Luận văn về quản lý chi ngân sách nhà nước tại huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông

Chuyên khảo phân tích Luận văn quản lý chi ngân sách nhà nước huyện cưjút tỉnh đăknông, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo.

• Tác giả: Nguyễn Thị Kim Ngân
• Người hướng dẫn: PTS. Nguyễn Văn A
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế - Tài chính
• Chuyên ngành: Tài chính công
• Đề tài: Quản lý chi Ngân sách nhà nước
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC
• 1.1. Tổng quan về quản lý chi Ngân sách nhà nước
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH HUYỆN CƯJÚT, TỈNH ĐĂKNÔNG
• 3. CHƯƠNG 3: CÁC GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH HUYỆN CƯ JÚT, TỈNH ĐĂKNÔNG
• DANH MỤC BẢNG
• DANH MỤC BIỂU ĐỒ, HÌNH VẼ
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Cơ sở lý luận về quản lý chi ngân sách nhà nước

Quản lý chi ngân sách nhà nước là một lĩnh vực quan trọng trong việc đảm bảo sự phát triển bền vững của nền kinh tế. Quản lý ngân sách không chỉ đơn thuần là việc phân bổ và sử dụng quỹ tiền tệ mà còn liên quan đến việc thực hiện các chức năng của Nhà nước trong việc phát triển kinh tế - xã hội. Chi ngân sách nhà nước thể hiện các quan hệ tiền tệ hình thành trong quá trình phân phối và sử dụng quỹ ngân sách nhằm trang trải cho các chi phí của bộ máy quản lý nhà nước. Để quản lý chi ngân sách hiệu quả, cần phải có một hệ thống các biện pháp phân phối và sử dụng quỹ tiền tệ tập trung, đảm bảo tiết kiệm và hiệu quả trong việc bố trí và quản lý các khoản chi tiêu ngân sách nhà nước.

1.1 Tổng quan về quản lý chi ngân sách nhà nước

Quản lý chi ngân sách nhà nước là một quá trình phức tạp, bao gồm việc lập kế hoạch, phân bổ và giám sát việc sử dụng ngân sách. Ngân sách nhà nước được hình thành từ các khoản thu và chi, phản ánh các quan hệ kinh tế trong xã hội. Việc quản lý chi ngân sách cần phải gắn liền với các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Đặc biệt, trong bối cảnh huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông, việc quản lý chi ngân sách cần phải chú trọng đến các yếu tố như điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội để đảm bảo hiệu quả sử dụng ngân sách. Các khoản chi ngân sách cần được xem xét một cách toàn diện, từ việc lập kế hoạch đến việc thực hiện và giám sát, nhằm đảm bảo rằng ngân sách được sử dụng đúng mục đích và đạt hiệu quả cao nhất.

1.2 Chi ngân sách nhà nước

Chi ngân sách nhà nước là một phần quan trọng trong quản lý ngân sách, thể hiện các khoản chi tiêu của Nhà nước cho các hoạt động kinh tế, xã hội. Chi ngân sách không chỉ phục vụ cho bộ máy nhà nước mà còn nhằm đảm bảo các dịch vụ công cộng, an sinh xã hội. Việc phân bổ chi ngân sách cần phải dựa trên các nguyên tắc nhất định, đảm bảo tính hợp lý và hiệu quả. Các khoản chi ngân sách cần được phân tích và đánh giá thường xuyên để đảm bảo rằng chúng đáp ứng được các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Đặc biệt, trong giai đoạn hiện nay, việc quản lý chi ngân sách cần phải linh hoạt và thích ứng với các thay đổi trong môi trường kinh tế và xã hội.

II. Thực trạng quản lý chi ngân sách huyện Cư Jút tỉnh Đắk Nông

Huyện Cư Jút, tỉnh Đắk Nông đã có những bước tiến đáng kể trong việc quản lý chi ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều thách thức cần phải giải quyết. Quản lý chi ngân sách tại huyện Cư Jút cần phải được cải thiện để đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Các khoản chi ngân sách thường xuyên vượt dự toán, cho thấy việc lập và thực thi ngân sách còn thiếu căn cứ nền tảng. Để nâng cao hiệu quả quản lý chi ngân sách, cần phải có các giải pháp đồng bộ, từ việc cải cách hành chính đến việc tăng cường giám sát và kiểm tra. Việc phân bổ ngân sách cần phải dựa trên các tiêu chí rõ ràng, đảm bảo tính công bằng và hợp lý trong việc sử dụng ngân sách.

