Khóa luận tốt nghiệp Kinh tế: Quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước

Luận văn phân tích quản lý chi ngân sách giáo dục huyện Văn Chấn, Yên Bái. Nghiên cứu thực trạng, giải pháp nâng cao hiệu quả chi thường xuyên.

• Tác giả: Nguyễn Thị Phương Thảo
• Người hướng dẫn: Ths. Phạm Thanh Hà
• Trường học: Học viện Tài chính
• Chuyên ngành: Quản lý Tài chính công
• Đề tài: Quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho sự nghiệp giáo dục tại huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái
• Loại tài liệu: Luận văn tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Khái niệm và tính chất chi thường xuyên ngân sách nhà nước

Chi thường xuyên ngân sách nhà nước là những khoản chi dùng để duy trì hoạt động thường ngày của các đơn vị sự nghiệp giáo dục. Đây là một trong những phần quan trọng nhất của ngân sách công dành cho giáo dục. Chi thường xuyên bao gồm các khoản lương, phụ cấp, chi hoạt động và các chi phí vận hành cơ bản. Loại chi này có tính lặp lại hàng năm và là nền tảng để các trường học, trung tâm giáo dục hoạt động liên tục. Việc quản lý chi thường xuyên một cách hiệu quả giúp đảm bảo chất lượng giáo dục và phát triển nguồn nhân lực bền vững. Tại huyện Văn Chấn, tỉnh Yên Bái, công tác quản lý chi này đặc biệt quan trọng vì ảnh hưởng trực tiếp đến phát triển giáo dục địa phương.

1.1. Định nghĩa chi thường xuyên cho sự nghiệp giáo dục

Chi thường xuyên là những khoản chi phục vụ hoạt động thường ngày của các cơ sở giáo dục. Nó bao gồm chi lương, tiền lương phụ cấp, chi bảo hiểm, chi hoạt động và chi vận hành. Những khoản chi này xuất hiện định kỳ hàng năm và không thay đổi cơ bản. Chúng tạo thành nền tảng tài chính cho các hoạt động giáo dục liên tục tại các trường học từ mầm non đến trung học phổ thông.

1.2. Đặc điểm và vai trò trong ngân sách giáo dục

Chi thường xuyên có tính chất nhất quán, dự báo được và quan trọng trong duy trì hoạt động. Nó chiếm tỷ lệ lớn trong tổng chi ngân sách giáo dục. Vai trò của nó là đảm bảo lương cho giáo viên, chi phí vận hành trường học và duy trì chất lượng dạy học. Quản lý tốt chi thường xuyên giúp nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách và phát triển giáo dục bền vững.

II. Quá trình lập và chấp hành dự toán chi thường xuyên

Lập dự toán chi thường xuyên là bước quan trọng đầu tiên trong quản lý ngân sách giáo dục. Quá trình này bao gồm thu thập dữ liệu từ các đơn vị giáo dục, phân tích nhu cầu chi, dự báo tình hình tài chính và soạn thảo dự toán chi tiết. Tại huyện Văn Chấn, công tác lập dự toán thường bắt đầu từ quý IV năm trước để chuẩn bị cho năm tài chính mới. Sau khi dự toán được phê duyệt, công tác chấp hành dự toán bắt đầu với việc phân bổ vốn tới từng đơn vị. Quản lý chặt chẽ trong giai đoạn chấp hành giúp đảm bảo chi phí không vượt quá dự toán được phê duyệt và đạt mục tiêu hiệu quả ngân sách.

2.1. Các bước lập dự toán chi thường xuyên

Quá trình lập dự toán gồm: Thu thập thông tin từ 94 trường học tại huyện; Phân tích nhu cầu chi dựa trên số giáo viên, học sinh và chi phí vận hành; Dự báo tình hình kinh tế-xã hội ảnh hưởng đến ngân sách giáo dục; Soạn thảo dự toán chi tiết theo từng mục, tiểu mục chi; Trình dự toán lên Ủy ban nhân dân huyện phê duyệt.

2.2. Tổ chức chấp hành dự toán chi thường xuyên

Sau khi dự toán được phê duyệt, công tác chấp hành diễn ra như sau: Phân bổ vốn đến từng trường; Tính toán chi lương, phụ cấp hàng tháng; Theo dõi chi phí vận hành; Kiểm soát chi không vượt dự toán; Báo cáo định kỳ tiến độ chấp hành dự toán cho Ủy ban nhân dân huyện.

