Luận Văn Thạc Sĩ Về Quản Lý Chính Sách Giảm Nghèo Bền Vững Tại Huyện Phù Ninh, Tỉnh Phú Thọ

Luận văn thạc sĩ phân tích chính sách giảm nghèo bền vững tại huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ, đề xuất giải pháp hiệu quả cho địa phương.

• Tác giả: Hà Thị Thanh Tâm
• Người hướng dẫn: PGS. Lê Quốc Hội
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Quản Lý Chính Sách Giảm Nghèo Bền Vững Tại Huyện Phù Ninh, Tỉnh Phú Thọ
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. PHẦN MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.3.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.3.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn
• 1.4.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.4.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 1.5. Bố cục của luận văn
• 2. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ CHÍNH SÁCH GIẢM NGHÈO BỀN VỮNG
• 2.1. Một số khái niệm nghèo và giảm nghèo bền vững
• 2.1.1. Khái niệm, chỉ tiêu và chuẩn mực nghèo của thế giới
• 2.1.1.1. Khái niệm về nghèo của thế giới
• 2.1.1.2. Chỉ tiêu đánh giá nghèo của thế giới
• 2.1.1.3. Chuẩn mực nghèo của thế giới
• 2.1.2. Khái niệm, chỉ tiêu và chuẩn mực nghèo của Việt Nam
• 2.1.2.1. Khái niệm về nghèo của Việt Nam
• 3. CHƯƠNG 2: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Câu hỏi nghiên cứu
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.2.1. Phương pháp thu thập thông tin
• 3.2.2. Phương pháp xử lý thông tin
• 3.2.3. Phương pháp phân tích thông tin
• 3.3. Hệ thống chỉ tiêu nghiên cứu
• 4. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH GIẢM NGHÈO BỀN VỮNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN PHÙ NINH TỈNH PHÚ THỌ
• 4.1. Tổng quan về huyện Phù Ninh
• 4.1.1. Những đặc điểm về điều kiện tự nhiên
• 4.1.2. Đặc điểm về kinh tế - xã hội
• 4.1.3. Tình hình và nguyên nhân nghèo của huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ
• 4.1.3.1. Diễn biến nghèo theo thời gian
• 4.2. Thực trạng quản lý chính sách giảm nghèo bền vững trên địa bàn huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ
• 4.2.1. Công tác xây dựng, ban hành, hướng dẫn tổ chức thực thi các văn bản về công tác giảm nghèo bền vững
• 4.2.2. Công tác thực thi chính sách giảm nghèo bền vững
• 4.2.3. Công tác kiểm tra, giám sát và đánh giá kết quả thực hiện giảm nghèo bền vững
• 4.2.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý chính sách giảm nghèo bền vững
• 4.2.4.1. Tình hình phát triển kinh tế - xã hội. Cơ chế, chính sách của Nhà nước
• 4.2.4.2. Thiên tai, dịch bệnh, ô nhiễm môi trường
• 4.2.4.3. Năng lực tổ chức, quản lý của bộ máy nhà nước các cấp
• 4.2.4.4. Các nguồn lực thực hiện chính sách
• 4.3. Đánh giá chung về quản lý chính sách giảm nghèo bền vững ở huyện Phù Ninh trong thời gian qua
• 4.3.1. Kết quả đạt được
• 4.3.2. Những tồn tại, hạn chế
• 4.3.3. Nguyên nhân của hạn chế trong Quản lý chính sách giảm nghèo bền vững
• 4.4. Tiểu kết Chương 3
• 5. CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG VÀ CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ CHÍNH SÁCH GIẢM NGHÈO BỀN VỮNG TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN PHÙ NINH ĐẾN NĂM 2025
• 5.1. Dự báo bối cảnh mới tác động đến chính sách giảm nghèo bền vững ở huyện Phù Ninh trong thời gian tới
• 5.2. Dự báo bối cảnh mới đặt ra đối với quản lý chính sách giảm nghèo bền vững trên địa bàn
• 5.3. Một số giải pháp hoàn thiện Quản lý chính sách giảm nghèo bền vững ở huyện Phù Ninh
• 5.3.1. Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, chỉ đạo của chính quyền, phối hợp và giám sát của mặt trận Tổ quốc, các hội đoàn thể để nâng cao nhận thức, trách nhiệm để quản lý tốt chính sách giảm nghèo bền vững, đặc biệt là công tác điều tra, rà soát xác định hộ nghèo, hộ cận nghèo
• 5.3.2. Tiếp tục thực hiện các chính sách hỗ trợ các điều kiện phát triển kinh tế, tạo việc làm, cải thiện chất lượng sống để giải quyết thiếu hụt về thu nhập và thiếu hụt các dịch vụ xã hội cơ bản cho hộ nghèo, cận nghèo
• 5.3.3. Nâng cao năng lực, nhận thức của các chủ thể tham gia quản lý chính sách giảm nghèo bền vững
• 5.3.4. Đẩy mạnh thực hiện các cơ chế, chính sách, chương trình, đề án hỗ trợ phát triển kinh tế - xã hội và thực hiện tốt Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững và Chương trình mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn mới
• 5.3.5. Tăng cường công tác kiểm tra và giám sát, đánh giá và định kỳ báo cáo sơ kết, tổng kết đánh giá kết quả thực hiện các chính sách giảm nghèo
• 5.4. Kiến nghị và đề xuất
• 5.4.1. Đối với Trung ương
• 5.4.2. Kiến nghị với UBND tỉnh
• 5.4.3. Kiến nghị với UBND huyện
• 5.4.4. Đối với Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và các tổ chức chính trị - xã hội
• 5.5. Tiểu kết Chương 4
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHIẾU PHỎNG VẤN HỘ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Quản Lý Chính Sách Giảm Nghèo Bền Vững Tại Huyện Phù Ninh