2.1 Điều kiện tự nhiên kinh tế xã hội huyện Cư Jút

Điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội của huyện Cư Jút có ảnh hưởng lớn đến việc quản lý chi ngân sách. Huyện có nhiều tiềm năng phát triển nhưng cũng đối mặt với nhiều khó khăn. Việc quản lý chi ngân sách cần phải xem xét đến các yếu tố như dân số, cơ sở hạ tầng, và các nguồn lực sẵn có. Đặc biệt, việc phát triển kinh tế cần phải gắn liền với việc đảm bảo an sinh xã hội, nhằm nâng cao đời sống của người dân. Các chính sách chi ngân sách cần phải được thiết kế sao cho phù hợp với thực tế địa phương, từ đó tạo ra sự phát triển bền vững cho huyện Cư Jút.

2.2 Phân tích quản lý chi ngân sách huyện Cư Jút

Phân tích quản lý chi ngân sách huyện Cư Jút cho thấy nhiều điểm mạnh và điểm yếu. Mặc dù đã có những cải tiến trong việc lập kế hoạch và phân bổ ngân sách, nhưng hiệu quả sử dụng ngân sách vẫn chưa cao. Các khoản chi đầu tư còn dàn trải, thiếu tập trung, dẫn đến việc không đạt được các mục tiêu phát triển đề ra. Để cải thiện tình hình, cần phải có các biện pháp cụ thể nhằm tăng cường kỷ luật tài chính, sử dụng ngân sách một cách tiết kiệm và hiệu quả. Việc giám sát và đánh giá các khoản chi ngân sách cũng cần được thực hiện thường xuyên để đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm trong quản lý ngân sách.

III. Các giải pháp hoàn thiện quản lý chi ngân sách huyện Cư Jút tỉnh Đắk Nông

Để hoàn thiện quản lý chi ngân sách huyện Cư Jút, cần phải đề xuất các giải pháp cụ thể nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách. Các giải pháp này cần phải được xây dựng dựa trên các nguyên tắc quản lý ngân sách hiện đại, đảm bảo tính minh bạch và trách nhiệm. Cần phải tăng cường công tác giám sát và kiểm tra các khoản chi ngân sách, từ đó phát hiện và khắc phục kịp thời các sai sót. Đồng thời, việc phân cấp quản lý ngân sách cũng cần phải được thực hiện một cách hợp lý, đảm bảo rằng các cấp chính quyền địa phương có đủ quyền hạn và trách nhiệm trong việc quản lý ngân sách. Các giải pháp này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả quản lý chi ngân sách mà còn góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội của huyện Cư Jút.

3.1 Phương hướng mục tiêu phát triển kinh tế xã hội

Phương hướng phát triển kinh tế - xã hội của huyện Cư Jút cần phải được xác định rõ ràng, từ đó làm cơ sở cho việc lập kế hoạch chi ngân sách. Các mục tiêu phát triển cần phải gắn liền với việc nâng cao đời sống của người dân, đảm bảo an sinh xã hội và phát triển bền vững. Việc xác định các mục tiêu cụ thể sẽ giúp cho việc phân bổ ngân sách được hợp lý hơn, từ đó nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách. Cần phải có sự tham gia của cộng đồng trong việc xác định các mục tiêu phát triển, nhằm đảm bảo rằng các chính sách chi ngân sách đáp ứng được nhu cầu thực tế của người dân.