III. Quản lý quyết toán và giám sát chi thường xuyên

Quyết toán chi thường xuyên là giai đoạn kiểm kê toàn bộ chi phí đã thực hiện trong năm tài chính để so sánh với dự toán được phê duyệt. Công tác quyết toán tại huyện Văn Chấn được tiến hành vào cuối năm dương lịch, thường hoàn thành trước tháng 03 năm sau. Quá trình này liên quan đến việc kiểm tra, thanh tra các khoản chi, xác minh chứng từ, và lập báo cáo quyết toán chi tiết. Giám sát chi thường xuyên được thực hiện thông qua các hoạt động thanh tra, kiểm tra của Phòng Tài chính - Kế hoạch, Ủy ban nhân dân các cấp. Mục tiêu là đảm bảo tính hợp pháp, hợp lý và hiệu quả trong sử dụng ngân sách công dành cho giáo dục, từ đó nâng cao chất lượng dịch vụ giáo dục.

3.1. Quy trình quyết toán chi thường xuyên

Quyết toán chi bao gồm: Lập báo cáo chi tiết từ từng trường về chi thực hiện; Kiểm tra hóa đơn, chứng từ liên quan; Xác minh tính chính xác của các khoản chi; So sánh chi thực hiện với dự toán được phê duyệt; Lập báo cáo quyết toán chi và gửi lên cơ quan quản lý; Lưu giữ hồ sơ, chứng từ theo quy định pháp luật.

3.2. Thanh tra và kiểm tra chi thường xuyên

Thanh tra, kiểm tra chi thường xuyên nhằm: Xác minh tính hợp pháp của chi phí; Kiểm soát không để chi vượt dự toán; Phát hiện các hành vi vi phạm quy định về sử dụng ngân sách; Đưa ra khuyến nghị cải thiện quản lý; Xử lý những vi phạm nếu phát hiện; Tạo niềm tin công khai, minh bạch trong quản lý ngân sách giáo dục huyện.

IV. Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý chi thường xuyên

Để nâng cao hiệu quả quản lý chi thường xuyên cho sự nghiệp giáo dục tại huyện Văn Chấn, cần triển khai các giải pháp toàn diện. Thứ nhất, hoàn thiện hệ thống dự toán bằng cách áp dụng công nghệ thông tin, xây dựng cơ sở dữ liệu chi phí chi tiết. Thứ hai, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ quản lý tài chính thông qua đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn. Thứ ba, tăng cường giám sát, kiểm tra công khai, minh bạch trong chi tiêu. Thứ tư, xây dựng cơ chế phân cấp phù hợp để các trường có quyền tự chủ hợp lý. Thứ năm, áp dụng ngân sách hiệp thương để các đơn vị tham gia lập dự toán chi phí. Các giải pháp này sẽ giúp tối ưu hóa sử dụng ngân sách và nâng cao chất lượng dịch vụ giáo dục tại địa phương.

4.1. Hoàn thiện công tác lập và chấp hành dự toán

Cần ứng dụng công nghệ thông tin trong lập dự toán; Xây dựng cơ sở dữ liệu chi phí chi tiết theo từng chỉ tiêu; Áp dụng phương pháp lập dự toán dựa trên nhu cầu thực tế; Tăng cường công khai dự toán với đối tượng liên quan; Tư vấn dự toán cho các trường để lập dự toán chuẩn xác.

4.2. Kiến nghị chính sách và tổ chức

Đề xuất tăng cường đào tạo nhân lực quản lý tài chính; Xin cấp kinh phí nâng cấp hệ thống công nghệ quản lý ngân sách; Thành lập ban giám sát ngân sách giáo dục độc lập; Khuyến khích phân cấp quản lý tài chính hợp lý đến các trường; Định hướng áp dụng ngân sách hiệp thương từ năm 2024.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHO SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC. CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHO SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC. Khái niệm chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho sự nghiệp giáo dục Chi thường xuyên ngân sách nhà nước là toàn bộ các khoản chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên hằng năm của Nhà nước. [2] Chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho sự nghiệp giáo dục là toàn bộ các khoản chi của nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để đáp ứng các nhu cầu của lĩnh vực giáo dục nhằm đảm bảo thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên hằng năm của nhà nước đề ra.

Đặc điểm chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho sự nghiệp giáo dục. Chi thường xuyên ngân sách Nhà nước cho SNGD là một phần trong chi ngân sách Nhà nước, do đó nó mang những đặc điểm đặc trưng của chi ngân sách Nhà nước bao gồm: Thứ nhất, chi thường xuyên ngân sách Nhà nước cho SNGD là chi tiêu công của quốc gia. Nhà nước là chủ thể của ngân sách Nhà nước. Ngân sách Nhà nước được hình thành từ các khoản thu do các chủ thể trong xã hội nộp vào ngân sách Nhà nước.