Quản lý chính sách giảm nghèo bền vững tại huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ là một vấn đề quan trọng trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội hiện nay. Huyện Phù Ninh đã có những nỗ lực đáng kể trong việc thực hiện các chính sách giảm nghèo, nhằm nâng cao đời sống cho người dân. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải vượt qua để đảm bảo sự phát triển bền vững.

1.1. Khái Niệm Giảm Nghèo Bền Vững Là Gì

Giảm nghèo bền vững là quá trình giúp người nghèo thoát khỏi tình trạng nghèo đói một cách lâu dài, không chỉ bằng cách tăng thu nhập mà còn cải thiện các điều kiện sống cơ bản như y tế, giáo dục và an sinh xã hội.

1.2. Tình Hình Nghèo Đói Tại Huyện Phù Ninh

Tình hình nghèo đói tại huyện Phù Ninh vẫn còn tồn tại với tỷ lệ hộ nghèo cao. Các nguyên nhân chủ yếu bao gồm thiếu việc làm, thu nhập thấp và thiếu tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản.

II. Những Thách Thức Trong Quản Lý Chính Sách Giảm Nghèo Tại Huyện Phù Ninh

Mặc dù đã có nhiều chính sách được triển khai, nhưng việc quản lý chính sách giảm nghèo bền vững tại huyện Phù Ninh vẫn gặp phải nhiều thách thức. Những thách thức này không chỉ đến từ yếu tố bên ngoài mà còn từ chính nội tại của hệ thống quản lý.

2.1. Thiếu Nguồn Lực Tài Chính

Nguồn lực tài chính cho các chương trình giảm nghèo bền vững còn hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng thực hiện các chính sách hỗ trợ cho người nghèo.

2.2. Sự Phối Hợp Giữa Các Cơ Quan Chưa Chặt Chẽ

Sự phối hợp giữa các cơ quan nhà nước và tổ chức xã hội trong việc thực hiện chính sách giảm nghèo chưa thực sự hiệu quả, dẫn đến việc triển khai các chương trình gặp khó khăn.

III. Phương Pháp Quản Lý Chính Sách Giảm Nghèo Bền Vững Tại Huyện Phù Ninh

Để quản lý chính sách giảm nghèo bền vững hiệu quả, huyện Phù Ninh cần áp dụng các phương pháp quản lý hiện đại và phù hợp với thực tiễn địa phương. Việc này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả của các chương trình mà còn tạo ra sự đồng thuận trong cộng đồng.

3.1. Tăng Cường Đào Tạo Nâng Cao Năng Lực Quản Lý

Đào tạo nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý là cần thiết để họ có thể thực hiện tốt các chính sách giảm nghèo bền vững.

3.2. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Trong Quản Lý

Sử dụng công nghệ thông tin trong quản lý chính sách sẽ giúp theo dõi, đánh giá và điều chỉnh các chương trình giảm nghèo một cách hiệu quả hơn.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Của Chính Sách Giảm Nghèo Tại Huyện Phù Ninh

Các chính sách giảm nghèo bền vững đã được áp dụng tại huyện Phù Ninh đã mang lại nhiều kết quả tích cực. Tuy nhiên, cần có những đánh giá cụ thể để rút ra bài học kinh nghiệm cho các giai đoạn tiếp theo.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Các Chương Trình Giảm Nghèo

Nhiều hộ gia đình đã thoát nghèo nhờ vào các chương trình hỗ trợ phát triển kinh tế, tạo việc làm và cải thiện điều kiện sống.

4.2. Những Bài Học Kinh Nghiệm Rút Ra

Cần rút ra bài học từ những thành công và thất bại trong việc thực hiện chính sách giảm nghèo để cải thiện các chương trình trong tương lai.

V. Kết Luận Về Quản Lý Chính Sách Giảm Nghèo Bền Vững Tại Huyện Phù Ninh

Quản lý chính sách giảm nghèo bền vững tại huyện Phù Ninh cần được cải thiện để đạt được mục tiêu phát triển bền vững. Việc này không chỉ giúp nâng cao đời sống cho người dân mà còn góp phần vào sự phát triển chung của tỉnh Phú Thọ.

