CHƯƠNG 1: MỘT SỐ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG CHO VAY ĐỐI VỚI DOANH NGHIỆP CỦA NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI 1.1 Hoạt động cho vay KHDN của NHTM: 1. NHTM và hoạt động cho vay NHTM Để đưa ra được một khái niệm chính xác và tổng quát nhất về NHTM, người ta thường dựa vào tính chất và mục đích hoạt động của nó trên thị trường tài chính, và đôi khi còn kết hợp tính chất, mục đích và đối tượng hoạt động. Ví dụ, theo Luật ngân hàng của Pháp, năm 1941 định nghĩa : “Ngân hàng là những xí nghiệp hay cơ sở nào hành nghề thường xuyên nhận của công chúng dưới hình thức ký thác hay hình thức khác số tiền mà họ dùng cho chính họ vào các nghiệp vụ chiết khấu, tín dụng hay dịch vụ tài chính”. Hay theo như Luật Ngân hàng của ấn Độ năm 1959 đã nêu: “Ngân hàng là cơ sở nhận các khoản tiền ký thác để cho vay hay tài trợ, đầu tư”.
Như vậy, mặc dù có nhiều cách thể hiện khác nhau về định nghĩa NHTM, nó tuỳ thuộc vào tập quán pháp luật của từng quốc gia, từng vùng lãnh thổ nhưng khi đi sâu phân tích, khai thác nội dung của từng định nghĩa đó, người ta dễ dàng nhận thấy rằng: Tất cả các NHTM đều có chung một tính chất đó là việc nhận tiền ký thác - tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn, để sử dụng vào các nghiệp vụ cho vay, chiết khấu và các dịch vụ kinh doanh khác của chính Ngân hàng. Trên thế giới các ngân hàng thương mại hoạt động với chức năng, nghiệp vụ khá giống nhau, đó là việc: nhận tiền gửi ký thác, tiền gửi không kỳ hạn và có kỳ hạn để sử dụng vào các nghiệp vụ cho vay, chiết khấu và các nghiệp vụ kinh doanh khác của chính ngân hàng. Hoạt động cho vay của NHTM Ngân hàng thương mai được cấp tín dụng cho tổ chức, cá nhân dưới các hình thức cho vay, chiết khấu thương phiếu và các giấy tờ có giá khác, bảo lãnh, cho thuê tài chính và các hình thức khác theo quy định của Ngân hàng Nhà nước.Trong các hoạt động cấp tín dụng, cho vay là hoạt động quan trọng và chiếm tỷ trọng lớn nhất. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 12 Ngân hàng thương mại được cho các tổ chức, cá nhân vay vốn dưới các hình thức sau: - Cho vay ngắn hạn nhằm đáp ứng nhu cầu vốn cho sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và đời sống.
- Cho vay trung hạn và dài hạn để thực hiện các dự án đầu tư phát triển sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và đời sống. Bảo lãnh: Ngân hàng thương mại được bảo lãnh vay, bảo lãnh thanh toán, bảo lãnh thực hiện hợp đồng, bảo lãnh đấu thầu và các hình thức bảo lãnh ngân hàng khác bằng uy tín và bằng khả năng tài chính của mình đối với người nhận bảo lãnh. Mức bảo lãnh đối với một khách hàng và tổng mức bảo lãnh của một ngân hàng thương mại không được vượt quá tỷ lệ so với vốn tự có của ngân hàng thương mại. Chiết khấu: Ngân hàng thương mại được chiết khấu thương phiếu và các giấy tờ có giá ngắn hạn khác đối với to chức, cá nhân và có thể tái chiết khấu các thương phiếu và các giấy tờ có giá ngắn hạn khác đối với các tổ chức tín dụng khác.
Cho thuê tài chính: Ngân hàng thương mại được hoạt động cho thuê tài chính nhưng phải thành lập công ty cho thuê tài chính riêng. Việc thành lập, tổ chức và hoạt động của công ty cho thuê tài chính thực hiện theo Nghị định của Chính phủ về tổ chức và hoạt động của công ty cho thuê tài chính. Cho vay KHDN của NHTM 1.1 Định nghĩa hoạt động cho vay các Doanh nghiệp của NH Thương mại Trong hoạt động tín dụng của NH, hoạt động cho vay là nghiệp vụ tín dụng điển hình chiếm tỷ trọng cao nhất về doanh thu và số lượng giao dịch. Đồng thời đây cũng là dịch vụ tiềm ẩn nhiều rủi ro nhất cho NH và được các NH quản lý chặt chẽ bằng việc kiểm soát qua nhiều phòng ban để đưa ra quyết định cho vay, qua đó thực hiện chức năng trung gian tài chính của NH.