3.2 Các giải pháp hoàn thiện quản lý chi ngân sách

Các giải pháp hoàn thiện quản lý chi ngân sách huyện Cư Jút cần phải bao gồm việc cải cách hành chính, tăng cường giám sát và kiểm tra, và nâng cao năng lực cho các cán bộ quản lý ngân sách. Cần phải xây dựng một hệ thống thông tin quản lý ngân sách hiện đại, giúp cho việc theo dõi và đánh giá các khoản chi ngân sách được thực hiện một cách hiệu quả. Đồng thời, cần phải có các chính sách khuyến khích việc sử dụng ngân sách một cách tiết kiệm và hiệu quả, từ đó nâng cao hiệu quả quản lý chi ngân sách của huyện Cư Jút.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Quản lý chi ngân sách nhà nước (NSNN) là một trong những yếu tố then chốt đảm bảo sự phát triển kinh tế - xã hội bền vững của mỗi địa phương. Tại huyện Cư Jút, tỉnh ĐăkNông, với dân số trên 101.000 người và đa dạng dân tộc, việc quản lý chi ngân sách hiệu quả góp phần quan trọng vào việc nâng cao đời sống nhân dân và phát triển kinh tế địa phương. Giai đoạn nghiên cứu từ 2014 đến 2016 cho thấy huyện đã đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân 8,5% năm, trong đó nông lâm nghiệp chiếm 30%, công nghiệp và xây dựng 36%, thương mại và dịch vụ 34%. Tuy nhiên, công tác quản lý chi ngân sách vẫn còn nhiều hạn chế như chi đầu tư dàn trải, chi thường xuyên chưa tiết kiệm, và tình trạng vượt dự toán ngân sách địa phương (NSĐP) có xu hướng tăng.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích thực trạng quản lý chi NSNN tại huyện Cư Jút, đánh giá hiệu quả sử dụng ngân sách và đề xuất các giải pháp hoàn thiện công tác quản lý chi ngân sách trong giai đoạn tiếp theo. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các khoản chi ngân sách của huyện trong giai đoạn 2014-2016, dựa trên số liệu thu thập từ Phòng Tài chính - Kế hoạch và Ủy ban nhân dân huyện. Nghiên cứu có ý nghĩa thiết thực trong việc nâng cao hiệu quả quản lý tài chính công, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh quốc phòng và cải thiện đời sống nhân dân trên địa bàn huyện.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng các lý thuyết quản lý ngân sách nhà nước, trong đó có lý thuyết về ngân sách như một công cụ điều tiết kinh tế vĩ mô và lý thuyết quản lý chi ngân sách nhằm đảm bảo tính tiết kiệm, hiệu quả và minh bạch trong sử dụng nguồn lực công. Mô hình quản lý chi ngân sách được xây dựng dựa trên các nguyên tắc: kỷ luật tài chính, phân cấp quản lý, minh bạch và công khai, đồng thời kết hợp giữa chi đầu tư xây dựng cơ bản và chi thường xuyên để thúc đẩy phát triển kinh tế bền vững.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Ngân sách nhà nước (NSNN): Quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nước dùng để thực hiện các chức năng quản lý và phát triển kinh tế - xã hội.
• Chi ngân sách nhà nước: Các khoản chi tiêu từ NSNN nhằm phục vụ các nhiệm vụ chính trị, kinh tế, xã hội của Nhà nước.
• Quản lý chi ngân sách: Quá trình lập kế hoạch, phân bổ, sử dụng và kiểm soát các khoản chi ngân sách nhằm đảm bảo hiệu quả và tiết kiệm.
• Chi đầu tư xây dựng cơ bản (XDCB): Khoản chi cho các công trình hạ tầng kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh.
• Chi thường xuyên: Khoản chi phục vụ các hoạt động hành chính, sự nghiệp công và các dịch vụ công cộng.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp luận Chủ nghĩa duy vật lịch sử và biện chứng, kết hợp với các chủ trương, đường lối của Đảng và Nhà nước về quản lý tài chính ngân sách. Phương pháp nghiên cứu bao gồm:

• Thu thập dữ liệu: Số liệu thống kê chi ngân sách huyện Cư Jút giai đoạn 2014-2016 được thu thập từ Phòng Tài chính - Kế hoạch và Ủy ban nhân dân huyện.
• Phân tích định lượng: Sử dụng các phương pháp thống kê mô tả, so sánh số liệu dự toán và quyết toán chi ngân sách, phân tích cơ cấu chi theo lĩnh vực và nguồn vốn.
• Phân tích định tính: Đánh giá thực trạng quản lý chi ngân sách qua các báo cáo, văn bản pháp luật và thực tiễn triển khai tại địa phương.
• Timeline nghiên cứu: Nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2014-2016, với việc tổng hợp, phân tích số liệu và khảo sát thực tế tại huyện Cư Jút.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Cơ cấu chi ngân sách chưa hợp lý: Trong giai đoạn 2014-2016, chi đầu tư xây dựng cơ bản chiếm tỷ trọng lớn nhưng còn dàn trải, chưa tập trung vào các dự án trọng điểm. Chi thường xuyên chiếm khoảng 60-65% tổng chi ngân sách, trong đó nhiều khoản chi chưa thực sự tiết kiệm, đặc biệt là chi mua sắm, hội nghị, tiếp khách.
2. Tình trạng vượt dự toán ngân sách địa phương: Số liệu cho thấy NSĐP thường xuyên vượt dự toán với mức tăng trung bình khoảng 5-7% mỗi năm, phản ánh việc lập và thực thi ngân sách còn thiếu căn cứ vững chắc và kỷ luật tài chính chưa nghiêm.
3. Hiệu quả sử dụng ngân sách còn hạn chế: Mặc dù huyện đã đạt tốc độ tăng trưởng kinh tế 8,5% năm, nhưng hiệu quả chi ngân sách chưa tương xứng, đặc biệt trong lĩnh vực đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng và các chương trình an sinh xã hội.
4. Công tác kiểm tra, giám sát còn yếu: Việc kiểm tra, thanh tra chi ngân sách chưa được thực hiện thường xuyên và chặt chẽ, dẫn đến một số sai phạm và lãng phí trong sử dụng ngân sách.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên xuất phát từ việc phân bổ dự toán chi ngân sách chưa sát với khả năng cân đối nguồn lực và nhu cầu thực tế của địa phương. So với một số huyện lân cận như Cư Kuin (Đăk Lăk) và Chư Sê (Gia Lai), huyện Cư Jút còn thiếu sự chủ động trong điều hành chi ngân sách, đặc biệt là trong việc rà soát, cắt giảm các khoản chi không cần thiết. Việc quản lý chi đầu tư xây dựng cơ bản chưa gắn kết chặt chẽ với chi thường xuyên làm giảm hiệu quả sử dụng vốn đầu tư.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ cơ cấu chi ngân sách theo lĩnh vực và bảng so sánh dự toán - quyết toán chi ngân sách giai đoạn 2014-2016 để minh họa rõ hơn các vấn đề về phân bổ và thực hiện ngân sách. Kết quả nghiên cứu cũng phù hợp với các báo cáo ngành và các nghiên cứu trước đây về quản lý ngân sách địa phương, nhấn mạnh vai trò của kỷ luật tài chính và minh bạch trong quản lý chi ngân sách.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường lập kế hoạch và phân bổ dự toán chi ngân sách: Cần xây dựng dự toán chi ngân sách dựa trên cơ sở phân tích kỹ lưỡng khả năng cân đối nguồn lực và nhu cầu thực tế, ưu tiên các dự án trọng điểm, giảm dần các khoản chi không cần thiết. Thời gian thực hiện: hàng năm; Chủ thể: Phòng Tài chính - Kế hoạch huyện phối hợp với các đơn vị liên quan.
2. Siết chặt kỷ luật tài chính và kiểm soát chi ngân sách: Thiết lập quy chế kiểm tra, giám sát chặt chẽ trước, trong và sau khi chi ngân sách, đặc biệt đối với chi đầu tư xây dựng cơ bản và chi thường xuyên. Thời gian: liên tục; Chủ thể: Kho bạc Nhà nước, Thanh tra huyện, các cơ quan quản lý tài chính.
3. Phát triển hệ thống thông tin quản lý ngân sách: Ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý chi ngân sách để nâng cao tính minh bạch, kịp thời cập nhật số liệu và hỗ trợ ra quyết định điều chỉnh ngân sách. Thời gian: 1-2 năm; Chủ thể: UBND huyện, Phòng Tài chính - Kế hoạch.
4. Đào tạo nâng cao năng lực cán bộ quản lý ngân sách: Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng về quản lý tài chính công, kỹ năng lập dự toán và kiểm soát chi ngân sách cho cán bộ tài chính các cấp. Thời gian: hàng năm; Chủ thể: Sở Tài chính, UBND huyện.
5. Tăng cường công tác thanh tra, kiểm toán và xử lý vi phạm: Đẩy mạnh thanh tra, kiểm toán ngân sách, xử lý nghiêm các trường hợp sai phạm, công khai kết quả để nâng cao ý thức chấp hành pháp luật về ngân sách. Thời gian: liên tục; Chủ thể: Thanh tra Nhà nước, Kiểm toán Nhà nước, UBND huyện.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Cán bộ quản lý tài chính ngân sách địa phương: Giúp nâng cao hiểu biết về quản lý chi ngân sách, áp dụng các giải pháp thực tiễn để nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách.
2. Nhà nghiên cứu và sinh viên chuyên ngành tài chính công: Cung cấp cơ sở lý luận và dữ liệu thực tiễn về quản lý chi ngân sách tại địa phương, phục vụ nghiên cứu và học tập.
3. Cơ quan quản lý nhà nước về tài chính và ngân sách: Là tài liệu tham khảo để xây dựng chính sách, quy định và hướng dẫn quản lý chi ngân sách phù hợp với thực tiễn địa phương.
4. Các tổ chức thanh tra, kiểm toán và giám sát ngân sách: Hỗ trợ trong việc đánh giá, kiểm tra và giám sát việc sử dụng ngân sách nhà nước, phát hiện và xử lý các sai phạm.