Nhà nước đại diện cho người dân thực hiện các khoản 4 Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính chi ngân sách Nhà nước, bao gồm cả các khoản chi cho SNGD để phục vụ cho lợi ích chung của người dân. Vì vậy chi ngân sách nhà nước là chi tiêu công của quốc gia. Thứ hai, chi thường xuyên ngân sách Nhà nước cho SNGD có quy mô lớn và phạm vi rộng, đa dạng và phức tạp, gắn với bộ máy nhà nước và các nhiệm vụ của Nhà nước trong từng thời kỳ. Thứ ba, chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho SNGD không hoàn trả trực tiếp là chủ yếu.

Các khoản chi thường xuyên NSNN cấp cho các đơn vị sử dụng ngân sách chủ yếu để thực hiện các chức năng, nhiệm vụ được giao và các đơn vị sử dụng ngân sách không phải hoàn trả số ngân sách đã sử dụng cho Nhà nước khi đã hoàn thành nhiệm vụ được giao. Ngoài các đặc điểm trên, chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho SNGD còn có đặc điểm như sau: Thứ nhất, ổn định tương đối. Các nhiệm vụ thường xuyên hằng năm của Nhà nước nói chung và của SNGD nói riêng ít có sự biến động nên tổng mức, tỷ trọng trong tổng chi ngân sách nhà nước, nội dung và cơ cấu chi thường xuyên ngân sách nhà nước cũng ít có sự biến động lớn giữa các năm ngân ngân sách. Thứ hai, hiệu lực tác động trong khoảng thời gian ngắn và mang tính chất tiêu dùng xã hội.

Chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho SNGD nhằm duy trì sự tồn tại, trang trải các chi phí hoạt động thường xuyên của bộ máy hành chính cũng như cung cấp các dịch vụ sự nghiệp công thiết yếu về giáo dục cho người dân nên đại bộ phận các khoản chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho SNGD không trực tiếp tạo ra của cải vật chất cho xã hội và thường chỉ phát huy hiệu lực tác động trong năm ngân sách. 5 Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính Thứ ba, gắn chặt với tổ chức bộ máy nhà nước. Tổ chức bộ máy nhà nước quyết định đến số lượng cơ quan nhà nước, biên chế và cơ cấu biên chế công chức nhà nước, các chi phí hoạt động thường xuyên của các cơ quan nhà nước. Từ đó quyết định đến phạm vi, mức độ chi thường xuyên ngân sách nhà nước.

Nội dung chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho sự nghiệp giáo dục. Chi thường xuyên NSNN cho SNGD bao gồm các nhóm nội dung: Chi thanh toán cá nhân. Đây là các khoản chi nhằm đáp ứng các nhu cầu thiết yếu trong đời sống của cán bộ, giáo viên giúp cho quá trình tái sản xuất sức lao động được diễn ra bình thường. Nhóm chi này chiếm tỷ trọng lớn trong tổng chi NSNN cho SNGD.

Nó đáp ứng được các như cầu cơ bản của cán bộ giáo viên, từ đó nâng cao tinh thần giảng dạy cũng như chất lượng giáo dục. Các khoản chi thuộc nhóm này bao gồm: Chi tiền lương, tiền công, tiền thưởng. Chi học bổng học sinh, sinh viên. Chi các khoản trợ cấp bảo hiểm xã hội, phúc lợi tập thể cho cán bộ, giáo viên, công nhân viên chức.

Các khoản chi khác như tiền ăn, trợ cấp, phụ cấp… Các khoản chi Nghiệp vụ chuyên môn. Gồm các khoản chi: Chi trả các dịch vụ liên quan trực tiếp đến giảng dạy và học tập. Chi phí học tập, giảng dạy: mua sắm sách giáo khoa, tài liệu tham khảo, 6 Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính mua sắm đồ thí nghiệm, mô hình, mua sắm đồ dùng học tập: bảng đen, phấn viết, thước kẻ,… Chi phí nghiệp vụ chuyên môn khác. Đây là những mục chi thiết thực nhất đới với học sinh và giáo viên nên sẽ có ảnh trưởng trực tiếp và nhanh nhất tới chất lượng dạy và học.

Do đó cần phải chú trọng trong việc nghiên cứu chương trình sách giáo khoa cũng như đưa ra mức đầu tư thích hợp để tăng chất lượng giáo dục và tiết kiệm hợp lý. Các khoản chi mua sắm, sửa chữa: Là các khoản chi nhằm đáp ứng các nhu cầu về vật chất phục vụ cho hoạt động của nhà trường bao gồm: Mua sắm tài sản cố định, sửa chữa các tài sản hỏng hóc… Các khoản chi khác: Là các khoản chi trong chi thường xuyên ngân sách Nhà nước cho sự nghiệp giáo dục không nằm trong 3 khoản chi kể trên. QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC CHO SỰ NGHIỆP GIÁO DỤC. Khái niệm quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho sự nghiệp giáo dục Quản lý chi ngân sách nhà nước là quản lý toàn bộ các khoản chi của Nhà nước được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước.