5.1. Định Hướng Tương Lai

Cần có những định hướng rõ ràng cho việc quản lý chính sách giảm nghèo bền vững trong những năm tới, nhằm đảm bảo sự phát triển đồng bộ và bền vững.

5.2. Khuyến Nghị Đối Với Các Cấp Quản Lý

Các cấp quản lý cần có những khuyến nghị cụ thể để cải thiện hiệu quả của các chính sách giảm nghèo, từ đó nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2017 - 2019, công tác an sinh xã hội tại huyện Phù Ninh, tỉnh Phú Thọ ghi nhận những chuyển biến tích cực khi tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 3,38% (tương đương 992 hộ) năm 2017 xuống còn 2,33% (tương đương 712 hộ) vào cuối năm 2019. Mặc dù đạt tốc độ giảm bình quân khoảng 0,5%/năm và thấp hơn đáng kể so với mức bình quân 5,58% của toàn tỉnh Phú Thọ, kết quả giảm nghèo tại địa phương vẫn đối mặt với nguy cơ thiếu bền vững. Thu nhập bình quân của nhóm hộ mới thoát nghèo chỉ đạt xấp xỉ 500.000 đồng/người/tháng, chỉ bằng 1/5 mức thu nhập bình quân toàn huyện (đạt khoảng 46 triệu đồng/người/năm vào năm 2019). Bên cạnh đó, sự chênh lệch mức sống giữa khu vực đô thị trung tâm và các xã vùng cao phía Bắc vẫn còn rất lớn.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm đặt ra là làm thế nào để hoàn thiện quy trình quản lý nhà nước đối với chính sách giảm nghèo, từ khâu ban hành hướng dẫn, phân bổ nguồn lực, triển khai thực thi đến công tác kiểm tra, giám sát nhằm ngăn chặn triệt để tình trạng tái nghèo. Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý chính sách giảm nghèo đa chiều, phân tích toàn diện thực trạng triển khai các chính sách hỗ trợ sản xuất, y tế, giáo dục, tín dụng ưu đãi tại 16 xã và 1 thị trấn thuộc huyện Phù Ninh trong giai đoạn 2017 - 2019, từ đó xác định các điểm nghẽn quản lý và đề xuất hệ thống giải pháp định hướng đến năm 2025.

Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc đối với ngành Quản lý kinh tế, cung cấp luận cứ khoa học giúp chính quyền địa phương tối ưu hóa nguồn vốn đầu tư công, nâng cao năng lực bộ máy hành chính và bảo đảm an sinh xã hội bền vững trên địa bàn.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng lý thuyết chu trình chính sách công (Public Policy Cycle) kết hợp cùng phương pháp tiếp cận nghèo đa chiều (Multidimensional Poverty Approach). Chu trình quản lý chính sách công bao gồm ba giai đoạn trọng yếu: xây dựng và ban hành văn bản hướng dẫn; tổ chức thực thi chính sách thông qua huy động và điều phối nguồn lực; kiểm tra, giám sát và đánh giá hiệu quả tác động.

Khái niệm giảm nghèo bền vững được định hình là quá trình hỗ trợ người dân đạt mức sống vượt qua chuẩn nghèo và duy trì vững chắc điều kiện kinh tế - xã hội ngay cả khi đối mặt với rủi ro thiên tai, dịch bệnh hay biến động kinh tế vĩ mô. Nghiên cứu sử dụng khung chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều giai đoạn 2016 - 2020 theo Quyết định số 59/2015/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, đo lường sự thiếu hụt thông qua 5 dịch vụ xã hội cơ bản (y tế, giáo dục, nhà ở, nước sạch và vệ sinh, thông tin) cùng 10 chỉ số đo lường cụ thể.

Cơ sở pháp lý nền tảng của đề tài gắn liền với Nghị quyết số 80/NQ-CP về định hướng giảm nghèo bền vững, Nghị quyết số 30a/2008/NQ-CP về hỗ trợ giảm nghèo nhanh và bền vững, cùng Quyết định số 33/2015/QĐ-TTg về chính sách hỗ trợ nhà ở cho hộ nghèo.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu áp dụng phương pháp hỗn hợp kết hợp giữa phân tích định tính và định lượng. Nguồn dữ liệu thứ cấp được thu thập toàn diện từ các báo cáo định kỳ giai đoạn 2017 - 2019 của Chi cục Thống kê huyện Phù Ninh, Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội, Ngân hàng Chính sách Xã hội huyện và các nghị quyết phát triển kinh tế - xã hội của Huyện ủy, Hội đồng nhân dân huyện.