Câu hỏi thường gặp

1. Quản lý chi ngân sách nhà nước là gì?
   Quản lý chi ngân sách nhà nước là quá trình lập kế hoạch, phân bổ, sử dụng và kiểm soát các khoản chi từ ngân sách nhằm đảm bảo sử dụng hiệu quả nguồn lực công, phục vụ các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội.

2. Tại sao cần phân cấp quản lý chi ngân sách?
   Phân cấp quản lý chi ngân sách giúp xác định rõ quyền hạn, trách nhiệm của các cấp chính quyền, tăng tính chủ động, minh bạch và hiệu quả trong việc sử dụng ngân sách địa phương.

3. Nguyên tắc quan trọng trong quản lý chi ngân sách là gì?
   Các nguyên tắc gồm: kỷ luật tài chính, minh bạch công khai, tiết kiệm hiệu quả, cân đối giữa chi đầu tư và chi thường xuyên, và đảm bảo sự tự chủ tài chính của các đơn vị sử dụng ngân sách.

4. Những khó khăn thường gặp trong quản lý chi ngân sách địa phương?
   Khó khăn bao gồm: lập dự toán chưa sát thực tế, chi vượt dự toán, thiếu kiểm soát chặt chẽ, năng lực cán bộ hạn chế và thiếu minh bạch trong sử dụng ngân sách.

5. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả quản lý chi ngân sách?
   Cần tăng cường lập kế hoạch dự toán, siết chặt kỷ luật tài chính, ứng dụng công nghệ thông tin, đào tạo cán bộ và đẩy mạnh công tác thanh tra, kiểm toán ngân sách.

Kết luận

• Quản lý chi ngân sách nhà nước tại huyện Cư Jút giai đoạn 2014-2016 đã đạt được những kết quả tích cực nhưng vẫn còn nhiều hạn chế về hiệu quả và kỷ luật tài chính.
• Việc phân bổ chi ngân sách chưa hợp lý, chi đầu tư dàn trải và chi thường xuyên chưa tiết kiệm là những điểm cần khắc phục.
• Cần tăng cường kiểm soát, giám sát và minh bạch trong quản lý chi ngân sách để nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực công.
• Đề xuất các giải pháp cụ thể như lập kế hoạch dự toán sát thực tế, ứng dụng công nghệ thông tin và đào tạo cán bộ quản lý ngân sách.
• Tiếp tục nghiên cứu và theo dõi thực hiện các giải pháp trong giai đoạn 2024-2026 nhằm góp phần phát triển kinh tế - xã hội huyện Cư Jút bền vững.

