, sự ỷ lại của ngƣời lao động vào chính sách hỗ trợ của nhà nƣớc; các hỗ trợ của nhà nƣớc chƣa thực sự hiệu quả… Ngoài việc phân tích những khó khăn của ngƣời dân tại các vùng chuyển đổi mục đích sử dụng đất, tác giả cũng đƣa ra và phân tích một số giải pháp tạo việc làm hiệu quả ở một số địa phƣơng hiện nay điển hình nhƣ đào tạo nghề, thu hút lao động làm việc tại các KCN/KCX; triển khai các quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội, mở rộng mạng lƣới đào tạo nghề tại địa phƣơng vùng chuyển đổi mục đích sử dụng đất gắn với GQVL cho ngƣời lao động… Luận án Tiến sỹ kinh tế: "Chính sách an sinh xã hội đối với ngƣời nông dân sau khi thu hồi đất để phát triển các cụm công nghiệp (nghiên cứu tại Bắc Ninh)" của NCS Nguyễn Văn Nhƣờng, chuyên ngành Quản lý kinh tế, Trƣờng Đại học kinh tế Quốc dân năm 2010. Tác giả đi sâu vào phân tích những nội dung lý luận về chính sách an sinh xã hội đối với nông dân bị thu hồi đất để xây dựng các khu công nghiệp, đồng thời đánh giá thực trạng đời sống ngƣời dân bị thu hồi đất nông nghiệp để xây dựng các khu công nghiệp tại Bắc Ninh. Qua việc chỉ ra những thành tựu, hạn chế và nguyên nhân bằng sử dụng mô hình SWOT, tác giả đề xuất các giải pháp xây dựng và hoàn thiện chính sách về an sinh xã hội đối với ngƣời nông dân bị thu hồi đất để xây dựng các khu công nghiệp.
“Giải quyết việc làm cho lao động ngoại thành Hà Nội trong quá trình đô thị hóa” , Luận văn Thạc sỹcủa Phạm Thị Thủy , trƣờng Đại học kinh tế - ĐHQG Hà Nội, thực hiện năm 2007. Luận văn làm rõ cơ sở lý luận về sự cần thiết của việc làm và tạo việc làm trong quá trình ĐTH. Luận văn đề cập đến kinh nghiệm GQVL cho lao động nông nghiệp ở một số quốc gia trên thế giới. Phân tích tác động mạnh mẽ của quá trình ĐTH đến thực trạng thu hồi ĐNN tạo ra những biến động về kinh tế, lao động ở các huyện ngoại thành Hà 9 Nội.
Luận văn phân tích thực trạng việc làm và GQVL cho nông dân bị THĐ ở các huyện ngoại thành Hà Nội. Qua đó, tác giả đƣa ra các giải pháp GQVL cho lao động nông nghiệp bị THĐ ở ngoại thành Hà Nội. “Giải quyết việc làm cho lao động nông nghiệp bị mất đất ở bốn huyện phía tây Hà Nội”, luận văn thạc sĩ của Nguyễn Kim Cam, Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, thực hiện năm 2009. Luận văn lý giải tầm quan trọng của việc làm đối với mỗi cá nhân và xã hội từ đó làm rõ ý nghĩa GQVL đối với sự phát triển xã hội.
Tác giả phân tích những biến động kinh tế, thực trạng thu hồi đất nông nghiệp , việc làm và GQVL cho nông dân bị thu hồi đất ở bốn quận, huyện phía tây Hà Nội , làm rõ thành tựu , hạn chế và nguyên nhân tồn tại. Qua đó, tác giả đƣa ra các giải pháp GQVL cho ngƣời nông dân bị thu hồi đất ở bốn huyện phía tây Hà Nội đến năm 2020.