Đối với dữ liệu sơ cấp, nghiên cứu tiến hành khảo sát thực địa bằng phiếu hỏi cấu trúc với cỡ mẫu 120 hộ gia đình thuộc diện hộ nghèo, cận nghèo và mới thoát nghèo. Phương pháp chọn mẫu phân tầng kết hợp chọn mẫu ngẫu nhiên được áp dụng tại 3 xã đại diện cho 3 tiểu vùng sinh thái - kinh tế của huyện: xã Liên Hoa (đại diện vùng đồi gò khó khăn phía Bắc), xã An Đạo (đại diện vùng ven sông phát triển tiểu thủ công nghiệp) và xã Phú Lộc (đại diện vùng trung tâm đồng bằng).

Lý do lựa chọn phương pháp này nhằm đảm bảo tính đại diện cao về mặt địa lý và phản ánh khách quan mức độ tiếp cận chính sách của người dân. Toàn bộ thông tin được xử lý, mã hóa và phân tích thông qua phần mềm MS Excel bằng các phương pháp thống kê mô tả, thống kê so sánh và phân tích chuỗi thời gian nhằm đánh giá sự biến động của các chỉ tiêu thu nhập và tỷ lệ tiếp cận dịch vụ công.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo tại huyện Phù Ninh giảm đều qua các năm nhưng chưa đồng đều giữa các khu vực. Tỷ lệ hộ nghèo giảm từ 3,38% năm 2017 xuống 2,74% năm 2018 và còn 2,33% năm 2019. Số hộ cận nghèo giảm tương ứng từ 2,33% (689 hộ) xuống 1,88% (574 hộ). So sánh với mặt bằng chung năm 2019, tỷ lệ nghèo của Phù Ninh (2,33%) thấp hơn tỉnh Phú Thọ (5,58%) và cả nước (4,0%). Tuy nhiên, khoảng cách giữa thị trấn Phong Châu (hộ nghèo 1,51%, cận nghèo 0,6%) và các xã vùng cao phía Bắc như xã Gia Thanh (hộ nghèo 3,97%, cận nghèo 2,59%) còn rất lớn.

Thứ hai, các chính sách an sinh xã hội trực tiếp mang lại hiệu quả rõ rệt. Nhóm hộ nghèo thuộc diện chính sách người có công giảm mạnh 48,8%, từ 424 hộ năm 2017 xuống còn 217 hộ năm 2019. Tỷ lệ bao phủ bảo hiểm y tế toàn huyện đạt 86% vào năm 2019 và tăng lên xấp xỉ 90% năm 2020. Huyện đã hoàn thành xóa nhà tạm cho các hộ khó khăn theo Quyết định số 33/2015/QĐ-TTg, nâng tỷ lệ kiên cố hóa nhà ở nông thôn.

Thứ ba, cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực hỗ trợ giải quyết việc làm. Tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân của huyện giai đoạn 2016 - 2020 đạt 8,75%/năm, cơ cấu công nghiệp - xây dựng chiếm 57,3%, dịch vụ chiếm 25,1%, nông lâm thủy sản giảm còn 17,6%. Trong 5 năm, huyện đã giải quyết việc làm cho 8.548 lao động, trong đó có 6.485 lao động có việc làm mới và 1.150 lao động đi xuất khẩu nước ngoài.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện nghiên cứu phản ánh bức tranh đa chiều về công tác quản lý giảm nghèo. Để biểu diễn trực quan kết quả này, dữ liệu có thể được trình bày thông qua biểu đồ cột chồng so sánh tỷ lệ giảm nghèo giữa các tiểu vùng qua từng năm, kết hợp bảng ma trận phân tích mức độ thiếu hụt 10 chỉ số an sinh xã hội.

Nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng chậm thoát nghèo tại các xã phía Bắc là do địa hình đồi núi dốc 5 - 15 độ, đất canh tác nông nghiệp manh mún, trong khi tổng diện tích tự nhiên 15.648,01 ha thì đất nông lâm nghiệp chiếm tới 72,58%. Đa phần hộ nghèo rơi vào tình trạng thuần nông, thiếu vốn và thiếu kỹ năng ứng dụng khoa học kỹ thuật.

Về mặt quản lý, nghiên cứu chỉ ra một số tồn tại: công tác điều tra rà soát hộ nghèo ở cấp cơ sở có thời điểm chưa chặt chẽ, chính sách hỗ trợ sản xuất đôi lúc còn dàn trải. Hoạt động đào tạo nghề nông thôn chưa gắn kết sâu với nhu cầu tuyển dụng của các doanh nghiệp lớn đóng trên địa bàn như Nhà máy giấy Bãi Bằng hay các khu công nghiệp phụ cận. Khi đối chiếu với bài học từ huyện Quan Hóa (Thanh Hóa) với mức giảm nghèo 6,32%/năm hay huyện Văn Bàn (Lào Cai) giảm 5,14%/năm, Phù Ninh cần tăng cường hơn nữa tính chủ động của người dân, xóa bỏ tâm lý trông chờ ỷ lại vào trợ cấp nhà nước.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, nâng cao năng lực điều tra, rà soát và phân loại hộ nghèo đa chiều. Ủy ban nhân dân huyện Phù Ninh chỉ đạo Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội chủ trì, phối hợp với Ủy ban nhân dân các xã và Mặt trận Tổ quốc tổ chức tập huấn nghiệp vụ cho 100% cán bộ cơ sở định kỳ vào quý 3 hàng năm giai đoạn 2021 - 2025. Ứng dụng công nghệ thông tin trong số hóa dữ liệu hộ nghèo nhằm đảm bảo tính minh bạch, chính xác 100% trong khâu bình xét đối tượng thụ hưởng.