Hành động tiếp theo là triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tăng cường phối hợp giữa các cơ quan quản lý tài chính và chính quyền địa phương để nâng cao hiệu quả quản lý chi ngân sách nhà nước.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ CHI NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC 1.1 Tổng quan về quản lý chi Ngân sách nhà nước 1.1 Một số khái niệm 1.1 Ngân sách nhà nước NSNN là một phạm trù kinh tế, lịch sử gắn liền với sự hình thành và phát triển của Nhà nước, để thực hiện duy trì và phát triển xã hội Nhà nước đặt ra các khoản thu mang tính bắt buộc mọi đối tượng trong xã hội phải đóng góp để đảm bảo chi tiêu cho bộ máy Nhà nước, quân đội, cảnh sát, giáo dục, y tế. NSNN là quỹ tiền tệ tập trung của Nhà nước, quỹ này thể hiện lượng tiền huy động từ thu nhập quốc dân để đáp ứng cho các khoản chi tiêu của Nhà nước. NSNN có hai mặt, đằng sau hình thức biểu hiện bên ngoài là một loại quỹ tiền tệ của Nhà nước với các khoản thu và các khoản chi của nó thì NSNN lại phản ảnh các quan hệ kinh tế trong quá trình phân phối gắn với một chủ thể đặc biệt đó là Nhà nước, nhằm tạo lập và sử dụng nguồn tài chính quốc gia để giải quyết các nhiệm vụ về KT-XH trong những thời kỳ nhất định. Luật NSNN được Quốc hội nước Cộng hòa XHCN Việt nam khóa XI, kỳ họp thứ 2 thông qua ngày 16/12/2002 đã xác định ” NSNN là toàn bộ các khoản thu, chi của Nhà nước đã được cơ quan nhà nước có thẩm quyền quyết định và được thực hiện trong một năm để đảm bảo thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước”.

Có thể hiểu NSNN là một kế hoạch tài chính quốc gia bao gồm chủ yếu các khoản thu và chi của Nhà nước được mô tả dưới hình thức cân đối bằng giá trị tiền tệ. Phần thu thể hiện các nguồn tài chính được huy động vào NSNN, phần chi thể hiện chính sách phân phối các nguồn tài chính đã huy động được để thực hiện mục tiêu KT-XH. NSNN được lập và 6 thực hiện cho một thời gian nhất định, thường là một năm và được Quốc hội phê chuẩn thông qua. Ngân sách Nhà nước Việt Nam gồm: Ngân sách trung ương và Ngân sách địa phương.

Ngân sách địa phương bao gồm ngân sách của đơn vị hành chính các cấp có Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân. Phù hợp với mô hình tổ chức chính quyền Nhà nước ta hiện nay ngân sách địa phương bao gồm: ngân sách cấp tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương (gọi chung là ngân sách cấp tỉnh). Ngân sách cấp huyện, quận, thị xã, thành phố thuộc tỉnh (gọi chung là ngân sách cấp huyện) và ngân sách cấp xã, phường, thị trấn (gọi chung là ngân sách cấp xã).2 Chi Ngân sách nhà nước Chi NSNN thể hiện các quan hệ tiền tệ hình thành trong quá trình phân phối và sử dụng quỹ NSNN nhằm trang trải cho các chi phí của bộ máy QLNN và thực hiện các chức năng KT-XH mà Nhà nước đảm nhận theo những nguyên tắc nhất định. Quá trình phân phối là quá trình cấp phát kinh phí từ NSNN hình thành các loại quỹ trước khi đưa vào sử dụng.