[2] Quản lý chi ngân sách nhà nước cho sự nghiệp giáo dục là quản lý toàn bộ 7 Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính các khoản chi của Nhà nước cho hoạt động giáo dục được dự toán và thực hiện trong một khoảng thời gian nhất định do cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định để bảo đảm thực hiện các chức năng và nhiệm vụ được giao. Tiếp cận theo chu trình ngân sách, chu trình chi ngân sách nhà nước bao gồm 3 khâu: lập, chấp hành và quyết toán chi ngân sách nhà nước. Vì vậy, quản lý chi NSNN cũng như quản lý chi thường xuyên NSNN là quản lý quá trình lập, chấp hành và quyết toán các khoản chi của NSNN. Tiếp cận theo hoạt động quản lý gắn với chính quyền nhà nước các cấp, quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước là quá trình chính quyền nhà nước các cấp xây dựng và quyết định kế hoạch, dự toán; tổ chức thực hiện kế hoạch, dự toán; theo dõi và đánh giá, kiểm toán và giám sát việc thực hiện các nhiệm vụ chi ngân sách nhà nước bằng các công cụ, phương thức, hình thức và biện pháp phù hợp nhằm đạt được các mục tiêu đã định.

Đặc điểm quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho sự nghiệp giáo dục. Thứ nhất, phạm vi rộng, tính chất đa dạng và phức tạp. Xuất phát từ đặc điểm của chi ngân sách nhà nước là có quy mô lớn, phạm vi rộng, diễn ra trong tất cả các lĩnh vực kinh tế - xã hội với nhiều khoản chi có tính chất kinh tế - xã hội khác nhau, liên quan đến nhiều chủ thể trong xã hội. điều đó đòi hỏi quản lý phải vừa đảm bảo cơ chế và kỹ thuật quản lý chung, vừa phải có cơ chế riêng phù hợp cụ thể với từng khoản chi của từng lĩnh vực.

Thứ hai, tuân thủ pháp luật dưới góc độ quản lý Nhà nước và dưới góc độ quản lý nghiệp vụ, tính pháp lý và tính hành chính cao. Mọi chủ thể đều phải nằm dưới sự điều chỉnh của Pháp luật và quản lý chi 8 Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính NSNN cũng vậy. Quản lý chi ngân sách nhà nước phải tuân thủ pháp luật dưới góc độ quản lý nhà nước và cả dưới góc độ quản lý nghiệp vụ như tuân thủ quy trình, thủ tục, kế hoạch, hạch toán kế toán, mẫu biểu báo cáo. Tổ chức chấp hành chi ngân sách hàng năm phải tuân thủ đúng quy định, quyết định của cơ quan quyền lực Nhà nước.

Xây dựng, quyết định dự toán, tổ chức chấp hành dự toán, quyết toán phải đúng với các quy định tại các văn bản quy phạm pháp luật, tuân thủ đúng quy trình, lịch biểu, phương pháp, biểu mẫu. Cần chú trọng tinh giảm các thủ tục hành chính, tăng cường phân cấp và trách nhiệm giải trình do tính pháp lý và tính hành chính rất cao. Nguyên tắc quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước cho sự nghiệp giáo dục. Thứ nhất: Quản lý theo dự toán.

Chi NSNN chỉ được thực hiện theo dự toán chi NSNN được cấp có thẩm quyền quyết định. Dựa trên mục tiêu về kỷ luật tài khóa nói chung và quản lý NSNN nói riêng. Thứ hai: Đúng chế độ, tiêu chuẩn, định mức chi NSNN. Chi NSNN phải đúng theo chế độ, tiêu chuẩn, định mức do cấp có thẩm quyền quy định.

Do chế độ, tiêu chuẩn, định mức là căn cứ pháp lý để quản lý chi NSNN trong tất cả các khâu của chu trình NSNN. Thứ ba: Niên độ. Quản lý chi NSNN được thực hiện theo từng năm NS để kỷ luật tài khóa phải được đảm bảo, ngăn ngừa việc thực hiện đồng thời nhiều dự toán chi, khuyến khích việc lập kế hoạch chi tiêu tốt và cho phép thẩm tra chi tiết chính sách chi NS của các cấp, các đơn vị dự toán NS hàng năm. 9 Luận văn tốt nghiệp Học viện Tài chính Năm NS ở Việt Nam bắt đầu từ ngày 01/01 và kết thúc vào ngày 31/12 năm dương lịch, kết thúc năm NS các cơ quan, tổ chức, đơn vị có nhiệm vụ chi NS thực hiện khóa sổ kế toán và lập báo cáo quyết toán chi NSNN.

Thời gian chỉnh lý quyết toán chi NSNN kết thúc vào ngày 31/01 năm sau.