Thứ hai, tối ưu hóa chính sách tín dụng ưu đãi gắn với phát triển sinh kế chuỗi giá trị. Chi nhánh Ngân hàng Chính sách Xã hội huyện Phù Ninh phối hợp cùng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn tăng trưởng dư nợ cho vay hộ nghèo và cận nghèo từ 10% - 15%/năm. Ưu tiên giải ngân vốn vay trung và dài hạn cho 48 trang trại nông lâm kết hợp và các làng nghề truyền thống như nón lá Gia Thanh, chè Chùa Tà Tiên Phú, chế biến cá thính Bình Phú.

Thứ ba, đổi mới công tác dạy nghề và liên kết giải quyết việc làm. Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội huyện ký kết hợp tác đào tạo theo đơn đặt hàng với các doanh nghiệp công nghiệp, phấn đấu mỗi năm đào tạo nghề và tạo việc làm mới cho 1.600 - 1.700 lao động, nâng tỷ lệ lao động qua đào tạo đạt trên 70% vào năm 2025.

Thứ tư, hoàn thiện cơ chế kiểm tra, giám sát liên ngành và nâng cấp hạ tầng thiết yếu. Ban Chỉ đạo Giảm nghèo huyện thiết lập lịch kiểm tra định kỳ 2 lần/năm tại các xã điểm nghèo phía Bắc. Ủy ban nhân dân huyện tập trung phân bổ nguồn vốn đầu tư công hoàn thiện hệ thống giao thông nông thôn cứng hóa từ 72,5% lên 85%, đảm bảo hạ tỷ lệ hộ nghèo toàn huyện xuống dưới 1,5% trước năm 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất bao gồm cán bộ lãnh đạo và chuyên viên tham mưu tại Sở Lao động - Thương binh và Xã hội tỉnh Phú Thọ, Ủy ban nhân dân huyện Phù Ninh cùng các phòng ban chuyên môn. Luận văn cung cấp khung phân tích thực chứng và bộ chỉ tiêu đo lường nghèo đa chiều giúp cơ quan quản lý hoạch định kế hoạch an sinh xã hội giai đoạn 2021 - 2025.

Nhóm thứ hai là các giảng viên, nhà nghiên cứu và học viên cao học chuyên ngành Quản lý kinh tế, Quản lý công và Kinh tế phát triển. Tài liệu này đóng vai trò là một case study điển hình về quản lý chính sách giảm nghèo cấp huyện ở vùng trung du miền núi phía Bắc.

Nhóm thứ ba là cán bộ quản lý tín dụng tại Ngân hàng Chính sách Xã hội và các tổ chức chính trị - xã hội như Hội Nông dân, Hội Liên hiệp Phụ nữ huyện Phù Ninh. Công trình giúp nhận diện chính xác nhu cầu vay vốn và rào cản sinh kế của 712 hộ nghèo để thiết kế các chương trình ủy thác tín dụng phù hợp.

Nhóm thứ tư là các doanh nghiệp, hợp tác xã nông lâm nghiệp và nhà đầu tư tại tỉnh Phú Thọ đang tìm kiếm mô hình liên kết đào tạo nghề và giải quyết việc làm bền vững cho lao động địa phương.

Câu hỏi thường gặp

Khung chuẩn nghèo nào được áp dụng làm căn cứ phân tích chính trong luận văn? Nghiên cứu áp dụng chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều giai đoạn 2016 - 2020 theo Quyết định số 59/2015/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, đánh giá hộ nghèo dựa trên tiêu chí thu nhập dưới 700.000 đồng/người/tháng ở nông thôn và mức độ thiếu hụt từ 3 chỉ số thuộc 5 dịch vụ xã hội cơ bản.

Tỷ lệ hộ nghèo của huyện Phù Ninh có sự biến động như thế nào trong giai đoạn 2017 - 2019? Tỷ lệ hộ nghèo của huyện giảm liên tục và đều đặn từ 3,38% (992 hộ) năm 2017 xuống còn 2,74% năm 2018 và đạt 2,33% (712 hộ) vào năm 2019, đạt tốc độ giảm bình quân khoảng 0,5%/năm và hoàn thành các chỉ tiêu đề ra.

Đâu là nguyên nhân cốt lõi khiến kết quả giảm nghèo tại huyện Phù Ninh chưa thực sự vững chắc? Nguyên nhân chủ yếu do thu nhập của nhóm hộ mới thoát nghèo còn rất thấp (khoảng 500.000 đồng/người/tháng), sinh kế phụ thuộc vào sản xuất nông nghiệp đồi rừng dễ chịu tổn thương bởi thời tiết và dịch bệnh, trong khi kỹ năng nghề phi nông nghiệp còn hạn chế.