Quá trình sử dụng là quá trình trực tiếp chi dùng khoản tiền cấp phát từ ngân sách không trải qua việc hình thành các loại quỹ trước khi đưa vào sử dụng. Mỗi chế độ chính trị xã hội, mỗi giai đoạn phát triển, chi NSNN có những nội dung và cơ cấu khác nhau, song đều có những đặc trưng cơ bản như sau: Chi NSNN luôn gắn chặt với bộ máy nhà nước và những nhiệm vụ kinh tế, chính trị, xã hội mà Nhà nước đó đảm nhiệm. Nội dung chi ngân sách do chính quyền nhà nước các cấp đảm nhận theo quy định hoặc phân cấp quản lý NSNN để đảm bảo thực hiện chức năng quản lý, phát triển KT-XH. Các cấp của cơ quan quyền lực nhà nước là chủ thể duy nhất quyết định cơ cấu, nội dung, mức độ của các khoản chi NSNN vì các cơ quan đó quyết định các 7 nhiệm vụ chính trị, KT-XH của vùng, miền, đất nước, thể hiện ý chí nguyện vọng của nhân dân.

Chi ngân sách nhằm phục vụ cho lợi ích chung của cộng đồng dân cư ở các vùng hay ở phạm vi quốc gia. Điều này xuất phát từ chức năng quản lý toàn diện nền KT-XH của Nhà nước. Thông thường các khoản chi của NSNN được xem xét hiệu quả trên tầm vĩ mô. Điều này có nghĩa hiệu quả của các khoản chi ngân sách phải được xem xét toàn diện dựa trên việc hoàn thành các mục tiêu KT-XH đề ra.

Các khoản chi NSNN mang tính không hoàn trả hoặc hoàn trả không trực tiếp và thể hiện ở chỗ không phải mọi khoản thu với mức độ và số lượng của những địa chỉ cụ thể đều được hoàn lại dưới hình thức chi tiêu công. Điều này được quyết định bởi những chức năng tổng hợp về KT-XH của Nhà nước. Các khoản chi ngân sách gắn chặt với sự vận động của các phạm trù giá trị khác như tiền lương, giá cả, lãi suất, tỷ suất hối đoái… nói chung là các phạm trù thuộc lĩnh vực tiền tệ. [2] Nội dung, cơ cấu chi NSNN là sự phản ảnh những nhiệm vụ kinh tế, chính trị, xã hội của Nhà nước đó trong từng giai đoạn lịch sử và chịu sự chi phối của các nhân tố sau: - Chế độ CT-XH là nhân tố cơ bản ảnh hưởng đến nội dung, cơ cấu chi ngân sách vì nó quyết định bản chất và nhiệm vụ KT-XH của Nhà nước.

- Sự phát triển của lực lượng sản xuất vì nó tạo khả năng và điều kiện cho việc hình thành nội dung, cơ cấu chi, vừa đặt ra yêu cầu thay đổi nội dung cơ cấu chi trong từng thời kỳ nhất định. - Khả năng tích lũy của nền kinh tế: khả năng này càng lớn thì nguồn chi đầu tư phát triển kinh tế cũng như khả năng đáp ứng yêu cầu chi thường xuyên tăng lên. 8 - Mô hình tổ chức bộ máy nhà nước và những nhiệm vụ KT-XH mà nó đảm nhận trong từng giai đoạn lịch sử nhất định.3 Quản lý chi Ngân sách nhà nước Quản lý chi NSNN là quá trình thực hiện có hệ thống các biện pháp phân phối và sử dụng quỹ tiền tệ tập trung nhằm phục vụ chi tiêu cho bộ máy và thực hiện các chức năng của Nhà nước. Thực chất quản lý chi NSNN là quản lý quá trình sử dụng các nguồn vốn chi tiêu của Nhà nước từ khâu lập kế hoạch đến khâu sử dụng nhằm đảm bảo ngân sách được sử dụng tiết kiệm và hiệu quả, phù hợp với yêu cầu đặt ra theo đúng chính sách, chế độ của nhà nước phục vụ các mục tiêu KT-XH.