Theo Quy chế cho vay của các Tổ chức tín dụng đối với khách hàng – Thông tư số 39/2016/TT-NHNN quy định về hoạt động cho vay của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài đối với khách hàng đưa ra khái niệm: “Cho vay là hình LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 13 thức cấp tín dụng, theo đó tổ chức tín dụng giao cho khách hàng một khoản tiền để sử dụng vào mục đích và thời gian nhất định theo thỏa thuận với nguyên tắc có hoàn trả gốc và lãi.2 Các loại hình cho vay đối với khách hàng Doanh nghiệp Ngân hàng cung cấp rất nhiều loại tín dụng cho nhiều đối tượng khách hàng với những mục đích sử dụng khác nhau. Trong phạm vi luận văn này, tôi xin chỉ phân loại tín dụng theo một số tiêu chí sau: ”Dựa vào mục đích tín dụng: Bao gồm có Cho vay phục vụ sản xuất kinh doanh và Cho vay đầu tư tài sản cố định trong đó Cho vay phục vụ sản xuất kinh doanh là ngân hàng cung cấp vốn vay cho khách doanh nghiệp để bổ sung vốn cho họat động sản xuất kinh doanh, chẳng hạn như cho một công ty vay vốn bổ sung vốn kinh doanh họat động xuất nhập khẩu, tài trợ sàn xuất hàng hóa còn đối với cho vay đầu tư tài sản cố định là Ngân hàng sẽ hỗ trợ cho các khách hàng vay vốn đầu tư tài sản cố định như máy móc thiết bị, nhà xưởng….” ”Dựa vào thời hạn tín dụng bao gồm có Cho vay ngắn hạn và cho vay dài hạn, trong đó cho vay ngắn hạn là loại cho vay có thời hạn dưới một năm. Mục đích của loại cho vay này thường là nhằm tài trợ cho việc bổ sung vốn lưu động cho họat động kinh doanh. + Cho vay trung hạn: Là loại cho vay có thời hạn từ 1 đến 5 năm.
Mục đích của loại cho vay này là nhằm vào tài trợ cho đầu tư vào tài sản cố định như máy móc thiết bị, nhà xưởng. còn cho vay dài hạn: Là loại cho vay có thời hạn trên 5 năm. Mục đích của loại cho vay này là nhằm tài trợ đầu tư vào các dự án đầu tư như tài sản cố định phục vụ cho họat động kinh doanh hoặc các dự án xây dựng kinh doanh nhà ở. ” ”Dựa vào mức độ tín nhiệm của khách hàng thì bao gồm Cho vay không tài sản đảm bảo và cho vay có tài sản bảo đảm, trong đó cho vay không tài sản đảm bảo: Là loại cho vay không có tài sản thế chấp, cầm cố hoặc bảo lãnh của người khác mà chỉ dựa vào uy tín của khách hàng vay vốn để quyết định cho vay.
Các ngân hàng thường cấp vốn vay cho khách hàng không có tài sản thế chấp, ngòai căn cứ vào uy tín của khách hàng, căn cứ vào dòng tiền về của phương án vay vốn. Thứ LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 14 hao là cho vay có đảm bảo: Là loại cho vay dựa trên cơ sở các bảo đảm cho tiền vay như thế chấp, cầm cố, hoặc bảo lãnh của một bên thứ ba nào khác.3 Các nguyên tắc cho vay Nguyên tắc cho vay của Ngân hàng tuân theo nguyên tắc tín dụng. Các nguyên tín dụng của NHTM đảm baỏ tính an toàn khả năng sinh lời và được cụ thể hóa trong các quy định của NHNN và các NHTM. Các Ngân hàng thương mại thường cho vay dựa trên ba nguyên tắc sau: Thứ nhất: Khách hàng cam kết hoàn trả vốn và lãi với thời gian xác định.
Thứ hai: Khách hàng cam kết sử dụng khoản vay đúng mục đích theo thỏa thuận với NH, không trái quy định của NHNN và NH cấp trên. Thứ ba: Ngân hàng tài trợ dựa trên các phương án vay vốn có hiệu quả ”Điều kiện cho vay các Doanh nghiệp của NHTM: Mặc dù NH yêu cầu các khách hàng lớn vay vốn phải thực hiện các nguyên tắc kể trên, nhưng thực tế, không phải khách hàng nào cũng có thể tuân thủ đúng theo các nguyên tắc này. Do vậy, để đảm bảo các nguyên tắc được thực hiện, NH chỉ xem xét cho khách hàng vay vốn nếu thỏa mãn một số điều kiện nhất định. Các điều kiện cần có bao gồm: Có năng lực pháp luật dân sự, năng lực hành vi dân sự và chịu trách nhiệm dân sự theo quy định của pháp luật.
Có khả năng tài chính đảm bảo trả nợ trong thời hạn cam kết. Có mục đích vay vốn hợp pháp. Có phương án sản xuất kinh doanh hoặc dự án đầu tư khả thi và có hiệu quả. Khách hàng vay vốn phải thực hiện các quy định về bảo đảm tiền vay theo quy định của Chính Phủ và hướng dẫn của NHNN.2 Quản lý hoạt động cho vay KHDN của Ngân hàng thương mại 1.
Khái niệm, mục tiêu, yêu cầu quản lý hoạt động cho vay Doanh nghiệp của Ngân hàng thương mại 1.1 Khái niệm Quản lý là một hoạt động mà mọi tổ chức đều có. Hoạt động quản lý xuất phát từ việc phân công lao động trong xã hội, sự phối hợp giữa các cá nhân, bộ phận trong cùng một tổ chức. Xuất phát từ những góc độ nghiên cứu khác nhau, rất nhiều học giả trong và LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com 15 ngoài nước đà đưa ra giải thích không giống nhau vê quản lý. Cho đến nay, vẫn chưa có một định nghĩa thống nhất vê quản lý.
Đặc biệt là kê từ thế kỷ 21, các quan niệm về quản lý lại càng phong phú. Các trường phái quản lý học đã đưa ra những định nghĩa về quản lý như sau: Hard Koont (Essential of management, 1999) cho rằng quản lý là xây dựng và duv trì một môi trường tốt giúp con người hoàn thành một cách hiệu quả mục tiêu đà định. Peter F Drnkcr (Management Challenges for the 21st Century, 2007) cho rằng quan lý là thực tiền. Bán chất cùa nó không nằm ờ nhận thức mà là ở hành động: kiềm chửng nó không nằm ờ sự logic mà ờ thành quả: quyền uy duy nhất của nó là thành tích.