Sự phân hóa nghèo đói theo vùng địa lý tại Phù Ninh thể hiện ra sao? Có sự chênh lệch rõ rệt giữa trung tâm và vùng núi: thị trấn Phong Châu có tỷ lệ hộ nghèo chỉ 1,51% và cận nghèo 0,6%, trong khi các xã miền núi phía Bắc như Gia Thanh có tỷ lệ hộ nghèo lên tới 3,97% và cận nghèo 2,59%.

Mục tiêu trọng tâm về tỷ lệ hộ nghèo mà luận văn đề xuất cho huyện Phù Ninh đến năm 2025 là gì? Luận văn đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm duy trì tốc độ giảm nghèo bền vững, phấn đấu giảm tỷ lệ hộ nghèo toàn huyện xuống dưới 1,5% vào năm 2025 và ngăn chặn hoàn toàn nguy cơ tái nghèo diện chính sách.

Kết luận

• Tỷ lệ hộ nghèo tại huyện Phù Ninh đã giảm vững chắc từ 3,38% năm 2017 xuống 2,33% năm 2019, thấp hơn mức bình quân 5,58% của tỉnh Phú Thọ.
• Công tác hỗ trợ an sinh xã hội được thực thi đồng bộ, giúp 100% trạm y tế và trường học công lập đạt chuẩn quốc gia, tỷ lệ bảo hiểm y tế đạt 86%.
• Hạn chế lớn nhất trong quản lý chính sách là sự chênh lệch giàu nghèo giữa các tiểu vùng và thu nhập hộ thoát nghèo mới chỉ đạt khoảng 500.000 đồng/người/tháng.
• Đóng góp khoa học then chốt của luận văn là hệ thống hóa khung quản lý chính sách giảm nghèo đa chiều cấp huyện và xác lập giải pháp gắn kết đào tạo nghề với doanh nghiệp.
• Lộ trình thực hiện giải pháp giai đoạn 2021 - 2025 yêu cầu các cấp chính quyền địa phương khẩn trương số hóa quy trình rà soát hộ nghèo và tăng cường giám sát liên ngành.

Các nhà quản lý chính sách, nghiên cứu sinh và cán bộ chuyên trách an sinh xã hội hãy khai thác chi tiết các dữ liệu thực chứng và giải pháp trong luận văn để nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ CHÍNH SÁCH GIẢM NGHÈO BỀN VỮNG 1. Một số khái niệm nghèo và giảm nghèo bền vững 1. Khái niệm, chỉ tiêu và chuẩn mực nghèo của thế giới 1. Khái niệm về nghèo của thế giới.

Khái niệm nghèo của một số tổ chức quốc tế: + Tổ chức Y tế thế giới định nghĩa theo thu nhập. Theo đó một người là nghèo khi thu nhập hàng năm ít hơn một nửa mức thu nhập bình quân trên đầu người hàng năm (Per Capita Income) của quốc gia. + Ngân hàng Thế giới xem thu nhập 1 đôla Mỹ/ ngày theo sức mua tương đương của địa phương so với mức trung bình trên thế giới để thoả mãn nhu cầu sống như là chuẩn tổng quát cho nạn nghèo tuyệt đối. Từ những bước sau đó giá trị ranh giới nghèo tuyệt đối (chuẩn) cho từng địa phương hay từng vùng được xác định, từ 2 đô la cho khu vực Mỹ la tinh và Carribe đến 4 đô la cho những nước Đông âu cho đến 14,40 đô la cho những nước công nghiệp (Chương trình phát triển Liên hợp Quốc 1997).

+ Tổ chức Liên hợp Quốc đưa ra khái niệm nghèo tuyệt đối như sau: Nghèo tuyệt đối là tình trạng một bộ phận dân cư không được hưởng những nhu cầu cơ bản tối thiểu. Nhu cầu cơ bản tối thiểu cho cuộc sống là những đảm bảo về cuộc sống ở mức tối thiểu về ăn, mặc, ở, đi lại, giao tiếp xã hội, vệ sinh, y tế và giáo dục. Trên cơ sở những quan niệm về nghèo như trên, hội nghị chống đói nghèo Khu vực Châu á - Thái bình Dương do ESCAP tổ chức tại Bangkok - Thái Lan vào tháng 9 năm 1993 đã đưa ra một định nghĩa chung về nghèo: Nghèo là tình trạng một bộ phận dân cư không được hưởng và thoả mãn các nhu cầu cơ bản của con người mà những nhu cầu này đã được xã hội thừa nhận tuỳ theo trình độ phát triển kinh tế - xã hội và phong tục tập quán của từng địa phương. Khái niệm nghèo có thể thống nhất về mặt định tính song không thể thống nhất về mặt định lượng.