Quản lý chi ngân sách là quá trình phân phối lại quỹ tiền tệ tập trung một cách có hiệu quả nhằm thực hiện chức năng của nhà nước trên cơ sở sử dụng hệ thống chính sách, pháp luật. Chi ngân sách mới thể hiện ở khâu phân bổ ngân sách còn hiệu quả sử dụng ngân sách như thế nào thì phải thông qua các biện pháp quản lý. [3] Quản lý chi NSNN cần phải chú trọng các mặt sau: - Quản lý chi phải gắn chặt với việc bố trí các khoản chi làm cơ sở cho việc quản lý xây dựng quy chế kiểm tra, kiểm soát. - Bảo đảm yêu cầu tiết kiệm và hiệu quả trong việc bố trí và quản lý các khoản chi tiêu ngân sách nhà nước.

- Quản lý chi phải thực hiện các biện pháp đồng bộ, kiểm tra giám sát trước, trong và sau khi chi. - Phân cấp quản lý các khoản chi cho các cấp chính quyền địa phương phải gắn với phân cấp nhiệm vụ phát triển KT-XH của các cấp để bố trí nguồn ngân sách phù hợp. 9 - Quản lý chi ngân sách phải kết hợp quản lý các khoản chi thuộc nguồn vốn nhà nước với các khoản chi thuộc nguồn vốn của các thành phần kinh tế để tạo ra sức mạnh tổng hợp, nâng cao hiệu quả chi.2 Nội dung chi Ngân sách nhà nước 1.1 Chi đầu tư xây dựng cơ bản Chi ngân sách về xây dựng cơ bản là khoản chi cho các công trình thuộc kết cấu hạ tầng (cầu cống, bến cảng, sân bay, hệ thống thuỷ lợi, năng lượng, viễn thông…) các công trình kinh tế có tính chất chiến lược, các công trình và dự án phát triển văn hóa xã hội trọng điểm, phúc lợi công cộng nhằm hình thành thế cân đối cho nền kinh tế, tạo ra tiền đề kích thích quá trình vận động vốn của doanh nghiệp và tư nhân nhằm mục đích tăng trưởng kinh tế và nâng cao đời sống vật chất, tinh thần cho người dân. Quản lý chi ngân sách nhà nước trong đầu tư xây dựng cơ bản là quản lý quá trình phân phối và sử dụng một phần vốn tiền tệ từ quỹ ngân sách nhà nước để đầu tư tái sản xuất tài sản cố định nhằm từng bước tăng cường, hoàn thiện, hiện đại hóa cơ sở vật chất kỹ thuật và năng lực sản xuất phục vụ của nền kinh tế quốc dân đảm bảo hiệu quả sử dụng vốn.

[4] - Chi đầu tư XDCB có các đặc điểm sau: + Chi đầu tư phát triển của ngân sách là khoản chi tích lũy. + Quy mô và cơ cấu chi đầu tư XDCB của NSNN không cố định và phụ thuộc vào chiến lược phát triển KT-XH của Nhà nước trong từng thời kỳ và mức độ phát triển KT-XH của quốc gia, của địa phương. + Chi đầu tư XDCB phải gắn chặt với chi thường xuyên nhằm nâng cao hiệu quả vốn đầu tư. Quản lý chi đầu tư XDCB của NSNN là một nội dung rất rộng lớn, đây là khoản chi chiếm tỷ trọng lớn trong chi đầu tư phát triển và được thực hiện theo phương thức không hoàn trả.

10 - Nguyên tắc quản lý quản lý vốn đầu tư XDCB + Đúng đối tượng Vốn đầu tư xây dựng cơ bản của ngân sách nhà nước được thực hiện cấp phát theo phương thức không hoàn trả nhằm đảm bảo vốn để đầu tư các dự án cần thiết phải đầu tư thuộc kết cấu hạ tầng kinh tế – xã hội, quốc phòng an ninh…từ đó tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật cần thiết cho sự phát triển toàn diện và cân đối của nền kinh tế quốc dân. Nguồn vốn cấp phát đầu tư xây dựng cơ bản của NSNN chỉ được sử dụng để cấp phát thanh toán cho các dự án thuộc đối tượng sử dụng vốn NSNN theo quy định của Luật NSNN và Quy chế quản lý đầu tư và xây dựng. + Thực hiện nghiêm chỉnh trình tự đầu tư và xây dựng, có đủ các tài liệu thiết kế và dự toán được duyệt.