Bởi mỗi quốc gia khác nhau thì có mức sống của người dân khác nhau hoặc ngay trong một quốc gia mức sống các vùng, miền cũng có sự khác nhau. Hơn nữa mặt định lượng của mức nghèo cũng biến động theo thời gian tương ứng với sự biến động về sự phát triển kinh tế-xã hội của quốc gia đó. Do đó con người LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 mặc dù sống ở xã hội nào thì cũng cần có những nhu cầu tối thiểu cần thiết. Trong số các nhu cầu đó thì nhu cầu về ăn, ở, mặc và đi lại được coi là những nhu cầu thiết yếu nhất để đảm bảo cuộc sống.

Tuỳ theo mức độ đảm bảo nhu cầu tối thiểu mà nghèo đói của dân cư được chia thành nghèo hoặc rất nghèo. Sự thoả mãn những nhu cầu cơ bản trên tuỳ thuộc vào sự thừa nhận của xã hội và trình độ phát triển kinh tế, phong tục tập quán của từng địa phương. Chỉ tiêu đánh giá nghèo của thế giới. Chỉ tiêu đánh giá nghèo trong một quốc gia xuất phát từ việc xác định để đưa ra một giới hạn cho sự nghèo của quốc gia mình.

Các quốc gia khác nhau sử dụng các tiêu chuẩn khác nhau để đánh giá mức độ giàu nghèo. Tình trạng nghèo ở mỗi quốc gia khác nhau về cả mức độ và số lượng, thay đổi theo thời gian và không gian. Trên thế giới người ta đang đưa ra những chỉ tiêu để đánh giá nước giàu, nghèo là thu nhập bình quân trên đầu người, tỷ lệ hộ giàu và hộ nghèo. Khi đánh giá hộ giàu và hộ nghèo để thực hiện giảm nghèo thì giới hạn nghèo được hiểu là giới hạn thu nhập bình quân tính theo đầu người.

Quy mô sự nghèo của một vùng hoặc quốc gia được xác định bằng tỷ lệ hộ nghèo/tổng số dân cư thuộc vùng hoặc quốc gia đó. Để đánh giá mức nghèo của một nước hay một địa phương, có nhiều tiêu chuẩn được áp dụng như chỉ số nghèo của con người (Human Poverty Index-HPI), GDP… Trong đó, chỉ số HPI bao gồm: tỷ lệ số người sống dưới 40 tuổi; tỷ lệ mù chữ; tỷ lệ người không được tiếp cận nguồn nước sạch, dịch vụ y tế và tỷ lệ trẻ em dưới 4 tuổi bị suy dinh dưỡng; mức chênh lệch về thu nhập hoặc về chi tiêu giữa 20% dân cư giàu nhất với 20% dân cư nghèo nhất. Chuẩn mực nghèo của thế giới. Chuẩn nghèo là mức thu nhập (hoặc chi tiêu) bình quân đầu người mà một quốc gia quy định dùng làm tiêu chuẩn để xác định người nghèo hoặc hộ nghèo.

Theo đó, những người hoặc những hộ có thu nhập thấp (hoặc chi tiêu) bình quân đầu người thấp hơn chuẩn nghèo được coi là người nghèo hoặc hộ nghèo. Chuẩn nghèo biến động theo không gian và thời gian. Xác định chuẩn nghèo đúng là hết sức cần thiết đồng thời khi hoạch định chính sách các nhà quản lý phải hiểu rõ phương pháp tính chuẩn nghèo ảnh hưởng thế nào đến việc phân bổ nguồn lực giảm nghèo của quốc gia. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 Để xác định rõ được hiện trạng nghèo cần thông qua các tiêu chuẩn nhất định, hai căn cứ làm chuẩn mực xác định nghèo: - Căn cứ vào nhu cầu cơ bản.

Đây là nhu cầu thiết yếu cho cuộc sống tối thiểu. Những người nghèo thường chưa vượt qua được ngưỡng tối thiểu này. - Căn cứ vào mức thu nhập thực tế của các hộ gia đình so với mức thu nhập trung bình của toàn xã hội. Khái niệm, chỉ tiêu và chuẩn mực nghèo của Việt Nam 1.

Khái niệm về nghèo của Việt Nam Dựa vào những khái niệm chung do các tổ chức quốc tế đưa ra và căn cứ vào thực trạng kinh tế xã hội ở Việt Nam, trong chiến lược toàn diện về tăng trưởng và giảm nghèo bền vững đến năm 2020, Việt Nam thừa nhận định nghĩa chung về nghèo do Hội nghị khu vực Châu Á -Thái Bình Dương do ESCAP tổ chức tại Băng Cốc (Thái Lan) tháng 9/1993 đã đưa ra. Đồng thời vấn đề nghèo ở Việt Nam còn được nghiên cứu ở các cấp độ khác nhau như cá nhân, hộ gia đình và cộng đồng. Chỉ tiêu đánh giá hộ nghèo của Việt Nam. Căn cứ Quyết định số 59/2015/QĐ-TTg, ngày 19/11/2015 của Thủ tướng Chính phủ về việc ban hành chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều áp dụng cho giai đoạn 2016-2020, đánh giá hộ nghèo ở Việt Nam căn cứ trên 02 loại chỉ tiêu chủ yếu: - Các tiêu chí về thu nhập; - Các tiêu chí về mức độ thiếu hụt tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản: giáo dục, y tế, nhà ở, dịch vụ viễn thông,.

Chuẩn mực đánh giá hộ nghèo của Việt Nam. Theo Quyết định số 59/2015/QĐ-TTg ngày 19/11/2015 về việc chuẩn nghèo tiếp cận đa chiều giai đoạn 2016-2020, các tiêu chí tiếp cận đo lường nghèo đa chiều áp dụng cho giai đoạn 2016-2020 cụ thể: - Các tiêu chí về thu nhập: Chuẩn nghèo là dưới 700.000 đồng/người/tháng ở khu vực nông thôn và dưới 900.000 đồng/người/tháng ở khu vực thành thị. - Tiêu chí mức độ thiếu hụt tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản: Cơ hội tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản (05 dịch vụ): y tế; giáo dục; nhà ở; nước sạch và vệ sinh; thông tin; và mức độ thiếu hụt các dịch vụ xã hội cơ bản đo lường qua 10 chỉ số (tiếp cận các dịch vụ y tế; bảo hiểm y tế; trình độ giáo dục của người lớn; tình trạng đi học của trẻ em; chất lượng nhà ở; diện tích nhà ở bình quân đầu người; nguồn nước sinh hoạt; LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 hố xí/nhà tiêu hợp vệ sinh; sử dụng dịch vụ viễn thông; tài sản phục vụ tiếp cận thông tin). * Theo đó chuẩn hộ nghèo là hộ đáp ứng một trong các tiêu chí sau: a) Khu vực nông thôn: - Có thu nhập bình quân đầu người/tháng từ đủ 700.000 đồng trở xuống; - Có thu nhập bình quân đầu người/tháng trên 700.000 đồng và thiếu hụt từ 03 chỉ số đo lường mức độ thiếu hụt tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản trở lên.

b) Khu vực thành thị: - Có thu nhập bình quân đầu người/tháng từ đủ 900.000 đồng trở xuống; - Có thu nhập bình quân đầu người/tháng trên 900.000 đồng và thiếu hụt từ 03 chỉ số đo lường mức độ thiếu hụt tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản trở lên. Khái niệm về giảm nghèo Giảm nghèo là hoạt động làm cho bộ phận dân cư nghèo nâng cao mức sống, từng bước thoát khỏi tình trạng nghèo, biểu hiện ở tỷ lệ phần trăm và số lượng người nghèo giảm xuống. Nói một cách khác giảm nghèo là quá trình chuyển bộ phận dân cư nghèo lên một mức sống cao hơn. Ở khía cạch khác giảm nghèo là việc chuyển từ tình trạng con người có điều kiện để lựa chọn sang tình trạng có đầy đủ điều kiện lựa chọn hơn nhằm cải thiện đời sống mọi mặt của mỗi người.

Xét trong góc nhìn của nghiên cứu, có thể hiểu giảm nghèo là một trong những biện pháp của Nhà nước (là hệ thống văn bản quy phạm pháp luật bao gồm các quyết định, quy định, các biện pháp được ban hành bởi cơ quan Nhà nước có thẩm quyền và được cụ thể hóa trong các mục tiêu, kế hoạch, chương trình, dự án…) nhằm tác động vào các đối tượng cụ thể như người nghèo, hộ nghèo, vùng nghèo với mục đích thoát khỏi nghèo, nâng cao điều kiện sống [28]. Khái niệm về giảm nghèo bền vững Giảm nghèo bền vững đã được một số nghiên cứu đề cập từ trước năm 2000. Nhưng đến năm 2008 cụm từ "giảm nghèo bền vững" được sử dụng chính thức trong văn bản hành chính ở Việt Nam tại Nghị quyết số 30a/2008/NQ-CP ngày 27/12/2008 của Chính phủ về Chương trình hỗ trợ giảm nghèo nhanh và bền vững đối với 61 huyện nghèo. Tiếp đó là Nghị quyết số 80/NQ-CP ngày 19/5/2010 của Chính phủ về LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 Định hướng giảm nghèo bền vững giai đoạn 2011-2020; Quyết định số 1489/QĐ- TTg ngày 8/10/2012 của TTCP phê duyệt chương trình giảm nghèo bền vững giai đoạn 2012-2015 và Nghị quyết số 15 -NQ/TW ngày 1/6/2012, Hội nghị BCH trung ương khóa XI về một số vấn đề về chính sách xã hội giai đoạn 2012-2020.

Tính đến thời điểm này vẫn chưa có một định nghĩa hay khái niệm chính thức về “giảm nghèo bền vững”.